text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
en door wie vindt Welke vaardigheden moet een niet-anesthesioloog bezitten voor het veilig uitvoeren van lichte, matige respectievelijk diepe sedatie? Hoe moet het sedatieteam Welke resuscitatiematerialen c q middelen moeten bij de patiënt aanwezig zijn bij Welke geneesmiddelen komen in aanmerking voor PSA door een PSApraktijkspecialist, niet-anesthesioloog en welke niet? Hoe kan de opleiding en nascholing voor de personen die verantwoordelijk zijn voor Hoe kunnen de richtlijnen het best worden geïmplementeerd en geëvalueerd? Welke kostenverschuivingen brengt PSA op basis van deze richtlijn met zich mee? Welk klinisch wetenschappelijke vragen zijn in de literatuur nog niet beantwoord? Welke sedatiescore kunnen het beste gebruikt worden om de diepte van de sedatie te Is het aan te bevelen om een pijn score te gebruiken? Wat is de plaats van instrumentele scoringsmethodes voor sedatiediepte (eg BIS, EEG Welke farmaca kunnen het best gebruikt worden voor sedatie en analgesie op de IC? Leidt het gebruik van een sedatie protocollen tot betere kwaliteit van zorg op de <PERSOON> beginstadium van de ontwikkeling van deze richtlijn is het onderwerp van de richtlijn zoveel mogelijk afgebakend waarbij uitgangsvragen zijn vastgesteld De werkgroep is Werkgroep revisie richtlijn Sedatie en/of analgesie (PSA) bij volwassenen Werkgroep Sedatie en/of analgesie (PSA) bij intensive care patiënten Iedere werkgroep kreeg de opdracht voorstellen te formuleren over inhoud, implementatie, De aanbevelingen uit deze richtlijn zijn, voor zover mogelijk, gebaseerd op bewijs uit verrichten van systematische zoekacties in de Cochrane Library, Medline, Embase Hierbij werd de taal gelimiteerd tot <PERSOON> handmatige zoekacties verricht Er werd gezocht vanaf ### (Medline) en voor sommige vragen ook in Embase of Cinahl tot in ieder geval april ### Vereniging tot bevordering der Tandheelkundige Gezondheidzorg voor gehandicapten De subwerkgroepen hebben uitgebreid literatuuronderzoek verricht om zo veel mogelijk relevante artikelen te identificeren waarmee een antwoord kan worden gegeven op de uitgangsvragen Na selectie van de literatuur is het resultaat op gestandaardiseerde wijze geanalyseerd waarbij de inhoudelijke en kwalitatieve resultaten van de gevonden artikelen in evidencetabellen, toelichtende teksten en conclusies zijn samengevat Deze resultaten zijn besproken in de werkgroep, waarna aanbevelingen voor de praktijk zijn opgesteld Na vaststelling van de conceptrichtlijn door de richtlijnwerkgroep is deze richtlijn voor commentaar verzonden naar de verenigingen van wie gemandateerde vertegenwoordigers zitting hadden in de werkgroep Na verwerking van de commentaren is de richtlijn ter Om het patiëntenperspectief gedurende het gehele richtlijnontwikkelingstraject zo veel mogelijk te kunnen borgen, heeft in de werkgroep kinderen een vertegenwoordiger van de Vereniging Kind en Ziekenhuis zitting genomen als werkgroeplid Deze vertegenwoordiger woonde als toehoorder tevens de plenaire werkgroepvergaderingen bij Voor de groep Volwassenen en IC- patiënten zijn geen specifieke patiëntenorganisaties die de belangen van deze patiëntenpopulatie behartigen Derhalve heeft in deze werkgroepen Elk hoofdstuk van de richtlijn is volgens een vast stramien opgebouwd, dat onderstaand is weergegeven Het doel hiervan is om de richtlijn transparant te laten zijn, zodat elke gebruiker kan zien op welke literatuur en overwegingen bepaalde aanbevelingen zijn.
| 547 | nvmdl |
zoekacties verricht Er werd gezocht vanaf ### (Medline) en voor sommige vragen ook in Embase of Cinahl tot in ieder geval april ### Vereniging tot bevordering der Tandheelkundige Gezondheidzorg voor gehandicapten De subwerkgroepen hebben uitgebreid literatuuronderzoek verricht om zo veel mogelijk relevante artikelen te identificeren waarmee een antwoord kan worden gegeven op de uitgangsvragen Na selectie van de literatuur is het resultaat op gestandaardiseerde wijze geanalyseerd waarbij de inhoudelijke en kwalitatieve resultaten van de gevonden artikelen in evidencetabellen, toelichtende teksten en conclusies zijn samengevat Deze resultaten zijn besproken in de werkgroep, waarna aanbevelingen voor de praktijk zijn opgesteld Na vaststelling van de conceptrichtlijn door de richtlijnwerkgroep is deze richtlijn voor commentaar verzonden naar de verenigingen van wie gemandateerde vertegenwoordigers zitting hadden in de werkgroep Na verwerking van de commentaren is de richtlijn ter Om het patiëntenperspectief gedurende het gehele richtlijnontwikkelingstraject zo veel mogelijk te kunnen borgen, heeft in de werkgroep kinderen een vertegenwoordiger van de Vereniging Kind en Ziekenhuis zitting genomen als werkgroeplid Deze vertegenwoordiger woonde als toehoorder tevens de plenaire werkgroepvergaderingen bij Voor de groep Volwassenen en IC- patiënten zijn geen specifieke patiëntenorganisaties die de belangen van deze patiëntenpopulatie behartigen Derhalve heeft in deze werkgroepen Elk hoofdstuk van de richtlijn is volgens een vast stramien opgebouwd, dat onderstaand is weergegeven Het doel hiervan is om de richtlijn transparant te laten zijn, zodat elke gebruiker kan zien op welke literatuur en overwegingen bepaalde aanbevelingen zijn specifieke problemen in dit hoofdstuk aan bod komen De antwoorden op de uitgangsvragen (derhalve de aanbevelingen in deze richtlijn) zijn voor zover mogelijk is gebaseerd op gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek Hiertoe werden relevante Nederlandstalige en voornamelijk Engelstalige artikelen gezocht door het raadplegen van bestaande richtlijnen over sedatie en/of analgesie (PSA) op locaties buiten de operatiekamer en het verrichten van systematische zoekacties (zie paragraaf Na het zoeken van literatuur is het resultaat hiervan door de werkgroepleden beoordeeld en zijn de artikelen beoordeeld op bruikbaarheid Wanneer de mogelijkheid bestond dat de uitgangsvraag met het artikel zou kunnen worden beantwoord, werd het artikel in de selectie opgenomen De geselecteerde artikelen zijn door werkgroep beoordeeld op kwaliteit van het onderzoek en gegradeerd naar mate van bewijs, waarbij onderstaande indeling is gebruikt systematische review van tenminste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken prospectief cohort onderzoek van voldoende omvang en follow-up, waarbij adequaat prospectief cohort onderzoek, maar niet met alle kenmerken als genoemd onder A# of * Deze classificatie is alleen van toepassing in situaties waarin om ethische of andere redenen gecontroleerde trials niet mogelijk zijn Zijn die wel mogelijk dan geldt de classificatie voor Het wetenschappelijk materiaal is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het meest relevante bewijs is weergegeven Hiervoor is onderstaande indeling gehanteerd Niveau van de conclusies op basis van het bewijs # systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B # onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C.
| 549 | nvmdl |
op de uitgangsvragen (derhalve de aanbevelingen in deze richtlijn) zijn voor zover mogelijk is gebaseerd op gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek Hiertoe werden relevante Nederlandstalige en voornamelijk Engelstalige artikelen gezocht door het raadplegen van bestaande richtlijnen over sedatie en/of analgesie (PSA) op locaties buiten de operatiekamer en het verrichten van systematische zoekacties (zie paragraaf Na het zoeken van literatuur is het resultaat hiervan door de werkgroepleden beoordeeld en zijn de artikelen beoordeeld op bruikbaarheid Wanneer de mogelijkheid bestond dat de uitgangsvraag met het artikel zou kunnen worden beantwoord, werd het artikel in de selectie opgenomen De geselecteerde artikelen zijn door werkgroep beoordeeld op kwaliteit van het onderzoek en gegradeerd naar mate van bewijs, waarbij onderstaande indeling is gebruikt systematische review van tenminste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken prospectief cohort onderzoek van voldoende omvang en follow-up, waarbij adequaat prospectief cohort onderzoek, maar niet met alle kenmerken als genoemd onder A# of * Deze classificatie is alleen van toepassing in situaties waarin om ethische of andere redenen gecontroleerde trials niet mogelijk zijn Zijn die wel mogelijk dan geldt de classificatie voor Het wetenschappelijk materiaal is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het meest relevante bewijs is weergegeven Hiervoor is onderstaande indeling gehanteerd Niveau van de conclusies op basis van het bewijs # systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B # onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C aspecten van belang zoals het patiëntenperspectief, organisatorische aspecten en kosten Deze zijn besproken onder het kopje overige overwegingen De uiteindelijk geformuleerde aanbeveling is het resultaat van de wetenschappelijke conclusie, waarbij de overige overwegingen in acht zijn genomen Elk hoofdstuk eindigt met een literatuurlijst van de in dat hoofdstuk aangehaalde referenties Voor publicatie van de richtlijn is deze van commentaar voorzien en beoordeeld door de wetenschappelijke verenigingen die bij de ontwikkeling van deze richtlijn betrokken waren Ook is er een hoorzitting gehouden ten behoeve van ziekenhuisdirecteuren De richtlijn is na vaststelling door de werkgroep door de verenigingen geautoriseerd, zodat deze richtlijn geldt als standaard voor de betrokken beroepsgroepen Voor meer gedetailleerde implementatieactiviteiten zie bijlagen #, ##, ## en ## Deze richtlijn wordt verspreid onder de leden van de beroepsgroepen die in de werkgroep zijn vertegenwoordigd en medische staven en directies van ziekenhuizen in <LOCATIE> Een samenvatting van deze richtlijn wordt ter publicatie aangeboden aan het Nederlands Om de implementatie en evaluatie van deze richtlijn te stimuleren, zijn indicatoren ontwikkeld aan de hand waarvan de implementatie steekproefsgewijs kan worden gemeten Indicatoren geven in het algemeen de zorgverleners de mogelijkheid te evalueren of zij de gewenste zorg leveren Zij kunnen daarmee ook onderwerpen voor verbeteringen van de zorgverlening identificeren Ten tijde van het uitbrengen van deze richtlijn waren de indicatoren echter nog niet becommentarieerd waardoor deze separaat van de richtlijn zullen worden uitgebracht Voor meer gedetailleerde implementatieactiviteiten bijlagen #, ##, ## en noodzakelijk.
| 551 | nvmdl |
patiëntenperspectief, organisatorische aspecten en kosten Deze zijn besproken onder het kopje overige overwegingen De uiteindelijk geformuleerde aanbeveling is het resultaat van de wetenschappelijke conclusie, waarbij de overige overwegingen in acht zijn genomen Elk hoofdstuk eindigt met een literatuurlijst van de in dat hoofdstuk aangehaalde referenties Voor publicatie van de richtlijn is deze van commentaar voorzien en beoordeeld door de wetenschappelijke verenigingen die bij de ontwikkeling van deze richtlijn betrokken waren Ook is er een hoorzitting gehouden ten behoeve van ziekenhuisdirecteuren De richtlijn is na vaststelling door de werkgroep door de verenigingen geautoriseerd, zodat deze richtlijn geldt als standaard voor de betrokken beroepsgroepen Voor meer gedetailleerde implementatieactiviteiten zie bijlagen #, ##, ## en ## Deze richtlijn wordt verspreid onder de leden van de beroepsgroepen die in de werkgroep zijn vertegenwoordigd en medische staven en directies van ziekenhuizen in <LOCATIE> Een samenvatting van deze richtlijn wordt ter publicatie aangeboden aan het Nederlands Om de implementatie en evaluatie van deze richtlijn te stimuleren, zijn indicatoren ontwikkeld aan de hand waarvan de implementatie steekproefsgewijs kan worden gemeten Indicatoren geven in het algemeen de zorgverleners de mogelijkheid te evalueren of zij de gewenste zorg leveren Zij kunnen daarmee ook onderwerpen voor verbeteringen van de zorgverlening identificeren Ten tijde van het uitbrengen van deze richtlijn waren de indicatoren echter nog niet becommentarieerd waardoor deze separaat van de richtlijn zullen worden uitgebracht Voor meer gedetailleerde implementatieactiviteiten bijlagen #, ##, ## en noodzakelijk beargumenteerd, gedocumenteerd en geschiedt dit, waar nodig, in overleg met de patiënt CBO-rapport van de consensusbijeenkomst sedatie en/of analgesie door niet- anesthesiologen Leverartsen bij endoscopische ingrepen Nederlands Genootschap van artsen voor Maag-, DEEL # PROCEDURELE SEDATIE EN/OF ANALGESIE (PSA) BIJ HOOFDSTUK # DEFINITIES VAN SEDATIE EN/OF ANALGESIE Vraag # Wat verstaat men onder procedurele sedatie en/of analgesie (PSA)? Procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) is een omschreven medische handeling in het kader van een medisch diagnostische of medisch therapeutische procedure PSA kent zijn eigen indicaties, contraindicaties en risicoâs en kent als aparte medische handeling de daarbij horende verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden Deze staan los van de diagnostische en/of therapeutische procedure waarvoor PSA wordt gevraagd Met procedurele sedatie en/of analgesie (verder afgekort als PSA) wordt bedoeld het toedienen van een sedativum en/of (sederend) analgeticum in het kader van een pijnlijke, stresserende en/of immobiliteit vereisende diagnostische of therapeutische procedure met de bedoeling maximaal comfortabel voor de patiënt te laten verlopen (dit wil zeggen met een dankzij het optimaliseren van het patiëntencomfort bij te dragen aan optimale Voor een goede interpretatie van de conclusies en aanbevelingen in deze richtlijn is eenduidigheid over de gebruikte terminologie een vereiste In de praktijk blijkt immers dat er grote verschillen bestaan over wat men onder sedatie verstaat Waar de ene professional spreekt over sedatie en vervolgens een daling van het bewustzijn bedoelt waarbij nog verbaal met de patiënt kan worden gecommuniceerd, spreekt de andere professional eveneens over sedatie maar heeft dan een beeld voor ogen waarbij de patiënt volkomen stil.
| 574 | nvmdl |
overleg met de patiënt CBO-rapport van de consensusbijeenkomst sedatie en/of analgesie door niet- anesthesiologen Leverartsen bij endoscopische ingrepen Nederlands Genootschap van artsen voor Maag-, DEEL # PROCEDURELE SEDATIE EN/OF ANALGESIE (PSA) BIJ HOOFDSTUK # DEFINITIES VAN SEDATIE EN/OF ANALGESIE Vraag # Wat verstaat men onder procedurele sedatie en/of analgesie (PSA)? Procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) is een omschreven medische handeling in het kader van een medisch diagnostische of medisch therapeutische procedure PSA kent zijn eigen indicaties, contraindicaties en risicoâs en kent als aparte medische handeling de daarbij horende verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden Deze staan los van de diagnostische en/of therapeutische procedure waarvoor PSA wordt gevraagd Met procedurele sedatie en/of analgesie (verder afgekort als PSA) wordt bedoeld het toedienen van een sedativum en/of (sederend) analgeticum in het kader van een pijnlijke, stresserende en/of immobiliteit vereisende diagnostische of therapeutische procedure met de bedoeling maximaal comfortabel voor de patiënt te laten verlopen (dit wil zeggen met een dankzij het optimaliseren van het patiëntencomfort bij te dragen aan optimale Voor een goede interpretatie van de conclusies en aanbevelingen in deze richtlijn is eenduidigheid over de gebruikte terminologie een vereiste In de praktijk blijkt immers dat er grote verschillen bestaan over wat men onder sedatie verstaat Waar de ene professional spreekt over sedatie en vervolgens een daling van het bewustzijn bedoelt waarbij nog verbaal met de patiënt kan worden gecommuniceerd, spreekt de andere professional eveneens over sedatie maar heeft dan een beeld voor ogen waarbij de patiënt volkomen stil Het zal duidelijk zijn dat hier sprake is van twee volkomen verschillende klinische situaties met (#) sterk verschillende risicoâs, (#) waarbij de betrokken teams die voor de effectiviteit en veiligheid van de sedatie verantwoordelijk zijn over geheel verschillende competenties dienen te beschikken en (#) andere medicijnen aangewezen zijn De volgende PSA moet worden beschouwd als een aparte medische handeling, vereist opleiding Diegenen die een PSA gaan uitvoeren en daartoe bekwaam moeten worden geacht, zullen in het algemeen een basisopleiding moeten hebben gevolgd waarin belangrijke algemene competenties moeten worden aangeleerd Daarnaast zullen zij veelal hetzij een aanvullende opleiding moeten volgen voor het specifieke terrein waarop zij PSA gaan toepassen, hetzij aanvullende ervaring moeten opdoen in dat specifieke segment Wanneer gesproken wordt over sedatie, wordt dit vaak toegepast om procedures die onaangenaam maar ook pijnlijk zijn mogelijk te maken Daarom moet ook een definitie van pijnloosheid worden opgenomen <PERSOON> pijn als onderdeel van een procedure wordt in principe altijd met een pijnstiller of een pijnstillende techniek bestreden Sedatie zal ideaal gesproken alleen worden gegeven om angsten te verminderen en of het bewustzijn zodanig te verlagen dat de betreffende onaangename procedure veilig uitvoerbaar is Dit is een fundamenteel uitgangspunt Het is dus principieel onjuist om pijn te bestrijden met een anxiolyticum of met een sedativum Overigens moet worden vastgesteld dat toepassing van veel analgetica dosisgebonden tevens enige verlaging van het bewustzijnsniveau (=sedatie) met zich mee kan brengen Het gebruik van uitsluitend sedativa bij een pijnlijke procedure.
| 567 | nvmdl |
zijn dat hier sprake is van twee volkomen verschillende klinische situaties met (#) sterk verschillende risicoâs, (#) waarbij de betrokken teams die voor de effectiviteit en veiligheid van de sedatie verantwoordelijk zijn over geheel verschillende competenties dienen te beschikken en (#) andere medicijnen aangewezen zijn De volgende PSA moet worden beschouwd als een aparte medische handeling, vereist opleiding Diegenen die een PSA gaan uitvoeren en daartoe bekwaam moeten worden geacht, zullen in het algemeen een basisopleiding moeten hebben gevolgd waarin belangrijke algemene competenties moeten worden aangeleerd Daarnaast zullen zij veelal hetzij een aanvullende opleiding moeten volgen voor het specifieke terrein waarop zij PSA gaan toepassen, hetzij aanvullende ervaring moeten opdoen in dat specifieke segment Wanneer gesproken wordt over sedatie, wordt dit vaak toegepast om procedures die onaangenaam maar ook pijnlijk zijn mogelijk te maken Daarom moet ook een definitie van pijnloosheid worden opgenomen <PERSOON> pijn als onderdeel van een procedure wordt in principe altijd met een pijnstiller of een pijnstillende techniek bestreden Sedatie zal ideaal gesproken alleen worden gegeven om angsten te verminderen en of het bewustzijn zodanig te verlagen dat de betreffende onaangename procedure veilig uitvoerbaar is Dit is een fundamenteel uitgangspunt Het is dus principieel onjuist om pijn te bestrijden met een anxiolyticum of met een sedativum Overigens moet worden vastgesteld dat toepassing van veel analgetica dosisgebonden tevens enige verlaging van het bewustzijnsniveau (=sedatie) met zich mee kan brengen Het gebruik van uitsluitend sedativa bij een pijnlijke procedure bijgevolg niet alleen principieel onjuist, bovendien blijkt uit onderzoek dat deze aanname incorrect is (zie ook verder in deze richtlijn) Bovendien heeft het gebruik van (uitsluitend) sedativa in het kader van een pijnlijke procedure als risico dat ongewenst diepe sedatieniveaus met de daaraan verbonden noodzakelijke risicoâs worden bereikt Het is ook belangrijk te realiseren dat de combinatie van analgetica (in het bijzonder de centrale analgetica, zoals opioïden) en sedativa onderling potentiërend werken, waarbij de risicoâs op ernstige respiratoire en cardiovasculaire complicaties toenemen Er zijn drie belangrijke factoren die eisen stellen aan het bekwaamheidsniveau van de PSA-praktijkspecialist De combinatie van deze factoren bepaalt de voorwaarden waaronder PSA kwalitatief goed en veilig kan worden uitgevoerd Dit kan betekenen dat voor bepaalde vormen van sedatie alleen een monotherapie toegepast moet worden en voor andere vormen van sedatie een combinatie van analgetica en sedativa noodzakelijk kan zijn In die laatste situatie worden hogere eisen gesteld aan de vaardigheden van de PSA-praktijkspecialist en de bijbehorende Het is van belang om angst en pijn zoveel mogelijk van elkaar te (onder-)scheiden Wel kan pijn door angst worden versterkt, maar dat even terzijde Angst is meestal bij volwassenen en sommige kinderen te verminderen door uitleg van de te volgen procedure Angst die moeilijk uitgelegd kan worden (kinderen, verstandelijk gehandicapten en patiënten met angststoornissen) kan en dient dan te worden behandeld met een anxiolyticum Toediening van een anxiolytisch geneesmiddel (voorbeeld benzodiazepinen) kan gemakkelijk leiden tot enige - vaak niet onwelkome - daling van het bewustzijn dat is sedatie.
| 562 | nvmdl |
blijkt uit onderzoek dat deze aanname incorrect is (zie ook verder in deze richtlijn) Bovendien heeft het gebruik van (uitsluitend) sedativa in het kader van een pijnlijke procedure als risico dat ongewenst diepe sedatieniveaus met de daaraan verbonden noodzakelijke risicoâs worden bereikt Het is ook belangrijk te realiseren dat de combinatie van analgetica (in het bijzonder de centrale analgetica, zoals opioïden) en sedativa onderling potentiërend werken, waarbij de risicoâs op ernstige respiratoire en cardiovasculaire complicaties toenemen Er zijn drie belangrijke factoren die eisen stellen aan het bekwaamheidsniveau van de PSA-praktijkspecialist De combinatie van deze factoren bepaalt de voorwaarden waaronder PSA kwalitatief goed en veilig kan worden uitgevoerd Dit kan betekenen dat voor bepaalde vormen van sedatie alleen een monotherapie toegepast moet worden en voor andere vormen van sedatie een combinatie van analgetica en sedativa noodzakelijk kan zijn In die laatste situatie worden hogere eisen gesteld aan de vaardigheden van de PSA-praktijkspecialist en de bijbehorende Het is van belang om angst en pijn zoveel mogelijk van elkaar te (onder-)scheiden Wel kan pijn door angst worden versterkt, maar dat even terzijde Angst is meestal bij volwassenen en sommige kinderen te verminderen door uitleg van de te volgen procedure Angst die moeilijk uitgelegd kan worden (kinderen, verstandelijk gehandicapten en patiënten met angststoornissen) kan en dient dan te worden behandeld met een anxiolyticum Toediening van een anxiolytisch geneesmiddel (voorbeeld benzodiazepinen) kan gemakkelijk leiden tot enige - vaak niet onwelkome - daling van het bewustzijn dat is sedatie Pijn dient niet te worden behandeld met een anxiolyticum maar met een perifeer of centraal Bij de opstelling van een strategie voor PSA bij de individuele patiënt dient eerst te worden vastgesteld wat voor de patiënt de belangrijkste component is angst en discomfort of pijn of beiden Dat dient de leidraad voor het sedatieplan te vormen Anxiolyse het doel is het angst- en stressniveau van de patiënt te verlagen waarbij het bewustzijn in principe intact blijft Wanneer, zoals vaak gebeurt, het bewustzijn enigszins verlaagd is er tevens sprake van lichte sedatie De patiënt reageert adequaat en consistent op verbale prikkels en de verbale communicatie blijft dus mogelijk Deze toestand is veelal door enteraal toegediende of lage dosis parenteraal toegediende farmaca realiseerbaar en gaat gepaard met geringe risicoâs bij patiënten zonder belangrijke co-morbiditeit Hoewel de cognitieve functies en de coördinatie verminderd kunnen zijn, zijn de respiratoire en cardiovasculaire functies onaangedaan Matige sedatie (in grote lijnen overeenkomend met het oude begrip âconscious sedationâ De term âconscious sedationâ is verlaten omdat deze een niet bestaande, ten onrechte veiligheid suggererende klinische entiteit suggereert ) Een door farmaca veroorzaakte depressie van het bewustzijn, waarin de patiënt nog steeds reageert op aanspreken of geringe tactiele prikkels In dit stadium zijn geen interventies nodig om de luchtweg open te houden, de luchtwegreflexen zijn intact en de ventilatie is Diepe sedatie Dit is een door farmaca veroorzaakt bewustzijnsdaling, waarbij de patiënt niet reageert op aanspreken, maar wel reageert op herhaalde of pijnlijke prikkels.
| 572 | nvmdl |
niet te worden behandeld met een anxiolyticum maar met een perifeer of centraal Bij de opstelling van een strategie voor PSA bij de individuele patiënt dient eerst te worden vastgesteld wat voor de patiënt de belangrijkste component is angst en discomfort of pijn of beiden Dat dient de leidraad voor het sedatieplan te vormen Anxiolyse het doel is het angst- en stressniveau van de patiënt te verlagen waarbij het bewustzijn in principe intact blijft Wanneer, zoals vaak gebeurt, het bewustzijn enigszins verlaagd is er tevens sprake van lichte sedatie De patiënt reageert adequaat en consistent op verbale prikkels en de verbale communicatie blijft dus mogelijk Deze toestand is veelal door enteraal toegediende of lage dosis parenteraal toegediende farmaca realiseerbaar en gaat gepaard met geringe risicoâs bij patiënten zonder belangrijke co-morbiditeit Hoewel de cognitieve functies en de coördinatie verminderd kunnen zijn, zijn de respiratoire en cardiovasculaire functies onaangedaan Matige sedatie (in grote lijnen overeenkomend met het oude begrip âconscious sedationâ De term âconscious sedationâ is verlaten omdat deze een niet bestaande, ten onrechte veiligheid suggererende klinische entiteit suggereert ) Een door farmaca veroorzaakte depressie van het bewustzijn, waarin de patiënt nog steeds reageert op aanspreken of geringe tactiele prikkels In dit stadium zijn geen interventies nodig om de luchtweg open te houden, de luchtwegreflexen zijn intact en de ventilatie is Diepe sedatie Dit is een door farmaca veroorzaakt bewustzijnsdaling, waarbij de patiënt niet reageert op aanspreken, maar wel reageert op herhaalde of pijnlijke prikkels gemakkelijk een luchtwegobstructie ontstaan Om praktische redenen is het vermoedelijk verstandiger te spreken van âmatige tot diepeâ sedatie in plaats van âmatige sedatieâ en âdiepe sedatieâ gezien het klinische continuüm waar hier meestal sprake van is Dat is ook van belang omdat voor het toepassen van matige tot diepe sedatie andere competenties vereist zijn dan voor anxiolyse of lichte sedatie Algehele anesthesie Een door farmaca veroorzaakte staat van bewusteloosheid, waarbij de patiënt niet wekbaar is, ook niet op een toegediende pijnprikkel Het vermogen om de luchtweg open te houden zal vaak verminderd tot afwezig zijn, en ook treedt een depressie van de ventilatie en de cardiovasculaire functie vaak op, waardoor het noodzakelijk kan zijn om deze te ondersteunen Belangrijk is om zich te realiseren dat genoemde definities afzonderlijke klinische entiteiten suggereren die niet op eenduidige wijze in de individuele patiënt te realiseren zijn Veelal is sprake van een sedatiecontinuüm waarbij de patiënt gemakkelijk een onbedoeld dieper sedatieniveau kan bereiken (Patel ###; VanNatta ###) Deze richtlijn behandelt het sedatiecontinuüm van lichte sedatie tot en met diepe sedatie Algehele anesthesie valt buiten deze richtlijn Voor een kwalitatief hoogwaardige en veilige toepassing van matige tot diepe sedatie zijn andere en meer competenties vereist dan voor het toepassen van Het is principieel onjuist om pijn te bestrijden met een anxiolyticum of met een De medische conditie van de patiënt, de uit te voeren procedure en de Bij het vaststellen van randvoorwaarden voor de veiligheid van PSA is cruciaal.
| 572 | nvmdl |
gemakkelijk een luchtwegobstructie ontstaan Om praktische redenen is het vermoedelijk verstandiger te spreken van âmatige tot diepeâ sedatie in plaats van âmatige sedatieâ en âdiepe sedatieâ gezien het klinische continuüm waar hier meestal sprake van is Dat is ook van belang omdat voor het toepassen van matige tot diepe sedatie andere competenties vereist zijn dan voor anxiolyse of lichte sedatie Algehele anesthesie Een door farmaca veroorzaakte staat van bewusteloosheid, waarbij de patiënt niet wekbaar is, ook niet op een toegediende pijnprikkel Het vermogen om de luchtweg open te houden zal vaak verminderd tot afwezig zijn, en ook treedt een depressie van de ventilatie en de cardiovasculaire functie vaak op, waardoor het noodzakelijk kan zijn om deze te ondersteunen Belangrijk is om zich te realiseren dat genoemde definities afzonderlijke klinische entiteiten suggereren die niet op eenduidige wijze in de individuele patiënt te realiseren zijn Veelal is sprake van een sedatiecontinuüm waarbij de patiënt gemakkelijk een onbedoeld dieper sedatieniveau kan bereiken (Patel ###; VanNatta ###) Deze richtlijn behandelt het sedatiecontinuüm van lichte sedatie tot en met diepe sedatie Algehele anesthesie valt buiten deze richtlijn Voor een kwalitatief hoogwaardige en veilige toepassing van matige tot diepe sedatie zijn andere en meer competenties vereist dan voor het toepassen van Het is principieel onjuist om pijn te bestrijden met een anxiolyticum of met een De medische conditie van de patiënt, de uit te voeren procedure en de Bij het vaststellen van randvoorwaarden voor de veiligheid van PSA is cruciaal Het te verwachten klinisch probleem (sedatie en/of pijnstilling) is het uitgangspunt van de toe te passen sedatietechniek een op sedatie respectievelijk op analgesie gebaseerde techniek De werkgroep adviseert de sedatieniveaus bij PSA te onderscheiden in lichte sedatie/anxiolyse enerzijds en matige sedatie tot diepe sedatie anderzijds Voor beide <PERSOON> sedation occurs frequently during elective endoscopy VanNatta ME, <PERSOON> DK Propofol alone titrated to deep sedation versus propofol in combination with opioids and/or benzodiazepinen and titrated to moderate sedation for colonoscopy <PERSOON> EN VEILIGHEID VAN Vraag # Wat is bekend over de morbiditeit en mortaliteit ten gevolge van PSA in <LOCATIE>? Technieken voor sedatie en analgesie voorzien in een duidelijke behoefte, maar brengen ook risicoâs met zich mee Daarbij lijkt er een kentering gekomen te zijn in het laatste decennium Was de sterfte in een Engelse survey door Quine (###) nog rond # ###, de laatste jaren worden zonder uitzondering series gepubliceerd waarbij de sterfte onder de # ## ### komt (<PERSOON> ###, Vargo ###) Het grote verschil tussen de deze studies is vooral de mate waarin monitoring word toegepast en de wijze waarop sedatie protocollair door getraind personeel wordt gegeven Het is mede uit de laatste studies duidelijk geworden dat sedatie onder strikte randvoorwaarden veilig kan worden uitgevoerd Ook in <LOCATIE> wordt waargenomen dat na praktische invoering van de adviezen uit de eerste CBO-richtlijn.
| 571 | nvmdl |
verwachten klinisch probleem (sedatie en/of pijnstilling) is het uitgangspunt van de toe te passen sedatietechniek een op sedatie respectievelijk op analgesie gebaseerde techniek De werkgroep adviseert de sedatieniveaus bij PSA te onderscheiden in lichte sedatie/anxiolyse enerzijds en matige sedatie tot diepe sedatie anderzijds Voor beide <PERSOON> sedation occurs frequently during elective endoscopy VanNatta ME, <PERSOON> DK Propofol alone titrated to deep sedation versus propofol in combination with opioids and/or benzodiazepinen and titrated to moderate sedation for colonoscopy <PERSOON> EN VEILIGHEID VAN Vraag # Wat is bekend over de morbiditeit en mortaliteit ten gevolge van PSA in <LOCATIE>? Technieken voor sedatie en analgesie voorzien in een duidelijke behoefte, maar brengen ook risicoâs met zich mee Daarbij lijkt er een kentering gekomen te zijn in het laatste decennium Was de sterfte in een Engelse survey door Quine (###) nog rond # ###, de laatste jaren worden zonder uitzondering series gepubliceerd waarbij de sterfte onder de # ## ### komt (<PERSOON> ###, Vargo ###) Het grote verschil tussen de deze studies is vooral de mate waarin monitoring word toegepast en de wijze waarop sedatie protocollair door getraind personeel wordt gegeven Het is mede uit de laatste studies duidelijk geworden dat sedatie onder strikte randvoorwaarden veilig kan worden uitgevoerd Ook in <LOCATIE> wordt waargenomen dat na praktische invoering van de adviezen uit de eerste CBO-richtlijn in <LOCATIE> de laatste <LEEFTIJD> jaar geen mortaliteit meer werd waargenomen Ook bij de MDLartsen is de eerste CBO richtlijn voor de beroepsgroep bewerkt, actief geïmplementeerd en gecontroleerd en is de ervaring dat PSA gerelateerde complicaties sterk verminderd zijn Harde cijfers ontbreken hier vooralsnog De vraag blijft in hoeverre in <LOCATIE> die cijfers ook bij andere specialismen de laatste <LEEFTIJD> jaar zijn veranderd Om een goede inschatting te maken van het verhoogde risico op complicaties door PSA buiten de operatiekamers, zouden we het liefst beschikken over de uitkomst van een gerandomiseerd vergelijkend onderzoek, waarbij een eerste groep de procedure ondergaat met optimale bewaking en getraind personeel en een tweede groep gesedeerd wordt op de gebruikelijke manier zoals dat in de meeste Nederlandse ziekenhuizen gebeurt Dergelijk onderzoek is niet verricht Daarom moeten we het doen met surveys, cohortonderzoek, patiëntenseries en casuïstiek die per definitie veel minder bewijskracht opleveren wat betreft de mate waarin dit voorkomt <PERSOON>, de ernst van de situatie en de medicolegale gevolgen zullen ertoe bijdragen dat veel van deze gevallen niet worden gepubliceerd Er is in de literatuur geen volledige overeenstemming over de betekenis van begrippen als incident/event, adverse event en complicatie Wij houden hier de gangbare Nederlandse definities aan, zoals door de Orde van <PERSOON> ###) is omschreven Incident (event) een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid, had kunnen leiden of (nog) zou kunnen leiden Adverse event een onbedoelde uitkomst die is ontstaan door het (niet) handelen van.
| 582 | nvmdl |
werd waargenomen Ook bij de MDLartsen is de eerste CBO richtlijn voor de beroepsgroep bewerkt, actief geïmplementeerd en gecontroleerd en is de ervaring dat PSA gerelateerde complicaties sterk verminderd zijn Harde cijfers ontbreken hier vooralsnog De vraag blijft in hoeverre in <LOCATIE> die cijfers ook bij andere specialismen de laatste <LEEFTIJD> jaar zijn veranderd Om een goede inschatting te maken van het verhoogde risico op complicaties door PSA buiten de operatiekamers, zouden we het liefst beschikken over de uitkomst van een gerandomiseerd vergelijkend onderzoek, waarbij een eerste groep de procedure ondergaat met optimale bewaking en getraind personeel en een tweede groep gesedeerd wordt op de gebruikelijke manier zoals dat in de meeste Nederlandse ziekenhuizen gebeurt Dergelijk onderzoek is niet verricht Daarom moeten we het doen met surveys, cohortonderzoek, patiëntenseries en casuïstiek die per definitie veel minder bewijskracht opleveren wat betreft de mate waarin dit voorkomt <PERSOON>, de ernst van de situatie en de medicolegale gevolgen zullen ertoe bijdragen dat veel van deze gevallen niet worden gepubliceerd Er is in de literatuur geen volledige overeenstemming over de betekenis van begrippen als incident/event, adverse event en complicatie Wij houden hier de gangbare Nederlandse definities aan, zoals door de Orde van <PERSOON> ###) is omschreven Incident (event) een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid, had kunnen leiden of (nog) zou kunnen leiden Adverse event een onbedoelde uitkomst die is ontstaan door het (niet) handelen van ernstig dat er sprake is van tijdelijke of permanente beperking, verlenging of verzwaring van de behandeling dan wel overlijden van de patiënt Near miss een onbedoelde gebeurtenis die a voor de patiënt geen nadelen oplevert omdat de gevolgen ervan op tijd zijn onderkend en gecorrigeerd (near miss), of b waarvan de gevolgen niet van invloed zijn op het fysiek, psychisch of sociaal Complicatie een onbedoelde en ongewenste uitkomst tijdens of volgend op het handelen van een zorgverlener, die voor de gezondheid van de patiënt zodanig nadelig is dat aanpassing van het (be)handelen noodzakelijk is dan wel dat sprake is van onherstelbare schade Bijvoorbeeld een transfusiereactie na een verkeerd toegediende âzak bloedâ Achteraf kan een nadere analyse daar meer inzicht in geven Zo kan een complicatie ook gerelateerd zijn aan de onderliggende ziekte, mogelijke Calculated risk een door de hulpverlener afgewogen risico of ingecalculeerd neveneffect van een behandeling die in de vakliteratuur is beschreven en waarbij het beoogde effect van de behandeling van groter belang wordt geacht dan de ernst van de schade of de kans op het ontstaan daarvan Schade (injury) Een nadeel voor de patiënt dat door zijn ernst leidt tot verlenging of verzwaring van de behandeling, tijdelijk of blijvend lichamelijk, psychisch en/of sociaal Wanneer tijdens PSA een geringe bloeddrukdaling of saturatiedaling optreedt die direct adequaat wordt verholpen (in geval van saturatiedaling zuurstof geven of dieper zuchten), en niet leidt tot schade of veranderde behandeling, spreekt men dus van een incident (event).
| 568 | nvmdl |
er sprake is van tijdelijke of permanente beperking, verlenging of verzwaring van de behandeling dan wel overlijden van de patiënt Near miss een onbedoelde gebeurtenis die a voor de patiënt geen nadelen oplevert omdat de gevolgen ervan op tijd zijn onderkend en gecorrigeerd (near miss), of b waarvan de gevolgen niet van invloed zijn op het fysiek, psychisch of sociaal Complicatie een onbedoelde en ongewenste uitkomst tijdens of volgend op het handelen van een zorgverlener, die voor de gezondheid van de patiënt zodanig nadelig is dat aanpassing van het (be)handelen noodzakelijk is dan wel dat sprake is van onherstelbare schade Bijvoorbeeld een transfusiereactie na een verkeerd toegediende âzak bloedâ Achteraf kan een nadere analyse daar meer inzicht in geven Zo kan een complicatie ook gerelateerd zijn aan de onderliggende ziekte, mogelijke Calculated risk een door de hulpverlener afgewogen risico of ingecalculeerd neveneffect van een behandeling die in de vakliteratuur is beschreven en waarbij het beoogde effect van de behandeling van groter belang wordt geacht dan de ernst van de schade of de kans op het ontstaan daarvan Schade (injury) Een nadeel voor de patiënt dat door zijn ernst leidt tot verlenging of verzwaring van de behandeling, tijdelijk of blijvend lichamelijk, psychisch en/of sociaal Wanneer tijdens PSA een geringe bloeddrukdaling of saturatiedaling optreedt die direct adequaat wordt verholpen (in geval van saturatiedaling zuurstof geven of dieper zuchten), en niet leidt tot schade of veranderde behandeling, spreekt men dus van een incident (event) Voor de bespreking van de literatuur moet men zich realiseren dat sommige studies de term complicatie gebruiken, waar volgens bovenstaande definities incident correcter zou zijn geweest Het onderscheid tussen incident, near miss en adverse event is uit de literatuur uiterst lastig te extraheren De complicaties zijn dat in het merendeel wel In deze richtlijn zal bij de bespreking van de literatuur meestal worden gesproken van incidenten en (PSA Medline en EMBASE werden doorzocht Hierbij werden de volgende zoektermen gebruikt exclusiecriteria waren nitrous oxide (entonox), children, inhalational sedation, palliative sedation, patient controlled analgesia/ sedation, intensive care, methohexital, huisartsen, continuous infusion, military Tevens werd gezocht naar richtlijnen over PSA door nietanesthesiologen gepubliceerd vanaf ### Dit leverde # resultaten op (CAEP ###, ASA ###, ACEP ###, ASGE ###, ASGE ###, AGA ###) Tenslotte werd gezocht naar case <PERSOON>)<LEEFTIJD> jaar) De exclusiecriteria waren intensive care, operatiekamer, kinderen en andere middelen dan etomidaat, ketamine, midazolam, propofol In de zes gevonden richtlijnen wordt sedatie door niet-anesthesiologen veilig geacht mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan Studies met grote aantallen patiënten zijn noodzakelijk om een beeld te krijgen van sedatie gerelateerde morbiditeit en mortaliteit (tabel <DATUM> Deze zijn echter gebaseerd op omvangrijke complicatie of sedatie databases, waarbij niet altijd goede controle mogelijk is van de betrouwbaarheid van de input en niet altijd duidelijkheid is of een incident of complicatie ten gevolgen van <PERSOON> (###, USA) analyseerde #<DATUM> patiënten uit een prospectief multicenter complicatie register bij endoscopieën en vond in totaal ### onverwachte interventies,.
| 618 | nvmdl |
de literatuur moet men zich realiseren dat sommige studies de term complicatie gebruiken, waar volgens bovenstaande definities incident correcter zou zijn geweest Het onderscheid tussen incident, near miss en adverse event is uit de literatuur uiterst lastig te extraheren De complicaties zijn dat in het merendeel wel In deze richtlijn zal bij de bespreking van de literatuur meestal worden gesproken van incidenten en (PSA Medline en EMBASE werden doorzocht Hierbij werden de volgende zoektermen gebruikt exclusiecriteria waren nitrous oxide (entonox), children, inhalational sedation, palliative sedation, patient controlled analgesia/ sedation, intensive care, methohexital, huisartsen, continuous infusion, military Tevens werd gezocht naar richtlijnen over PSA door nietanesthesiologen gepubliceerd vanaf ### Dit leverde # resultaten op (CAEP ###, ASA ###, ACEP ###, ASGE ###, ASGE ###, AGA ###) Tenslotte werd gezocht naar case <PERSOON>)<LEEFTIJD> jaar) De exclusiecriteria waren intensive care, operatiekamer, kinderen en andere middelen dan etomidaat, ketamine, midazolam, propofol In de zes gevonden richtlijnen wordt sedatie door niet-anesthesiologen veilig geacht mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan Studies met grote aantallen patiënten zijn noodzakelijk om een beeld te krijgen van sedatie gerelateerde morbiditeit en mortaliteit (tabel <DATUM> Deze zijn echter gebaseerd op omvangrijke complicatie of sedatie databases, waarbij niet altijd goede controle mogelijk is van de betrouwbaarheid van de input en niet altijd duidelijkheid is of een incident of complicatie ten gevolgen van <PERSOON> (###, USA) analyseerde #<DATUM> patiënten uit een prospectief multicenter complicatie register bij endoscopieën en vond in totaal ### onverwachte interventies, Vargo (###, USA) analyseerde <DATUM> endoscopieën, ook uit een prospectief multicenter complicatie register Het aantal incidenten bedroeg #,#%, en er waren geen aspiraties noch Dit staat in contrast tot de bevindingen van Quine (###) bij <DATUM> gastroscopieën De morbiditeit in hun audit was ## per ### scopieën en de mortaliteit was #,# per ## ### scopieën In dit oudere Britse onderzoek is het percentage complicaties uitzonderlijk hoog, maar de gebruikte doseringen sedativa waren erg hoog en de monitoring van patiënten was volstrekt onvoldoende (slechts in ##% van de scopieën vond monitoring van de zuurstofsaturatie plaats) Er zijn weinig argumenten om dit onderzoek voor de huidige Nederlandse situatie toepasbaar te achten, temeer daar andere en recentere Europese en Amerikaanse studies met grote aantallen patiënten veel gunstigere getallen laten zien Intubatie en het gebruik van antidota is zeldzaam Eén patiënt werd geïntubeerd bij een apneu met braken en kon na een half uur probleemloos geëxtubeerd worden (Frazee ###) Aspiratie kwam voor bij # van iets meer dan ### ### patiënten Vier patiënten ontwikkelde een pneumonie na de endoscopie, waarschijnlijk ten gevolge van aspiratie (Tohda ###) Zij Tabel <DATUM> Incidenten en schade als gevolg van sedatie (onderzoeken vanaf ###) Antag = Antagonisten ASA = American Society of Anesthesiologists risiscoklassificatie (zie hoofdstuk ) LWM = Luchtwegmanoevres MB = Maskerbeademing Stim = fysieke stimulatie Tube = endotracheal intubatie.
| 663 | nvmdl |
(###, USA) analyseerde <DATUM> endoscopieën, ook uit een prospectief multicenter complicatie register Het aantal incidenten bedroeg #,#%, en er waren geen aspiraties noch Dit staat in contrast tot de bevindingen van Quine (###) bij <DATUM> gastroscopieën De morbiditeit in hun audit was ## per ### scopieën en de mortaliteit was #,# per ## ### scopieën In dit oudere Britse onderzoek is het percentage complicaties uitzonderlijk hoog, maar de gebruikte doseringen sedativa waren erg hoog en de monitoring van patiënten was volstrekt onvoldoende (slechts in ##% van de scopieën vond monitoring van de zuurstofsaturatie plaats) Er zijn weinig argumenten om dit onderzoek voor de huidige Nederlandse situatie toepasbaar te achten, temeer daar andere en recentere Europese en Amerikaanse studies met grote aantallen patiënten veel gunstigere getallen laten zien Intubatie en het gebruik van antidota is zeldzaam Eén patiënt werd geïntubeerd bij een apneu met braken en kon na een half uur probleemloos geëxtubeerd worden (Frazee ###) Aspiratie kwam voor bij # van iets meer dan ### ### patiënten Vier patiënten ontwikkelde een pneumonie na de endoscopie, waarschijnlijk ten gevolge van aspiratie (Tohda ###) Zij Tabel <DATUM> Incidenten en schade als gevolg van sedatie (onderzoeken vanaf ###) Antag = Antagonisten ASA = American Society of Anesthesiologists risiscoklassificatie (zie hoofdstuk ) LWM = Luchtwegmanoevres MB = Maskerbeademing Stim = fysieke stimulatie Tube = endotracheal intubatie Sinds ### zijn een aantal studies gepubliceerd met grote cohorten of case series, met bij elkaar meer dan ### ### patiënten In tabel <DATUM> staan de incidenten die worden onderverdeeld in âincidenten totaalâ, âinterventie In tabel <DATUM> staan de artikelen uit tabel <DATUM> waar voldoende duidelijk diverse incidenten Tabel <DATUM> Hypoxie, hypotensie en apneu als gevolg van sedatie De meest voorkomende complicaties zijn hypoxie en hypotensie Hypoxie komt voor in #,##% (range #,##-##%) van de patiënten Wordt de grootste studie (<PERSOON> ###) er uit Hypotensie komt voor in #,##% (range #,##-##%) van de patiënten, en zonder de studie van Er lijkt dus een grote spreiding te zitten in het percentage incidenten (#,# tot ##%) Bhalla ### vond het hoogste aantal incidenten, te meer omdat ook hypertensie en kortdurende saturatiedalingen (##% ook als incident registreerd werden Niemand werd hypotensief en bovendien was er geen verschil tussen de placebo en sedatiegroep in aantal incidenten De twee studies van Heuss (###) rapporteerden ook hoge percentages Dit is grotendeels te verklaren doordat zij relatieve dalingen van saturatie )#%, bloeddruk )##%, en polsfrequentie )##% ook als incident registreerden De vraag is of dit wel relevant is, omdat een pols of bloeddrukdaling bij een gestresste patiënt ook een teken kan zijn van adequate Het percentage interventies dat nodig was om deze incidenten op te lossen lag tussen de # en ##% (tabel <DATUM> In de gevallen waarin maskerbeademing noodzakelijk was, was de duur daarvan minder dan # minuut (Heuss ###a, <PERSOON> ###), of niet gerapporteerd.
| 716 | nvmdl |
of case series, met bij elkaar meer dan ### ### patiënten In tabel <DATUM> staan de incidenten die worden onderverdeeld in âincidenten totaalâ, âinterventie In tabel <DATUM> staan de artikelen uit tabel <DATUM> waar voldoende duidelijk diverse incidenten Tabel <DATUM> Hypoxie, hypotensie en apneu als gevolg van sedatie De meest voorkomende complicaties zijn hypoxie en hypotensie Hypoxie komt voor in #,##% (range #,##-##%) van de patiënten Wordt de grootste studie (<PERSOON> ###) er uit Hypotensie komt voor in #,##% (range #,##-##%) van de patiënten, en zonder de studie van Er lijkt dus een grote spreiding te zitten in het percentage incidenten (#,# tot ##%) Bhalla ### vond het hoogste aantal incidenten, te meer omdat ook hypertensie en kortdurende saturatiedalingen (##% ook als incident registreerd werden Niemand werd hypotensief en bovendien was er geen verschil tussen de placebo en sedatiegroep in aantal incidenten De twee studies van Heuss (###) rapporteerden ook hoge percentages Dit is grotendeels te verklaren doordat zij relatieve dalingen van saturatie )#%, bloeddruk )##%, en polsfrequentie )##% ook als incident registreerden De vraag is of dit wel relevant is, omdat een pols of bloeddrukdaling bij een gestresste patiënt ook een teken kan zijn van adequate Het percentage interventies dat nodig was om deze incidenten op te lossen lag tussen de # en ##% (tabel <DATUM> In de gevallen waarin maskerbeademing noodzakelijk was, was de duur daarvan minder dan # minuut (Heuss ###a, <PERSOON> ###), of niet gerapporteerd Pilot Complicatieregistratie op Spoedeisende Hulp afdelingen in <LOCATIE> Naast de complicatieregistratie van de abortusartsen in <LOCATIE>, zijn (niet-gepubliceerde) gegevens beschikbaar gekomen over een pilot registratie van sedaties op drie jaar, hoofdzakelijk ASA klasse I en II, werden gesedeerd door SEH-artsen (of SEH-artsen in opleiding), die getraind waren in sedatietechnieken en luchtwegmanagement Een kleine driekwart van de patiënten kreeg propofol, één zesde midazolam, en de rest ketamine of etomidaat Het beoogde sedatieniveau was matige tot diepe sedatie Bij één op de vijf patiënten deed zich een incident voor Met name werden kortdurende saturatiedalingen ((##%) gezien, waarvoor in het algemeen geen interventie noodzakelijk was In #% procent van de gevallen was kortdurende maskerbeademing noodzakelijk Kortdurende hypotensie trad bij één op de ## patiënten op Er waren geen aspiraties, intubaties, mortaliteit of Inventarisatie onder directies van Nederlandse ziekenhuizen, maatschappen anesthesiologie van Nederlandse ziekenhuizen en besturen van wetenschappelijke Om enigszins gefundeerde uitspraken te kunnen doen over het aantal gevallen in <LOCATIE> waarbij sedatie buiten de operatiekamer ernstige en/of zelfs dodelijke gevolgen heeft gehad, is bij verschillende instanties navraag gedaan Zo werden brieven geschreven naar <PERSOON> ## wetenschappelijke verenigingen hebben ## gereageerd Alle respondenten antwoorden niet over informatie te beschikken om de vraag te beantwoorden <PERSOON> # Het in ### gepubliceerde rapport âOnbedoelde schade in ziekenhuizenâ had als doel te inventariseren hoe vaak onbedoelde en vermijdbare schade vóórkomt bij opnames in Nederlandse ziekenhuizen, om de aard, ernst, omvang en kosten van de onbedoelde.
| 685 | nvmdl |
op Spoedeisende Hulp afdelingen in <LOCATIE> Naast de complicatieregistratie van de abortusartsen in <LOCATIE>, zijn (niet-gepubliceerde) gegevens beschikbaar gekomen over een pilot registratie van sedaties op drie jaar, hoofdzakelijk ASA klasse I en II, werden gesedeerd door SEH-artsen (of SEH-artsen in opleiding), die getraind waren in sedatietechnieken en luchtwegmanagement Een kleine driekwart van de patiënten kreeg propofol, één zesde midazolam, en de rest ketamine of etomidaat Het beoogde sedatieniveau was matige tot diepe sedatie Bij één op de vijf patiënten deed zich een incident voor Met name werden kortdurende saturatiedalingen ((##%) gezien, waarvoor in het algemeen geen interventie noodzakelijk was In #% procent van de gevallen was kortdurende maskerbeademing noodzakelijk Kortdurende hypotensie trad bij één op de ## patiënten op Er waren geen aspiraties, intubaties, mortaliteit of Inventarisatie onder directies van Nederlandse ziekenhuizen, maatschappen anesthesiologie van Nederlandse ziekenhuizen en besturen van wetenschappelijke Om enigszins gefundeerde uitspraken te kunnen doen over het aantal gevallen in <LOCATIE> waarbij sedatie buiten de operatiekamer ernstige en/of zelfs dodelijke gevolgen heeft gehad, is bij verschillende instanties navraag gedaan Zo werden brieven geschreven naar <PERSOON> ## wetenschappelijke verenigingen hebben ## gereageerd Alle respondenten antwoorden niet over informatie te beschikken om de vraag te beantwoorden <PERSOON> # Het in ### gepubliceerde rapport âOnbedoelde schade in ziekenhuizenâ had als doel te inventariseren hoe vaak onbedoelde en vermijdbare schade vóórkomt bij opnames in Nederlandse ziekenhuizen, om de aard, ernst, omvang en kosten van de onbedoelde van vermijdbare schade In dit onderzoek, waaraan ## ziekenhuis participeerden, zijn ### dossiers volledig beoordeeld In totaal zijn ### gebeurtenissen met onbedoelde schade gevonden in ### opnames Geen van deze gebeurtenissen bleek gerelateerd te zijn aan procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) Bij studies als deze waarbij geen systematische registratie van ongewenste effecten plaatsvindt moet rekening worden gehouden met <PERSOON> IGZ zijn weinig meldingen bekend die direct herleidbaar zijn tot âsedatie en/of analgesie (PSA) buiten de operatiekamerâ Vanwege de nog niet zo lang geleden omschakeling naar een nieuwe database is ook persoonlijk bij inspecteurs geïnformeerd of zij dergelijke meldingen kenden Dat levert alles bij elkaar weinig op Bovendien beseft de inspectie dat hoewel er sinds twee jaar een meldingsplicht van calamiteiten bestaat, er een onderrapportage van calamiteiten bestaat Op grond van de gegevens van de inspectie is er geen inzicht in de ernst en frequentie van calamiteiten en incidenten met betrekking tot PSA <PERSOON> ### is vanuit het CBO een brief verstuurd naar alle Nederlandse ziekenhuizen met als doel de implementatie van de eerder verschenen CBO-richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ te volgen en eventueel te ondersteunen Ook in deze brief was gevraagd naar het bekend zijn van incidenten en of mortaliteit rond procedurele sedatie Op deze vraag werd door ## ziekenhuizen positief Begin ### werden wederom alle ziekenhuizen in <LOCATIE> aangeschreven met als vraag of bekend is hoe vaak zich ernstige incidenten hebben voorgedaan bij PSA buiten de.
| 609 | nvmdl |
dit onderzoek, waaraan ## ziekenhuis participeerden, zijn ### dossiers volledig beoordeeld In totaal zijn ### gebeurtenissen met onbedoelde schade gevonden in ### opnames Geen van deze gebeurtenissen bleek gerelateerd te zijn aan procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) Bij studies als deze waarbij geen systematische registratie van ongewenste effecten plaatsvindt moet rekening worden gehouden met <PERSOON> IGZ zijn weinig meldingen bekend die direct herleidbaar zijn tot âsedatie en/of analgesie (PSA) buiten de operatiekamerâ Vanwege de nog niet zo lang geleden omschakeling naar een nieuwe database is ook persoonlijk bij inspecteurs geïnformeerd of zij dergelijke meldingen kenden Dat levert alles bij elkaar weinig op Bovendien beseft de inspectie dat hoewel er sinds twee jaar een meldingsplicht van calamiteiten bestaat, er een onderrapportage van calamiteiten bestaat Op grond van de gegevens van de inspectie is er geen inzicht in de ernst en frequentie van calamiteiten en incidenten met betrekking tot PSA <PERSOON> ### is vanuit het CBO een brief verstuurd naar alle Nederlandse ziekenhuizen met als doel de implementatie van de eerder verschenen CBO-richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ te volgen en eventueel te ondersteunen Ook in deze brief was gevraagd naar het bekend zijn van incidenten en of mortaliteit rond procedurele sedatie Op deze vraag werd door ## ziekenhuizen positief Begin ### werden wederom alle ziekenhuizen in <LOCATIE> aangeschreven met als vraag of bekend is hoe vaak zich ernstige incidenten hebben voorgedaan bij PSA buiten de is) een dodelijk ongeval is voorgekomen en bij welke procedure Tegelijk is ook een brief gestuurd naar de vakgroepen anesthesiologie met dezelfde vraagstelling Van de ### benaderde ziekenhuizen hebben ## gereageerd Hiervan geven ## aan dat zich geen incidenten hebben voorgedaan Vijf ziekenhuizen geven meerdere incidenten aan, waarvoor een aantal malen reanimatie noodzakelijk was Als commentaar wordt van de meeste respondenten verkregen dat er geen betrouwbare registratie is Dit blijkt eveneens uit de, waarbij één ziekenhuis aangeeft dat zich geen incidenten voordoen, terwijl de anesthesiologen in datzelfde ziekenhuis antwoorden dat meerdere malen per jaar het reanimatieteam opgeroepen wordt voor incidenten bij procedurele sedatie Het rapport âOnbedoelde schade in ziekenhuizenâ treft in de retrospectieve analyse geen sedatie gerelateerde mortaliteit aan Ook in de literatuur lijkt mortaliteit ten gevolge van sedatie zeldzaam te zijn Toch zijn veel specialisten bekend met casussen, waarbij PSA een Patiënt A was een <LEEFTIJD> jarige man die vanuit een algemeen ziekenhuis wegens een zeer ernstige toxicodermie werd verwezen naar de afdeling Dermatologie van een Academisch Ziekenhuis Bij aankomst in het ziekenhuis bleek de patiënt buitengewoon onrustig De patiënt bleek hierbij ook erg kortademig Het lichamelijk onderzoek was niet goed mogelijk en daarom werd besloten op de verpleegafdeling om de patiënt te sederen Er werd een intraveneuze injectie gegeven met ## mg clorazepaat <PERSOON> snel daarna ontstond er een ademstilstand, waarbij een reanimatie door de omstanders en later door het reanimatie team Patiënt B was een <LEEFTIJD>-jarige man met een hematologisch ziektebeeld.
| 585 | nvmdl |
ongeval is voorgekomen en bij welke procedure Tegelijk is ook een brief gestuurd naar de vakgroepen anesthesiologie met dezelfde vraagstelling Van de ### benaderde ziekenhuizen hebben ## gereageerd Hiervan geven ## aan dat zich geen incidenten hebben voorgedaan Vijf ziekenhuizen geven meerdere incidenten aan, waarvoor een aantal malen reanimatie noodzakelijk was Als commentaar wordt van de meeste respondenten verkregen dat er geen betrouwbare registratie is Dit blijkt eveneens uit de, waarbij één ziekenhuis aangeeft dat zich geen incidenten voordoen, terwijl de anesthesiologen in datzelfde ziekenhuis antwoorden dat meerdere malen per jaar het reanimatieteam opgeroepen wordt voor incidenten bij procedurele sedatie Het rapport âOnbedoelde schade in ziekenhuizenâ treft in de retrospectieve analyse geen sedatie gerelateerde mortaliteit aan Ook in de literatuur lijkt mortaliteit ten gevolge van sedatie zeldzaam te zijn Toch zijn veel specialisten bekend met casussen, waarbij PSA een Patiënt A was een <LEEFTIJD> jarige man die vanuit een algemeen ziekenhuis wegens een zeer ernstige toxicodermie werd verwezen naar de afdeling Dermatologie van een Academisch Ziekenhuis Bij aankomst in het ziekenhuis bleek de patiënt buitengewoon onrustig De patiënt bleek hierbij ook erg kortademig Het lichamelijk onderzoek was niet goed mogelijk en daarom werd besloten op de verpleegafdeling om de patiënt te sederen Er werd een intraveneuze injectie gegeven met ## mg clorazepaat <PERSOON> snel daarna ontstond er een ademstilstand, waarbij een reanimatie door de omstanders en later door het reanimatie team Patiënt B was een <LEEFTIJD>-jarige man met een hematologisch ziektebeeld verpleegafdeling een beenmergpunctie uit de crista iliaca waarvoor hij ter sedatie een benzodiazepine intraveneus kreeg toegediend Op het moment dat het gewaarschuwde reanimatieteam ter plaatse aankwam was de patiënt grotendeels bedekt door groene doeken en verder een groot aantal glaasjes met een uitstrijkje beenmerg daarop Patiënt was comateus, grauw van kleur en had geen voelbare pols Een reanimatiepoging werd wel gestart maar na luttele minuten op verzoek van de behandelend staflid hematologie gestaakt wegens de infauste prognose van het onderliggend ziektebeeld zelf Patiënt C was een <LEEFTIJD> jarige cachectische vrouw die # mg midazolam kreeg toegediend door een MDL-arts voor een oesofagusverwijdingsprocedure Betrokken patiënte had in het verleden een nekdissectie ondergaan wegens een larynxcarcinoom en was daarvoor bestraald Dat had tot gevolg gehad dat de regio colli stijf/hard aanvoelde Patiënte ontwikkelde direct een hypotensie en een ademstilstand en werd cyanotisch Toediening van een dosis anexate had geen effect door de marginale circulatie Patiënte werd niet instrumenteel bewaakt Na aankomst van het reanimatieteam werd de ademhaling ondersteund met ballonbeademing en de circulatie werd ondersteund met atropine, efedrine en vochttoediening Patiënte herstelde en had een volledige amnesie Patiënt D was een <LEEFTIJD> jarige man met ernstige COPD (GOLD klasse IV, dat is zeer ernstige obstructie met respiratoire insufficiëntie en lichte hypercapnie) Tevens was hij bekend met aortastenose en aorta-insufficiëntie Hij was door een collega naar de longarts verwezen ter beoordeling van een pathologische longhilus met mediastinale pathologische klieren Voor.
| 563 | nvmdl |
een beenmergpunctie uit de crista iliaca waarvoor hij ter sedatie een benzodiazepine intraveneus kreeg toegediend Op het moment dat het gewaarschuwde reanimatieteam ter plaatse aankwam was de patiënt grotendeels bedekt door groene doeken en verder een groot aantal glaasjes met een uitstrijkje beenmerg daarop Patiënt was comateus, grauw van kleur en had geen voelbare pols Een reanimatiepoging werd wel gestart maar na luttele minuten op verzoek van de behandelend staflid hematologie gestaakt wegens de infauste prognose van het onderliggend ziektebeeld zelf Patiënt C was een <LEEFTIJD> jarige cachectische vrouw die # mg midazolam kreeg toegediend door een MDL-arts voor een oesofagusverwijdingsprocedure Betrokken patiënte had in het verleden een nekdissectie ondergaan wegens een larynxcarcinoom en was daarvoor bestraald Dat had tot gevolg gehad dat de regio colli stijf/hard aanvoelde Patiënte ontwikkelde direct een hypotensie en een ademstilstand en werd cyanotisch Toediening van een dosis anexate had geen effect door de marginale circulatie Patiënte werd niet instrumenteel bewaakt Na aankomst van het reanimatieteam werd de ademhaling ondersteund met ballonbeademing en de circulatie werd ondersteund met atropine, efedrine en vochttoediening Patiënte herstelde en had een volledige amnesie Patiënt D was een <LEEFTIJD> jarige man met ernstige COPD (GOLD klasse IV, dat is zeer ernstige obstructie met respiratoire insufficiëntie en lichte hypercapnie) Tevens was hij bekend met aortastenose en aorta-insufficiëntie Hij was door een collega naar de longarts verwezen ter beoordeling van een pathologische longhilus met mediastinale pathologische klieren Voor endo-echoprocedure met aanprikken van de mediastinale klieren in dagbehandeling Bij het overstappen op de onderzoektafel was de inspanning van de patiënt zodanig dat hij hypoxisch werd Na een korte rustperiode liep de saturatie op naar ##% Hij kreeg toen midazolam (Dormicum) in de standaard dosering van # mg toegediend Daarop desatureerde patiënt tot ##% Binnen # minuten werd anexate toegediend waarop de ademhaling verbeterde en de saturatie opliep tot ##% Daarop kon de endo-echoprocedure goed worden verricht en de klieren gepuncteerd Voor het verder uitslapen ging de patiënt daarna naar de afdeling Enkele uren later werd de longarts gewaarschuwd wegens persisterende slaperigheid van de patiënt Patiënt was nauwelijks aanspreekbaar Er bestond een ernstige hypercapnie van ## kPa Onder diagnose pulmonale insufficiëntie op basis van COPD met decompensatio cordis bij kleplijden resulteerde de behandeling met medicamenten en niet-invasieve beademing niet tot verbetering Gezien de conditie en slechte prognose werd in overleg met de familie afgezien van intubatie en beademing, waarop patiënt kort daarop overleed De lijst met casuïstiek kan in extenso worden uitgebreid, maar de ervaring is dat deze factoren steeds aanwezig zijn # onvoldoende monitoring (gebruik, kennis, reactie op) en # onvoldoende kennis van maatregelen te nemen bij met name cardiopulmonale incidenten Op grond van boven vermeldde literatuur (tabel <DATUM> en gegevens ligt de mortaliteit ten gevolge van procedurele sedatie waarschijnlijk rond de # per ## ### De incidentie van bloeddrukdalingen ligt rond de #%.
| 575 | nvmdl |
mediastinale klieren in dagbehandeling Bij het overstappen op de onderzoektafel was de inspanning van de patiënt zodanig dat hij hypoxisch werd Na een korte rustperiode liep de saturatie op naar ##% Hij kreeg toen midazolam (Dormicum) in de standaard dosering van # mg toegediend Daarop desatureerde patiënt tot ##% Binnen # minuten werd anexate toegediend waarop de ademhaling verbeterde en de saturatie opliep tot ##% Daarop kon de endo-echoprocedure goed worden verricht en de klieren gepuncteerd Voor het verder uitslapen ging de patiënt daarna naar de afdeling Enkele uren later werd de longarts gewaarschuwd wegens persisterende slaperigheid van de patiënt Patiënt was nauwelijks aanspreekbaar Er bestond een ernstige hypercapnie van ## kPa Onder diagnose pulmonale insufficiëntie op basis van COPD met decompensatio cordis bij kleplijden resulteerde de behandeling met medicamenten en niet-invasieve beademing niet tot verbetering Gezien de conditie en slechte prognose werd in overleg met de familie afgezien van intubatie en beademing, waarop patiënt kort daarop overleed De lijst met casuïstiek kan in extenso worden uitgebreid, maar de ervaring is dat deze factoren steeds aanwezig zijn # onvoldoende monitoring (gebruik, kennis, reactie op) en # onvoldoende kennis van maatregelen te nemen bij met name cardiopulmonale incidenten Op grond van boven vermeldde literatuur (tabel <DATUM> en gegevens ligt de mortaliteit ten gevolge van procedurele sedatie waarschijnlijk rond de # per ## ### De incidentie van bloeddrukdalingen ligt rond de #% luchtweg, beademing met masker, toediening van infusies en/of het toedienen/aanpassen van medicatie zal bij circa #,# tot # % van de procedures noodzakelijk zijn Echter, het zou kunnen dat vanwege publicatiebias de werkelijke incidenties hoger liggen mits aan een aantal kwaliteits- en veiligheidsvoorwaarden is voldaan <PERSOON> ### De meest voorkomende incidenten bij PSA zijn hypoxie (ca #~##%) en PSA is een frequent voorkomende procedure met onbekende, maar op basis van casuïstiek en (oudere) grote surveys potentieel aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit In de meest recente series lijkt met goede monitoring en adequaat (opgeleid) personeel de morbiditeit en mortaliteit echter zeer laag te zijn Propofol kan veilig worden gebruikt door niet-anesthesiologen voor procedurele sedatie, mits aan een aantal kwaliteits- en veiligheidsvoorwaarden Tohda ###, Sieg ###, Heuss ###b, Sacchetti ### Tohda ###, Heuss ###b, Miner ###, Sieg ### Voor sommige procedures is het wenselijk PSA toe te passen Het is echter niet haalbaar om in alle gevallen anesthesiologen beschikbaar en aanwezig te hebben De hierboven genoemde resultaten kunnen ook in de Nederlandse setting geldig zijn, mits aan dezelfde voorwaarden wordt voldaan die in deze internationale studies worden gebruikt Het gaat hier om pre-PSAscreening, monitoring, het toewijzen van de PSA en monitoring aan één persoon, de aanwezigheid van resuscitatiemiddelen en de aanwezigheid van minimaal één persoon die ook het basis luchtwegmanagement beheerst Onder het beheersen van basis luchtwegmanagement wordt verstaan het hebben van de competenties die nodig zijn om een geobstrueerde luchtweg met eenvoudige middelen (manueel, met een airway of.
| 623 | nvmdl |
en/of het toedienen/aanpassen van medicatie zal bij circa #,# tot # % van de procedures noodzakelijk zijn Echter, het zou kunnen dat vanwege publicatiebias de werkelijke incidenties hoger liggen mits aan een aantal kwaliteits- en veiligheidsvoorwaarden is voldaan <PERSOON> ### De meest voorkomende incidenten bij PSA zijn hypoxie (ca #~##%) en PSA is een frequent voorkomende procedure met onbekende, maar op basis van casuïstiek en (oudere) grote surveys potentieel aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit In de meest recente series lijkt met goede monitoring en adequaat (opgeleid) personeel de morbiditeit en mortaliteit echter zeer laag te zijn Propofol kan veilig worden gebruikt door niet-anesthesiologen voor procedurele sedatie, mits aan een aantal kwaliteits- en veiligheidsvoorwaarden Tohda ###, Sieg ###, Heuss ###b, Sacchetti ### Tohda ###, Heuss ###b, Miner ###, Sieg ### Voor sommige procedures is het wenselijk PSA toe te passen Het is echter niet haalbaar om in alle gevallen anesthesiologen beschikbaar en aanwezig te hebben De hierboven genoemde resultaten kunnen ook in de Nederlandse setting geldig zijn, mits aan dezelfde voorwaarden wordt voldaan die in deze internationale studies worden gebruikt Het gaat hier om pre-PSAscreening, monitoring, het toewijzen van de PSA en monitoring aan één persoon, de aanwezigheid van resuscitatiemiddelen en de aanwezigheid van minimaal één persoon die ook het basis luchtwegmanagement beheerst Onder het beheersen van basis luchtwegmanagement wordt verstaan het hebben van de competenties die nodig zijn om een geobstrueerde luchtweg met eenvoudige middelen (manueel, met een airway of Zonder deze voorwaarden wordt PSA niet veilig geacht Sedativa die voor procedurele sedatie door nietanesthesiologen worden toegepast zijn meestal propofol, midazolam, etomidaat en ketamine Er zijn geen duidelijke verschillen tussen de verschillende sedativa in de incidentie van optreden van complicaties die interventies vereisen Het is beter ervaring op te doen De werkgroep adviseert dat door de wetenschappelijke verenigingen een landelijke begeleidingscommissie voor PSA wordt opgezet Bij het invoeren van een nieuwe praktijkvorm zoals PSA door niet-anesthesiologen zullen inhoudelijke vragen, organisatorische vragen, kwaliteitsvragen en juridische vragen naar voren komen die een landelijke aanpak vereisen De wetenschappelijke verenigingen hebben hierbij een De werkgroep zal leiding moeten geven aan implementatie van de richtlijn De meest bij PSA betrokken wetenschappelijke verenigingen zullen in deze werkgroep vertegenwoordigd De richtlijn zal alleen geaccepteerd worden als er een strenge controle op bestaat in de vorm van een gestructureerd kwaliteitssysteem Er zou gedacht kunnen worden aan eenzelfde constructie als de Begeleidingscommissie Hartinterventies <LOCATIE> (BHN) bij gemaakt dat het opzetten van een landelijke database goed te realiseren is Data kunnen snel worden ingevoerd rondom aantallen (in hoeveel gevallen wordt elk niveau van sedatie toegepast en bij welke patiënten), effectiviteit, et cetera Tevens kunnen data voor Indien aan de kwaliteits- en veiligheidseisen voldaan kan worden, kan PSA verantwoord Teneinde beter inzicht te verkrijgen in de PSA-praktijk, adviseert de werkgroep de morbiditeit en mortaliteit ten gevolge van PSA in <LOCATIE> in een registratiesysteem op te nemen De werkgroep adviseert dat door de wetenschappelijke verenigingen een landelijke registratie.
| 598 | nvmdl |
deze voorwaarden wordt PSA niet veilig geacht Sedativa die voor procedurele sedatie door nietanesthesiologen worden toegepast zijn meestal propofol, midazolam, etomidaat en ketamine Er zijn geen duidelijke verschillen tussen de verschillende sedativa in de incidentie van optreden van complicaties die interventies vereisen Het is beter ervaring op te doen De werkgroep adviseert dat door de wetenschappelijke verenigingen een landelijke begeleidingscommissie voor PSA wordt opgezet Bij het invoeren van een nieuwe praktijkvorm zoals PSA door niet-anesthesiologen zullen inhoudelijke vragen, organisatorische vragen, kwaliteitsvragen en juridische vragen naar voren komen die een landelijke aanpak vereisen De wetenschappelijke verenigingen hebben hierbij een De werkgroep zal leiding moeten geven aan implementatie van de richtlijn De meest bij PSA betrokken wetenschappelijke verenigingen zullen in deze werkgroep vertegenwoordigd De richtlijn zal alleen geaccepteerd worden als er een strenge controle op bestaat in de vorm van een gestructureerd kwaliteitssysteem Er zou gedacht kunnen worden aan eenzelfde constructie als de Begeleidingscommissie Hartinterventies <LOCATIE> (BHN) bij gemaakt dat het opzetten van een landelijke database goed te realiseren is Data kunnen snel worden ingevoerd rondom aantallen (in hoeveel gevallen wordt elk niveau van sedatie toegepast en bij welke patiënten), effectiviteit, et cetera Tevens kunnen data voor Indien aan de kwaliteits- en veiligheidseisen voldaan kan worden, kan PSA verantwoord Teneinde beter inzicht te verkrijgen in de PSA-praktijk, adviseert de werkgroep de morbiditeit en mortaliteit ten gevolge van PSA in <LOCATIE> in een registratiesysteem op te nemen De werkgroep adviseert dat door de wetenschappelijke verenigingen een landelijke registratie De wetenschappelijke verenigingen hebben hierbij een coördinerende taak Het lijkt wenselijk dat de landelijke werkgroep voortkomt uit de werkgroep die deze richtlijn heeft opgesteld en daarbij belast wordt met het opzetten van een landelijk regsitratiesysteem voor PSA-gerelateerde complicaties AGA Institute (American Gastroenterological Association) <PERSOON> LB, Delegge MH, Aisenberg J, et al AGA Institute Review of Endoscopic Sedation Gastroenterology ### Aug; ###(#) American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists <PERSOON> A, et al Cardiorespiratory compromise under conscious sedation during upper gastrointestinal endoscopy <PERSOON> MC de, <PERSOON> schade in Nederlandse ziekenhuizen Dossieronderzoek van ziekenhuisopnames in ### ISBN ###-##-##<DATUM> # CAEP (Canadian Association of Emergency Physicians) Procedural sedation and analgesia in the emergency department <PERSOON> C, et al <PERSOON> Med; ### <PERSOON> SG Aspiration Pneumonitis Requiring Intubation After Procedural Sedation and <PERSOON> LC, Kaye GL Sedation for endoscopy the safe use of propofol by general practitioner sedationists <PERSOON> BW, Park <PERSOON-##> M.
| 525 | nvmdl |
De wetenschappelijke verenigingen hebben hierbij een coördinerende taak Het lijkt wenselijk dat de landelijke werkgroep voortkomt uit de werkgroep die deze richtlijn heeft opgesteld en daarbij belast wordt met het opzetten van een landelijk regsitratiesysteem voor PSA-gerelateerde complicaties AGA Institute (American Gastroenterological Association) <PERSOON> LB, Delegge MH, Aisenberg J, et al AGA Institute Review of Endoscopic Sedation Gastroenterology ### Aug; ###(#) American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists <PERSOON> A, et al Cardiorespiratory compromise under conscious sedation during upper gastrointestinal endoscopy <PERSOON> MC de, <PERSOON> schade in Nederlandse ziekenhuizen Dossieronderzoek van ziekenhuisopnames in ### ISBN ###-##-##<DATUM> # CAEP (Canadian Association of Emergency Physicians) Procedural sedation and analgesia in the emergency department <PERSOON> C, et al <PERSOON> Med; ### <PERSOON> SG Aspiration Pneumonitis Requiring Intubation After Procedural Sedation and <PERSOON> LC, Kaye GL Sedation for endoscopy the safe use of propofol by general practitioner sedationists <PERSOON> BW, Park <PERSOON-##> DP, Hamilton RS, Webster TH Reversal of midazolam-induced laryngospasm with <PERSOON-##> TH, Goldstein JL, et al Guidelines for the use of deep sedation and anesthesia for GI endoscopy , Standards Practice Committe, American Society for Godwin SA, <PERSOON-##> SJ, et al Clinical policy procedural sedation and analgesia in the <PERSOON-##> J, et al Conscious sedation with propofol in elderly patiënts a prospective evaluation <PERSOON-##> of propofol for conscious sedation during endoscopic procedures in high-risk patiënts-a prospective, controlled study <PERSOON-##> A, et al Randomized Clinical Trial of Etomidate Versus Propofol for Procedural Sedation in the <PERSOON-##> N, et al Delirium during intravenous sedation with midazolam alone and with propofol in dental treatment <PERSOON-##> versus traditional sedative agents for <PERSOON-##> GD, McCloy RF, et al Prospective audit of uppergastrointestinal endoscopy in two regions of England safety, staffing,and sedation methods Gut ###; ## ##<DATUM> Qureshi WA, Zuckerman MJ, Adler DG, et al Modifications in endoscopic practice for the elderly Standards of Practice Committee, American Society for Gastrointestinal Endoscopy.
| 505 | nvmdl |
DP, Hamilton RS, Webster TH Reversal of midazolam-induced laryngospasm with <PERSOON> TH, Goldstein JL, et al Guidelines for the use of deep sedation and anesthesia for GI endoscopy , Standards Practice Committe, American Society for Godwin SA, <PERSOON> SJ, et al Clinical policy procedural sedation and analgesia in the <PERSOON> J, et al Conscious sedation with propofol in elderly patiënts a prospective evaluation <PERSOON> of propofol for conscious sedation during endoscopic procedures in high-risk patiënts-a prospective, controlled study <PERSOON> A, et al Randomized Clinical Trial of Etomidate Versus Propofol for Procedural Sedation in the <PERSOON> N, et al Delirium during intravenous sedation with midazolam alone and with propofol in dental treatment <PERSOON> versus traditional sedative agents for <PERSOON> GD, McCloy RF, et al Prospective audit of uppergastrointestinal endoscopy in two regions of England safety, staffing,and sedation methods Gut ###; ## ##<DATUM> Qureshi WA, Zuckerman MJ, Adler DG, et al Modifications in endoscopic practice for the elderly Standards of Practice Committee, American Society for Gastrointestinal Endoscopy Safety of propofol administered by registered nurses with gastroenterologist supervision in ### endoscopic cases <PERSOON> ### <PERSOON-##>; <PERSOON-##> reactions to benzodiazepinen in intravenous sedation a report <PERSOON-##> CR Flumazenil reverses paradoxical reaction with midazolam <PERSOON-##> sedation in the community emergency department initial results of the ProSCED registry Acad Emerg Med ### <PERSOON-##>; ##(#) #<DATUM> <PERSOON-##> CC, Crowell MD, Lieberman DA, de <PERSOON-##> DE A national study of cardiopulmonary unplanned events after GI endoscopy <PERSOON-##> in Outpatiënt Colonoscopy by Trained Practice Nurses Supervised by the Gastroenterologist a Prospective Evaluation of over ### <PERSOON-##> H, et al Propofol sedation during endoscopic procedures safe and effective administration by registered nurses supervised by endoscopists Endoscopy Vargo JJ, Holub JL, Faigel DO, Lieberman DA Risk factors for cardiopulmonary events during propofol-mediated upper endoscopy and colonoscopy <PERSOON-##> C Voor een goed begrip Bevordering patiëntveiligheid vraagt om <PERSOON-##> JA, McIntyre RD, Schleinitz PF, et al Nurse-administered propofol sedation without anesthesia specialists in ### endoscopic cases in an ambulatory surgery center Am J Vraag #.
| 525 | nvmdl |
propofol administered by registered nurses with gastroenterologist supervision in ### endoscopic cases <PERSOON> ### <PERSOON>; <PERSOON> reactions to benzodiazepinen in intravenous sedation a report <PERSOON> CR Flumazenil reverses paradoxical reaction with midazolam <PERSOON> sedation in the community emergency department initial results of the ProSCED registry Acad Emerg Med ### <PERSOON>; ##(#) #<DATUM> <PERSOON> CC, Crowell MD, Lieberman DA, de <PERSOON> DE A national study of cardiopulmonary unplanned events after GI endoscopy <PERSOON> in Outpatiënt Colonoscopy by Trained Practice Nurses Supervised by the Gastroenterologist a Prospective Evaluation of over ### <PERSOON-##> H, et al Propofol sedation during endoscopic procedures safe and effective administration by registered nurses supervised by endoscopists Endoscopy Vargo JJ, Holub JL, Faigel DO, Lieberman DA Risk factors for cardiopulmonary events during propofol-mediated upper endoscopy and colonoscopy <PERSOON-##> C Voor een goed begrip Bevordering patiëntveiligheid vraagt om <PERSOON-##> JA, McIntyre RD, Schleinitz PF, et al Nurse-administered propofol sedation without anesthesia specialists in ### endoscopic cases in an ambulatory surgery center Am J Vraag # Anesthesiologische zorgverlening en PSA hebben als overeenkomst dat een tweede medische handeling noodzakelijk is om een procedure mogelijk te maken Omdat anesthesiologie een specialisme is, waarin risicostratificatie een belangrijk onderdeel vormt van de praktijkvoering, zijn talrijke studies gedaan naar de relatie tussen aandoeningen en procedures enerzijds en risico anderzijds Een literatuurstudie is gedaan om patiënt- en procedure gebonden factoren met een verhoogd risico bij PSA vast te stellen Medline en EMBASE werden doorzocht waarbij gekeken werd naar richtlijnen voor sedatie door niet-anesthesiologen vanaf ### en studies, waarbij specifiek gekeken is naar patiënten procedure gebonden risicoâs, gebruikmakend van de zoektermen sedation, complications, adverse events, risk De richtlijnen (CAEP ###, ASA ###, ACEP ###, ASGE ###, ASGE ###), waarvan de risicoduidingen hieronder zijn aangegeven en doorgaans gebaseerd zijn op expert opinions, zijn vrij algemeen in het duiden van patiënten met een verhoogd risico Verwezen wordt doorgaans naar leeftijd, co-morbiditeit en comedicatie De richtlijn van de American Society of Gastro-enterology uit ###, speciaal samengesteld voor sedatie voor endoscopieën bij oudere patiënten, geeft levels of evidence aspects of the patiëntâs medical history and how these might alter the patiëntâs response to sedation/analgesia These include (#) abnormalities of the major organ systems; (#) previous adverse experience with sedation/analgesia as well as regional and general anesthesia; (#) drug allergies, current medications, and potential drug interactions; (#) time and nature of last oral intake; and (#) history of tobacco, alcohol, or substance use or abuse <PERSOON-##> increased risk with procedural sedation and analgesia may exist in select subsets of.
| 611 | nvmdl |
een procedure mogelijk te maken Omdat anesthesiologie een specialisme is, waarin risicostratificatie een belangrijk onderdeel vormt van de praktijkvoering, zijn talrijke studies gedaan naar de relatie tussen aandoeningen en procedures enerzijds en risico anderzijds Een literatuurstudie is gedaan om patiënt- en procedure gebonden factoren met een verhoogd risico bij PSA vast te stellen Medline en EMBASE werden doorzocht waarbij gekeken werd naar richtlijnen voor sedatie door niet-anesthesiologen vanaf ### en studies, waarbij specifiek gekeken is naar patiënten procedure gebonden risicoâs, gebruikmakend van de zoektermen sedation, complications, adverse events, risk De richtlijnen (CAEP ###, ASA ###, ACEP ###, ASGE ###, ASGE ###), waarvan de risicoduidingen hieronder zijn aangegeven en doorgaans gebaseerd zijn op expert opinions, zijn vrij algemeen in het duiden van patiënten met een verhoogd risico Verwezen wordt doorgaans naar leeftijd, co-morbiditeit en comedicatie De richtlijn van de American Society of Gastro-enterology uit ###, speciaal samengesteld voor sedatie voor endoscopieën bij oudere patiënten, geeft levels of evidence aspects of the patiëntâs medical history and how these might alter the patiëntâs response to sedation/analgesia These include (#) abnormalities of the major organ systems; (#) previous adverse experience with sedation/analgesia as well as regional and general anesthesia; (#) drug allergies, current medications, and potential drug interactions; (#) time and nature of last oral intake; and (#) history of tobacco, alcohol, or substance use or abuse <PERSOON> increased risk with procedural sedation and analgesia may exist in select subsets of Guidelines for conscious sedation and monitoring during gastrointestinal endoscopy <PERSOON> risk of cardiovascular complications is related to both the patiëntâs underlying condition and the endoscopic procedure being performed Patiënts who are elderly or who have concomitant medical problems, including cardiovascular, pulmonary, renal, hepatic, metabolic and neurologic disorders, and morbid obesity, may be at increased risk from These patiënts may require more complex or intensive monitoring during endoscopic procedures Patiënts who are already taking sedative or anxiolytic medications, or opiates may also be at a greater risk for oversedation <PERSOON> risk for emergency or therapeutic procedures, such as control of bleeding, polypectomy, laser treatment, stent placement or ERCP are all associated with higher risk to the patiënt Most diagnostic and therapeutic endoscopic interventions can be safely performed in elderly patiënts Preparation for endoscopy in the elderly differs little from that in younger adults, but caution regarding fluid and electrolyte shifts should be exercised when using colonoscopy preparations Colonoscopic screening and surveillance for colorectal cancer in patiënts of advanced age should be individualized on the basis of general health and comorbid medical illnesses Moderate sedation in the elderly requires heightened attention to dosing and the effects of tandard sedatives Initial doses of sedatives should be lower than standard adult dosing and titration should be more gradual to allow assessment of the full dose effect at each dose level Intensified monitoring is appropriate for many elderly patiënts Children, the elderly, and patiënts with underlying cardiorespiratory disease constitute higher risk groups.
| 620 | nvmdl |
<PERSOON> risk of cardiovascular complications is related to both the patiëntâs underlying condition and the endoscopic procedure being performed Patiënts who are elderly or who have concomitant medical problems, including cardiovascular, pulmonary, renal, hepatic, metabolic and neurologic disorders, and morbid obesity, may be at increased risk from These patiënts may require more complex or intensive monitoring during endoscopic procedures Patiënts who are already taking sedative or anxiolytic medications, or opiates may also be at a greater risk for oversedation <PERSOON> risk for emergency or therapeutic procedures, such as control of bleeding, polypectomy, laser treatment, stent placement or ERCP are all associated with higher risk to the patiënt Most diagnostic and therapeutic endoscopic interventions can be safely performed in elderly patiënts Preparation for endoscopy in the elderly differs little from that in younger adults, but caution regarding fluid and electrolyte shifts should be exercised when using colonoscopy preparations Colonoscopic screening and surveillance for colorectal cancer in patiënts of advanced age should be individualized on the basis of general health and comorbid medical illnesses Moderate sedation in the elderly requires heightened attention to dosing and the effects of tandard sedatives Initial doses of sedatives should be lower than standard adult dosing and titration should be more gradual to allow assessment of the full dose effect at each dose level Intensified monitoring is appropriate for many elderly patiënts Children, the elderly, and patiënts with underlying cardiorespiratory disease constitute higher risk groups given endpoint, and have narrower safety margins Infants and children under # months of age are at higher risk from sedation procedures because of slower drug clearance, decreased protein binding, increased drug passage across the blood brain barrier, and a lower ratio of lean to total body mass <PERSOON> elderly are more prone to cardiorespiratory decompensation when given sedative or analgesic drugs and generally require lower milligram-per-kilogram doses Emergency physicians must recognize these higher risk patiënts and proceed with sedation only if their level of expertise and experience justifies Patiënten bij wie tijdens een procedure, ondanks een adequate analgesiemethode, te verwachten is dat zij de procedure moeilijk kunnen verdragen of ondergaan zonder Patiënten bij wie te verwachten is dat de procedure niet mogelijk is of niet goed uitvoerbaar zonder nadere farmacologische ondersteuning, sedatie en/of analgesie Patiënten bij wie wordt verwacht dat met sedatie en/of analgesie (PSA) kan worden Patiënten met een ASA-classificatie van IV of V Van klasse III kunnen alleen die patiënten geaccepteerd worden met een ziektebeeld dat stabiel is en dat de vitale Ingrepen met een verwachte duur langer dan ## minuten De CBO-richtlijn uit ### is de enige die patiënten met een ASA-classificatie # uitsluit In de binnen de anesthesiologie algemeen gebruikte ASA-classificatie wordt de score bepaald door de gevolgen van comorbiditeit op de âphysical stateâ Hoewel de ASA-classificatie strikt genomen een beoordeling is van de fysieke gesteldheid, bestaat er een goede relatie tussen deze score en de kans op onbedoelde incidenten (zie tabel <DATUM> .
| 578 | nvmdl |
Infants and children under # months of age are at higher risk from sedation procedures because of slower drug clearance, decreased protein binding, increased drug passage across the blood brain barrier, and a lower ratio of lean to total body mass <PERSOON> elderly are more prone to cardiorespiratory decompensation when given sedative or analgesic drugs and generally require lower milligram-per-kilogram doses Emergency physicians must recognize these higher risk patiënts and proceed with sedation only if their level of expertise and experience justifies Patiënten bij wie tijdens een procedure, ondanks een adequate analgesiemethode, te verwachten is dat zij de procedure moeilijk kunnen verdragen of ondergaan zonder Patiënten bij wie te verwachten is dat de procedure niet mogelijk is of niet goed uitvoerbaar zonder nadere farmacologische ondersteuning, sedatie en/of analgesie Patiënten bij wie wordt verwacht dat met sedatie en/of analgesie (PSA) kan worden Patiënten met een ASA-classificatie van IV of V Van klasse III kunnen alleen die patiënten geaccepteerd worden met een ziektebeeld dat stabiel is en dat de vitale Ingrepen met een verwachte duur langer dan ## minuten De CBO-richtlijn uit ### is de enige die patiënten met een ASA-classificatie # uitsluit In de binnen de anesthesiologie algemeen gebruikte ASA-classificatie wordt de score bepaald door de gevolgen van comorbiditeit op de âphysical stateâ Hoewel de ASA-classificatie strikt genomen een beoordeling is van de fysieke gesteldheid, bestaat er een goede relatie tussen deze score en de kans op onbedoelde incidenten (zie tabel <DATUM> een overigens Patiënt met een lichte aandoening, waarvoor al dan niet medicatie, zonder beperking normale activiteiten (Voorbeelden milde, goed ingestelde diabetes of hypertensie, Patiënt met ernstige systeemaantasting waarvoor medicatie, met beperking normale activiteit (Voorbeelden ernstige diabetes mellitus met vaatcomplicaties, invaliderende Patiënt met zeer ernstige systeemaantasting, chronisch bedreigend voor het leven (Voorbeelden patiënten met hartziekten met duidelijke tekenen van hartfalen, Moribundus, waarvan verwachte overleving ( ## uur met of zonder ingreep (Voorbeelden de patiënt met een gebarsten buikaneurysma, de patiënt met een Studies, waarbij specifiek gekeken is naar patiënt- en procedure gebonden risicoâs, betreffen ### patiënten, die gastroduodenoscopieën en colonoscopieën ondergaan onder een door een gastro-enteroloog toegediende sedatie met propofol, dan wel een propofol sedatie onder monitored anesthesia care (MAC) Er worden associaties gevonden tussen het aantal sedatie uitgevoerd wordt door een gastro-enteroloog, in vergelijking met <PERSOON> (###) vindt als associaties naast de ASA-classificatie en de leeftijd van de patiënt, klinische patiënt (in vergelijking met poliklinisch), de kwalificatie van de endoscopist en de Incidenten in een gematchte gecontroleerde studie van Heuss komen twee keer zo vaak In een database studie (Papachristou ###) werd de noodzaak tot het geven van antidota onderzocht bij ### patiënten die een ERCP ondergingen onder sedatie met midazolam, meperidine, and promethazine Antidota werden gegeven in #% van de patiënten vanwege somnolentie (<DATUM> of respiratoire depressie (<DATUM> Er was een associatie tussen het geven van antidota en leeftijd, de dosis meperidine en het gebruik van promethazine In de groep.
| 620 | nvmdl |
aandoening, waarvoor al dan niet medicatie, zonder beperking normale activiteiten (Voorbeelden milde, goed ingestelde diabetes of hypertensie, Patiënt met ernstige systeemaantasting waarvoor medicatie, met beperking normale activiteit (Voorbeelden ernstige diabetes mellitus met vaatcomplicaties, invaliderende Patiënt met zeer ernstige systeemaantasting, chronisch bedreigend voor het leven (Voorbeelden patiënten met hartziekten met duidelijke tekenen van hartfalen, Moribundus, waarvan verwachte overleving ( ## uur met of zonder ingreep (Voorbeelden de patiënt met een gebarsten buikaneurysma, de patiënt met een Studies, waarbij specifiek gekeken is naar patiënt- en procedure gebonden risicoâs, betreffen ### patiënten, die gastroduodenoscopieën en colonoscopieën ondergaan onder een door een gastro-enteroloog toegediende sedatie met propofol, dan wel een propofol sedatie onder monitored anesthesia care (MAC) Er worden associaties gevonden tussen het aantal sedatie uitgevoerd wordt door een gastro-enteroloog, in vergelijking met <PERSOON> (###) vindt als associaties naast de ASA-classificatie en de leeftijd van de patiënt, klinische patiënt (in vergelijking met poliklinisch), de kwalificatie van de endoscopist en de Incidenten in een gematchte gecontroleerde studie van Heuss komen twee keer zo vaak In een database studie (Papachristou ###) werd de noodzaak tot het geven van antidota onderzocht bij ### patiënten die een ERCP ondergingen onder sedatie met midazolam, meperidine, and promethazine Antidota werden gegeven in #% van de patiënten vanwege somnolentie (<DATUM> of respiratoire depressie (<DATUM> Er was een associatie tussen het geven van antidota en leeftijd, de dosis meperidine en het gebruik van promethazine In de groep Een directe relatie tussen deze hoge morbiditeit en mortaliteit en de sedatieprocedure zelf werd behoudens het Tabel <DATUM> Overzicht van studies naar patiënten- en procedure gebonden risicoâs ERCP-procedures geven de hoogste kans op zowel scopie als sedatie gerelateerde incidenten en complicaties Een belangrijke constatering in de studie van Fisher (###), waarbij onder andere ECG en troponine-I vervolgd werden tijdens en na de procedure in twee groepen patiënten jonger en ouder dan <LEEFTIJD> jaar, zijn traden vooral cardiale complicaties op Passagère ischemie en ritmestoornissen traden frequent op (niet significant voor beide alleen in de oudere groep gevonden Ook Iser (###) vond bij ## % van de patiënten na gastroscopieën voor bovenste tractus digestivus bloedingen statistisch significante stijgingen van het troponine gehalte In geen van beide studies werd echter gekeken of dit specifiek geassocieerd was met het wel of niet geven van sedatie In een analyse van <PERSOON> (###) van ### sterfgevallen na #<DATUM> gastroscopieën en ERCP-procedures (#,###%) is de gemiddelde leeftijd hoog (<LEEFTIJD> jaar), evenals de ASAclassificatie (## % klasse #, # of #) In deze studie, waarbij procedures onder sedatie en anesthesie werden uitgevoerd, is echter niet duidelijk te achterhalen wat de bijdrage van Een relatie tussen de kans op sedatiegerelateerde incidenten en complicaties bij PSA enerzijds en leeftijd en ASA-classificatie anderzijds is aannemelijk Bij sommige endoscopische procedures, zoals ERCP, lijkt de kans op cardiale incidenten en complicaties hoog te zijn, zeker bij de oudere leeftijdsgroep De mate van ervaring met en competenties in endoscopische procedures en.
| 654 | nvmdl |
de sedatieprocedure zelf werd behoudens het Tabel <DATUM> Overzicht van studies naar patiënten- en procedure gebonden risicoâs ERCP-procedures geven de hoogste kans op zowel scopie als sedatie gerelateerde incidenten en complicaties Een belangrijke constatering in de studie van Fisher (###), waarbij onder andere ECG en troponine-I vervolgd werden tijdens en na de procedure in twee groepen patiënten jonger en ouder dan <LEEFTIJD> jaar, zijn traden vooral cardiale complicaties op Passagère ischemie en ritmestoornissen traden frequent op (niet significant voor beide alleen in de oudere groep gevonden Ook Iser (###) vond bij ## % van de patiënten na gastroscopieën voor bovenste tractus digestivus bloedingen statistisch significante stijgingen van het troponine gehalte In geen van beide studies werd echter gekeken of dit specifiek geassocieerd was met het wel of niet geven van sedatie In een analyse van <PERSOON> (###) van ### sterfgevallen na #<DATUM> gastroscopieën en ERCP-procedures (#,###%) is de gemiddelde leeftijd hoog (<LEEFTIJD> jaar), evenals de ASAclassificatie (## % klasse #, # of #) In deze studie, waarbij procedures onder sedatie en anesthesie werden uitgevoerd, is echter niet duidelijk te achterhalen wat de bijdrage van Een relatie tussen de kans op sedatiegerelateerde incidenten en complicaties bij PSA enerzijds en leeftijd en ASA-classificatie anderzijds is aannemelijk Bij sommige endoscopische procedures, zoals ERCP, lijkt de kans op cardiale incidenten en complicaties hoog te zijn, zeker bij de oudere leeftijdsgroep De mate van ervaring met en competenties in endoscopische procedures en Het risico op cardiovasculaire incidenten en complicaties is gerelateerd aan de onderliggende conditie van de patiënt, de gebruikte medicatie en de procedure die aandoeningen, longaandoeningen en functionele en anatomische afwijkingen aan de bovenste luchtwegen, nierlijden, leverlijden, neurologische aandoeningen en obesitas) lopen De uitsluiting van ASA-classificatie # uit de CBO-consensustekst uit ### mag afgezwakt worden, op voorwaarde dat een zorgvuldige risicoanalyse plaatsvindt en randvoorwaarden Bij het vaststellen van het risico moet rekening gehouden worden met de ASA-classificatie, leeftijd, aard van de procedure, keuze van de medicatie en de competenties van de behandelaar Bij ASA III en IV patiënten dient een anesthesioloog laagdrempeling beschikbaar te zijn voor consultatie Indien aan de kwaliteits- en veiligheidseisen voldaan wordt, kan PSA verantwoord worden uitgevoerd door een niet-anesthesioloog, ook aan patiënten met ASA III of IV, zo nodig onder (mede-)verantwoordelijkheid van een Monitoring, voor- en nazorg en competenties van het sedatieteam zullen in overeenstemming moeten worden gebracht met het risicoprofiel van de patiënt Bij hoogrisicopatiënten zal altijd een lid van het sedatieteam enkel en alleen tot taak hebben het observeren en bewaken van de patiënt, waarbij er voorzieningen moeten zijn om een American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by <PERSOON> complications of ERCP in older patiënts <PERSOON> of propofol for conscious sedation during endoscopic <PERSOON> C ea Procedural sedation and analgesia in the emergency department Canadian Consensus Guidelines.
| 595 | nvmdl |
is gerelateerd aan de onderliggende conditie van de patiënt, de gebruikte medicatie en de procedure die aandoeningen, longaandoeningen en functionele en anatomische afwijkingen aan de bovenste luchtwegen, nierlijden, leverlijden, neurologische aandoeningen en obesitas) lopen De uitsluiting van ASA-classificatie # uit de CBO-consensustekst uit ### mag afgezwakt worden, op voorwaarde dat een zorgvuldige risicoanalyse plaatsvindt en randvoorwaarden Bij het vaststellen van het risico moet rekening gehouden worden met de ASA-classificatie, leeftijd, aard van de procedure, keuze van de medicatie en de competenties van de behandelaar Bij ASA III en IV patiënten dient een anesthesioloog laagdrempeling beschikbaar te zijn voor consultatie Indien aan de kwaliteits- en veiligheidseisen voldaan wordt, kan PSA verantwoord worden uitgevoerd door een niet-anesthesioloog, ook aan patiënten met ASA III of IV, zo nodig onder (mede-)verantwoordelijkheid van een Monitoring, voor- en nazorg en competenties van het sedatieteam zullen in overeenstemming moeten worden gebracht met het risicoprofiel van de patiënt Bij hoogrisicopatiënten zal altijd een lid van het sedatieteam enkel en alleen tot taak hebben het observeren en bewaken van de patiënt, waarbij er voorzieningen moeten zijn om een American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by <PERSOON> complications of ERCP in older patiënts <PERSOON> of propofol for conscious sedation during endoscopic <PERSOON> C ea Procedural sedation and analgesia in the emergency department Canadian Consensus Guidelines ### <PERSOON> AJ, Sia KK, Yeomans ND, <PERSOON> RY Prospective study of cardiac troponin I release in patiënts with upper gastrointestinal bleeding <PERSOON> GI, Gleeson FC, Papachrisou DJ, et al Endoscopist administered sedation during ERCP impact of chronic narcotic/benzodiazepine use and predictive risk of reversal agent Qadeer MA ea Propofol versus traditional sedative agents for gastrointestinal endoscopy a Qureshi WA, Zuckerman MJ, Adler ea ASGE guideline modifications in endoscopic practice for <PERSOON> of ### deaths after upper gastrointestinal Vargo JJ, Holub JL, Faigel DO Risk factors for cardiopulmonary events during propofolmediated upper endoscopy and colonoscopy <PERSOON> TH, Hirota WK, Goldstein JL ea ; American Society for Gastrointestinal Endoscopy, Standards of Practice Committee Guidelines for conscious sedation and monitoring during gastrointestinal endoscopy Gastrointest Endosc ### <PERSOON>; ##(#) ###-## Vraag # Aan welke voorwaarden moet voor aanvang van de procedure voldaan zijn om Vraag <DATUM> Hoe, wanneer en door wie vindt screening plaats? Aspiratie van maaginhoud is een bekende complicatie bij patiënten die een ingreep onder algehele anesthesie ondergaan Niet alleen kan de patiënt (samenhangend met gebruikte anesthetica en de aard van de procedure) misselijk worden en overgeven, anesthetica kunnen ook de tonus van de slokdarmsfincter en luchtwegreflexen beïnvloeden (afhankelijk van het sedatieniveau).
| 547 | nvmdl |
<PERSOON> AJ, Sia KK, Yeomans ND, <PERSOON> RY Prospective study of cardiac troponin I release in patiënts with upper gastrointestinal bleeding <PERSOON> GI, Gleeson FC, Papachrisou DJ, et al Endoscopist administered sedation during ERCP impact of chronic narcotic/benzodiazepine use and predictive risk of reversal agent Qadeer MA ea Propofol versus traditional sedative agents for gastrointestinal endoscopy a Qureshi WA, Zuckerman MJ, Adler ea ASGE guideline modifications in endoscopic practice for <PERSOON> of ### deaths after upper gastrointestinal Vargo JJ, Holub JL, Faigel DO Risk factors for cardiopulmonary events during propofolmediated upper endoscopy and colonoscopy <PERSOON> TH, Hirota WK, Goldstein JL ea ; American Society for Gastrointestinal Endoscopy, Standards of Practice Committee Guidelines for conscious sedation and monitoring during gastrointestinal endoscopy Gastrointest Endosc ### <PERSOON>; ##(#) ###-## Vraag # Aan welke voorwaarden moet voor aanvang van de procedure voldaan zijn om Vraag <DATUM> Hoe, wanneer en door wie vindt screening plaats? Aspiratie van maaginhoud is een bekende complicatie bij patiënten die een ingreep onder algehele anesthesie ondergaan Niet alleen kan de patiënt (samenhangend met gebruikte anesthetica en de aard van de procedure) misselijk worden en overgeven, anesthetica kunnen ook de tonus van de slokdarmsfincter en luchtwegreflexen beïnvloeden (afhankelijk van het sedatieniveau) hoesten, inslikken van lucht, de liggende houding tijdens de procedure en de aanwezigheid van een hiatus hernia diafragmatica Hoewel er dus diverse redenen zijn om aan te nemen dat de kans op aspiratie ook tijdens PSA vergroot is, bestaat hier vrijwel geen goede literatuur over (case reports; zie ook hoofdstuk #) Om deze redenen is het slechts algemene consensus de bestaande pre-operatieve adviezen omtrent nuchter zijn ook toe te passen voor ingrepen die onder matige of diepe sedatie worden verricht Als oriëntatie werden de richtlijnen gebruikt van de American Society of Anesthesiologists uit ### en ### Daarnaast werd een zoekopdracht in PubMed uitgevoerd voor de jaren <PATIENTNUMMER># voor de keywords âsedation or anesthesiaâ en âfastingâ met als limitaties âenglishâ en âhumansâ Hoewel deze zoekopdracht ## hits opleverde werden er hiervan slechts # reviewartikelen bruikbaar geacht (zie tabel <DATUM> De overige artikelen werden niet meegenomen daar zij te specifiek werden geacht (o a studies met slechts een enkel anestheticum, een specifieke ingreep of studie met alleen pediatrische patiënten) Daarnaast werden er twee observationele studies gevonden die de incidentie op aspiratie rondom PSA Tabel <DATUM> Overzicht van literatuur omtrent nut van vasten en kans op aspiratie tijdens Zowel de richtlijnen van de American Society of (ASA, ###; updated report, ###) als de bovengenoemde overzichtsartikelen (Green ###; Bahn ###; Soreide ###, Green ###) geven aan dat aspiratie rondom anesthesieprocedures zeer zeldzaam is ((# ###) (Green ###, Green ###) en dat de incidentie van aspiratie rondom PSA niet goed bekend is.
| 624 | nvmdl |
procedure en de aanwezigheid van een hiatus hernia diafragmatica Hoewel er dus diverse redenen zijn om aan te nemen dat de kans op aspiratie ook tijdens PSA vergroot is, bestaat hier vrijwel geen goede literatuur over (case reports; zie ook hoofdstuk #) Om deze redenen is het slechts algemene consensus de bestaande pre-operatieve adviezen omtrent nuchter zijn ook toe te passen voor ingrepen die onder matige of diepe sedatie worden verricht Als oriëntatie werden de richtlijnen gebruikt van de American Society of Anesthesiologists uit ### en ### Daarnaast werd een zoekopdracht in PubMed uitgevoerd voor de jaren <PATIENTNUMMER># voor de keywords âsedation or anesthesiaâ en âfastingâ met als limitaties âenglishâ en âhumansâ Hoewel deze zoekopdracht ## hits opleverde werden er hiervan slechts # reviewartikelen bruikbaar geacht (zie tabel <DATUM> De overige artikelen werden niet meegenomen daar zij te specifiek werden geacht (o a studies met slechts een enkel anestheticum, een specifieke ingreep of studie met alleen pediatrische patiënten) Daarnaast werden er twee observationele studies gevonden die de incidentie op aspiratie rondom PSA Tabel <DATUM> Overzicht van literatuur omtrent nut van vasten en kans op aspiratie tijdens Zowel de richtlijnen van de American Society of (ASA, ###; updated report, ###) als de bovengenoemde overzichtsartikelen (Green ###; Bahn ###; Soreide ###, Green ###) geven aan dat aspiratie rondom anesthesieprocedures zeer zeldzaam is ((# ###) (Green ###, Green ###) en dat de incidentie van aspiratie rondom PSA niet goed bekend is PSA beduidend kleiner is dan bij algehele anesthesie (Green ###, Bahn ###) zijn meer recent twee (prospectieve) observationele studies gepubliceerd die dit lage risico op aspiratie bij PSA onderstrepen (<PERSOON> ###, Thoda ###) Aspiratie werd slechts gezien in #/### patiënten (# ##%) die een reguliere endoscopie ondergingen onder propofol sedatie (<PERSOON> ###) De mogelijk hogere incidentie van aspiratie (<DATUM> ) in de studie van Thoda et al kan waarschijnlijk verklaard worden door het feit dat het hier hoog risico Daarnaast bestaat er geen bewijs dat het nuchter houden van een patiënt het risico op aspiratie rondom PSA daadwerkelijk kleiner maakt Desondanks is het gangbaar de aanbevelingen die gelden voor nuchter zijn rondom operaties over te nemen (Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###) Het advies # uur nuchter voor heldere vloeistoffen (geen melk) en # uur voor vast voedsel (lichte maaltijd) is hierbij bewezen veilig (zie ook tabel <DATUM> (o a Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###; Soreide ###, Green ###) Voor spoedprocedures moet er steeds een afweging gemaakt worden tussen de kans op aspiratie versus diepte van sedatie, eventuele protectie van de trachea door intubatie en de eventuele mogelijkheid de procedure uit te stellen Daarnaast dient er rekening gehouden te worden met het feit dat bij sommige patiënten en onder sommige omstandigheden de maaglediging vertraagd of de kans op reflux verhoogd kan zijn Ouderdom, vrouwelijk geslacht, obesitas, gastrolintestinale obstructie, bekend zijn met pijn, gebruik van opioïden, tabak, kauwgum, alcohol en cannabis zijn hier voorbeelden van.
| 694 | nvmdl |
bij algehele anesthesie (Green ###, Bahn ###) zijn meer recent twee (prospectieve) observationele studies gepubliceerd die dit lage risico op aspiratie bij PSA onderstrepen (<PERSOON> ###, Thoda ###) Aspiratie werd slechts gezien in #/### patiënten (# ##%) die een reguliere endoscopie ondergingen onder propofol sedatie (<PERSOON> ###) De mogelijk hogere incidentie van aspiratie (<DATUM> ) in de studie van Thoda et al kan waarschijnlijk verklaard worden door het feit dat het hier hoog risico Daarnaast bestaat er geen bewijs dat het nuchter houden van een patiënt het risico op aspiratie rondom PSA daadwerkelijk kleiner maakt Desondanks is het gangbaar de aanbevelingen die gelden voor nuchter zijn rondom operaties over te nemen (Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###) Het advies # uur nuchter voor heldere vloeistoffen (geen melk) en # uur voor vast voedsel (lichte maaltijd) is hierbij bewezen veilig (zie ook tabel <DATUM> (o a Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###; Soreide ###, Green ###) Voor spoedprocedures moet er steeds een afweging gemaakt worden tussen de kans op aspiratie versus diepte van sedatie, eventuele protectie van de trachea door intubatie en de eventuele mogelijkheid de procedure uit te stellen Daarnaast dient er rekening gehouden te worden met het feit dat bij sommige patiënten en onder sommige omstandigheden de maaglediging vertraagd of de kans op reflux verhoogd kan zijn Ouderdom, vrouwelijk geslacht, obesitas, gastrolintestinale obstructie, bekend zijn met pijn, gebruik van opioïden, tabak, kauwgum, alcohol en cannabis zijn hier voorbeelden van Ontrading van gebruik van bovengenoemde middelen en uitbreiding van de periode van vasten naar )# uur dient dan overwogen te worden Tabel <DATUM> Adviezen ten aanzien van nuchter zijn zoals die gelden voor algehele anesthesie (Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###; Green ###; Bahn oesofageale reflux (diabetes, pijn, stress, gastrolintestinale Aspiratie tijdens PSA komt heel weinig voor Hoewel er meerdere factoren zijn die het aannemelijk maken dat het risico op aspiratie bij PSA kleiner is dan <PERSOON> ### Ten aanzien van nuchter zijn rondom PSA is het algemeen aanvaard dezelfde richtlijnen aan te houden die gelden voor ingrepen die onder algehele anesthesie plaatsvinden (# uur voor helder vloeibaar, # uur voor vast voedsel, ASA ###, ASA ###, Green ###, Bahn ###, Soreide ### Ten aanzien van nuchter-zijn rondom PSA kunnen dezelfde richtlijnen worden aangehouden als die welke gelden voor ingrepen die onder algehele anesthesie plaatsvinden (# uur voor helder vloeibaar, # uur voor vast voedsel, zie ook tabel <DATUM> Bij patiënten met een verhoogd risico op een gestoorde maaglediging en/of oesofageale reflux en in de aanwezigheid van pijn, gebruik van opioïden, tabak, kauwgum, alcohol en verhoogde kans op aspiratie moeten afwegen tegen de risicoâs geassocieerd met uitstel van de procedure De keuze van het sedativum, aanpassing van de diepte van sedatie en eventuele bescherming van de luchtweg dienen onderdeel te zijn van deze afweging <PERSOON> KR Procedural sedation and analgesia.
| 664 | nvmdl |
Ontrading van gebruik van bovengenoemde middelen en uitbreiding van de periode van vasten naar )# uur dient dan overwogen te worden Tabel <DATUM> Adviezen ten aanzien van nuchter zijn zoals die gelden voor algehele anesthesie (Practice guidelines for sedation ###; updated report, ###; Green ###; Bahn oesofageale reflux (diabetes, pijn, stress, gastrolintestinale Aspiratie tijdens PSA komt heel weinig voor Hoewel er meerdere factoren zijn die het aannemelijk maken dat het risico op aspiratie bij PSA kleiner is dan <PERSOON> ### Ten aanzien van nuchter zijn rondom PSA is het algemeen aanvaard dezelfde richtlijnen aan te houden die gelden voor ingrepen die onder algehele anesthesie plaatsvinden (# uur voor helder vloeibaar, # uur voor vast voedsel, ASA ###, ASA ###, Green ###, Bahn ###, Soreide ### Ten aanzien van nuchter-zijn rondom PSA kunnen dezelfde richtlijnen worden aangehouden als die welke gelden voor ingrepen die onder algehele anesthesie plaatsvinden (# uur voor helder vloeibaar, # uur voor vast voedsel, zie ook tabel <DATUM> Bij patiënten met een verhoogd risico op een gestoorde maaglediging en/of oesofageale reflux en in de aanwezigheid van pijn, gebruik van opioïden, tabak, kauwgum, alcohol en verhoogde kans op aspiratie moeten afwegen tegen de risicoâs geassocieerd met uitstel van de procedure De keuze van het sedativum, aanpassing van de diepte van sedatie en eventuele bescherming van de luchtweg dienen onderdeel te zijn van deze afweging <PERSOON> KR Procedural sedation and analgesia <PERSOON> aspiration risk during emergency department procedural sedation an examination of the role of fasting and sedation depth <PERSOON> and emergency department procedural sedation and analgesia a consensus-based clinical practice advisory <PERSOON> guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists A report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Anesthesiology ###; ## ##<DATUM> Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists <PERSOON> updated report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by <PERSOON> on Scandinavian Pre-operative <PERSOON> K, <PERSOON> and safety of nurseadministred propofol sedation during emergency uppere endoscopy for gastrointestinal <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> DK Nurse-administred propofol sedation without anesthesia specialist in ### endoscopic cases in an ambulatory surgery center <PERSOON-##> ###; <DATUM> Hoe, wanneer en door wie vindt screening plaats? Complicaties van procedurele anesthesie en sedatie zijn veelvuldig beschreven en berusten meestal op de combinatie van onjuiste patiëntenselectie, onjuiste dosering van farmaca en onvoldoende of afwezigheid van juiste monitoring en getraind personeel.
| 559 | nvmdl |
<PERSOON> aspiration risk during emergency department procedural sedation an examination of the role of fasting and sedation depth <PERSOON> and emergency department procedural sedation and analgesia a consensus-based clinical practice advisory <PERSOON> guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists A report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Anesthesiology ###; ## ##<DATUM> Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists <PERSOON> updated report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by <PERSOON> on Scandinavian Pre-operative <PERSOON> K, <PERSOON> and safety of nurseadministred propofol sedation during emergency uppere endoscopy for gastrointestinal <PERSOON> JA, <PERSOON> R, <PERSOON-##> DK Nurse-administred propofol sedation without anesthesia specialist in ### endoscopic cases in an ambulatory surgery center <PERSOON-##> ###; <DATUM> Hoe, wanneer en door wie vindt screening plaats? Complicaties van procedurele anesthesie en sedatie zijn veelvuldig beschreven en berusten meestal op de combinatie van onjuiste patiëntenselectie, onjuiste dosering van farmaca en onvoldoende of afwezigheid van juiste monitoring en getraind personeel patiënten, waarbij aandacht besteed wordt aan zaken als habitus (obesitas, afwijkingen ervaringen tijdens een anesthesie-sedatie, lijkt dan ook zinvol ter voorkoming van ### en ### Tevens werd de bestaande richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door nietanesthesiologenâ uit ### nageslagen Daarnaast werd een zoekopdracht in PubMed uitgevoerd voor de jaren ###-### voor de keywords âsedation or anesthesiaâ en zoekopdracht slechts # hits opleverde waarvan er slechts # op basis van de titel bruikbaar werd geacht werd een #de zoekopdracht uitgevoerd met de keywords âsedationâ en âevaluationâ tevens met de limitaties âenglishâ en âhumansâ Hoewel deze zoekopdracht ### hits opleverde werden er wederom op basis van de titel slechts # enigszins bruikbaar geacht (overige artikelen waren te specifiek of niet relevant voor de vraagstelling, hadden alleen Tabel <DATUM> Overzicht van studies m b t nut van screening ter voorkoming van Er zijn onvoldoende data in de literatuur om te concluderen dat screening een gunstig effect zou hebben op de uitkomst van PSA Wel zijn er data voor de mogelijke relatie tussen sommige pre-existente medische condities en complicaties van matige tot diepe sedatie Daardoor bestaat er sterke overeenstemming dat evaluatie/screening naar bepaalde aandoeningen zinnig is (zie tabel <DATUM> Beoordeling van de fysieke conditie wordt gedaan aan de hand van de in de anesthesiologie standaard gebruikte zogenaamde ASAclassificatie, waarbij de score wordt bepaald door de gevolgen van comorbiditeit op de âphysical stateâ Hoewel de ASA-classificatie strikt genomen een beoordeling is van de.
| 558 | nvmdl |
patiënten, waarbij aandacht besteed wordt aan zaken als habitus (obesitas, afwijkingen ervaringen tijdens een anesthesie-sedatie, lijkt dan ook zinvol ter voorkoming van ### en ### Tevens werd de bestaande richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door nietanesthesiologenâ uit ### nageslagen Daarnaast werd een zoekopdracht in PubMed uitgevoerd voor de jaren ###-### voor de keywords âsedation or anesthesiaâ en zoekopdracht slechts # hits opleverde waarvan er slechts # op basis van de titel bruikbaar werd geacht werd een #de zoekopdracht uitgevoerd met de keywords âsedationâ en âevaluationâ tevens met de limitaties âenglishâ en âhumansâ Hoewel deze zoekopdracht ### hits opleverde werden er wederom op basis van de titel slechts # enigszins bruikbaar geacht (overige artikelen waren te specifiek of niet relevant voor de vraagstelling, hadden alleen Tabel <DATUM> Overzicht van studies m b t nut van screening ter voorkoming van Er zijn onvoldoende data in de literatuur om te concluderen dat screening een gunstig effect zou hebben op de uitkomst van PSA Wel zijn er data voor de mogelijke relatie tussen sommige pre-existente medische condities en complicaties van matige tot diepe sedatie Daardoor bestaat er sterke overeenstemming dat evaluatie/screening naar bepaalde aandoeningen zinnig is (zie tabel <DATUM> Beoordeling van de fysieke conditie wordt gedaan aan de hand van de in de anesthesiologie standaard gebruikte zogenaamde ASAclassificatie, waarbij de score wordt bepaald door de gevolgen van comorbiditeit op de âphysical stateâ Hoewel de ASA-classificatie strikt genomen een beoordeling is van de Een goede anamnese is de eerste en belangrijkste stap in de risicostratificatie Afhankelijk hiervan dient de noodzaak tot verrichten van additionele diagnostiek (lichamelijk onderzoek en screenend laboratorium) en consultatie van de bijvoorbeeld de anesthesioloog, cardioloog of longarts overwogen te worden Een kwalitatief goede screening is bepalend voor het risicokans waarmee de individuele patiënt te maken krijgt en is bepalend voor de outcome Vanwege de kennis en ervaring op dat terrein dient een anesthesioloog of een afdeling Anesthesiologie bij dit screeningsproces betrokken te zijn Degene die de PSA gaat uitvoeren dient bij voorkeur tevens getraind te zijn om het screeningsproces uit te kunnen voeren In ieder geval dient voor patiënten die worden geklassificeerd als ASA III of IV een anesthesioloog tijdig en laagdrempelig geconsulteerd te kunnen worden Hoewel een anesthesioloog de screening niet noodzakelijkerwijs persoonlijk dient uit te voeren is inbedding van dit screeningsproces in de organisatie van de anesthesiologie van een Cardiaal instabiele angina pectoris, hartfalen, functionele klasse Pulmonaal COPD (obstructief, emfyseem), zuurstof behoefte, functionele klasse, hoestkracht en Nierfunctie, leverfunctie, elektrolytstoornissen en evt schildklierfunctie Over toepassen van preprocedurele screening is geen goed wetenschappelijk aangeraden dit uit te voeren om mogelijk de kans op complicaties of uitstel van Op indicatie vindt aanvullend lichamelijk of nader diagnostisch onderzoek Gezien de relatie tussen bepaalde medische condities en de kans op complicaties van PSA is de werkgroep van mening dat een preprocedurele screening dient plaats te vinden De arts die de procedure uitvoert is verantwoordelijk voor de PSA inclusief de screening.
| 594 | nvmdl |
belangrijkste stap in de risicostratificatie Afhankelijk hiervan dient de noodzaak tot verrichten van additionele diagnostiek (lichamelijk onderzoek en screenend laboratorium) en consultatie van de bijvoorbeeld de anesthesioloog, cardioloog of longarts overwogen te worden Een kwalitatief goede screening is bepalend voor het risicokans waarmee de individuele patiënt te maken krijgt en is bepalend voor de outcome Vanwege de kennis en ervaring op dat terrein dient een anesthesioloog of een afdeling Anesthesiologie bij dit screeningsproces betrokken te zijn Degene die de PSA gaat uitvoeren dient bij voorkeur tevens getraind te zijn om het screeningsproces uit te kunnen voeren In ieder geval dient voor patiënten die worden geklassificeerd als ASA III of IV een anesthesioloog tijdig en laagdrempelig geconsulteerd te kunnen worden Hoewel een anesthesioloog de screening niet noodzakelijkerwijs persoonlijk dient uit te voeren is inbedding van dit screeningsproces in de organisatie van de anesthesiologie van een Cardiaal instabiele angina pectoris, hartfalen, functionele klasse Pulmonaal COPD (obstructief, emfyseem), zuurstof behoefte, functionele klasse, hoestkracht en Nierfunctie, leverfunctie, elektrolytstoornissen en evt schildklierfunctie Over toepassen van preprocedurele screening is geen goed wetenschappelijk aangeraden dit uit te voeren om mogelijk de kans op complicaties of uitstel van Op indicatie vindt aanvullend lichamelijk of nader diagnostisch onderzoek Gezien de relatie tussen bepaalde medische condities en de kans op complicaties van PSA is de werkgroep van mening dat een preprocedurele screening dient plaats te vinden De arts die de procedure uitvoert is verantwoordelijk voor de PSA inclusief de screening tekenen, hart, longen, luchtweg), eventueel laboratoriumonderzoek en consultatie van de Indien bij screening afwijkingen aan het licht komen die de kans op complicaties van PSA aanzienlijk verhogen, met name bij patiënten ASA III of IV, bepaalt de verantwoordelijke arts zelf of het verstandig is de procedure uit te stellen dan wel een consult te vragen aan een anesthesioloog of andere ter zake kundige specialist Screening kan overigens voor verantwoord worden uitgevoerd, waarbij een mogelijkheid voor laagdrempelige consultatie Miller MA, <PERSOON> MM Procedural sedation and analgesia in the emergency department Het is algemeen aanvaard dat de patiënt zo goed mogelijk wordt voorgelicht over de procedure die hij ondergaat en de daaraan verbonden risicoâs Behalve dat voorlichting een recht van de patiënt is, dat als zodanig is verwoord in de Wet op Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WBGO), is het wellicht ook zo dat informatie aan de patiënt en eventueel diens naasten of wettelijke vertegenwoordiger(s) omtrent de voor- en nadelen en eventuele alternatieven voor sedatie en analgesie de kans op een succesvolle procedure en het algemeen welbevinden zullen vergroten Uiteraard is deze informatie toegesneden op de situatie en de patiënt (gebruikelijke complicaties en eventueel vermelding van alternatieven ### en ### Tevens werd de bestaande CBO-richtlijn âSedatie en/of analgesie door nietanesthesiologenâ uit ### nageslagen Tabel <DATUM> Overzicht van publicaties waarin is nagegaan of informed consent de kans op een succesvolle procedure en het algemeen welbevinden zullen vergroten Er is onvoldoende bewijs dat goede voorlichting over risicoâs, voordelen en.
| 566 | nvmdl |
eventueel laboratoriumonderzoek en consultatie van de Indien bij screening afwijkingen aan het licht komen die de kans op complicaties van PSA aanzienlijk verhogen, met name bij patiënten ASA III of IV, bepaalt de verantwoordelijke arts zelf of het verstandig is de procedure uit te stellen dan wel een consult te vragen aan een anesthesioloog of andere ter zake kundige specialist Screening kan overigens voor verantwoord worden uitgevoerd, waarbij een mogelijkheid voor laagdrempelige consultatie Miller MA, <PERSOON> MM Procedural sedation and analgesia in the emergency department Het is algemeen aanvaard dat de patiënt zo goed mogelijk wordt voorgelicht over de procedure die hij ondergaat en de daaraan verbonden risicoâs Behalve dat voorlichting een recht van de patiënt is, dat als zodanig is verwoord in de Wet op Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WBGO), is het wellicht ook zo dat informatie aan de patiënt en eventueel diens naasten of wettelijke vertegenwoordiger(s) omtrent de voor- en nadelen en eventuele alternatieven voor sedatie en analgesie de kans op een succesvolle procedure en het algemeen welbevinden zullen vergroten Uiteraard is deze informatie toegesneden op de situatie en de patiënt (gebruikelijke complicaties en eventueel vermelding van alternatieven ### en ### Tevens werd de bestaande CBO-richtlijn âSedatie en/of analgesie door nietanesthesiologenâ uit ### nageslagen Tabel <DATUM> Overzicht van publicaties waarin is nagegaan of informed consent de kans op een succesvolle procedure en het algemeen welbevinden zullen vergroten Er is onvoldoende bewijs dat goede voorlichting over risicoâs, voordelen en Hoewel er onvoldoende bewijs is over het gunstig effect van voorlichting op de uitkomst van PSA bestaat er algemene overeenstemming dat juiste voorlichting ten aanzien van risicoâs, voordelen en alternatieven voor sedatie en analgesie de kans op een bevredigende uitkomst voor de patiënt vergroten Daarnaast bestaat er op basis van de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WBGO) ook de verplichting te allen tijde adequate patiënt voorlichting te verstrekken over een voorgenomen behandeling Zo zal bij het gebruik van sedatie en analgesie de aard en doel van het onderzoek/de behandeling, de voor- en nadelen (risicoâs) en eventuele alternatieven worden besproken Dat dient niet alleen voor de behandeling zelf maar ook voor de voorgestelde PSA-techniek te gebeuren In dit gesprek wordt geverifieerd dat de patiënt akkoord gaat met de voorgenomen ingreep en krijgt deze de gelegenheid vragen te stellen omtrent deze ingreep Informatie wordt de patiënt slechts onthouden indien dit een ernstig nadeel voor deze zou kunnen opleveren of indien deze te kennen geeft geen inlichtingen te willen ontvangen Uiteraard wordt in het medisch dossier een aantekening gemaakt over wat besproken is, over de (mondelinge) toestemming van de patiënt voor de procedure, de geplande PSA techniek en de kwalificaties van degene die de PSA gaat uitvoeren Informatie aan de patiënt vindt tijdig plaats (liefst al bij aanmelding voor de procedure) en valt onder de primaire verantwoordelijkheid van de behandelend arts die de patiënt aanmeldt voor de procedure Wanneer een matige tot diepe sedatie wordt gepland moet in de praktijk ook de.
| 573 | nvmdl |
het gunstig effect van voorlichting op de uitkomst van PSA bestaat er algemene overeenstemming dat juiste voorlichting ten aanzien van risicoâs, voordelen en alternatieven voor sedatie en analgesie de kans op een bevredigende uitkomst voor de patiënt vergroten Daarnaast bestaat er op basis van de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WBGO) ook de verplichting te allen tijde adequate patiënt voorlichting te verstrekken over een voorgenomen behandeling Zo zal bij het gebruik van sedatie en analgesie de aard en doel van het onderzoek/de behandeling, de voor- en nadelen (risicoâs) en eventuele alternatieven worden besproken Dat dient niet alleen voor de behandeling zelf maar ook voor de voorgestelde PSA-techniek te gebeuren In dit gesprek wordt geverifieerd dat de patiënt akkoord gaat met de voorgenomen ingreep en krijgt deze de gelegenheid vragen te stellen omtrent deze ingreep Informatie wordt de patiënt slechts onthouden indien dit een ernstig nadeel voor deze zou kunnen opleveren of indien deze te kennen geeft geen inlichtingen te willen ontvangen Uiteraard wordt in het medisch dossier een aantekening gemaakt over wat besproken is, over de (mondelinge) toestemming van de patiënt voor de procedure, de geplande PSA techniek en de kwalificaties van degene die de PSA gaat uitvoeren Informatie aan de patiënt vindt tijdig plaats (liefst al bij aanmelding voor de procedure) en valt onder de primaire verantwoordelijkheid van de behandelend arts die de patiënt aanmeldt voor de procedure Wanneer een matige tot diepe sedatie wordt gepland moet in de praktijk ook de Voor een eerlijke voorlichting dient de anesthesioloog dan ook een zekere verantwoordelijkheid te nemen en zo nodig beschikbaar te zijn voor voorlichting aan de patiënt Indien screening voor PSA door een andere arts (of diens vertegenwoordiger) gebeurt dan neemt deze de voorlichting omtrent de PSA op zich Verstrekking van een brochure waarin informatie over de procedure en benodigde voorbereiding (bijvoorbeeld nuchter zijn) wordt gegeven wordt hierbij zeer zinvol geacht Daarnaast wordt direct voor aanvang van de procedure, wederom door diegene die verantwoordelijk is voor de PSA bij de patiënt geverifieerd of deze <PERSOON> voorlichting is (wettelijk) aangewezen bij iedere geneeskundige behandeling inclusief de toediening van PSA Indien screening voor PSA door een andere arts (of diens vertegenwoordiger) gebeurt dan zal deze over het algemeen de voorlichting omtrent de PSA Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Burgelijk Wetboek (zie (WEBLINK)) Vraag <DATUM> Welke vaardigheden moet een niet-anesthesioloog bezitten voor het veilig Het doel van de PSA door niet-anesthesiologen moet zijn het bieden van een kwalitatief hoogwaardige en veilige PSA aan een grotere groep patiënten die diagnostische of De betrokken PSA-praktijkspecialist zal daartoe tevens patiënten die diagnostische of therapeutische ingrepen onder PSA dienen te ondergaan moeten kunnen screenen op geschiktheid voor PSA door een niet-anesthesioloog Hij of zij zal voorlichting en advies moeten kunnen geven aan patiënten die diagnostische of therapeutische ingrepen onder PSA ondergaan en zelfstandig PSA verzorgen bij volwassen patiënten zonder of met slechts.
| 562 | nvmdl |
dient de anesthesioloog dan ook een zekere verantwoordelijkheid te nemen en zo nodig beschikbaar te zijn voor voorlichting aan de patiënt Indien screening voor PSA door een andere arts (of diens vertegenwoordiger) gebeurt dan neemt deze de voorlichting omtrent de PSA op zich Verstrekking van een brochure waarin informatie over de procedure en benodigde voorbereiding (bijvoorbeeld nuchter zijn) wordt gegeven wordt hierbij zeer zinvol geacht Daarnaast wordt direct voor aanvang van de procedure, wederom door diegene die verantwoordelijk is voor de PSA bij de patiënt geverifieerd of deze <PERSOON> voorlichting is (wettelijk) aangewezen bij iedere geneeskundige behandeling inclusief de toediening van PSA Indien screening voor PSA door een andere arts (of diens vertegenwoordiger) gebeurt dan zal deze over het algemeen de voorlichting omtrent de PSA Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Burgelijk Wetboek (zie (WEBLINK)) Vraag <DATUM> Welke vaardigheden moet een niet-anesthesioloog bezitten voor het veilig Het doel van de PSA door niet-anesthesiologen moet zijn het bieden van een kwalitatief hoogwaardige en veilige PSA aan een grotere groep patiënten die diagnostische of De betrokken PSA-praktijkspecialist zal daartoe tevens patiënten die diagnostische of therapeutische ingrepen onder PSA dienen te ondergaan moeten kunnen screenen op geschiktheid voor PSA door een niet-anesthesioloog Hij of zij zal voorlichting en advies moeten kunnen geven aan patiënten die diagnostische of therapeutische ingrepen onder PSA ondergaan en zelfstandig PSA verzorgen bij volwassen patiënten zonder of met slechts Hij of zij zal kennis moet hebben van algemene en specifieke PSA technieken, de anatomie van het interventie gebied en van farmacokinetiek en farmacodynamiek Tevens zal hij/zij kennis moeten hebben om de preprocedurele risico inschatting goed te kunnen uitvoeren Hij of zij moet kennis hebben van de bewaking van de vitale functies en eventuele therapeutische ingrepen Reanimatie technieken op BLS (Basic Life Support) en ALS (Advanced Life vroegtijdig herkenning van een naderende cardiale en/of respiratoire arrest deelvaardigheden als beademing, aanleggen infuus, ritmeherkenning, defibrillatie, een reanimatie met toepassing van specialistische reanimatiehandelingen uit te op basis van reanimatiebevindingen een hypothese te vormen en daar consequenties kunnen herkennen van abnormale ademhaling, respiratoire en/of circulatoire arrest verwijderen van een corpus alienum in de luchtwegen middels de Heimlich manoeuvre Er zijn geen studies gevonden waarin op vergelijkende wijze de vereiste vaardigheden van niet-anesthesiologen zijn onderzocht Tabel <DATUM> laat een overzicht zien van incidenten waarvoor interventies nodig zijn (luchtwegmanoeuvres, maskerbeademing, vochttoediening, gebruik van een antagonist) Interventies komen in #,##-##% van de procedurele sedaties voor en konden door de niet-anesthesioloog zelf worden opgelost Ook bij matige sedatie moest in sommige gevallen maskerbeademing worden toegepast Het totaal aantal incidenten ligt tussen #,# en ##%, het betrof meestal tijdelijke saturatiedalingen Gezien de frequentie van optreden moet de persoon die PSA toepast de volgende Apneu stimulatie, maskerbeademing met extra zuurstof toediening worden opgevangen zonder dat dit tot complicaties hoeft te leiden Deze training bestaat uit monitoring van de patiënt, basis luchtwegmanagement en.
| 573 | nvmdl |
hebben van algemene en specifieke PSA technieken, de anatomie van het interventie gebied en van farmacokinetiek en farmacodynamiek Tevens zal hij/zij kennis moeten hebben om de preprocedurele risico inschatting goed te kunnen uitvoeren Hij of zij moet kennis hebben van de bewaking van de vitale functies en eventuele therapeutische ingrepen Reanimatie technieken op BLS (Basic Life Support) en ALS (Advanced Life vroegtijdig herkenning van een naderende cardiale en/of respiratoire arrest deelvaardigheden als beademing, aanleggen infuus, ritmeherkenning, defibrillatie, een reanimatie met toepassing van specialistische reanimatiehandelingen uit te op basis van reanimatiebevindingen een hypothese te vormen en daar consequenties kunnen herkennen van abnormale ademhaling, respiratoire en/of circulatoire arrest verwijderen van een corpus alienum in de luchtwegen middels de Heimlich manoeuvre Er zijn geen studies gevonden waarin op vergelijkende wijze de vereiste vaardigheden van niet-anesthesiologen zijn onderzocht Tabel <DATUM> laat een overzicht zien van incidenten waarvoor interventies nodig zijn (luchtwegmanoeuvres, maskerbeademing, vochttoediening, gebruik van een antagonist) Interventies komen in #,##-##% van de procedurele sedaties voor en konden door de niet-anesthesioloog zelf worden opgelost Ook bij matige sedatie moest in sommige gevallen maskerbeademing worden toegepast Het totaal aantal incidenten ligt tussen #,# en ##%, het betrof meestal tijdelijke saturatiedalingen Gezien de frequentie van optreden moet de persoon die PSA toepast de volgende Apneu stimulatie, maskerbeademing met extra zuurstof toediening worden opgevangen zonder dat dit tot complicaties hoeft te leiden Deze training bestaat uit monitoring van de patiënt, basis luchtwegmanagement en Zowel uit gegevens van de literatuur als uit ervaringen in de praktijk is duidelijk dat het optreden van PSA-gerelateerde incidenten correleert met de gezondheidstoestand van de patiënt en met het beoogde sedatieniveau Dat brengt met zich mee dat de kennis en vaardigheden van degene die de PSA toepast voor matig tot diepe sedatie van een hoger niveau moet zijn dan is vereist voor anxiolyse en/of lichte sedatie Een geobstrueerde ademweg en apneu, zijn na saturatiedaling de meest voorkomende incidenten Gezien het feit dat deze incidenten binnen enkele minuten kunnen leiden tot ernstige hypoxie, is het uitermate belangrijk dat de niet-anesthesioloog die de PSA toepast deze incidenten direct kan herkennen en zelf kan behandelen Daarnaast dient een patiënt een IV toegang te hebben om bijvoorbeeld antagonisten toe te dienen of vochttherapie te geven bij hypotensie Het moge duidelijk zijn dat vereiste vaardigheden verder gaan dan het opvangen van incidenten en complicaties, en dat het welslagen van een veilige en effectieve PSA mede competenties vraagt op het gebied van communicatie, organisatie en documentatie Een laagdrempelige consultatie mogelijkheid van en/of assistentie mogelijkheid door een vaardigheden zijn in de hieronder vermelde aanbevelingen meegenomen, waarbij de argumentatie gevonden kan worden in de overige hoofdstukken van deze richtlijn Om een veilige en effectieve PSA te kunnen uitvoeren moet een arts, niet-anesthesioloog, PSA-praktijkspecialist of physician assistent * die een PSA uitvoert, waarbij sprake is van matige of diepe sedatie over de volgende kennis en vaardigheden beschikken Het toepassen van een vorm van PSA die optimaal past bij de procedure en de.
| 567 | nvmdl |
ervaringen in de praktijk is duidelijk dat het optreden van PSA-gerelateerde incidenten correleert met de gezondheidstoestand van de patiënt en met het beoogde sedatieniveau Dat brengt met zich mee dat de kennis en vaardigheden van degene die de PSA toepast voor matig tot diepe sedatie van een hoger niveau moet zijn dan is vereist voor anxiolyse en/of lichte sedatie Een geobstrueerde ademweg en apneu, zijn na saturatiedaling de meest voorkomende incidenten Gezien het feit dat deze incidenten binnen enkele minuten kunnen leiden tot ernstige hypoxie, is het uitermate belangrijk dat de niet-anesthesioloog die de PSA toepast deze incidenten direct kan herkennen en zelf kan behandelen Daarnaast dient een patiënt een IV toegang te hebben om bijvoorbeeld antagonisten toe te dienen of vochttherapie te geven bij hypotensie Het moge duidelijk zijn dat vereiste vaardigheden verder gaan dan het opvangen van incidenten en complicaties, en dat het welslagen van een veilige en effectieve PSA mede competenties vraagt op het gebied van communicatie, organisatie en documentatie Een laagdrempelige consultatie mogelijkheid van en/of assistentie mogelijkheid door een vaardigheden zijn in de hieronder vermelde aanbevelingen meegenomen, waarbij de argumentatie gevonden kan worden in de overige hoofdstukken van deze richtlijn Om een veilige en effectieve PSA te kunnen uitvoeren moet een arts, niet-anesthesioloog, PSA-praktijkspecialist of physician assistent * die een PSA uitvoert, waarbij sprake is van matige of diepe sedatie over de volgende kennis en vaardigheden beschikken Het toepassen van een vorm van PSA die optimaal past bij de procedure en de Het verrichten van een preprocedurele screening met daarin een systematische en Het informeren van de patiënt, ouders of verzorgers over de PSA-techniek, de effecten Het garanderen van de noodzakelijke monitoring van vitale parameters en het kunnen Het organiseren van een bewaakte recoveryfase en het kunnen definiëren van Het registreren en bewaken van het zorgproces en de resultaten, inclusief effectiviteit, ## Het kennen en door herhaalde training beheersen van technieken in Advanced Life Support en technieken bedoeld om een open luchtweg te garanderen en * Zoals elders aangegeven (hoofdstuk #) kan een deel van deze vaardigheden door de arts overgedragen worden aan daarvoor opgeleidde en bekwaam geachte personen (zie taakoverdracht In de oude richtlijn Sedatie en/of analgesie door niet-anesthesiologen (###) wordt gesproken over een sedatieteam bestaande uit een behandelend (tand)arts en assisterende hulpkracht of verpleegkundige De verpleegkundige of hulpkracht die wordt belast met de bewaking van de patiënt dient een Basic Life Support (BLS)-training te hebben ondergaan en regelmatig opnieuw te zijn gecertificeerd De oude richtlijn stelt dat de verpleegkundige of hulpkracht zodanig dient te zijn onderwezen en getraind dat hij/zij de tekenen van een insufficiënte ademhaling en een bedreigde hemodynamische toestand goed kan herkennen Een insufficiënte ademhaling moet door de verpleegkundige, hulpkracht of aanwezige arts ondersteund kunnen worden met behulp van een orale airway, zuurstof, en Medline werd vanaf ### doorzocht op de trefwoorden âsedationâ and, âteamâ Dit leverde ### resultaten op waarvan slechts enkele artikelen ook daadwerkelijk de samenstelling van het sedatieteam behandelde.
| 570 | nvmdl |
van een preprocedurele screening met daarin een systematische en Het informeren van de patiënt, ouders of verzorgers over de PSA-techniek, de effecten Het garanderen van de noodzakelijke monitoring van vitale parameters en het kunnen Het organiseren van een bewaakte recoveryfase en het kunnen definiëren van Het registreren en bewaken van het zorgproces en de resultaten, inclusief effectiviteit, ## Het kennen en door herhaalde training beheersen van technieken in Advanced Life Support en technieken bedoeld om een open luchtweg te garanderen en * Zoals elders aangegeven (hoofdstuk #) kan een deel van deze vaardigheden door de arts overgedragen worden aan daarvoor opgeleidde en bekwaam geachte personen (zie taakoverdracht In de oude richtlijn Sedatie en/of analgesie door niet-anesthesiologen (###) wordt gesproken over een sedatieteam bestaande uit een behandelend (tand)arts en assisterende hulpkracht of verpleegkundige De verpleegkundige of hulpkracht die wordt belast met de bewaking van de patiënt dient een Basic Life Support (BLS)-training te hebben ondergaan en regelmatig opnieuw te zijn gecertificeerd De oude richtlijn stelt dat de verpleegkundige of hulpkracht zodanig dient te zijn onderwezen en getraind dat hij/zij de tekenen van een insufficiënte ademhaling en een bedreigde hemodynamische toestand goed kan herkennen Een insufficiënte ademhaling moet door de verpleegkundige, hulpkracht of aanwezige arts ondersteund kunnen worden met behulp van een orale airway, zuurstof, en Medline werd vanaf ### doorzocht op de trefwoorden âsedationâ and, âteamâ Dit leverde ### resultaten op waarvan slechts enkele artikelen ook daadwerkelijk de samenstelling van het sedatieteam behandelde De ASA practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists (###) gaat uit van een specifiek voor de sedatie in te zetten persoon die verantwoordelijk is voor de bewaking van de patiënt gedurende de hele procedure, naast de arts die de procedure uitvoert Deze persoon dient kennis te hebben van de toegediende farmaca alsook de eventueel te gebruiken antagonisten en dient BLS getraind te zijn Tevens moet een insufficiënte ademhaling herkend kunnen worden en zo nodig ondersteund met manuele ventilatie Deze persoon mag alleen geringe andere (direct te stoppen) activiteiten uitvoeren t b v de procedure als de hemodynamische en respiratoire toestand van de patiënt stabiel is Bij diepe sedatie mag helemaal niet geassisteerd worden bij de procedure Bij diepe sedatie is de mening van deskundigen dat een persoon aanwezig dient te zijn die Advanced during diagnostic and therapeutic proceduresâ (Holzman, ###) van the executive committee of the department of anaesthesia of Harvard medical school en âSedation and analgesia in Alle guidelines benadrukken de betrokkenheid van anesthesiologen bij de opleiding van dergelijke verpleegkundigen of hulpkrachten en ook laagdrempelige toegang tot een Een recent verschenen prospectieve observationele studie (Sieg, ###) waarbij in ruim ### colonoscopieën sedatie werd toegediend met behulp van intermitterende bolussen propofol door een speciaal opgeleide verpleegkundige liet slechts #,##% respiratoire events zien, zijnde apneu, waarvoor kapbeademing noodzakelijk was Ook andere studies (Frazee, ###; Heuss, ###a; Heuss, ###b) laten lage complicatie risicoâs zien bij sedaties toegediend door speciaal daarvoor opgeleid personeel Deze observationele studies bevestigen de.
| 609 | nvmdl |
non-anesthesiologists (###) gaat uit van een specifiek voor de sedatie in te zetten persoon die verantwoordelijk is voor de bewaking van de patiënt gedurende de hele procedure, naast de arts die de procedure uitvoert Deze persoon dient kennis te hebben van de toegediende farmaca alsook de eventueel te gebruiken antagonisten en dient BLS getraind te zijn Tevens moet een insufficiënte ademhaling herkend kunnen worden en zo nodig ondersteund met manuele ventilatie Deze persoon mag alleen geringe andere (direct te stoppen) activiteiten uitvoeren t b v de procedure als de hemodynamische en respiratoire toestand van de patiënt stabiel is Bij diepe sedatie mag helemaal niet geassisteerd worden bij de procedure Bij diepe sedatie is de mening van deskundigen dat een persoon aanwezig dient te zijn die Advanced during diagnostic and therapeutic proceduresâ (Holzman, ###) van the executive committee of the department of anaesthesia of Harvard medical school en âSedation and analgesia in Alle guidelines benadrukken de betrokkenheid van anesthesiologen bij de opleiding van dergelijke verpleegkundigen of hulpkrachten en ook laagdrempelige toegang tot een Een recent verschenen prospectieve observationele studie (Sieg, ###) waarbij in ruim ### colonoscopieën sedatie werd toegediend met behulp van intermitterende bolussen propofol door een speciaal opgeleide verpleegkundige liet slechts #,##% respiratoire events zien, zijnde apneu, waarvoor kapbeademing noodzakelijk was Ook andere studies (Frazee, ###; Heuss, ###a; Heuss, ###b) laten lage complicatie risicoâs zien bij sedaties toegediend door speciaal daarvoor opgeleid personeel Deze observationele studies bevestigen de worden door een daarvoor opgeleid persoon Het kennis- en Bij matige sedatie dient binnen # minuten een persoon beschikbaar te zijn die Advanced Life Support (ALS) geschoold is Bij diepe sedatie dient een persoon Bij diagnostische procedures waarbij slechts een geringe hoeveelheid sedativa gebruikt worden met als doel anxiolyse en/of lichte sedtie, is het op dit moment gebruikelijk dat de persoon die de patiënt bewaakt niet getraind is in eventuele ademhalingsondersteuning De werkgroep is van mening dat bij deze lichte sedaties, de eventuele ademhalingsondersteuning ook door de aanwezige arts geleverd moet kunnen worden mits deze persoon zijn/haar activiteiten direct kan staken op verzoek van de persoon die de Bij procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) dient de patiënt bewaakt te worden door een daarvoor opgeleid persoon die kennis heeft van de toegediende farmaca en de antagonisten ervan Deze moet tevens redelijkerwijs in staat zijn de daarbij meest voorkomende complicaties te herkennen en in eerste instantie te behandelen ter voorkoming van Bij matige tot diepe sedatie mag deze persoon geen andere taken hebben; bij lichte sedatie en/of analgesie mag deze persoon geringe andere (direct te stoppen) activiteiten uitvoeren mits het sedatieniveau stabiel is en de bewaking niet uit het oog verloren wordt Degene die bij matige en diepe sedatie de sedatie toepast moet zijn geschoold onder meer in Advanced Life Support (ALS) zodat hij direkt beschikbaar is en in staat is om bij het optreden van problemen binnen luttele seconden levensreddend te handelen Dat houdt in een scholing in Advanced Life Support (ALS) (of Basic Life Support (BLS) met extra.
| 593 | nvmdl |
Bij matige sedatie dient binnen # minuten een persoon beschikbaar te zijn die Advanced Life Support (ALS) geschoold is Bij diepe sedatie dient een persoon Bij diagnostische procedures waarbij slechts een geringe hoeveelheid sedativa gebruikt worden met als doel anxiolyse en/of lichte sedtie, is het op dit moment gebruikelijk dat de persoon die de patiënt bewaakt niet getraind is in eventuele ademhalingsondersteuning De werkgroep is van mening dat bij deze lichte sedaties, de eventuele ademhalingsondersteuning ook door de aanwezige arts geleverd moet kunnen worden mits deze persoon zijn/haar activiteiten direct kan staken op verzoek van de persoon die de Bij procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) dient de patiënt bewaakt te worden door een daarvoor opgeleid persoon die kennis heeft van de toegediende farmaca en de antagonisten ervan Deze moet tevens redelijkerwijs in staat zijn de daarbij meest voorkomende complicaties te herkennen en in eerste instantie te behandelen ter voorkoming van Bij matige tot diepe sedatie mag deze persoon geen andere taken hebben; bij lichte sedatie en/of analgesie mag deze persoon geringe andere (direct te stoppen) activiteiten uitvoeren mits het sedatieniveau stabiel is en de bewaking niet uit het oog verloren wordt Degene die bij matige en diepe sedatie de sedatie toepast moet zijn geschoold onder meer in Advanced Life Support (ALS) zodat hij direkt beschikbaar is en in staat is om bij het optreden van problemen binnen luttele seconden levensreddend te handelen Dat houdt in een scholing in Advanced Life Support (ALS) (of Basic Life Support (BLS) met extra De overige leden van het team zijn BLS getraind Voor de PSA-praktijkspecialist is een apart ASA Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists A report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Anesthesiology ###; ## ###-## CBO Sedatie en/of analgesie door niet-anesthesiologen Kwaliteitsinstituut CBO, ### After Procedural Sedation and <PERSOON> Med; ### Apr ; ##(#) prospective evaluation <PERSOON> J, et al Safety of propofol for conscious sedation during <PERSOON> JH, <PERSOON> JH Guidelines for sedation by nonanesthesiologists during diagnostic and therapeutic procedures <PERSOON> Risk Management Committee of the Department of Anaesthesia of Harvard Medical School <PERSOON> ###; <PERSOON> ML, <PERSOON> PH Sedation and analgesia in the interventional radiology department Vraag # Bij wie ligt de verantwoordelijkheid tijdens het uitvoeren van PSA? De wet BIG is leidend bij de vraag wie er (in juridische zin) verantwoordelijk is bij het toedienen van medicatie en het uitvoeren van medische handelingen <PERSOON> is noodzakelijk en die worden hier summier behandeld De Wet BIG heeft ten doel burgers te beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen op het gebied van de individuele gezondheidszorg en het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening De Wet BIG kan dus gezien worden als een âkwaliteitswetâ.
| 569 | nvmdl |
overige leden van het team zijn BLS getraind Voor de PSA-praktijkspecialist is een apart ASA Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anesthesiologists A report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Anesthesiology ###; ## ###-## CBO Sedatie en/of analgesie door niet-anesthesiologen Kwaliteitsinstituut CBO, ### After Procedural Sedation and <PERSOON> Med; ### Apr ; ##(#) prospective evaluation <PERSOON> J, et al Safety of propofol for conscious sedation during <PERSOON> JH, <PERSOON> JH Guidelines for sedation by nonanesthesiologists during diagnostic and therapeutic procedures <PERSOON> Risk Management Committee of the Department of Anaesthesia of Harvard Medical School <PERSOON> ###; <PERSOON> ML, <PERSOON> PH Sedation and analgesia in the interventional radiology department Vraag # Bij wie ligt de verantwoordelijkheid tijdens het uitvoeren van PSA? De wet BIG is leidend bij de vraag wie er (in juridische zin) verantwoordelijk is bij het toedienen van medicatie en het uitvoeren van medische handelingen <PERSOON> is noodzakelijk en die worden hier summier behandeld De Wet BIG heeft ten doel burgers te beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen op het gebied van de individuele gezondheidszorg en het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening De Wet BIG kan dus gezien worden als een âkwaliteitswetâ een aantal opleidingseisen voldoet en dat deze deskundig is op een bepaald vakgebied Die deskundigheidsomschrijving is vastgelegd in de wet of in een algemene maatregel van bestuur; beroepsbeoefenaren maken zich strafbaar wanneer zij niet binnen het omschreven deskundigheidsgebied blijven en daarbij schade toebrengen aan de gezondheid van een Zo is op <DATUM> de Wet BIG nagenoeg geheel in werking getreden Het uitgangspunt van de Wet BIG is, dat het een ieder in beginsel vrij staat om handelingen op straf voor diegenen die buiten noodzaak schade (of een aanmerkelijke kans daarop) aanrichten aan de gezondheid van de patiënt bij het verrichten van handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg (art ## Wet BIG) Deze strafbepaling geldt zowel voor diegenen die niet in een register staan ingeschreven, als voor BIGgeregistreerden die buiten de grenzen van hun deskundigheidsgebied treden Voor een aantal in de wet aangegeven beroepen is gekozen voor een systeem van constitutieve registratie annex titelbescherming In art # Wet BIG is deze zogenoemde âzwareâ beroepsregeling vastgelegd Voor elk van deze âart #-beroepenâ houdt de minister van VWS een register bij Primaire doel van het register is het verschaffen van duidelijkheid aan de patiënt over het deskundigheidsterrein van een hulpverlener Het betreft de beroepen arts, tandarts, apotheker, gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, fysiotherapeut, Het recht om de specialistentitel te voeren is voorbehouden aan degene die de opleiding van een wettelijk erkend specialisme met goed gevolg heeft voltooid Van de individuele.
| 568 | nvmdl |
aantal opleidingseisen voldoet en dat deze deskundig is op een bepaald vakgebied Die deskundigheidsomschrijving is vastgelegd in de wet of in een algemene maatregel van bestuur; beroepsbeoefenaren maken zich strafbaar wanneer zij niet binnen het omschreven deskundigheidsgebied blijven en daarbij schade toebrengen aan de gezondheid van een Zo is op <DATUM> de Wet BIG nagenoeg geheel in werking getreden Het uitgangspunt van de Wet BIG is, dat het een ieder in beginsel vrij staat om handelingen op straf voor diegenen die buiten noodzaak schade (of een aanmerkelijke kans daarop) aanrichten aan de gezondheid van de patiënt bij het verrichten van handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg (art ## Wet BIG) Deze strafbepaling geldt zowel voor diegenen die niet in een register staan ingeschreven, als voor BIGgeregistreerden die buiten de grenzen van hun deskundigheidsgebied treden Voor een aantal in de wet aangegeven beroepen is gekozen voor een systeem van constitutieve registratie annex titelbescherming In art # Wet BIG is deze zogenoemde âzwareâ beroepsregeling vastgelegd Voor elk van deze âart #-beroepenâ houdt de minister van VWS een register bij Primaire doel van het register is het verschaffen van duidelijkheid aan de patiënt over het deskundigheidsterrein van een hulpverlener Het betreft de beroepen arts, tandarts, apotheker, gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, fysiotherapeut, Het recht om de specialistentitel te voeren is voorbehouden aan degene die de opleiding van een wettelijk erkend specialisme met goed gevolg heeft voltooid Van de individuele Wordt een art #-bevoegde geschorst of uit het beroep gezet dan heeft dit een zelfde gevolg voor een specialistenregistratie Doorhaling in het specialistenregister heeft daarentegen geen gevolg voor de juridische bevoegdheid als zodanig om een basisberoep uit te oefenen In het BIG-register wordt geen aantekening gemaakt van differentiaties of subspecialismen Dit Alleen degenen die door de minister geregelde of aangewezen opleiding tot het betreffende beroep met goed gevolg hebben afgelegd, mogen de opleidingstitel gebruiken De opleidingstitel kan in principe niet worden afgenomen, aangezien deze is gekoppeld aan een opleiding Anderen is het toegestaan om op hetzelfde terrein beroepsmatig werkzaam te zijn, maar het is hun verboden daarbij de wettelijk beschermde titel te voeren De belangrijkste verschillen met art #-beroepen zijn, dat art ## geen stelsel van constitutieve registratie kent, dat art ##-beroepsbeoefenaren niet onderworpen zijn aan het tuchtrecht en dat geen enkel art ##-beroep een zelfstandige bevoegdheid heeft om voorbehouden handelingen te verrichten Voorts zijn de art ##-beroepen - in tegenstelling tot de art #-beroepen - niet in de wet opgenomen Het betreft de beroepen; tandprotheticus, apothekersassistent, diëtist, ergotherapeut, logopedist, mondhygiënist, oefentherapeut, orthoptist, optometrist, podotherapeut, radiodiagnostisch en radiotherapeutisch laborant, Voor zowel artsen, tandartsen als verloskundigen geldt dat zij de betreffende voorbehouden handelingen slechts mogen verrichten indien zij daartoe bekwaam zijn Indien zij niet bekwaam zijn tot het verrichten van deze handelingen, zijn zij wel bevoegd hiertoe aan andere, daartoe bekwame, beroepsbeoefenaren een opdracht te geven Zouden zij deze.
| 578 | nvmdl |
of uit het beroep gezet dan heeft dit een zelfde gevolg voor een specialistenregistratie Doorhaling in het specialistenregister heeft daarentegen geen gevolg voor de juridische bevoegdheid als zodanig om een basisberoep uit te oefenen In het BIG-register wordt geen aantekening gemaakt van differentiaties of subspecialismen Dit Alleen degenen die door de minister geregelde of aangewezen opleiding tot het betreffende beroep met goed gevolg hebben afgelegd, mogen de opleidingstitel gebruiken De opleidingstitel kan in principe niet worden afgenomen, aangezien deze is gekoppeld aan een opleiding Anderen is het toegestaan om op hetzelfde terrein beroepsmatig werkzaam te zijn, maar het is hun verboden daarbij de wettelijk beschermde titel te voeren De belangrijkste verschillen met art #-beroepen zijn, dat art ## geen stelsel van constitutieve registratie kent, dat art ##-beroepsbeoefenaren niet onderworpen zijn aan het tuchtrecht en dat geen enkel art ##-beroep een zelfstandige bevoegdheid heeft om voorbehouden handelingen te verrichten Voorts zijn de art ##-beroepen - in tegenstelling tot de art #-beroepen - niet in de wet opgenomen Het betreft de beroepen; tandprotheticus, apothekersassistent, diëtist, ergotherapeut, logopedist, mondhygiënist, oefentherapeut, orthoptist, optometrist, podotherapeut, radiodiagnostisch en radiotherapeutisch laborant, Voor zowel artsen, tandartsen als verloskundigen geldt dat zij de betreffende voorbehouden handelingen slechts mogen verrichten indien zij daartoe bekwaam zijn Indien zij niet bekwaam zijn tot het verrichten van deze handelingen, zijn zij wel bevoegd hiertoe aan andere, daartoe bekwame, beroepsbeoefenaren een opdracht te geven Zouden zij deze De zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar wordt in de wet aangeduid als opdrachtgever Het verrichten van handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg waarbij gebruik wordt gemaakt van radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende Het verrichten van handelingen ten aanzien van menselijke geslachtscellen en embryoâs gericht op het anders dan op natuurlijke wijze tot stand brengen van een het voorschrijven van UR-geneesmiddelen als bedoeld in art #, eerste lid, onder s De beroepsgroep beschouwt PSA als risicovolle handeling, maar PSA is formeel geen voorbehouden handeling <PERSOON> onder het brengen onder narcose (art ##, onder # wet Big) wordt verstaan algehele anesthesie dat wil zeggen het door middel van narcotica teweegbrengen van een reversibele en gecontroleerde toestand van bewusteloosheid, pijnloosheid en uitschakeling van lichaamsreflexen Vanwege het risicovolle <INSTELLING> van de PSA behandelen we PSA toch om kwaliteitsredenen conform de voorbehouden handeling âhet brengen onder narcoseâ Tevens stellen we vast dat handelingen die onderdeel zijn van PSA, zoals âhet voorschrijven van UR-geneesmiddelen als bedoeld in art #, eerste lid, onder s van de Geneesmiddelenwet en âhet geven van injectiesâ wel voorbehouden handelingen een opdracht van een arts of voor zover vallend binnen hun deskundigheidsgebied de aantoonbare bekwaamheid en bevoegdheid van degenen die de PSA uitvoeren , mogelijkheid tot toetsing Een belangrijke voorwaarde is dat er een goede opleiding Degene die een opleiding heeft gevolgd (zie verder) die haar/hem aantoonbaar bekwaam heeft gemaakt tot het kwalitatief hoogwaardig en veilig uitvoeren van matige tot diepe procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) wordt in dit document âprocedurele sedatie en/of.
| 595 | nvmdl |
de wet aangeduid als opdrachtgever Het verrichten van handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg waarbij gebruik wordt gemaakt van radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende Het verrichten van handelingen ten aanzien van menselijke geslachtscellen en embryoâs gericht op het anders dan op natuurlijke wijze tot stand brengen van een het voorschrijven van UR-geneesmiddelen als bedoeld in art #, eerste lid, onder s De beroepsgroep beschouwt PSA als risicovolle handeling, maar PSA is formeel geen voorbehouden handeling <PERSOON> onder het brengen onder narcose (art ##, onder # wet Big) wordt verstaan algehele anesthesie dat wil zeggen het door middel van narcotica teweegbrengen van een reversibele en gecontroleerde toestand van bewusteloosheid, pijnloosheid en uitschakeling van lichaamsreflexen Vanwege het risicovolle <INSTELLING> van de PSA behandelen we PSA toch om kwaliteitsredenen conform de voorbehouden handeling âhet brengen onder narcoseâ Tevens stellen we vast dat handelingen die onderdeel zijn van PSA, zoals âhet voorschrijven van UR-geneesmiddelen als bedoeld in art #, eerste lid, onder s van de Geneesmiddelenwet en âhet geven van injectiesâ wel voorbehouden handelingen een opdracht van een arts of voor zover vallend binnen hun deskundigheidsgebied de aantoonbare bekwaamheid en bevoegdheid van degenen die de PSA uitvoeren , mogelijkheid tot toetsing Een belangrijke voorwaarde is dat er een goede opleiding Degene die een opleiding heeft gevolgd (zie verder) die haar/hem aantoonbaar bekwaam heeft gemaakt tot het kwalitatief hoogwaardig en veilig uitvoeren van matige tot diepe procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) wordt in dit document âprocedurele sedatie en/of Belangrijk is in deze dat er ook een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is voor het gehele team, waarbij alle leden de plicht hebben andere leden van het team eventueel aan De opdrachtgever stelt de diagnose en de indicatie en geeft de opdracht Voorts dient de opdrachtnemer bekwaam te zijn (dat wil zeggen dat hij blijft binnen de grenzen van zijn kennen en kunnen) om de opdracht naar behoren te kunnen uitvoeren Ook dient de opdrachtgever hem (zo nodig) voldoende aanwijzigen te hebben gegeven Indien de opdrachtnemer zich niet bekwaam acht (hetzij door de conditie van de patiënt, de PSAtechniek, de ingreep of een combinatie daarvan) of hij onvoldoende aanwijzingen heeft gekregen, dient hij het uitvoeren van de opdracht te weigeren Dat geldt ook als de gegeven aanwijzingen in strijd zijn met de randvoorwaarden zoals die in deze richtlijn worden beschreven Het toedienen van sedativa door een speciaal opgeleide PSA-praktijkspecialist zal dus volgens de aanwijzingen van de verantwoordelijke arts, zijnde de opdrachtgever dienen te gebeuren Dit kan de behandelend arts zijn of een anesthesioloog Over de status van de verantwoordelijke arts dienen lokaal stricte afspraken te zijn gemaakt door de betrokken disciplines met goedkeuring van de door <PERSOON> ingestelde lokale verantwoordelijkheid om zich voor de betreffende situatie bekwaam en dus bevoegd te achten én zich te houden aan de randvoorwaarden zoals in deze richtlijn worden Dit artikel regelt de voorwaarden waaronder een zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar bevoegd is om voorbehouden handelingen op te dragen aan een ander Deze voorwaarden.
| 568 | nvmdl |
in deze dat er ook een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is voor het gehele team, waarbij alle leden de plicht hebben andere leden van het team eventueel aan De opdrachtgever stelt de diagnose en de indicatie en geeft de opdracht Voorts dient de opdrachtnemer bekwaam te zijn (dat wil zeggen dat hij blijft binnen de grenzen van zijn kennen en kunnen) om de opdracht naar behoren te kunnen uitvoeren Ook dient de opdrachtgever hem (zo nodig) voldoende aanwijzigen te hebben gegeven Indien de opdrachtnemer zich niet bekwaam acht (hetzij door de conditie van de patiënt, de PSAtechniek, de ingreep of een combinatie daarvan) of hij onvoldoende aanwijzingen heeft gekregen, dient hij het uitvoeren van de opdracht te weigeren Dat geldt ook als de gegeven aanwijzingen in strijd zijn met de randvoorwaarden zoals die in deze richtlijn worden beschreven Het toedienen van sedativa door een speciaal opgeleide PSA-praktijkspecialist zal dus volgens de aanwijzingen van de verantwoordelijke arts, zijnde de opdrachtgever dienen te gebeuren Dit kan de behandelend arts zijn of een anesthesioloog Over de status van de verantwoordelijke arts dienen lokaal stricte afspraken te zijn gemaakt door de betrokken disciplines met goedkeuring van de door <PERSOON> ingestelde lokale verantwoordelijkheid om zich voor de betreffende situatie bekwaam en dus bevoegd te achten én zich te houden aan de randvoorwaarden zoals in deze richtlijn worden Dit artikel regelt de voorwaarden waaronder een zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar bevoegd is om voorbehouden handelingen op te dragen aan een ander Deze voorwaarden handeling en zorgt dat toezicht door de opdrachtgever en de mogelijkheid tot onmiddellijke tussenkomst voldoende is verzekerd (en dit zowel tijdens de eigenlijke procedure als tijdens de recovery periode die daarop volgt) In het geval van anxiolyse of lichte sedatie en/of analgesie (PSA) zoals gedefinieerd mag in het algemeen worden aangenomen dat een arts daarvoor voldoende kennis- en vaardigheidscompetenties heeft In de situatie van matige tot diepe sedatie moet de bovengenoemde âmogelijkheid tot tussenkomstâ concreet vastgelegd en geborgd zijn Laagdrempelige betrokkenheid van een anesthesioloog bij het vaststellen en borgen van deze lokale afspraken is hierbij een belangrijke voorwaarde Bij matige tot diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten zal in dit geval een anesthesioloog als medebehandelaar bij de behandeling moeten worden betrokken Voorts mag slechts opdracht worden gegeven indien de opdrachtgever redelijkerwijs mag aannemen dat degene aan wie de opdracht wordt gegeven beschikt over de bekwaamheid die vereist is voor het behoorlijk verrichten van de handeling Of aanwijzingen, toezicht en tussenkomst van de opdrachtgever noodzakelijk zijn, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval Van belang zal hierbij zijn wat de aard van de verrichting is en in welke mate de De wet is hier vaag De opdracht kan worden verstrekt aan een ieder, mits die persoon tot uitvoering daarvan bekwaam is Dit kan een beoefenaar van een in de wet geregeld beroep zijn, zoals een verpleegkundige, maar noodzakelijk is dat niet Het betekent dus wel dat de.
| 534 | nvmdl |
zorgt dat toezicht door de opdrachtgever en de mogelijkheid tot onmiddellijke tussenkomst voldoende is verzekerd (en dit zowel tijdens de eigenlijke procedure als tijdens de recovery periode die daarop volgt) In het geval van anxiolyse of lichte sedatie en/of analgesie (PSA) zoals gedefinieerd mag in het algemeen worden aangenomen dat een arts daarvoor voldoende kennis- en vaardigheidscompetenties heeft In de situatie van matige tot diepe sedatie moet de bovengenoemde âmogelijkheid tot tussenkomstâ concreet vastgelegd en geborgd zijn Laagdrempelige betrokkenheid van een anesthesioloog bij het vaststellen en borgen van deze lokale afspraken is hierbij een belangrijke voorwaarde Bij matige tot diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten zal in dit geval een anesthesioloog als medebehandelaar bij de behandeling moeten worden betrokken Voorts mag slechts opdracht worden gegeven indien de opdrachtgever redelijkerwijs mag aannemen dat degene aan wie de opdracht wordt gegeven beschikt over de bekwaamheid die vereist is voor het behoorlijk verrichten van de handeling Of aanwijzingen, toezicht en tussenkomst van de opdrachtgever noodzakelijk zijn, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval Van belang zal hierbij zijn wat de aard van de verrichting is en in welke mate de De wet is hier vaag De opdracht kan worden verstrekt aan een ieder, mits die persoon tot uitvoering daarvan bekwaam is Dit kan een beoefenaar van een in de wet geregeld beroep zijn, zoals een verpleegkundige, maar noodzakelijk is dat niet Het betekent dus wel dat de voordoet of voorzieningen daartoe getroffen moet hebben Bij een beoogde anxiolyse tot lichte sedatie moet de opdrachtgever dus bekwaam zijn minstens in âBasic Life Support (BLS)â vaardigheden Bij een beoogde matige tot diepe sedatie of wanneer er een redelijke kans is dat een toestand van matige tot diepe sedatie ontstaat moet de opdrachtgever tenminste over de âAdvanced Life Support (ALS)â vaardigheden beschikken Ook al heeft de PSA-praktijkspecialist dus de âBasic Life Support (BLS)â of âALSâ vaardigheden, volgens de wet behoudt de opdrachtgevende arts verantwoordelijkheden! Het is daarom verstandig om de voorwaarden âaanwijzingen, toezicht en tussenkomstâ in lokale protocollen vast te leggen, als er buiten een OK complex gewerkt wordt De verantwoordelijkheden en de mate van betrokkenheid van een anesthesioloog in deze moeten daarbij voor de lokale situatie Indien de PSA wordt uitgevoerd door een daarin opgeleidde arts heeft die in deze zijn/haar In de uitgangsvraag wordt om verantwoordelijkheid gevraagd Het gaat hier om de domeinen Cruciaal daarbij is de erkenning, dat niet-artsen zelfstandig werkzaam kunnen zijn op wat van oudsher wordt genoemd âhet medisch domeinâ De door artsen gepercipieerde historisch wel te verklaren, maar feitelijk niet waar te maken en juridisch niet juist Zo blijkt bijvoorbeeld dat de huidige wetgeving niet goed aansluit bij de moderne taken en verantwoordelijkheden die artsen hebben en mogelijk zullen krijgen In eerdere uitspraken gaf het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg aan dat de arts ook een eigen verantwoordelijkheid heeft om zich ervan te vergewissen of de âhulptroepenâ in principe op hun taak berekend zijn Dat is ook de verantwoordelijkheid van.
| 573 | nvmdl |
een beoogde anxiolyse tot lichte sedatie moet de opdrachtgever dus bekwaam zijn minstens in âBasic Life Support (BLS)â vaardigheden Bij een beoogde matige tot diepe sedatie of wanneer er een redelijke kans is dat een toestand van matige tot diepe sedatie ontstaat moet de opdrachtgever tenminste over de âAdvanced Life Support (ALS)â vaardigheden beschikken Ook al heeft de PSA-praktijkspecialist dus de âBasic Life Support (BLS)â of âALSâ vaardigheden, volgens de wet behoudt de opdrachtgevende arts verantwoordelijkheden! Het is daarom verstandig om de voorwaarden âaanwijzingen, toezicht en tussenkomstâ in lokale protocollen vast te leggen, als er buiten een OK complex gewerkt wordt De verantwoordelijkheden en de mate van betrokkenheid van een anesthesioloog in deze moeten daarbij voor de lokale situatie Indien de PSA wordt uitgevoerd door een daarin opgeleidde arts heeft die in deze zijn/haar In de uitgangsvraag wordt om verantwoordelijkheid gevraagd Het gaat hier om de domeinen Cruciaal daarbij is de erkenning, dat niet-artsen zelfstandig werkzaam kunnen zijn op wat van oudsher wordt genoemd âhet medisch domeinâ De door artsen gepercipieerde historisch wel te verklaren, maar feitelijk niet waar te maken en juridisch niet juist Zo blijkt bijvoorbeeld dat de huidige wetgeving niet goed aansluit bij de moderne taken en verantwoordelijkheden die artsen hebben en mogelijk zullen krijgen In eerdere uitspraken gaf het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg aan dat de arts ook een eigen verantwoordelijkheid heeft om zich ervan te vergewissen of de âhulptroepenâ in principe op hun taak berekend zijn Dat is ook de verantwoordelijkheid van deskundigheid van het personeel In het kader van de Kwaliteitswet zal het Bestuur van een instelling daarom een lokale PSA kwaliteitscommissie moeten instellen die het bestuur onder meer over de competenties van de betreffende âhulpkrachtâ zal moeten adviseren Maar ook waar het om de domeinen tussen de medisch specialismen (anesthesioloog â operateur/behandelaar) is de wetgever niet duidelijk Uit de spraakmakende jurisprudentie blijkt dat de (hoofd)behandelaar te allen tijde verantwoordelijk geacht wordt Juist in een tijd dat electieve ingrepen in toenemende mate volgens het âfast trackâ-principe plaatsvinden en dat niet zozeer de aanwezigheid van één dokter bepalend is maar eerder de beschikbaarheid van âde voorziening dokterâ, zullen verantwoordelijkheden tevoren nog duidelijker moeten worden vastgelegd en nageleefd Patiëntveiligheid en verkokerde zorg verhouden zich heel moeilijk met elkaar <PERSOON> communicatie en afstemming tussen de verschillende betrokken artsen zijn daarbij van groot belang, evenals adequate Praktisch betekent dit dat een operateur/opdrachtgever zelf zal moeten vaststellen of hij/zij de competenties bezit om zelf bekwaam te zijn voor de uitvoering van een PSA voor matige of diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten, in casu voor de onderhavige <PERSOON> hij bekwaam en bevoegd is, mag hij aan een competente PSA praktijk specialist opdrachten geven voor zover die binnen de competenties van de opdrachtnemer liggen Indien de opdrachtgever zich niet bekwaam acht op dit terrein zal hij/zij aan een opdrachtnemer alleen aanwijzingen of opdrachten over de PSA kunnen of mogen geven, indien hij/zij toch.
| 583 | nvmdl |
deskundigheid van het personeel In het kader van de Kwaliteitswet zal het Bestuur van een instelling daarom een lokale PSA kwaliteitscommissie moeten instellen die het bestuur onder meer over de competenties van de betreffende âhulpkrachtâ zal moeten adviseren Maar ook waar het om de domeinen tussen de medisch specialismen (anesthesioloog â operateur/behandelaar) is de wetgever niet duidelijk Uit de spraakmakende jurisprudentie blijkt dat de (hoofd)behandelaar te allen tijde verantwoordelijk geacht wordt Juist in een tijd dat electieve ingrepen in toenemende mate volgens het âfast trackâ-principe plaatsvinden en dat niet zozeer de aanwezigheid van één dokter bepalend is maar eerder de beschikbaarheid van âde voorziening dokterâ, zullen verantwoordelijkheden tevoren nog duidelijker moeten worden vastgelegd en nageleefd Patiëntveiligheid en verkokerde zorg verhouden zich heel moeilijk met elkaar <PERSOON> communicatie en afstemming tussen de verschillende betrokken artsen zijn daarbij van groot belang, evenals adequate Praktisch betekent dit dat een operateur/opdrachtgever zelf zal moeten vaststellen of hij/zij de competenties bezit om zelf bekwaam te zijn voor de uitvoering van een PSA voor matige of diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten, in casu voor de onderhavige <PERSOON> hij bekwaam en bevoegd is, mag hij aan een competente PSA praktijk specialist opdrachten geven voor zover die binnen de competenties van de opdrachtnemer liggen Indien de opdrachtgever zich niet bekwaam acht op dit terrein zal hij/zij aan een opdrachtnemer alleen aanwijzingen of opdrachten over de PSA kunnen of mogen geven, indien hij/zij toch geven <PERSOON> als de arts zichzelf onbekwaam acht met betrekking tot diagnose/ doseringen en dergelijke ligt het niet voor de hand om een ander een opdracht te laten geven Hier ligt een In veel gevallen zal een afdeling anesthesiologie dus een directe verantwoordelijkheid dragen voor PSAâs in een gezondheidsinstelling Indien de verantwoordelijkheid voor PSAâs bij een andere arts of afdeling is ondergebracht, bijvoorbeeld in een Zelfstandig Behandel <INSTELLING> (ZBC), dienen lokale afspraken gemaakt te zijn voor ondersteuning in geval van incidenten Daar valt dit toezicht onder de verantwoordelijke (opdrachtgevende/ uitvoerende) arts In dat kader moet die arts derhalve niet alleen bevoegd maar ook bekwaam zijn om de matige tot diepe sedatie uit te voeren maar ook om de complicaties als gevolg van een te ver doorgevoerde PSA adequaat op te vangen Hij zal derhalve ALS getraind moeten zijn en gecertificeerd Ook is een duidelijke beschrijving van de aanpak van noodprocedures noodzakelijk Eén en ander kan leiden tot restrictie van procedures, waarvoor geen kwalitatief goede en veilige PSA volgens de huidige inzichten kan worden geboden Een Zelfstandig Behandel <INSTELLING> waar PSA door niet-anesthesiologen plaats vindt, zal een samenwerking moeten aangaan met een nabijgelegen ziekenhuis In die samenwerkingsovereenkomst moeten ten minste afspraken worden opgenomen over de aanpak en de verdere behandeling en verwijsroute voor patiënten in geval van complicaties van PSA, afspraken over borging van kwaliteitsbeleid, afspraken over de te volgen De procedure van PSA door niet-anesthesiologen kan gecompliceerd worden doordat verschillende personen in verschillende fasen van het proces betrokken kunnen zijn Zo is.
| 573 | nvmdl |
met betrekking tot diagnose/ doseringen en dergelijke ligt het niet voor de hand om een ander een opdracht te laten geven Hier ligt een In veel gevallen zal een afdeling anesthesiologie dus een directe verantwoordelijkheid dragen voor PSAâs in een gezondheidsinstelling Indien de verantwoordelijkheid voor PSAâs bij een andere arts of afdeling is ondergebracht, bijvoorbeeld in een Zelfstandig Behandel <INSTELLING> (ZBC), dienen lokale afspraken gemaakt te zijn voor ondersteuning in geval van incidenten Daar valt dit toezicht onder de verantwoordelijke (opdrachtgevende/ uitvoerende) arts In dat kader moet die arts derhalve niet alleen bevoegd maar ook bekwaam zijn om de matige tot diepe sedatie uit te voeren maar ook om de complicaties als gevolg van een te ver doorgevoerde PSA adequaat op te vangen Hij zal derhalve ALS getraind moeten zijn en gecertificeerd Ook is een duidelijke beschrijving van de aanpak van noodprocedures noodzakelijk Eén en ander kan leiden tot restrictie van procedures, waarvoor geen kwalitatief goede en veilige PSA volgens de huidige inzichten kan worden geboden Een Zelfstandig Behandel <INSTELLING> waar PSA door niet-anesthesiologen plaats vindt, zal een samenwerking moeten aangaan met een nabijgelegen ziekenhuis In die samenwerkingsovereenkomst moeten ten minste afspraken worden opgenomen over de aanpak en de verdere behandeling en verwijsroute voor patiënten in geval van complicaties van PSA, afspraken over borging van kwaliteitsbeleid, afspraken over de te volgen De procedure van PSA door niet-anesthesiologen kan gecompliceerd worden doordat verschillende personen in verschillende fasen van het proces betrokken kunnen zijn Zo is Het is derhalve noodzakelijk om in de lokale situatie goede afspraken te maken over de taken en verantwoordelijkheden van alle betrokkenen, alsmede over communicatie, dossiervorming In dat kader zal er een persoon moeten zijn die aanspreekbaar is en, in die ieder geval in termen van overzicht en regie verantwoordelijk is voor de gehele procedure Meestal is dat de behandelend arts Deze kan zich laten bijstaan door artsen en werkers in de gezondheidszorg van andere disciplines maar hij is verantwoordelijk voor het toewijzen van verantwoordelijkheden aan individuele schakels in de gehele procedure en dient zich ervan te vergewissen dat de betreffende personen bekwaam zijn op het terrein van die verantwoordelijkheden Hij is er dan ook voor verantwoordelijk dat anderen bepaalde taken uitvoeren en ook daarvoor weer hun eigen verantwoordelijkheid op zich nemen Anesthesiologen hebben gezien hun specifieke kennis en vaardigheden hierbij een Het is dus zaak om een en ander in procedures/protocollen vast te stellen De lokaal in te stellen kwaliteitscommissie PSA heeft in deze een controlerende en signalerende taak voor Idealiter is de patiënt die een diagnostische of therapeutische procedure ondergaat onder lokale anesthesie volledig bij bewustzijn, responsief en vrij van angst, ongemak en pijn Dit kan grotendeels worden bereikt door een persoonlijke benadering en advisering, waarbij de patiënt tijdens de gehele operatie ondersteuning en verbale geruststelling wordt geboden Door continuïteit van het personeel bij de behandeling in alle stadia (pre-, peri- en postoperatief) wordt dat een stuk eenvoudiger gemaakt Sedatie moet alleen worden.
| 548 | nvmdl |
is derhalve noodzakelijk om in de lokale situatie goede afspraken te maken over de taken en verantwoordelijkheden van alle betrokkenen, alsmede over communicatie, dossiervorming In dat kader zal er een persoon moeten zijn die aanspreekbaar is en, in die ieder geval in termen van overzicht en regie verantwoordelijk is voor de gehele procedure Meestal is dat de behandelend arts Deze kan zich laten bijstaan door artsen en werkers in de gezondheidszorg van andere disciplines maar hij is verantwoordelijk voor het toewijzen van verantwoordelijkheden aan individuele schakels in de gehele procedure en dient zich ervan te vergewissen dat de betreffende personen bekwaam zijn op het terrein van die verantwoordelijkheden Hij is er dan ook voor verantwoordelijk dat anderen bepaalde taken uitvoeren en ook daarvoor weer hun eigen verantwoordelijkheid op zich nemen Anesthesiologen hebben gezien hun specifieke kennis en vaardigheden hierbij een Het is dus zaak om een en ander in procedures/protocollen vast te stellen De lokaal in te stellen kwaliteitscommissie PSA heeft in deze een controlerende en signalerende taak voor Idealiter is de patiënt die een diagnostische of therapeutische procedure ondergaat onder lokale anesthesie volledig bij bewustzijn, responsief en vrij van angst, ongemak en pijn Dit kan grotendeels worden bereikt door een persoonlijke benadering en advisering, waarbij de patiënt tijdens de gehele operatie ondersteuning en verbale geruststelling wordt geboden Door continuïteit van het personeel bij de behandeling in alle stadia (pre-, peri- en postoperatief) wordt dat een stuk eenvoudiger gemaakt Sedatie moet alleen worden analgesie In geval van pijn zal primair een analgetische techniek moeten worden toegepast en niet primair voor een sedatietechniek moeten worden gekozen In een aantal gevallen zal voor een gecombineerde techniek moeten worden gekozen, waarbij er sprake is van een verhoging van het risico, dat goed moet worden geborgd De opdrachtgever (i e de verrichter van de procedure) heeft de verantwoordelijkheid om de voor de individuele patiënt optimale vorm van PSA te organiseren, rekening houdend met de individuele reacties, zodat de procedure maximaal effectief en die PSA techniek te kiezen die het gewenste sedatieniveau garandeert op het moment dat de procedure verricht wordt met een minimale recoverytijd (zodat het zorgsysteem Dat betekent dat de effectiviteit van de PSA een belangrijk einddoel moet zijn Effectiviteit in de zin van patiëntencomfort, kwaliteit voor de behandelaar en veiligheid voor de patiënt Alle hierboven vermelde items zijn ook van toepassing voor PSA bij kinderen Belangrijke - In tegenstelling tot (coöperatieve) volwassenen en oudere kinderen zijn jonge kinderen (( <LEEFTIJD> jaar) en kinderen met een beperkt begripsvermogen minder vatbaar voor informatie, geruststelling of afleiding Onderzoek toont aan dat in deze patiëntengroep meestal alleen een vorm van diepe sedatie effectief genoeg is om een bepaalde procedure comfortabel te ondergaan Professionals die bij kinderen procedures verrichten hebben de verantwoordelijkheid om deze verrichtingen maximaal comfortabel en succesvol te laten verlopen en daarbij fixatie en dwang maximaal te vermijden Dat betekent dat de procedure verrichtende professional altijd de meest effectieve vorm van PSA moet.
| 546 | nvmdl |
pijn zal primair een analgetische techniek moeten worden toegepast en niet primair voor een sedatietechniek moeten worden gekozen In een aantal gevallen zal voor een gecombineerde techniek moeten worden gekozen, waarbij er sprake is van een verhoging van het risico, dat goed moet worden geborgd De opdrachtgever (i e de verrichter van de procedure) heeft de verantwoordelijkheid om de voor de individuele patiënt optimale vorm van PSA te organiseren, rekening houdend met de individuele reacties, zodat de procedure maximaal effectief en die PSA techniek te kiezen die het gewenste sedatieniveau garandeert op het moment dat de procedure verricht wordt met een minimale recoverytijd (zodat het zorgsysteem Dat betekent dat de effectiviteit van de PSA een belangrijk einddoel moet zijn Effectiviteit in de zin van patiëntencomfort, kwaliteit voor de behandelaar en veiligheid voor de patiënt Alle hierboven vermelde items zijn ook van toepassing voor PSA bij kinderen Belangrijke - In tegenstelling tot (coöperatieve) volwassenen en oudere kinderen zijn jonge kinderen (( <LEEFTIJD> jaar) en kinderen met een beperkt begripsvermogen minder vatbaar voor informatie, geruststelling of afleiding Onderzoek toont aan dat in deze patiëntengroep meestal alleen een vorm van diepe sedatie effectief genoeg is om een bepaalde procedure comfortabel te ondergaan Professionals die bij kinderen procedures verrichten hebben de verantwoordelijkheid om deze verrichtingen maximaal comfortabel en succesvol te laten verlopen en daarbij fixatie en dwang maximaal te vermijden Dat betekent dat de procedure verrichtende professional altijd de meest effectieve vorm van PSA moet vangen Indien geen adequate vorm van PSA kan worden gegarandeerd dan zal een - Van zodra sprake is van een (kans op) matige of diepe sedatie dient de procedure verrichtende professional beroep te doen op een andere professional om de eigenlijke gezondheidstoestand van de patiënt, wel of niet in overleg met de anesthesioloog en de snijdend specialist staat de verantwoordelijkheid voor het eigen vakmatig handelen voorop en zal een nauwe coördinatie en afstemming van verrichtingen zijn vereist De grenzen van professionele autonomie en competenties worden echter overschreden als men de ene specialist (mede)verantwoordelijk maakt voor het professioneel handelen van de ander In de literatuur zijn voldoende aanbevelingen te vinden die de grenzen van de Van elke specialist wordt verwacht dat hij attent is op het handelen van de anderen en daar waar hij vermoedt dat problemen ontstaan of kunnen ontstaan door beslissingen of verrichtingen van een collega, deze collega daar terstond op wijst Op het ontbreken van deze attente houding en op deze Het is noodzakelijk dat âop locatieâ duidelijke afspraken bestaan over wie waarvoor verantwoordelijk is In het protocol zal ook de taakverdeling tussen worden benoemd Het gaat dan om de volgende situaties omdat die hieraan Het beschrijven van de verantwoordelijkheden per ingreep voert te ver om hier te omschrijven Wel is het raadzaam om in nog te ontwikkelen richtlijnen voor ingrepen/ behandelingen die veelal buiten een operatiecomplex plaatsvinden een hoofdstuk te wijden aan de anesthesie en PSA bij die behandeling Een afwijking van een protocol moet kunnen.
| 546 | nvmdl |
vorm van PSA kan worden gegarandeerd dan zal een - Van zodra sprake is van een (kans op) matige of diepe sedatie dient de procedure verrichtende professional beroep te doen op een andere professional om de eigenlijke gezondheidstoestand van de patiënt, wel of niet in overleg met de anesthesioloog en de snijdend specialist staat de verantwoordelijkheid voor het eigen vakmatig handelen voorop en zal een nauwe coördinatie en afstemming van verrichtingen zijn vereist De grenzen van professionele autonomie en competenties worden echter overschreden als men de ene specialist (mede)verantwoordelijk maakt voor het professioneel handelen van de ander In de literatuur zijn voldoende aanbevelingen te vinden die de grenzen van de Van elke specialist wordt verwacht dat hij attent is op het handelen van de anderen en daar waar hij vermoedt dat problemen ontstaan of kunnen ontstaan door beslissingen of verrichtingen van een collega, deze collega daar terstond op wijst Op het ontbreken van deze attente houding en op deze Het is noodzakelijk dat âop locatieâ duidelijke afspraken bestaan over wie waarvoor verantwoordelijk is In het protocol zal ook de taakverdeling tussen worden benoemd Het gaat dan om de volgende situaties omdat die hieraan Het beschrijven van de verantwoordelijkheden per ingreep voert te ver om hier te omschrijven Wel is het raadzaam om in nog te ontwikkelen richtlijnen voor ingrepen/ behandelingen die veelal buiten een operatiecomplex plaatsvinden een hoofdstuk te wijden aan de anesthesie en PSA bij die behandeling Een afwijking van een protocol moet kunnen In deze richtlijn is geformuleerd aan welke kwaliteitseisen PSA dient te voldoen zodat die veilig én effectief is Het valt onder de verantwoordelijkheid van de instelling (Raad van Bestuur) en van de medische staf de kwaliteit van de uitgevoerde PSA te evalueren Analoog aan het structureel evalueren van reanimaties door een lokaal ingestelde reanimatiecommissie moet een lokaal ingestelde kwaliteitscommissie PSA het gremium zijn om PSA in een ziekenhuis kwaliteitsbeleid voor PSA te ontwikkelen, te evalueren en te garanderen Een dergelijke lokale kwaliteitscommissie PSA kan de landelijke richtlijn vertalen in een lokaal protocol De data die in evaluaties verzameld worden ten aanzien van de veiligheid en effectiviteit van de PSA bij verschillende toepassingen ziekenhuisbreed kunnen in deze commissie besproken worden, inclusief casuïstiekbesprekingen Een en ander kan leiden tot snelle aanpassing van het protocol Dit alles zou er toe moeten leiden dat de principes zoals die in de richtlijn zijn verwoord ook daadwerkelijk worden toegepast In deze commissie hebben naast anesthesiologen (vanwege hun expertise op het terrein van monitoring en veiligheid) alle disciplines zitting waar PSA wordt toegepast of die daarbij betrokken zijn, zoals bijvoorbeeld MDL-artsen, kinderartsen, cardiologen, SEH-artsen, vertegenwoordiging van de medische staf en <PERSOON> van bestuur Er is geen vergelijkend onderzoek verricht waaruit afgeleid zou kunnen worden dat een dergelijk beleid de kwaliteit van PSA verbetert Echter om tot een adequate implementatie en regelmatige evaluatie van de richtlijn te komen in elke zorginstelling lijkt een centrale kwaliteitscommissie PSA een.
| 533 | nvmdl |
geformuleerd aan welke kwaliteitseisen PSA dient te voldoen zodat die veilig én effectief is Het valt onder de verantwoordelijkheid van de instelling (Raad van Bestuur) en van de medische staf de kwaliteit van de uitgevoerde PSA te evalueren Analoog aan het structureel evalueren van reanimaties door een lokaal ingestelde reanimatiecommissie moet een lokaal ingestelde kwaliteitscommissie PSA het gremium zijn om PSA in een ziekenhuis kwaliteitsbeleid voor PSA te ontwikkelen, te evalueren en te garanderen Een dergelijke lokale kwaliteitscommissie PSA kan de landelijke richtlijn vertalen in een lokaal protocol De data die in evaluaties verzameld worden ten aanzien van de veiligheid en effectiviteit van de PSA bij verschillende toepassingen ziekenhuisbreed kunnen in deze commissie besproken worden, inclusief casuïstiekbesprekingen Een en ander kan leiden tot snelle aanpassing van het protocol Dit alles zou er toe moeten leiden dat de principes zoals die in de richtlijn zijn verwoord ook daadwerkelijk worden toegepast In deze commissie hebben naast anesthesiologen (vanwege hun expertise op het terrein van monitoring en veiligheid) alle disciplines zitting waar PSA wordt toegepast of die daarbij betrokken zijn, zoals bijvoorbeeld MDL-artsen, kinderartsen, cardiologen, SEH-artsen, vertegenwoordiging van de medische staf en <PERSOON> van bestuur Er is geen vergelijkend onderzoek verricht waaruit afgeleid zou kunnen worden dat een dergelijk beleid de kwaliteit van PSA verbetert Echter om tot een adequate implementatie en regelmatige evaluatie van de richtlijn te komen in elke zorginstelling lijkt een centrale kwaliteitscommissie PSA een De arts die de verrichting doet wordt als verantwoordelijk beschouwd voor de diagnostische of therapeutische procedure waarbij de PSA wordt toegepast en is daarmee ook verantwoordelijk voor de PSA, maar kan die taak overdragen aan een persoon die daartoe aantoonbaar bekwaam is en complicaties kan opvangen De arts die de verrichting doet, kan bij een opdracht tot matige of diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten alleen de PSA daartoe zelf bekwaam is en in staat is de daarbij meest voorkomende complicaties te herkennen en vroegtijdig te behandelen Indien deze niet bekwaam is dient deze zodanige voorzieningen te treffen dat de kwaliteit van de PSA en de veiligheid van de patiënt zijn gegarandeerd, bij voorbeeld door consultatie van een anesthesioloog en zonodig aan deze het benodigde toezicht en de mogelijkheid van tussenkomst bij de te verrichten handeling Of aanwijzingen, toezicht en tussenkomst van de arts noodzakelijk zijn in situaties waarin handelingen rondom de PSA worden gedelegeerd, is afhankelijk van de aard van de Het is de verantwoordelijkheid van een procedure verrichtende professional om de meest effectieve vorm van PSA in te zetten Effectiviteit moet zowel gelden voor wat betreft succes van de procedure, comfort van de patiënt als tijdseffectiviteit Er dienen duidelijke lokale afspraken te zijn over verantwoordelijkheden tussen specialisten en medisch management van de instelling als ingrepen buiten een operatiecomplex plaatsvinden Ook hier geldt het uitgangspunt dat PSA een risicovolle handeling is, die wordt In elk ziekenhuis dient een lokale kwaliteitscommissie PSA belast te worden met de protocolontwikkeling, complicatieregistratie en evaluatie van PSA De lokale.
| 537 | nvmdl |
de diagnostische of therapeutische procedure waarbij de PSA wordt toegepast en is daarmee ook verantwoordelijk voor de PSA, maar kan die taak overdragen aan een persoon die daartoe aantoonbaar bekwaam is en complicaties kan opvangen De arts die de verrichting doet, kan bij een opdracht tot matige of diepe sedatie bij ASA III en IV patiënten alleen de PSA daartoe zelf bekwaam is en in staat is de daarbij meest voorkomende complicaties te herkennen en vroegtijdig te behandelen Indien deze niet bekwaam is dient deze zodanige voorzieningen te treffen dat de kwaliteit van de PSA en de veiligheid van de patiënt zijn gegarandeerd, bij voorbeeld door consultatie van een anesthesioloog en zonodig aan deze het benodigde toezicht en de mogelijkheid van tussenkomst bij de te verrichten handeling Of aanwijzingen, toezicht en tussenkomst van de arts noodzakelijk zijn in situaties waarin handelingen rondom de PSA worden gedelegeerd, is afhankelijk van de aard van de Het is de verantwoordelijkheid van een procedure verrichtende professional om de meest effectieve vorm van PSA in te zetten Effectiviteit moet zowel gelden voor wat betreft succes van de procedure, comfort van de patiënt als tijdseffectiviteit Er dienen duidelijke lokale afspraken te zijn over verantwoordelijkheden tussen specialisten en medisch management van de instelling als ingrepen buiten een operatiecomplex plaatsvinden Ook hier geldt het uitgangspunt dat PSA een risicovolle handeling is, die wordt In elk ziekenhuis dient een lokale kwaliteitscommissie PSA belast te worden met de protocolontwikkeling, complicatieregistratie en evaluatie van PSA De lokale In geval van verrichtingen in een ZBC dient een samenwerkingsovereenkomst gesloten te zijn met een nabij gelegen ziekenhuis, waarin minstens afspraken over een kwaliteitsbeleid, veiligheid, verwijsroute bij complicaties, klachtenprocedure en de daarbij behorende RvZ Taakherschikking in de gezondheidszorg; Advies uitgebracht door <PERSOON> aan de minister van VWS, ### ZonMw (###) âEvaluatie Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorgâ Den Haag Uitspraak Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Den Haag d d <DATUM> MC Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> MC ###; ## Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> <PERSOON> H Een omstreden uitspraak Deskundigen over de verhouding tussen snijdend <PERSOON> M M c s Eigen taken, eigen fouten Verantwoordelijkheden anesthesiologen en <PERSOON>, FCB van Wijmen en <PERSOON> op het scherp een operatieve behandeling <PERSOON> JTA et al Guidelines for sedation and/or analgesia by no-anaesthesiology doctors EJA Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anaesthesiologists Anaesthesiology UK academy of medical colleges and their faculties Implementing and ensuring safe sedation practice for healthcare procedures in adults ### Royal College of Anaesthetists, London Voorbehouden handelingen tegen het licht De regeling van artikel ##-## Wet BIG Vraag #.
| 549 | nvmdl |
in een ZBC dient een samenwerkingsovereenkomst gesloten te zijn met een nabij gelegen ziekenhuis, waarin minstens afspraken over een kwaliteitsbeleid, veiligheid, verwijsroute bij complicaties, klachtenprocedure en de daarbij behorende RvZ Taakherschikking in de gezondheidszorg; Advies uitgebracht door <PERSOON> aan de minister van VWS, ### ZonMw (###) âEvaluatie Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorgâ Den Haag Uitspraak Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Den Haag d d <DATUM> MC Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> MC ###; ## Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d d <DATUM> <PERSOON> H Een omstreden uitspraak Deskundigen over de verhouding tussen snijdend <PERSOON> M M c s Eigen taken, eigen fouten Verantwoordelijkheden anesthesiologen en <PERSOON>, FCB van Wijmen en <PERSOON> op het scherp een operatieve behandeling <PERSOON> JTA et al Guidelines for sedation and/or analgesia by no-anaesthesiology doctors EJA Practice guidelines for sedation and analgesia by non-anaesthesiologists Anaesthesiology UK academy of medical colleges and their faculties Implementing and ensuring safe sedation practice for healthcare procedures in adults ### Royal College of Anaesthetists, London Voorbehouden handelingen tegen het licht De regeling van artikel ##-## Wet BIG Vraag # Het vóórkomen van cardiopulmonale incidenten kan afhankelijk van procedure, patiënt en definitie oplopen tot ##% (zie hoofdstuk #, tabel <DATUM> Veel van deze incidenten zijn kortdurend en voorbijgaand Slechts in een klein percentage zijn interventies of aanvullende maatregelen noodzakelijk Deze incidenten zijn potentieel gevaarlijk en dienen met adequate monitoring bijtijds vastgesteld te worden In alle grote richtlijnen voor PSA zijn aanbevelingen opgenomen waarin naast klinische observatie een aantal vormen van monitoring worden beschreven voor de beoordeling van patiënten onder matige en diepe Klinische observatie is als standaard bewaking opgenomen in alle richtlijnen Diverse Observerâs Assessment of <PERSOON> ###) Er wordt geen uitspraak gedaan welke van de courante klinische boordelingsschalen de voorkeur heeft Evenmin zijn er studies die hier een uitspaak over doen Ongeacht welke observatiemethode gebruikt wordt zal naast beoordelen van het bewustzijnsniveau de reactie op de behandeling en de kwaliteit van de beademing meegenomen dienen te worden Experts zijn van mening dat tijdens een PSA altijd klinische observatie moet CAEP ###, ASA ###, , ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE Bij klinische observatie van een patiënt zal naast het bewustzijnsniveau de reactie op fysieke Bij matige en diepe sedatie is klinische observatie alleen nooit voldoende en is aanvullende Het meest voorkomende neveneffect na toediening van sedativa is hypoxie met een Het meten van de perifere zuurstofsaturatie door middel van pulse-oxymetrie is een eenvoudige, betrouwbare en niet belastende monitor van de oxygenatie Deze monitor meet transcutaan door middel van infrarood licht met verschillende frequenties de fractie van het.
| 585 | nvmdl |
procedure, patiënt en definitie oplopen tot ##% (zie hoofdstuk #, tabel <DATUM> Veel van deze incidenten zijn kortdurend en voorbijgaand Slechts in een klein percentage zijn interventies of aanvullende maatregelen noodzakelijk Deze incidenten zijn potentieel gevaarlijk en dienen met adequate monitoring bijtijds vastgesteld te worden In alle grote richtlijnen voor PSA zijn aanbevelingen opgenomen waarin naast klinische observatie een aantal vormen van monitoring worden beschreven voor de beoordeling van patiënten onder matige en diepe Klinische observatie is als standaard bewaking opgenomen in alle richtlijnen Diverse Observerâs Assessment of <PERSOON> ###) Er wordt geen uitspraak gedaan welke van de courante klinische boordelingsschalen de voorkeur heeft Evenmin zijn er studies die hier een uitspaak over doen Ongeacht welke observatiemethode gebruikt wordt zal naast beoordelen van het bewustzijnsniveau de reactie op de behandeling en de kwaliteit van de beademing meegenomen dienen te worden Experts zijn van mening dat tijdens een PSA altijd klinische observatie moet CAEP ###, ASA ###, , ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE Bij klinische observatie van een patiënt zal naast het bewustzijnsniveau de reactie op fysieke Bij matige en diepe sedatie is klinische observatie alleen nooit voldoende en is aanvullende Het meest voorkomende neveneffect na toediening van sedativa is hypoxie met een Het meten van de perifere zuurstofsaturatie door middel van pulse-oxymetrie is een eenvoudige, betrouwbare en niet belastende monitor van de oxygenatie Deze monitor meet transcutaan door middel van infrarood licht met verschillende frequenties de fractie van het Dit signaal is echter gevoelig voor storing door beweging van de sensor (bij onrust van de patiënt), afknellen van de circulatie (door een bloeddrukmeting) en slechte perifere circulatie Ook van belang is te weten dat de gemeten saturatie ongeveer ## seconden achterloopt op de reële saturatie De waarde van perifere saturatiemeting blijkt uit het feit dat pulse-oxymetrie mondiaal behoort tot de minimale bewakingset binnen de anesthesiologische praktijk Ook alle grote richtlijnen voor PSA stellen pulse-oxymetrie als randvoorwaarde voor matige en diepe Een perifere saturatiemeter is een monitor van de oxygenatie en niet direct van de ventilatie, zoals capnografie (zie later) Toediening van zuurstof tijdens PSA kan de zuurstofsaturatie normaliseren, terwijl er toch sprake kan zijn van een verminderde ventilatie (hypopneu door inleiding is gesteld moet monitoring altijd samengaan met en is geen vervanging voor klinische observatie van de ademhaling en geen vervanging van klinische observatie Experts zijn van mening dat tijdens een PSA altijd de zuurstofsaturatie door CAEP ###, ASA ###, ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE Bij het toedienen van zuurstof geeft een pulse-oxymetrie geen betrouwbare informatie over de kwaliteit van de ventilatie, omdat hypercapnie hierbij kan mag pulse-oxymetrie niet gezien worden als een volledige monitor ter beoordeling van is het gebruik van een pulse-oxymeter geen reden om af te zien van continue klinische dient bij het geven van extra zuurstof extra aandacht te worden besteed aan de kwaliteit van de ademhaling omdat er risico op hypercapnie bestaat.
| 583 | nvmdl |
Dit signaal is echter gevoelig voor storing door beweging van de sensor (bij onrust van de patiënt), afknellen van de circulatie (door een bloeddrukmeting) en slechte perifere circulatie Ook van belang is te weten dat de gemeten saturatie ongeveer ## seconden achterloopt op de reële saturatie De waarde van perifere saturatiemeting blijkt uit het feit dat pulse-oxymetrie mondiaal behoort tot de minimale bewakingset binnen de anesthesiologische praktijk Ook alle grote richtlijnen voor PSA stellen pulse-oxymetrie als randvoorwaarde voor matige en diepe Een perifere saturatiemeter is een monitor van de oxygenatie en niet direct van de ventilatie, zoals capnografie (zie later) Toediening van zuurstof tijdens PSA kan de zuurstofsaturatie normaliseren, terwijl er toch sprake kan zijn van een verminderde ventilatie (hypopneu door inleiding is gesteld moet monitoring altijd samengaan met en is geen vervanging voor klinische observatie van de ademhaling en geen vervanging van klinische observatie Experts zijn van mening dat tijdens een PSA altijd de zuurstofsaturatie door CAEP ###, ASA ###, ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE Bij het toedienen van zuurstof geeft een pulse-oxymetrie geen betrouwbare informatie over de kwaliteit van de ventilatie, omdat hypercapnie hierbij kan mag pulse-oxymetrie niet gezien worden als een volledige monitor ter beoordeling van is het gebruik van een pulse-oxymeter geen reden om af te zien van continue klinische dient bij het geven van extra zuurstof extra aandacht te worden besteed aan de kwaliteit van de ademhaling omdat er risico op hypercapnie bestaat capnografie tijdens procedurele sedatie/analgesie, waarbij in sommige zelfs capnografie gebruikt wordt om de effectiviteit en veiligheid van verschillende sedatietechnieken aan te tonen Dit is niet verwonderlijk aangezien capnografie een duidelijke plaats heeft binnen de anesthesiologie als kwalitatieve en kwantitatieve monitor van de ventilatie en daarmee tot de minimum bewakingset bij het geven van anesthesie (Verenigingsstandpunt NVA Apparatuur) behoort Voor toepassing bij PSA is de belangrijkste vraag of capnografie eerder in staat is een dreigende respiratoire insufficiëntie of bovenste luchtwegobstructie te diagnosticeren dan klinische observatie of pulse-oxymetrie en daarmee een belangrijk effect heeft op de Medline en EMBASE werd doorzocht op literatuur gepubliceerd vanaf ### over de toepassing van capnografie bij procedurele sedatie/analgesie Tevens werd in de richtlijnen over sedatie door niet-anesthesiologen, gepubliceerd vanaf ### door de belangrijkste wetenschappelijke verenigingen op het gebied van anesthesiologie, endoscopie, en spoedeisende geneeskunde, gekeken naar de aanbevelingen ten aanzien van aanvullende bewaking van de respiratie De hoogste graad van aanbevelingen in deze richtlijnen was optioneel ASA ### (optioneel), ACEP ### (optioneel), ASGE ### (optioneel), ASGE In de # studies die als primaire onderzoeksvraag de waarde van capnografie in vergelijking met saturatiemeting en klinische observatie hebben, gaat het om kleine patiëntengroepen, waarbij respiratoire insufficiëntie, gedefinieerd als een gedefinieerde verandering van het capnografiepatroon, frequent gezien wordt en bovendien frequenter dan een saturatiedaling De respiratoire insufficiëntie, gebaseerd op de capnografiebevindingen, wordt in al deze geblindeerde studies veel minder vaak klinisch waargenomen Overigens is de hoogte van het end-tidal CO# niet een betrouwbaar criterium, maar de veranderingen in het patroon.
| 595 | nvmdl |
wordt om de effectiviteit en veiligheid van verschillende sedatietechnieken aan te tonen Dit is niet verwonderlijk aangezien capnografie een duidelijke plaats heeft binnen de anesthesiologie als kwalitatieve en kwantitatieve monitor van de ventilatie en daarmee tot de minimum bewakingset bij het geven van anesthesie (Verenigingsstandpunt NVA Apparatuur) behoort Voor toepassing bij PSA is de belangrijkste vraag of capnografie eerder in staat is een dreigende respiratoire insufficiëntie of bovenste luchtwegobstructie te diagnosticeren dan klinische observatie of pulse-oxymetrie en daarmee een belangrijk effect heeft op de Medline en EMBASE werd doorzocht op literatuur gepubliceerd vanaf ### over de toepassing van capnografie bij procedurele sedatie/analgesie Tevens werd in de richtlijnen over sedatie door niet-anesthesiologen, gepubliceerd vanaf ### door de belangrijkste wetenschappelijke verenigingen op het gebied van anesthesiologie, endoscopie, en spoedeisende geneeskunde, gekeken naar de aanbevelingen ten aanzien van aanvullende bewaking van de respiratie De hoogste graad van aanbevelingen in deze richtlijnen was optioneel ASA ### (optioneel), ACEP ### (optioneel), ASGE ### (optioneel), ASGE In de # studies die als primaire onderzoeksvraag de waarde van capnografie in vergelijking met saturatiemeting en klinische observatie hebben, gaat het om kleine patiëntengroepen, waarbij respiratoire insufficiëntie, gedefinieerd als een gedefinieerde verandering van het capnografiepatroon, frequent gezien wordt en bovendien frequenter dan een saturatiedaling De respiratoire insufficiëntie, gebaseerd op de capnografiebevindingen, wordt in al deze geblindeerde studies veel minder vaak klinisch waargenomen Overigens is de hoogte van het end-tidal CO# niet een betrouwbaar criterium, maar de veranderingen in het patroon toediening van intraveneuze sedativa veiliger maken (Vargo ###, Miner ###) De studie van Deitch is weliswaar een RCT, maar heeft als doel het vergelijken van twee kwaliteit van de respiratie te beoordelen De bevindingen komen overeen met de eerder genoemde studies In de methodologisch fraai opgezette studie van <PERSOON> wordt percutane CO#-meting gebruikt, waarbij eveneens aangetoond wordt dat CO#-veranderingen vaak worden gezien en voorafgaan aan saturatiedalingen Deze vorm van monitoring wordt in <LOCATIE> behoudens sporadisch op een neonatale intensive care niet gebruikt In geen van de studies hebben zich belangrijke complicaties voorgedaan, waardoor onduidelijk is wat de waarde van capnografie is voor de uiteindelijke uitkomst Dit is ook de argumentatie van de grote internationale richtlijnen om capnografie alleen als optioneel aan te bevelen Tabel <DATUM> Overzicht van klinische studies, die betrekking hebben op PSA door nietanesthesiologen en waarbij de toepassing van capnografie is geëvalueerd Met capnografie kunnen veranderingen in het ademhalingspatroon worden vastgesteld voordat saturatiedalingen optreden of klinisch tekenen van Vargo ###, Soto ###, Burton ###, Miner ###, Deitch ### Hoewel er nog onvoldoende bewijs bestaat dat bewaking van de ademhaling door middel van capnografie een aantoonbaar effect heeft op het voorkomen van respiratoire complicaties is deze vorm van monitoring beter in staat een bradypneu, apneu en luchtwegobstructie vast te stellen dan klinische observatie en gaan veranderingen in de CO# vooraf aan dalingen van de perifeer gemeten saturatie Daarmee lijkt capnografie als monitor van de ventilatie en goede en betrouwbare aanvulling op klinische observatie en perifere saturatiemeting.
| 600 | nvmdl |
###, Miner ###) De studie van Deitch is weliswaar een RCT, maar heeft als doel het vergelijken van twee kwaliteit van de respiratie te beoordelen De bevindingen komen overeen met de eerder genoemde studies In de methodologisch fraai opgezette studie van <PERSOON> wordt percutane CO#-meting gebruikt, waarbij eveneens aangetoond wordt dat CO#-veranderingen vaak worden gezien en voorafgaan aan saturatiedalingen Deze vorm van monitoring wordt in <LOCATIE> behoudens sporadisch op een neonatale intensive care niet gebruikt In geen van de studies hebben zich belangrijke complicaties voorgedaan, waardoor onduidelijk is wat de waarde van capnografie is voor de uiteindelijke uitkomst Dit is ook de argumentatie van de grote internationale richtlijnen om capnografie alleen als optioneel aan te bevelen Tabel <DATUM> Overzicht van klinische studies, die betrekking hebben op PSA door nietanesthesiologen en waarbij de toepassing van capnografie is geëvalueerd Met capnografie kunnen veranderingen in het ademhalingspatroon worden vastgesteld voordat saturatiedalingen optreden of klinisch tekenen van Vargo ###, Soto ###, Burton ###, Miner ###, Deitch ### Hoewel er nog onvoldoende bewijs bestaat dat bewaking van de ademhaling door middel van capnografie een aantoonbaar effect heeft op het voorkomen van respiratoire complicaties is deze vorm van monitoring beter in staat een bradypneu, apneu en luchtwegobstructie vast te stellen dan klinische observatie en gaan veranderingen in de CO# vooraf aan dalingen van de perifeer gemeten saturatie Daarmee lijkt capnografie als monitor van de ventilatie en goede en betrouwbare aanvulling op klinische observatie en perifere saturatiemeting nauwelijks ervaring bestaat is, vindt de werkgroep een verplicht stellen van capnografie bij matige en diepe sedatie te prematuur Het valt te verwachten dat capnografie in de nabije toekomst een belangrijkere rol zal gaan spelen bij de vroege opsporing van ademdepressie Wel dringt de werkgroep aan op onderzoek naar de effectiviteit en betrouwbaarheid om de waarde van capnografie bij PSA in de Nederlandse praktijkvoering aan te tonen de verwachting is dat in de nabije toekomst aan capnografie een belangrijke plaats kan worden toegekend bij de vroege detectie van ademdepressies en zeker bij procedures, waarbij continue visuele en auditieve observatie onmogelijk of onbetrouwbaar is (bijvoorbeeld MRI) is het meten van een end-tidal CO# met behulp Naast hypoxie is hypotensie een frequent gerapporteerd neveneffect, afhankelijk van de definitie voorkomend tot ##% (zie hoofdstuk #, tabel <DATUM> Naar het nut van bloeddrukmeting tijdens PSA zijn alleen een paar oude, descriptieve studies voorhanden (Lancaster, Gotley et al ###; DiSario, Waring et al ###) Hoewel het meten van de bloeddruk in de CBOrichtlijn als optioneel werd beschouwd bevelen alle grote richtlijnen (CAEP ###, ASA ###, ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE ###, AGA ###)) aan dat intermitterende bloeddrukmeting hoort bij de standaardbewaking bij matige en diepe sedatie Ook de in deze richtlijn aangehaalde grote studies met lage complicaties en vrijwel afwezige sterfte gebruikten bloeddrukmeting als standaard monitoring Met name bij diepere sedatie, samenhangend met hogere doseringen sedativa en/of combinaties met analgetica moet zij Experts zijn van mening dat intermitterende bewaking van de bloeddruk tijdens.
| 615 | nvmdl |
de werkgroep een verplicht stellen van capnografie bij matige en diepe sedatie te prematuur Het valt te verwachten dat capnografie in de nabije toekomst een belangrijkere rol zal gaan spelen bij de vroege opsporing van ademdepressie Wel dringt de werkgroep aan op onderzoek naar de effectiviteit en betrouwbaarheid om de waarde van capnografie bij PSA in de Nederlandse praktijkvoering aan te tonen de verwachting is dat in de nabije toekomst aan capnografie een belangrijke plaats kan worden toegekend bij de vroege detectie van ademdepressies en zeker bij procedures, waarbij continue visuele en auditieve observatie onmogelijk of onbetrouwbaar is (bijvoorbeeld MRI) is het meten van een end-tidal CO# met behulp Naast hypoxie is hypotensie een frequent gerapporteerd neveneffect, afhankelijk van de definitie voorkomend tot ##% (zie hoofdstuk #, tabel <DATUM> Naar het nut van bloeddrukmeting tijdens PSA zijn alleen een paar oude, descriptieve studies voorhanden (Lancaster, Gotley et al ###; DiSario, Waring et al ###) Hoewel het meten van de bloeddruk in de CBOrichtlijn als optioneel werd beschouwd bevelen alle grote richtlijnen (CAEP ###, ASA ###, ASGE ###, SIR ###, ACEP ###, ASGE ###, AGA ###)) aan dat intermitterende bloeddrukmeting hoort bij de standaardbewaking bij matige en diepe sedatie Ook de in deze richtlijn aangehaalde grote studies met lage complicaties en vrijwel afwezige sterfte gebruikten bloeddrukmeting als standaard monitoring Met name bij diepere sedatie, samenhangend met hogere doseringen sedativa en/of combinaties met analgetica moet zij Experts zijn van mening dat intermitterende bewaking van de bloeddruk tijdens In geval van matige en diepe sedatie dient de bloeddruk bewaakt te worden door middel van intermitterende (niet-invasieve) metingen Een meetfrequentie van éénmaal per <DATUM> minuten Over de noodzaak tot ECG-bewaking als standaard monitor bij procedurele sedatie wordt in <PERSOON> consultants strongly agree that continuous electrocardiography reduces risks during deep sedation, while they were equivocal regarding its effect during moderate sedation However, the Task Force believes that electrocardiographic monitoring of selected patiënts (e g , with significant cardiovascular disease or dysrhythmias) may decrease risks during moderate sedation monitoring (American Society of Continuous electrocardiogram (EKG) monitoring is reasonable in high-risk patiënts, although the necessity for such monitoring has not been shown conclusively in controlled trials Patiënts who may benefit from EKG monitoring include those who have a history of significant cardiac or pulmonary disease, elderly patiënts, and those in whom prolonged procedures are anticipated (American Society For Gastrointestinal There is no evidence that cardiac monitoring during procedural sedation and analgesia is of benefit, especially if the patiënt has no underlying cardiopulmonary disease (American College of Emergency Physicians Clinical Policies Subcommittee on Het gebruik van continue ECG-bewaking bij laag risicoprocedures en laag Een relatie tussen de kans op cardiale incidenten en mogelijk complicaties bij PSA enerzijds en leeftijd en ASA-classificatie anderzijds is aannemelijk Bij sommige endoscopische procedures lijkt de kans op cardiale incidenten Er bestaat geen consensus in de grote richtlijnen over het gebruik van continue ECGbewaking als standaardmonitor Bij alle grote studies, waarbij gekeken is naar incidenten en.
| 602 | nvmdl |
geval van matige en diepe sedatie dient de bloeddruk bewaakt te worden door middel van intermitterende (niet-invasieve) metingen Een meetfrequentie van éénmaal per <DATUM> minuten Over de noodzaak tot ECG-bewaking als standaard monitor bij procedurele sedatie wordt in <PERSOON> consultants strongly agree that continuous electrocardiography reduces risks during deep sedation, while they were equivocal regarding its effect during moderate sedation However, the Task Force believes that electrocardiographic monitoring of selected patiënts (e g , with significant cardiovascular disease or dysrhythmias) may decrease risks during moderate sedation monitoring (American Society of Continuous electrocardiogram (EKG) monitoring is reasonable in high-risk patiënts, although the necessity for such monitoring has not been shown conclusively in controlled trials Patiënts who may benefit from EKG monitoring include those who have a history of significant cardiac or pulmonary disease, elderly patiënts, and those in whom prolonged procedures are anticipated (American Society For Gastrointestinal There is no evidence that cardiac monitoring during procedural sedation and analgesia is of benefit, especially if the patiënt has no underlying cardiopulmonary disease (American College of Emergency Physicians Clinical Policies Subcommittee on Het gebruik van continue ECG-bewaking bij laag risicoprocedures en laag Een relatie tussen de kans op cardiale incidenten en mogelijk complicaties bij PSA enerzijds en leeftijd en ASA-classificatie anderzijds is aannemelijk Bij sommige endoscopische procedures lijkt de kans op cardiale incidenten Er bestaat geen consensus in de grote richtlijnen over het gebruik van continue ECGbewaking als standaardmonitor Bij alle grote studies, waarbij gekeken is naar incidenten en praktijk een betrouwbare controle te zijn voor de hartfrequentie Continue ECG-registratie dient overwogen te worden bij patiënten met een relevante cardiale en/of pulmonale voorgeschiedenis, bij oudere patiënten, en patiënten, bij wie een In de vorige richtlijn zijn geen aanbevelingen gedaan over het gebruik van neuromonitoring tijdens sedatieprocedures In recente literatuur wordt aangegeven dat neuromonitoring met meten Dit heeft medisch-inhoudelijke voordelen (voorkomen van awareness) en logistieke (sneller ontwaken uit de anesthesie) De vraag is of neuromonitoring bij procedurele sedatie betrouwbaar het sedatieniveau kan aangeven en daarmee een doorschieten naar een te diepe sedatie met als gevolg respiratoire depressie kan voorkomen Naast een literatuur search in Pubmed en medline is gekeken naar de aanbevelingen over neuromonitoring tijdens sedatie in internationale richtlijnen voor sedatie (ASA ###, ACEP De literatuur over de betrouwbaarheid van neuromonitoring als monitor van het bewustzijnsniveau is beperkt In de drie gevonden studies is gebruik gemaakt van bispectraal analyse In een studie wordt een relatie gevonden met de incidentie van respiratoire depressie (gedefinieerd met capnografie), maar alleen voor een eenmalige toediening van propofol en niet voor herhaaldelijke doseringen Andere studies tonen wel een correlatie aan tussen de BIS-waarden en de klinische vaststelling van het sedatieniveau, veelal de Observerâs Assessment of Alertness and Sedation scores (OAA/S), maar er is teveel variatie binnen de groep om alleen op de BIS-waarden af te gaan In de geraadpleegde internationale richtlijnen worden deze bevindingen ook gebruikt als Tabel ## Overzicht van klinische studies, die betrekking hebben op procedurele.
| 574 | nvmdl |
controle te zijn voor de hartfrequentie Continue ECG-registratie dient overwogen te worden bij patiënten met een relevante cardiale en/of pulmonale voorgeschiedenis, bij oudere patiënten, en patiënten, bij wie een In de vorige richtlijn zijn geen aanbevelingen gedaan over het gebruik van neuromonitoring tijdens sedatieprocedures In recente literatuur wordt aangegeven dat neuromonitoring met meten Dit heeft medisch-inhoudelijke voordelen (voorkomen van awareness) en logistieke (sneller ontwaken uit de anesthesie) De vraag is of neuromonitoring bij procedurele sedatie betrouwbaar het sedatieniveau kan aangeven en daarmee een doorschieten naar een te diepe sedatie met als gevolg respiratoire depressie kan voorkomen Naast een literatuur search in Pubmed en medline is gekeken naar de aanbevelingen over neuromonitoring tijdens sedatie in internationale richtlijnen voor sedatie (ASA ###, ACEP De literatuur over de betrouwbaarheid van neuromonitoring als monitor van het bewustzijnsniveau is beperkt In de drie gevonden studies is gebruik gemaakt van bispectraal analyse In een studie wordt een relatie gevonden met de incidentie van respiratoire depressie (gedefinieerd met capnografie), maar alleen voor een eenmalige toediening van propofol en niet voor herhaaldelijke doseringen Andere studies tonen wel een correlatie aan tussen de BIS-waarden en de klinische vaststelling van het sedatieniveau, veelal de Observerâs Assessment of Alertness and Sedation scores (OAA/S), maar er is teveel variatie binnen de groep om alleen op de BIS-waarden af te gaan In de geraadpleegde internationale richtlijnen worden deze bevindingen ook gebruikt als Tabel ## Overzicht van klinische studies, die betrekking hebben op procedurele <PERSOON>âs Assessment of Alertness and Sedation scores BIS Bispectral index Met neuromonitoring kan met behulp van bispectraal analyse de mate van sedatie worden gemeten, maar de registratie vertoont in belangrijke mate een Neuromonitoring met behulp van bispectraal analyse kan soms helpen bij het objectiveren van het sedatieniveau bij de individuele patiënt, maar de delay in registratie en de grote inter-individuele variatie vereisen een klinische observatie van het sedatieniveau De werkgroep raadt neuromonitoring met behulp van bispectraal analyse niet aan bij het bewaken van patiënten tijdens matige en diepe sedatie omdat dit geen meerwaarde heeft Slechts één studie is gevonden die de relatie onderzocht tussen zuurstoftoediening tijdens procedurele sedatie en de kans op respiratoire insufficiëntie Gerandomiseerde en geblindeerde studie van Deitch, waarbij één groep twee liter zuurstof kreeg toegediend via een neussonde en de andere kamerlucht, wordt geen verschil gevonden in de incidentie van respiratoire insufficiëntie, gedefinieerd als een saturatiedaling lager dan ##% en/of veranderingen in het end-tidal gemeten CO# De getallen zijn echter klein en capnografie tijdens procedurele sedatie is geen gouden standaard voor het vaststellen voor respiratoire In meerdere oudere gerandomiseerde studies werd aangetoond dat bij endoscopische ingrepen het geven van zuurstof, meestal # ltr/min, bijdroeg aan het verminderde optreden van hypoxemieën (Gross and Long ###; Haines, Bibbey et al ###; Jurell, Oâ<PERSOON> et al ###; Holm, Christensen et al ###) In de meeste studies werd aangetoond dat geven van zuurstof weliswaar daling van saturatie voorkwam, maar dat de tachycardieën niet werden voorkomen Jurell et al.
| 598 | nvmdl |
and Sedation scores BIS Bispectral index Met neuromonitoring kan met behulp van bispectraal analyse de mate van sedatie worden gemeten, maar de registratie vertoont in belangrijke mate een Neuromonitoring met behulp van bispectraal analyse kan soms helpen bij het objectiveren van het sedatieniveau bij de individuele patiënt, maar de delay in registratie en de grote inter-individuele variatie vereisen een klinische observatie van het sedatieniveau De werkgroep raadt neuromonitoring met behulp van bispectraal analyse niet aan bij het bewaken van patiënten tijdens matige en diepe sedatie omdat dit geen meerwaarde heeft Slechts één studie is gevonden die de relatie onderzocht tussen zuurstoftoediening tijdens procedurele sedatie en de kans op respiratoire insufficiëntie Gerandomiseerde en geblindeerde studie van Deitch, waarbij één groep twee liter zuurstof kreeg toegediend via een neussonde en de andere kamerlucht, wordt geen verschil gevonden in de incidentie van respiratoire insufficiëntie, gedefinieerd als een saturatiedaling lager dan ##% en/of veranderingen in het end-tidal gemeten CO# De getallen zijn echter klein en capnografie tijdens procedurele sedatie is geen gouden standaard voor het vaststellen voor respiratoire In meerdere oudere gerandomiseerde studies werd aangetoond dat bij endoscopische ingrepen het geven van zuurstof, meestal # ltr/min, bijdroeg aan het verminderde optreden van hypoxemieën (Gross and Long ###; Haines, Bibbey et al ###; Jurell, Oâ<PERSOON> et al ###; Holm, Christensen et al ###) In de meeste studies werd aangetoond dat geven van zuurstof weliswaar daling van saturatie voorkwam, maar dat de tachycardieën niet werden voorkomen Jurell et al Oâ<PERSOON> et al ###), hetgeen te verwachten was op grond van de eerder genoemde Deense studie bij ## ### operatieve patiënten (Moller, Johannessen et al ###) gedurende procedurele sedatie invloed heeft op het voorkomen van Routinematige toediening van zuurstof is een controversieel punt Voorstanders stellen dat perioden van desaturatie van het arteriële bloed daarmee minder frequent voorkomen Tegenstanders brengen naar voren dat dit weliswaar juist is, maar dat daarmee het gevaar van een niet herkende hypercapnie door een onvoldoende ademhaling toeneemt Routinematige toediening van zuurstof is niet noodzakelijk, maar dient in ieder geval plaats te vinden bij de eerste aanwijzingen van hypoxemie, dat wil zeggen bij daling van de zuurstofsaturatie (##% of een daling van )#% van de uitgangswaarde Het toedienen van extra zuurstof kan een respiratoire insufficiëntie maskeren Daarom dient extra aandacht besteed te worden aan de kwaliteit van de ademhaling American College of Emergency Physicians Clinical Policies Subcommittee on Procedural Sedation and Analgesia Procedural Sedation and Analgesia in the Emergency Department Godwin SA, <PERSOON> SJ, Clinical policy procedural sedation and analgesia in the emergency department American College of <PERSOON> TH, Hirota WK, Goldstein JL Guidelines for conscious sedation and monitoring during gastrointestinal endoscopy <PERSOON> of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Practice Guidelines for Sedation and Analgesia by <PERSOON>.
| 581 | nvmdl |
al ###), hetgeen te verwachten was op grond van de eerder genoemde Deense studie bij ## ### operatieve patiënten (Moller, Johannessen et al ###) gedurende procedurele sedatie invloed heeft op het voorkomen van Routinematige toediening van zuurstof is een controversieel punt Voorstanders stellen dat perioden van desaturatie van het arteriële bloed daarmee minder frequent voorkomen Tegenstanders brengen naar voren dat dit weliswaar juist is, maar dat daarmee het gevaar van een niet herkende hypercapnie door een onvoldoende ademhaling toeneemt Routinematige toediening van zuurstof is niet noodzakelijk, maar dient in ieder geval plaats te vinden bij de eerste aanwijzingen van hypoxemie, dat wil zeggen bij daling van de zuurstofsaturatie (##% of een daling van )#% van de uitgangswaarde Het toedienen van extra zuurstof kan een respiratoire insufficiëntie maskeren Daarom dient extra aandacht besteed te worden aan de kwaliteit van de ademhaling American College of Emergency Physicians Clinical Policies Subcommittee on Procedural Sedation and Analgesia Procedural Sedation and Analgesia in the Emergency Department Godwin SA, <PERSOON> SJ, Clinical policy procedural sedation and analgesia in the emergency department American College of <PERSOON> TH, Hirota WK, Goldstein JL Guidelines for conscious sedation and monitoring during gastrointestinal endoscopy <PERSOON> of Anesthesiologists Task Force on Sedation and Analgesia by NonAnesthesiologists Practice Guidelines for Sedation and Analgesia by <PERSOON> AL, <PERSOON> index monitoring of sedation during endoscopy <PERSOON> end-tidal carbon dioxide monitoring detect respiratory events prior to current sedation monitoring practices? Acad Emerg Med ###; ## <PERSOON> SC, <PERSOON> DK <PERSOON> initial investigation of bispectral monitoring as an adjunct to nurseadministered propofol sedation for colonoscopy <PERSOON-##> utility of supplemental oxygen during emergency department procedural sedation and analgesia with midazolam and fentanyl a randomized, <PERSOON-##> AJ, Sia KK Prospective study of cardiac troponin I release in patiënts with <PERSOON-##> utility of the bispectral index in procedural sedation with propofol in the emergency department <PERSOON-##> D End-tidal carbon dioxide monitoring during procedural <PERSOON-##> LL, <PERSOON-##> J A randomized, controlled trial of transcutaneous carbon dioxide monitoring during Soto RG, Fu ES, Vila H Jr Capnography accurately detects apnea during monitored Vargo JJ, Zuccaro G Jr, Dumot JA Automated graphic assessment of respiratory activity is superior to pulse oximetry and visual assessment for the detection of early respiratory Gross JB, Long WB Nasal oxygen alleviates hypoxemia in colonoscopy patiënts sedated with <PERSOON-##> JR.
| 517 | nvmdl |
- ###, ### Bower AL, <PERSOON> index monitoring of sedation during endoscopy <PERSOON> end-tidal carbon dioxide monitoring detect respiratory events prior to current sedation monitoring practices? Acad Emerg Med ###; ## <PERSOON> SC, <PERSOON> DK <PERSOON> initial investigation of bispectral monitoring as an adjunct to nurseadministered propofol sedation for colonoscopy <PERSOON> utility of supplemental oxygen during emergency department procedural sedation and analgesia with midazolam and fentanyl a randomized, <PERSOON> AJ, Sia KK Prospective study of cardiac troponin I release in patiënts with <PERSOON> utility of the bispectral index in procedural sedation with propofol in the emergency department <PERSOON> D End-tidal carbon dioxide monitoring during procedural <PERSOON-##> LL, <PERSOON-##> J A randomized, controlled trial of transcutaneous carbon dioxide monitoring during Soto RG, Fu ES, Vila H Jr Capnography accurately detects apnea during monitored Vargo JJ, Zuccaro G Jr, Dumot JA Automated graphic assessment of respiratory activity is superior to pulse oximetry and visual assessment for the detection of early respiratory Gross JB, Long WB Nasal oxygen alleviates hypoxemia in colonoscopy patiënts sedated with <PERSOON-##> JR Jurell KR, Oâ<PERSOON-##> KW, Slack J, Effect of supplemental oxygen on cardiopulmonary changes <PERSOON-##> S, Effect of oxygen on tachycardia and arterial oxygen saturation during colonoscopy <PERSOON-##> evaluation of pulse oximetry in ##,### patiënts II Perioperative events and postoperative complications Anesthesiology ### Mar; Vraag # Welke resuscitatiematerialen c q middelen moeten bij de patiënt aanwezig zijn bij Voor het opvangen van ernstige complicaties van PSA moeten er materialen c q middelen aanwezig zijn op locaties waar PSA wordt toegepast In de consensusrichtlijn van het CBO âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ uit ### is er een richtlijn opgesteld voor de samenstelling van een noodkoffer Deze sluit aan bij de grote internationale richtlijnen ASA ###, ASGE ###, SIR ###, Gastrointestinal Endoscopy Clinics of <PERSOON-##> ### In alle genoemde richtlijnen werd aangegeven welke voorzieningen er minimaal aanwezig moeten zijn, echter de richtlijnen van American Society of Anesthesiologists (ASA ###) ging hier het meest uitvoerig op in In deze richtlijn stond een lijst met resuscitatiematerialen en âmiddelen bij PSA (Bijlage ## Resuscitatiematerialen en âmiddelen bij PSA) Deze lijst was gebaseerd op consensus onder de deskundigen In geval van cardiopulmonale complicaties werden er uitspraken gedaan over de tussenkomst van een anesthesioloog c q Experts menen dat er naast standaardmonitoring ook voorzieningen aanwezig moeten zijn om een reanimatie adequaat te kunnen aanvangen.
| 562 | nvmdl |
Effect of supplemental oxygen on cardiopulmonary changes <PERSOON> S, Effect of oxygen on tachycardia and arterial oxygen saturation during colonoscopy <PERSOON> evaluation of pulse oximetry in ##,### patiënts II Perioperative events and postoperative complications Anesthesiology ### Mar; Vraag # Welke resuscitatiematerialen c q middelen moeten bij de patiënt aanwezig zijn bij Voor het opvangen van ernstige complicaties van PSA moeten er materialen c q middelen aanwezig zijn op locaties waar PSA wordt toegepast In de consensusrichtlijn van het CBO âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ uit ### is er een richtlijn opgesteld voor de samenstelling van een noodkoffer Deze sluit aan bij de grote internationale richtlijnen ASA ###, ASGE ###, SIR ###, Gastrointestinal Endoscopy Clinics of <PERSOON> ### In alle genoemde richtlijnen werd aangegeven welke voorzieningen er minimaal aanwezig moeten zijn, echter de richtlijnen van American Society of Anesthesiologists (ASA ###) ging hier het meest uitvoerig op in In deze richtlijn stond een lijst met resuscitatiematerialen en âmiddelen bij PSA (Bijlage ## Resuscitatiematerialen en âmiddelen bij PSA) Deze lijst was gebaseerd op consensus onder de deskundigen In geval van cardiopulmonale complicaties werden er uitspraken gedaan over de tussenkomst van een anesthesioloog c q Experts menen dat er naast standaardmonitoring ook voorzieningen aanwezig moeten zijn om een reanimatie adequaat te kunnen aanvangen Voor de juiste toepassing van de genoemde reanimatiemiddelen realiseert de werkgroep zich dat er nog niet op alle locaties buiten de operatiekamer niet-anesthesiologen zijn, die het gebruik van deze middelen en materialen volledig beheersen In geval van calamiteiten dient een geconsulteerde anesthesioloog onmiddellijk over alle noodzakelijke middelen en Het reanimatieteam dient op alle locaties buiten de operatiekamer waar PSA wordt Godwin SA, <PERSOON> SJ, et al American College of Emergency Physicians Procedural Sedation and Analgesia in the <PERSOON> Med ###; In een aantal gevallen in <LOCATIE> voldoet de recovery fase thans niet aan moderne kwaliteitsstandaarden Veelal worden patiënten niet continu maar intermitterend bewaakt en veelal gebeurt dat zonder gebruik te maken van instrumentele bewaking in ruimtes die daarvoor niet geschikt zijn In veel situaties is er ook geen sprake van duidelijk Naarmate het aantal en de complexiteit van procedures waarbij patiënten worden gesedeerd groeit, is het noodzakelijk om goede voorwaarden voor een snel postoperatief herstel te Het doel van een adequaat recovery en ontslagtraject is vermindering van postoperatieve complicaties, uniformiteit in beleid, de stroomlijning van de post-PSA-zorg en patiënt Om aan de huidige kwaliteitstandaarden te voldoen is het belangrijk dat de patiënt niet intermitterend maar continu bewaakt wordt, in een daarvoor geschikte ruimte en met instrumentele bewaking Daarnaast zijn duidelijk geformuleerde ontslagcriteria belangrijk Na PSA dient de patiënt continu te worden bewaakt Direct na het beëindigen van de PSA.
| 555 | nvmdl |
de juiste toepassing van de genoemde reanimatiemiddelen realiseert de werkgroep zich dat er nog niet op alle locaties buiten de operatiekamer niet-anesthesiologen zijn, die het gebruik van deze middelen en materialen volledig beheersen In geval van calamiteiten dient een geconsulteerde anesthesioloog onmiddellijk over alle noodzakelijke middelen en Het reanimatieteam dient op alle locaties buiten de operatiekamer waar PSA wordt Godwin SA, <PERSOON> SJ, et al American College of Emergency Physicians Procedural Sedation and Analgesia in the <PERSOON> Med ###; In een aantal gevallen in <LOCATIE> voldoet de recovery fase thans niet aan moderne kwaliteitsstandaarden Veelal worden patiënten niet continu maar intermitterend bewaakt en veelal gebeurt dat zonder gebruik te maken van instrumentele bewaking in ruimtes die daarvoor niet geschikt zijn In veel situaties is er ook geen sprake van duidelijk Naarmate het aantal en de complexiteit van procedures waarbij patiënten worden gesedeerd groeit, is het noodzakelijk om goede voorwaarden voor een snel postoperatief herstel te Het doel van een adequaat recovery en ontslagtraject is vermindering van postoperatieve complicaties, uniformiteit in beleid, de stroomlijning van de post-PSA-zorg en patiënt Om aan de huidige kwaliteitstandaarden te voldoen is het belangrijk dat de patiënt niet intermitterend maar continu bewaakt wordt, in een daarvoor geschikte ruimte en met instrumentele bewaking Daarnaast zijn duidelijk geformuleerde ontslagcriteria belangrijk Na PSA dient de patiënt continu te worden bewaakt Direct na het beëindigen van de PSA Door het plotseling wegvallen van de prikkel van de procedure kan het bewustzijnsniveau na de PSA aanzienlijk dalen, is er een verhoogde kans op ademdepressie of luchtwegobstructie en moet soms worden ingegrepen om de vitale functies veilig te stellen In de recoveryfase dient de patiënt op dezelfde wijze voortdurend persoonlijk en met instrumentele bewaking (registratie van bloeddruk, polsfrequentie, ademhaling en zuurstofsaturatie) te worden bewaakt door een verpleegkundige als tijdens de ingreep Direct ontslag uit het ziekenhuis na een procedure onder PSA is niet toegestaan De duur van de recoveryperiode zal afhankelijk zijn van de diepte van de sedatie, de In de laatste fase van de recoveryperiode is niet meer nodig dan een intermitterende bewaking van de bloeddruk en de polsfrequentie en dient de patiënt te worden gestimuleerd zijn normale activiteiten op te nemen Deze fasen kunnen in verschillende ruimten en met Van de recoveryperiode dient een verslag te worden bijgehouden, waarbij ten minste het bewustzijnsniveau, de bloeddruk (na diepe sedatie), polsfrequentie, ademhaling en Ontslag van een patiënt dient altijd te geschieden op basis van duidelijke en objectiveerbare criteria Een voorbeeld hiervoor zijn een aantal veel gebruikte score systemen zoals de Na PSA dient de patiënt te worden geadviseerd geen belangrijke beslissingen te nemen waarvoor hij/zij volledig alert moet zijn (deelname aan het verkeer, financiële transacties en dergelijke) Het is aan te bevelen om de patiënt na de PSA de nacht te laten doorbrengen in aanwezigheid van of met supervisie van een volwassene.
| 536 | nvmdl |
procedure kan het bewustzijnsniveau na de PSA aanzienlijk dalen, is er een verhoogde kans op ademdepressie of luchtwegobstructie en moet soms worden ingegrepen om de vitale functies veilig te stellen In de recoveryfase dient de patiënt op dezelfde wijze voortdurend persoonlijk en met instrumentele bewaking (registratie van bloeddruk, polsfrequentie, ademhaling en zuurstofsaturatie) te worden bewaakt door een verpleegkundige als tijdens de ingreep Direct ontslag uit het ziekenhuis na een procedure onder PSA is niet toegestaan De duur van de recoveryperiode zal afhankelijk zijn van de diepte van de sedatie, de In de laatste fase van de recoveryperiode is niet meer nodig dan een intermitterende bewaking van de bloeddruk en de polsfrequentie en dient de patiënt te worden gestimuleerd zijn normale activiteiten op te nemen Deze fasen kunnen in verschillende ruimten en met Van de recoveryperiode dient een verslag te worden bijgehouden, waarbij ten minste het bewustzijnsniveau, de bloeddruk (na diepe sedatie), polsfrequentie, ademhaling en Ontslag van een patiënt dient altijd te geschieden op basis van duidelijke en objectiveerbare criteria Een voorbeeld hiervoor zijn een aantal veel gebruikte score systemen zoals de Na PSA dient de patiënt te worden geadviseerd geen belangrijke beslissingen te nemen waarvoor hij/zij volledig alert moet zijn (deelname aan het verkeer, financiële transacties en dergelijke) Het is aan te bevelen om de patiënt na de PSA de nacht te laten doorbrengen in aanwezigheid van of met supervisie van een volwassene urineren als voorwaarde voor ontslag te laten gelden Omdat de neiging tot urineretentie door sedativa of analgetica verhoogd kan zijn, is schatting van de blaasinhoud met ultrageluid voor ontslag aan te bevelen bij langer durende procedures Ondanks het feit dat patiënten adequaat preoperatief worden gescreend zal het toch kunnen gebeuren dat patiënten op dezelfde dag niet naar huis kunnen gaan na een procedure waarbij zij gesedeerd zijn geweest Indien de patiënt niet voldoet aan de ontslagcriteria zal een nacht opname in een ziekenhuis noodzakelijk zijn en daarvoor dienen voorzieningen Ook in het ASA rapport wordt aangegeven dat, hoewel er onvoldoende literatuur is om dit te onderbouwen, alle betrokkenen van oordeel zijn dat het formuleren van ontslagcriteria het risico op cardiorespiratoire depressie minimaliseren en een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid van zowel matige (niveau #) als diepe sedatie (niveau #) (ASA rapport, ###) Experts zijn van mening dat de aard van de ingreep en de toegepaste sedatietechniek een zodanig effect kan hebben op vitale functies, dat een recoveryperiode met voortzetting van bewaking van vitale functies noodzakelijk De opzet en uitvoering van de recovery zal bepaald worden door de aard van de procedure, het sedatieniveau en comorbiditeit Van belang is in ieder geval dat ontslag plaatsvindt op In de recoveryfase, direct volgend op de PSA, dient de patiënt op dezelfde wijze (voortdurend persoonlijk en met instrumentele bewaking) te worden bewaakt als tijdens de De eisen die gesteld moeten worden aan bewaking rond het herstel van bewustzijn en vitale functies na met name diepe sedatie zijn niet wezenlijk anders dan bij algehele anesthesie.
| 554 | nvmdl |
of analgetica verhoogd kan zijn, is schatting van de blaasinhoud met ultrageluid voor ontslag aan te bevelen bij langer durende procedures Ondanks het feit dat patiënten adequaat preoperatief worden gescreend zal het toch kunnen gebeuren dat patiënten op dezelfde dag niet naar huis kunnen gaan na een procedure waarbij zij gesedeerd zijn geweest Indien de patiënt niet voldoet aan de ontslagcriteria zal een nacht opname in een ziekenhuis noodzakelijk zijn en daarvoor dienen voorzieningen Ook in het ASA rapport wordt aangegeven dat, hoewel er onvoldoende literatuur is om dit te onderbouwen, alle betrokkenen van oordeel zijn dat het formuleren van ontslagcriteria het risico op cardiorespiratoire depressie minimaliseren en een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid van zowel matige (niveau #) als diepe sedatie (niveau #) (ASA rapport, ###) Experts zijn van mening dat de aard van de ingreep en de toegepaste sedatietechniek een zodanig effect kan hebben op vitale functies, dat een recoveryperiode met voortzetting van bewaking van vitale functies noodzakelijk De opzet en uitvoering van de recovery zal bepaald worden door de aard van de procedure, het sedatieniveau en comorbiditeit Van belang is in ieder geval dat ontslag plaatsvindt op In de recoveryfase, direct volgend op de PSA, dient de patiënt op dezelfde wijze (voortdurend persoonlijk en met instrumentele bewaking) te worden bewaakt als tijdens de De eisen die gesteld moeten worden aan bewaking rond het herstel van bewustzijn en vitale functies na met name diepe sedatie zijn niet wezenlijk anders dan bij algehele anesthesie De werkgroep beveelt dan ook aan om - In de recovery-fase, direct volgend op de PSA, dient de patiënt op dezelfde wijze (voortdurend persoonlijk én met instrumentele bewaking) te worden bewaakt als tijdens de PSA-procedure totdat de patiënt voldoet aan de ontslagcriteria (zie - Tijdens de recoveryfase volgend op een PSA met (een kans op) matige of diepe sedatie moet een professional aanwezig zijn die aan de volgende competenties, # Het kunnen beoordelen en interpreteren van de sedatiediepte # Het garanderen van de noodzakelijke monitoring van vitale parameters en # Geschoold zijn in de eigenschappen en neveneffecten van de toegepaste # Het kennen en door herhaalde training beheersen van die technieken (zoals bijvoorbeeld gedoceerd in de Advanced Life Support (ALS)) die bedoeld zijn om een open luchtweg te garanderen, masker/ballonbeademing te verrichten, en een diepe bradycardie of asystolie te - De observaties en bevindingen tijdens de recoveryperiode dienen schriftelijk gedocumenteerd de bewaakte vitale parameters, de evolutie van het - Het bepalen van het ontslagmoment moet beschouwd worden als een formele # Gebaseerd is op een aantal op voorhand vastgelegde objectiveerbare criteria - Voordat de patiënt kan worden ontslagen dient aan een aantal voorwaarden # De patiënt is ononderbroken helder en georiënteerd, d w z heeft hetzelfde # De vitale parameters van ademhaling en circulatie zijn normaal # De patiënt kan drinken, is niet misselijk en heeft adequate pijnstilling - een uur na de laatste intraveneuze gift van sedativa #.
| 569 | nvmdl |
aan om - In de recovery-fase, direct volgend op de PSA, dient de patiënt op dezelfde wijze (voortdurend persoonlijk én met instrumentele bewaking) te worden bewaakt als tijdens de PSA-procedure totdat de patiënt voldoet aan de ontslagcriteria (zie - Tijdens de recoveryfase volgend op een PSA met (een kans op) matige of diepe sedatie moet een professional aanwezig zijn die aan de volgende competenties, # Het kunnen beoordelen en interpreteren van de sedatiediepte # Het garanderen van de noodzakelijke monitoring van vitale parameters en # Geschoold zijn in de eigenschappen en neveneffecten van de toegepaste # Het kennen en door herhaalde training beheersen van die technieken (zoals bijvoorbeeld gedoceerd in de Advanced Life Support (ALS)) die bedoeld zijn om een open luchtweg te garanderen, masker/ballonbeademing te verrichten, en een diepe bradycardie of asystolie te - De observaties en bevindingen tijdens de recoveryperiode dienen schriftelijk gedocumenteerd de bewaakte vitale parameters, de evolutie van het - Het bepalen van het ontslagmoment moet beschouwd worden als een formele # Gebaseerd is op een aantal op voorhand vastgelegde objectiveerbare criteria - Voordat de patiënt kan worden ontslagen dient aan een aantal voorwaarden # De patiënt is ononderbroken helder en georiënteerd, d w z heeft hetzelfde # De vitale parameters van ademhaling en circulatie zijn normaal # De patiënt kan drinken, is niet misselijk en heeft adequate pijnstilling - een uur na de laatste intraveneuze gift van sedativa <DATUM> Bij ontslag ontvangt de patiënt of zijn/haar ouders/verzorgers een begrijpelijk - Eventuele relevante instructies voor het post-PSA beloop - Uitleg over eventuele laattijdige bijwerkingen en wat daarmee moet worden gedaan - Een telefoonnummer voor het melden van complicaties en voor verdere adviezen # Bloeddruk ## tot ## mm van het allemaal en niveau # <PERSOON> zuurstof noodzakelijk om de SpO# ) ## % te houden Maximale score ##; score van # of meer voor ontslag uit de recovery # Kan normaal lopen, is niet duizelig of beweegt zich voort volgens het niveau voor de Pijn - acceptabel voor de patiënt, onder controle met medicatie per os # Ja # Minimaal het verband hoeft niet gewisseld te worden # Matig, het verband moet twee keer gewisseld worden Maximale score ##; score van # of meer voor ontslag naar huis Aldrete JA <PERSOON> postanesthesia recovery score revisited <PERSOON> ###; # ##-## ASA Practice Guidelines for Sedation and Analgesia by non anesthesiologists Anesthesiol <PERSOON> F et al Should adult patiënts drink fluids before discharge after surgery? Anesth Analg <PERSOON> SI et al; Discharge criteria and complications after ambulatory surgery <PERSOON> TH, Hirota WK, Guidelines for conscious sedation and monitoring during Vraag ## Welke geneesmiddelen en technieken komen in aanmerking voor PSA door een De werkgroep spreekt de voorkeur uit voor de intraveneuze toegangsweg onder bepaalde voorwaarden Langwerkende intramusculair of rectaal toegediende middelen hebben niet de voorkeur vanwege het onvoorspelbare sedatieniveau en de onvoorspelbare duur van het effect.
| 613 | nvmdl |
- Eventuele relevante instructies voor het post-PSA beloop - Uitleg over eventuele laattijdige bijwerkingen en wat daarmee moet worden gedaan - Een telefoonnummer voor het melden van complicaties en voor verdere adviezen # Bloeddruk ## tot ## mm van het allemaal en niveau # <PERSOON> zuurstof noodzakelijk om de SpO# ) ## % te houden Maximale score ##; score van # of meer voor ontslag uit de recovery # Kan normaal lopen, is niet duizelig of beweegt zich voort volgens het niveau voor de Pijn - acceptabel voor de patiënt, onder controle met medicatie per os # Ja # Minimaal het verband hoeft niet gewisseld te worden # Matig, het verband moet twee keer gewisseld worden Maximale score ##; score van # of meer voor ontslag naar huis Aldrete JA <PERSOON> postanesthesia recovery score revisited <PERSOON> ###; # ##-## ASA Practice Guidelines for Sedation and Analgesia by non anesthesiologists Anesthesiol <PERSOON> F et al Should adult patiënts drink fluids before discharge after surgery? Anesth Analg <PERSOON> SI et al; Discharge criteria and complications after ambulatory surgery <PERSOON> TH, Hirota WK, Guidelines for conscious sedation and monitoring during Vraag ## Welke geneesmiddelen en technieken komen in aanmerking voor PSA door een De werkgroep spreekt de voorkeur uit voor de intraveneuze toegangsweg onder bepaalde voorwaarden Langwerkende intramusculair of rectaal toegediende middelen hebben niet de voorkeur vanwege het onvoorspelbare sedatieniveau en de onvoorspelbare duur van het effect kortdurend stilliggen, is rectale toediening van kortwerkende sedativa acceptabel Dosering van intraveneuze middelen dient niet alleen plaats te vinden op basis van berekeningen die uitgaan van het lichaamsgewicht Die kunnen hooguit dienen als globaal Het allerbelangrijkste is het titreren van de medicatie Daarmee wordt bedoeld het toedienen in kleine, lagere doses met voldoende tussenpozen totdat het gewenste sedatieniveau is bereikt De risicoâs van oversedatie worden op deze wijze beperkt Sedativa en/of analgetica dienen vóór de ingreep te worden toegediend Hiermee moet niet worden gewacht tot de patiënt pijn ervaart Wanneer ook lokale anesthesie moet worden gegeven, is de reactie van de patiënt op de verdovende injectie een goede maat voor het De keuze van de aanvullende PSA techniek is afhankelijk van de conditie van de patiënt, de onderliggende aandoening, de aard van ingreep/procedure, de ervaring van de behandelaar Vanwege de beheersbaarheid en stuurbaarheid gaat de voorkeur uit naar kortwerkende middelen De werkgroep is van mening dat terughoudend moet worden omgegaan met de combinatie van intraveneuze middelen Met name de combinatie van een kortwerkend aanzienlijk risico op ademdepressie en ademstilstand De ervaring heeft echter geleerd dat wanneer strikt aan de genoemde voorwaarden wordt voldaan, met name wanneer de behandelend specialist getraind is in bewaking van de patiënt en vaardigheden kan toepassen om de luchtweg vrij te houden en de ademhaling en circulatie te ondersteunen, verlaagde doses van kortwerkende analgetica, voorzichtig intraveneus toegediend, op goede indicatie, kwalitatief op aanvaardbare wijze kunnen worden toegepast en voordelen.
| 584 | nvmdl |
stilliggen, is rectale toediening van kortwerkende sedativa acceptabel Dosering van intraveneuze middelen dient niet alleen plaats te vinden op basis van berekeningen die uitgaan van het lichaamsgewicht Die kunnen hooguit dienen als globaal Het allerbelangrijkste is het titreren van de medicatie Daarmee wordt bedoeld het toedienen in kleine, lagere doses met voldoende tussenpozen totdat het gewenste sedatieniveau is bereikt De risicoâs van oversedatie worden op deze wijze beperkt Sedativa en/of analgetica dienen vóór de ingreep te worden toegediend Hiermee moet niet worden gewacht tot de patiënt pijn ervaart Wanneer ook lokale anesthesie moet worden gegeven, is de reactie van de patiënt op de verdovende injectie een goede maat voor het De keuze van de aanvullende PSA techniek is afhankelijk van de conditie van de patiënt, de onderliggende aandoening, de aard van ingreep/procedure, de ervaring van de behandelaar Vanwege de beheersbaarheid en stuurbaarheid gaat de voorkeur uit naar kortwerkende middelen De werkgroep is van mening dat terughoudend moet worden omgegaan met de combinatie van intraveneuze middelen Met name de combinatie van een kortwerkend aanzienlijk risico op ademdepressie en ademstilstand De ervaring heeft echter geleerd dat wanneer strikt aan de genoemde voorwaarden wordt voldaan, met name wanneer de behandelend specialist getraind is in bewaking van de patiënt en vaardigheden kan toepassen om de luchtweg vrij te houden en de ademhaling en circulatie te ondersteunen, verlaagde doses van kortwerkende analgetica, voorzichtig intraveneus toegediend, op goede indicatie, kwalitatief op aanvaardbare wijze kunnen worden toegepast en voordelen tot de helft moet worden gereduceerd van de dosis die bij afzonderlijk gebruik zou worden Een eenduidige aanbeveling over doseringen is niet te geven; een systeem van scoren van het sedatieniveau kan worden gebruikt om met intraveneuze middelen tot een gewenst De voorkeur gaat uit naar kortwerkende middelen Combinaties van middelen veroorzaken een hoger risico Sedatie en/of analgesie (PSA) bij kinderen en patiënten met een verstandelijke handicap verdient bijzondere expertise, gezien hun grotere psychische en Alfentanil is een synthetisch opioïd met een sterk analgetische werking De pijnstillende werking is vrijwel direct maximaal en houdt ##-## minuten aan Alfentanil wordt in de lever omgezet in niet-werkzame metabolieten De halfwaardetijd is ongeveer ## minuten Ademhalingsdepressie (vooral bij doses hoger dan # mg), bradycardie, spierrigiditeit (vooral op de thorax, te verminderen door lage doses langzaam te injecteren), misselijkheid en alcoholisme en obesitas dient de dosering te worden aangepast, evenals bij ouderen Het gebruik tijdens of binnen # weken na behandeling met niet-selectieve MAO-remmers moet worden vermeden De werkingsduur kan worden verlengd door gelijktijdig gebruik met erytromycine of cimetidine Over het gebruik tijdens de zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij dierproeven Op grond van farmacologische werkzaamheid is schadelijkheid bij gebruik tijdens zwangerschap echter wel mogelijk Wanneer alfentanil vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat leiden Vooral bij prematuren is de kans op ademhalingsdepressie verhoogd.
| 562 | nvmdl |
worden gereduceerd van de dosis die bij afzonderlijk gebruik zou worden Een eenduidige aanbeveling over doseringen is niet te geven; een systeem van scoren van het sedatieniveau kan worden gebruikt om met intraveneuze middelen tot een gewenst De voorkeur gaat uit naar kortwerkende middelen Combinaties van middelen veroorzaken een hoger risico Sedatie en/of analgesie (PSA) bij kinderen en patiënten met een verstandelijke handicap verdient bijzondere expertise, gezien hun grotere psychische en Alfentanil is een synthetisch opioïd met een sterk analgetische werking De pijnstillende werking is vrijwel direct maximaal en houdt ##-## minuten aan Alfentanil wordt in de lever omgezet in niet-werkzame metabolieten De halfwaardetijd is ongeveer ## minuten Ademhalingsdepressie (vooral bij doses hoger dan # mg), bradycardie, spierrigiditeit (vooral op de thorax, te verminderen door lage doses langzaam te injecteren), misselijkheid en alcoholisme en obesitas dient de dosering te worden aangepast, evenals bij ouderen Het gebruik tijdens of binnen # weken na behandeling met niet-selectieve MAO-remmers moet worden vermeden De werkingsduur kan worden verlengd door gelijktijdig gebruik met erytromycine of cimetidine Over het gebruik tijdens de zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij dierproeven Op grond van farmacologische werkzaamheid is schadelijkheid bij gebruik tijdens zwangerschap echter wel mogelijk Wanneer alfentanil vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat leiden Vooral bij prematuren is de kans op ademhalingsdepressie verhoogd De analgetische werking is maximaal <DATUM> minuten na intraveneuze en # minuten na intramusculaire toediening De werking houdt #,<DATUM> uur, respectievelijk <DATUM> uur aan Fentanyl wordt grotendeels in de lever omgezet De metabolieten worden samen met ##% fentanyl in Ademhalingsdepressie, bradycardie, spierrigiditeit (vooral op de thorax), misselijkheid en alcoholisme en obesitas dient de dosering te worden aangepast, evenals bij oudere patiënten Het gebruik tijdens of binnen # weken na behandeling met niet-selectieve MAOremmers moet worden vermeden Over gebruik tijdens de zwangerschap bij de mens is tijdens zwangerschap mogelijk Wanneer fentanyl vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat leiden Vooral bij prematuren is de kans op ademhalingsdepressie verhoogd Parenterale doses hoger dan #,# mg mogen slechts onder beademing worden toegediend Morfine grijpt aan op de opioïdreceptoren, waardoor de pijnperceptie en de emotionele respons op de pijn veranderen Na subcutane en intramusculaire toediening is de absorptie goed Maximale analgesie treedt op binnen ##-## minuten na subcutane toediening, ##-## werking kan tot # uur aanhouden Morfine wordt voor ongeveer ##% in de lever omgezet in inactieve metabolieten en voor ongeveer #% in het actieve # glucuronide Dit morfine # glucuronide passeert de bloed liquorbarrière en heeft een sterkere analgetische werking dan het morfine Morfine en de metabolieten worden voor ##% via de urine uitgescheiden, <DATUM> wordt met de feces uitgescheiden, een groot gedeelte hiervan via de gal Effecten via het centrale zenuwstelsel.
| 606 | nvmdl |
werking is maximaal <DATUM> minuten na intraveneuze en # minuten na intramusculaire toediening De werking houdt #,<DATUM> uur, respectievelijk <DATUM> uur aan Fentanyl wordt grotendeels in de lever omgezet De metabolieten worden samen met ##% fentanyl in Ademhalingsdepressie, bradycardie, spierrigiditeit (vooral op de thorax), misselijkheid en alcoholisme en obesitas dient de dosering te worden aangepast, evenals bij oudere patiënten Het gebruik tijdens of binnen # weken na behandeling met niet-selectieve MAOremmers moet worden vermeden Over gebruik tijdens de zwangerschap bij de mens is tijdens zwangerschap mogelijk Wanneer fentanyl vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat leiden Vooral bij prematuren is de kans op ademhalingsdepressie verhoogd Parenterale doses hoger dan #,# mg mogen slechts onder beademing worden toegediend Morfine grijpt aan op de opioïdreceptoren, waardoor de pijnperceptie en de emotionele respons op de pijn veranderen Na subcutane en intramusculaire toediening is de absorptie goed Maximale analgesie treedt op binnen ##-## minuten na subcutane toediening, ##-## werking kan tot # uur aanhouden Morfine wordt voor ongeveer ##% in de lever omgezet in inactieve metabolieten en voor ongeveer #% in het actieve # glucuronide Dit morfine # glucuronide passeert de bloed liquorbarrière en heeft een sterkere analgetische werking dan het morfine Morfine en de metabolieten worden voor ##% via de urine uitgescheiden, <DATUM> wordt met de feces uitgescheiden, een groot gedeelte hiervan via de gal Effecten via het centrale zenuwstelsel Misselijkheid en braken treden op door directe stimulatie van de chemoreceptor trigger zone In zeldzame gevallen zijn convulsies gemeld maagontlediging, verminderde secretie vanuit de gal, darm en pancreas, verhoogde tonus in het colon (tot spasme), obstipatie, galkoliek en urineretentie Door verminderde uterusmotiliteit kan de duur van de partus verlengd worden Cardiovasculaire effecten (bij een liggende patiënt zijn deze gering bij lage doses) perifere vasodilatatie, verminderde perifere weerstand en baroreceptorreflex Bij opstaan kunnen orthostatische hypotensie en flauwvallen optreden Hoge doses veroorzaken hypotensie en Bij acute ademhalingsdepressie, obstructieve longziekte, cyanose, hersentrauma, verhoogde intracraniale druk, coma, diarree door pseudomembraneuze colitis ten gevolge van antibiotica, diarree door vergiftiging, ileus en overgevoeligheid dient morfine niet te Voorzichtigheid is geboden bij ouderen en kinderen en bij patiënten met hypothyreoïdie, myxoedeem, cardiovasculaire aandoeningen, galblaasaandoeningen of galstenen, recente epilepsie, behandeling met een MAO remmer, leverfunctiestoornis, ernstige nierfunctiestoornis of prostaathypertofie Kinderen zijn verhoogd gevoelig, vooral voor de ademhalingsdepressie Morfine is voorzover bekend niet schadelijk voor de foetus indien het ruim voor de partus wordt toegediend Wanneer morfine vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat Bij slechte circulatie dient morfine langzaam intraveneus te worden gegeven, omdat het Etomidaat is een kortwerkend intraveneus sedativum/hypnoticum, bewustzijnsdaling of verlies treedt op binnen # minuut na injectie Het middel heeft geen analgetische eigenschappen Het beïnvloedt het cardiovasculaire systeem niet of nauwelijks De ademhaling kan door etomidaat worden geremd tot apneu toe.
| 610 | nvmdl |
Misselijkheid en braken treden op door directe stimulatie van de chemoreceptor trigger zone In zeldzame gevallen zijn convulsies gemeld maagontlediging, verminderde secretie vanuit de gal, darm en pancreas, verhoogde tonus in het colon (tot spasme), obstipatie, galkoliek en urineretentie Door verminderde uterusmotiliteit kan de duur van de partus verlengd worden Cardiovasculaire effecten (bij een liggende patiënt zijn deze gering bij lage doses) perifere vasodilatatie, verminderde perifere weerstand en baroreceptorreflex Bij opstaan kunnen orthostatische hypotensie en flauwvallen optreden Hoge doses veroorzaken hypotensie en Bij acute ademhalingsdepressie, obstructieve longziekte, cyanose, hersentrauma, verhoogde intracraniale druk, coma, diarree door pseudomembraneuze colitis ten gevolge van antibiotica, diarree door vergiftiging, ileus en overgevoeligheid dient morfine niet te Voorzichtigheid is geboden bij ouderen en kinderen en bij patiënten met hypothyreoïdie, myxoedeem, cardiovasculaire aandoeningen, galblaasaandoeningen of galstenen, recente epilepsie, behandeling met een MAO remmer, leverfunctiestoornis, ernstige nierfunctiestoornis of prostaathypertofie Kinderen zijn verhoogd gevoelig, vooral voor de ademhalingsdepressie Morfine is voorzover bekend niet schadelijk voor de foetus indien het ruim voor de partus wordt toegediend Wanneer morfine vlak vóór (<DATUM> uur) of tijdens de bevalling wordt toegediend, kan het tot ademhalingsdepressie en onherstelbare schade bij de neonaat Bij slechte circulatie dient morfine langzaam intraveneus te worden gegeven, omdat het Etomidaat is een kortwerkend intraveneus sedativum/hypnoticum, bewustzijnsdaling of verlies treedt op binnen # minuut na injectie Het middel heeft geen analgetische eigenschappen Het beïnvloedt het cardiovasculaire systeem niet of nauwelijks De ademhaling kan door etomidaat worden geremd tot apneu toe Etomidaat wordt snel vanuit het plasma verdeeld naar de hersenen en andere weefsels De ongeveer # minuten) verklaart de korte werkingsduur De terminale halfwaardetijd, een functie van metabolisme en excretie, is ongeveer <DATUM> uur Continue toediening is gecontraindiceerd Etomidaat veroorzaakt bij ongeveer de helft van de patiënten aanzienlijke pijn bij het inspuiten Misselijkheid en braken komen relatief vaak voor na etomidaat Het onderdrukt de humorale adrenocorticale stressrespons van het lichaam Ook spiertrekkingen na de intraveneuze injectie van etomidaat komt relatief vaak voor Bij patiënten met levercirrose moet de dosis etomidaat worden gereduceerd Over effecten van etomidaat in de zwangerschap zijn onvoldoende gegevens bekend om het aan te Etomidaat intraveneus is ongeschikt als mono-sedativum Het is vrijwel uitsluitend in gebruik als inductiehypnoticum in de anesthesiologie In sommige omstandigheden worden kleine doses etomidaat toegepast om kortdurend het sedatieniveau te verdiepen Cave adem- en Midazolam is een kortwerkend sedativum/hypnoticum Voor aanvullende sedatie heeft het de plaats ingenomen van diazepam, dat een lange halfwaarde heeft (##-## uur) Het werkingsmechanisme van midazolam is anxiolyse, sedatie, amnesie Het geeft geen analgesie De pijnstimulans kan verhoogd zijn Bewustzijnsverlies treedt op binnen <DATUM> # minuten na injectie Er is sprake van een sterke anterograde amnesie In vergelijking met andere benzodiazepine treedt eerder herstel op van de psychomotore functies Midazolam wordt snel en volledig gemetaboliseerd in de lever en omgezet in actieve metabolieten die worden uitgescheiden in de urine De halfwaardetijd van midazolam.
| 574 | nvmdl |
snel vanuit het plasma verdeeld naar de hersenen en andere weefsels De ongeveer # minuten) verklaart de korte werkingsduur De terminale halfwaardetijd, een functie van metabolisme en excretie, is ongeveer <DATUM> uur Continue toediening is gecontraindiceerd Etomidaat veroorzaakt bij ongeveer de helft van de patiënten aanzienlijke pijn bij het inspuiten Misselijkheid en braken komen relatief vaak voor na etomidaat Het onderdrukt de humorale adrenocorticale stressrespons van het lichaam Ook spiertrekkingen na de intraveneuze injectie van etomidaat komt relatief vaak voor Bij patiënten met levercirrose moet de dosis etomidaat worden gereduceerd Over effecten van etomidaat in de zwangerschap zijn onvoldoende gegevens bekend om het aan te Etomidaat intraveneus is ongeschikt als mono-sedativum Het is vrijwel uitsluitend in gebruik als inductiehypnoticum in de anesthesiologie In sommige omstandigheden worden kleine doses etomidaat toegepast om kortdurend het sedatieniveau te verdiepen Cave adem- en Midazolam is een kortwerkend sedativum/hypnoticum Voor aanvullende sedatie heeft het de plaats ingenomen van diazepam, dat een lange halfwaarde heeft (##-## uur) Het werkingsmechanisme van midazolam is anxiolyse, sedatie, amnesie Het geeft geen analgesie De pijnstimulans kan verhoogd zijn Bewustzijnsverlies treedt op binnen <DATUM> # minuten na injectie Er is sprake van een sterke anterograde amnesie In vergelijking met andere benzodiazepine treedt eerder herstel op van de psychomotore functies Midazolam wordt snel en volledig gemetaboliseerd in de lever en omgezet in actieve metabolieten die worden uitgescheiden in de urine De halfwaardetijd van midazolam De halfwaardetijden zijn echter verlengd bij ouderen en patiënten met decompensatio cordis en chronische nierinsufficiëntie Bij ernstige nierinsufficiëntie kunnen ook de metabolieten zich opstapelen, waardoor de sedering erg lang kan aanhouden na staken van de toediening Combinaties van midazolam met opioïden, vooral wanneer deze intraveneus worden toegediend, kunnen de ademhaling aanzienlijk remmen Dit kan soms leiden tot cerebrale De combinatie van midazolam met opioïden dient voorzichtig te worden gehanteerd Indien (aanvullende) analgesie wordt gewenst, kan een intramusculaire toediening van een adequate dosis ruim vóór de ingreep worden overwogen, waarbij met een lange werkingsduur rekening moet worden gehouden Aanpassing van de intraveneuze toediening van midazolam is noodzakelijk Intramusculaire injecties bij kinderen zijn ongewenst De werkgroep geeft echter de voorkeur aan kortwerkende opioïden, intraveneus toegediend in lage doses Nadat het maximale effect van het opioïd is waargenomen en is gestabiliseerd, kan in verlaagde doses (ongeveer de helft van de dosis zonder opioïd) midazolam over ## seconden worden toegediend onder nauwkeurige bewaking Zo kan de synergie tussen beide middelen in dosisaanpassing naar omlaag als voordeel worden <PERSOON> doses alfentanil of fentanyl (ongeveer ¼ van de dosis zonder sedativum) kunnen toegepast worden bij korte zeer pijnlijke episoden tijdens een diagnostische of therapeutische ingreep, waarbij de arts bedacht moet zijn op gevaarlijke onderdrukking van het ademcentrum leidend tot onvoorziene ademdepressie, ademstilstand en circulatiestilstand, zeker als even later de pijnprikkel is verdwenen Pijn op de injectieplaats komt zelden voor De toediening van midazolam kan leiden tot paradoxale reacties als dysforie, agitatie en onrust.
| 568 | nvmdl |
zijn echter verlengd bij ouderen en patiënten met decompensatio cordis en chronische nierinsufficiëntie Bij ernstige nierinsufficiëntie kunnen ook de metabolieten zich opstapelen, waardoor de sedering erg lang kan aanhouden na staken van de toediening Combinaties van midazolam met opioïden, vooral wanneer deze intraveneus worden toegediend, kunnen de ademhaling aanzienlijk remmen Dit kan soms leiden tot cerebrale De combinatie van midazolam met opioïden dient voorzichtig te worden gehanteerd Indien (aanvullende) analgesie wordt gewenst, kan een intramusculaire toediening van een adequate dosis ruim vóór de ingreep worden overwogen, waarbij met een lange werkingsduur rekening moet worden gehouden Aanpassing van de intraveneuze toediening van midazolam is noodzakelijk Intramusculaire injecties bij kinderen zijn ongewenst De werkgroep geeft echter de voorkeur aan kortwerkende opioïden, intraveneus toegediend in lage doses Nadat het maximale effect van het opioïd is waargenomen en is gestabiliseerd, kan in verlaagde doses (ongeveer de helft van de dosis zonder opioïd) midazolam over ## seconden worden toegediend onder nauwkeurige bewaking Zo kan de synergie tussen beide middelen in dosisaanpassing naar omlaag als voordeel worden <PERSOON> doses alfentanil of fentanyl (ongeveer ¼ van de dosis zonder sedativum) kunnen toegepast worden bij korte zeer pijnlijke episoden tijdens een diagnostische of therapeutische ingreep, waarbij de arts bedacht moet zijn op gevaarlijke onderdrukking van het ademcentrum leidend tot onvoorziene ademdepressie, ademstilstand en circulatiestilstand, zeker als even later de pijnprikkel is verdwenen Pijn op de injectieplaats komt zelden voor De toediening van midazolam kan leiden tot paradoxale reacties als dysforie, agitatie en onrust en verschillen niet van die van overige benzodiazepinen Frequent wordt na intraveneuze toediening een korte apneu gezien die door het snel en spontaan hervatten van de ademhaling klinisch zelden belangrijk is Dat onderstreept het belang van de langzame Midazolam dient niet te worden gebruikt bij myasthenia gravis Bij ouderen en patiënten met lever- en/of nierfunctiestoornissen wordt een lagere aanvangsdosis aangeraden Over gebruik tijdens de zwangerschap is bij de mens onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Cave gelijktijdig gebruik met erytromycine Orale toediening van midazolam is voor een betrouwbare sedatie niet geschikt De rectale toediening van midazolam wordt veelvuldig toegepast De werking van het midazolam kan worden geantagoneerd met flumazenil Routinematige toediening hiervan wijst de werkgroep af; flumazenil dient te worden gereserveerd voor calamiteiten als ademdepressie en/of hypoxemie Het gebruik van flumazenil als wekmiddel wijst de werkgroep af Propofol is een kortwerkend sedativum/hypnoticum met een geringe therapeutische breedte Bewustzijnsverlies treedt op binnen # minuut na injectie Het farmacon is een lipofiele verbinding en wordt verwerkt in een emulsie met ei-lecithine en gefractioneerde sojaolie Propofol wordt in de lever omgezet in inactieve metabolieten, die voor circa ##% worden uitgescheiden in de urine De uitscheiding verloopt bifasisch met halfwaardetijden van respectievelijk ## minuten en # uur of meer Bij kortdurende ingrepen (van minder dan # uur) bepalen de distributiefase en de eerste eliminatiefase de uitscheidingssnelheid Het middel.
| 554 | nvmdl |
en verschillen niet van die van overige benzodiazepinen Frequent wordt na intraveneuze toediening een korte apneu gezien die door het snel en spontaan hervatten van de ademhaling klinisch zelden belangrijk is Dat onderstreept het belang van de langzame Midazolam dient niet te worden gebruikt bij myasthenia gravis Bij ouderen en patiënten met lever- en/of nierfunctiestoornissen wordt een lagere aanvangsdosis aangeraden Over gebruik tijdens de zwangerschap is bij de mens onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Cave gelijktijdig gebruik met erytromycine Orale toediening van midazolam is voor een betrouwbare sedatie niet geschikt De rectale toediening van midazolam wordt veelvuldig toegepast De werking van het midazolam kan worden geantagoneerd met flumazenil Routinematige toediening hiervan wijst de werkgroep af; flumazenil dient te worden gereserveerd voor calamiteiten als ademdepressie en/of hypoxemie Het gebruik van flumazenil als wekmiddel wijst de werkgroep af Propofol is een kortwerkend sedativum/hypnoticum met een geringe therapeutische breedte Bewustzijnsverlies treedt op binnen # minuut na injectie Het farmacon is een lipofiele verbinding en wordt verwerkt in een emulsie met ei-lecithine en gefractioneerde sojaolie Propofol wordt in de lever omgezet in inactieve metabolieten, die voor circa ##% worden uitgescheiden in de urine De uitscheiding verloopt bifasisch met halfwaardetijden van respectievelijk ## minuten en # uur of meer Bij kortdurende ingrepen (van minder dan # uur) bepalen de distributiefase en de eerste eliminatiefase de uitscheidingssnelheid Het middel De stuurbaarheid kan nog verder worden vergroot door gebruik te maken van een âTarget-Controlled Infusionâ-techniek (Diprifusor®) Hiermee kan snel en op eenvoudige wijze een vooraf ingestelde plasmaspiegel van propofol worden bereikt Bij ##% van de patiënten komt pijn op de injectieplaats voor Dit kan worden voorkomen door kort vooraf lidocaïne ## mg intraveneus te geven Soms kunnen geringe excitatie, tijdelijke apneu, hypotensie, bradycardie en tromboflebitis voorkomen Kortdurende onrust en euforie na beëindiging van de toediening van propofol met ontremde fantasieën zijn Startdoses hoeven niet te worden aangepast bij lever- en/of nierfunctiestoornissen Propofol dient niet te worden toegepast bij kinderen jonger dan <LEEFTIJD> jaar, omdat veiligheid en effectiviteit in deze groep van patiënten niet zijn aangetoond Kinderen behoeven relatief hogere doseringen dan volwassenen Bij kinderen worden bijwerkingen van propofol minder vaak waargenomen dan bij volwassenen Over gebruik tijdens de zwangerschap is bij de mens onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Omdat propofol is verwerkt in een emulsie (Diprivan®), mag het niet via een membraanfilter worden toegediend Het mag maximaal # op # worden verdund; hiervoor mag uitsluitend #% glucose worden gebruikt De concentratie mag niet minder zijn dan # mg/ml De werking van propofol is niet antagoneerbaar Propofol is voor toepassing anders dan voor algemene analgesie niet geregistreerd voor kinderen jonger dan <LEEFTIJD> jaar Ketamine veroorzaakt een diepe analgesie vooral voor pijnprikkels die vanuit de extremiteiten de hersenen bereiken, maar minder voor pijn in de romp Het veroorzaakt een.
| 572 | nvmdl |
vergroot door gebruik te maken van een âTarget-Controlled Infusionâ-techniek (Diprifusor®) Hiermee kan snel en op eenvoudige wijze een vooraf ingestelde plasmaspiegel van propofol worden bereikt Bij ##% van de patiënten komt pijn op de injectieplaats voor Dit kan worden voorkomen door kort vooraf lidocaïne ## mg intraveneus te geven Soms kunnen geringe excitatie, tijdelijke apneu, hypotensie, bradycardie en tromboflebitis voorkomen Kortdurende onrust en euforie na beëindiging van de toediening van propofol met ontremde fantasieën zijn Startdoses hoeven niet te worden aangepast bij lever- en/of nierfunctiestoornissen Propofol dient niet te worden toegepast bij kinderen jonger dan <LEEFTIJD> jaar, omdat veiligheid en effectiviteit in deze groep van patiënten niet zijn aangetoond Kinderen behoeven relatief hogere doseringen dan volwassenen Bij kinderen worden bijwerkingen van propofol minder vaak waargenomen dan bij volwassenen Over gebruik tijdens de zwangerschap is bij de mens onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Omdat propofol is verwerkt in een emulsie (Diprivan®), mag het niet via een membraanfilter worden toegediend Het mag maximaal # op # worden verdund; hiervoor mag uitsluitend #% glucose worden gebruikt De concentratie mag niet minder zijn dan # mg/ml De werking van propofol is niet antagoneerbaar Propofol is voor toepassing anders dan voor algemene analgesie niet geregistreerd voor kinderen jonger dan <LEEFTIJD> jaar Ketamine veroorzaakt een diepe analgesie vooral voor pijnprikkels die vanuit de extremiteiten de hersenen bereiken, maar minder voor pijn in de romp Het veroorzaakt een lichtreactie) Ketamine geeft amnesie en analgesie, zelden ademhalingsdepressie De Na intraveneuze toediening treedt de werking na ##-## seconden in en houdt na een eenmalige gift <DATUM> minuten aan Bij intramusculaire toediening treedt de werking na <DATUM> minuten in en houdt ##-## minuten aan Ketamine wordt in de lever gemetaboliseerd en via de nieren uitgescheiden De metabolieten hebben een analgetische werking, waardoor de analgetische werking langer aanhoudt dan de hypnotische werking De halfwaardetijd is Hypertensie, lichte prikkeling van de ademhaling, soms juist snel voorbijgaande speekselsecretie, verhoging van de intracraniale en intraoculaire druk Tijdens de herstelfase kunnen psychische stoornissen voorkomen (onaangename dromen, irrationeel gedrag, opwinding, desoriëntatie, delirium, hallucinaties en visioenen) Deze kunnen worden Ketamine kan zover bekend zonder bezwaar worden gebruikt tijdens de zwangerschap Geadviseerd wordt om bij kinderen ketamine te combineren met een anticholinergicum om De cocktails (cocktail Lytique, Toronto-cocktail) worden als obsoleet beschouwd, gezien de zeer grote variatie in begin en einde van de werking en de kans op oversedering De volgende middelen worden door de werkgroep afgewezen als middelen toe te passen voor intraveneuze sedatie chloralhydraat, thalamonal, droperidol, barbituraten, diazepam De redenen hiervoor zijn onder meer lange werkingsduur, onvoorspelbare werkingsduur, Antagonist van de centrale effecten van benzodiazepinen De aanvangsdosis bedraagt #,# mg in ## seconden, zo nodig na telkens # minuut gevolgd door #,# mg totdat de gewenste bewustzijnsgraad is bereikt, gewoonlijk #,#-#,# mg, maximaal # mg in totaal Flumazenil wordt in de lever vrijwel volledig omgezet in niet actieve metabolieten.
| 614 | nvmdl |
Ketamine geeft amnesie en analgesie, zelden ademhalingsdepressie De Na intraveneuze toediening treedt de werking na ##-## seconden in en houdt na een eenmalige gift <DATUM> minuten aan Bij intramusculaire toediening treedt de werking na <DATUM> minuten in en houdt ##-## minuten aan Ketamine wordt in de lever gemetaboliseerd en via de nieren uitgescheiden De metabolieten hebben een analgetische werking, waardoor de analgetische werking langer aanhoudt dan de hypnotische werking De halfwaardetijd is Hypertensie, lichte prikkeling van de ademhaling, soms juist snel voorbijgaande speekselsecretie, verhoging van de intracraniale en intraoculaire druk Tijdens de herstelfase kunnen psychische stoornissen voorkomen (onaangename dromen, irrationeel gedrag, opwinding, desoriëntatie, delirium, hallucinaties en visioenen) Deze kunnen worden Ketamine kan zover bekend zonder bezwaar worden gebruikt tijdens de zwangerschap Geadviseerd wordt om bij kinderen ketamine te combineren met een anticholinergicum om De cocktails (cocktail Lytique, Toronto-cocktail) worden als obsoleet beschouwd, gezien de zeer grote variatie in begin en einde van de werking en de kans op oversedering De volgende middelen worden door de werkgroep afgewezen als middelen toe te passen voor intraveneuze sedatie chloralhydraat, thalamonal, droperidol, barbituraten, diazepam De redenen hiervoor zijn onder meer lange werkingsduur, onvoorspelbare werkingsduur, Antagonist van de centrale effecten van benzodiazepinen De aanvangsdosis bedraagt #,# mg in ## seconden, zo nodig na telkens # minuut gevolgd door #,# mg totdat de gewenste bewustzijnsgraad is bereikt, gewoonlijk #,#-#,# mg, maximaal # mg in totaal Flumazenil wordt in de lever vrijwel volledig omgezet in niet actieve metabolieten Misselijkheid en braken kunnen optreden Na snelle injectie zijn angstgevoelens, Bij eenmalige toediening heeft het slechts een kortdurend effect Hierna kan een ârebound sedatieâ optreden Over het gebruik tijdens zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Naloxon is een opioïdantagonist en heeft zelf geen agonistische werking Na intraveneuze toediening treedt de werking in na <DATUM> minuten en houdt <DATUM> uur aan Naloxon wordt grotendeels in de lever gemetaboliseerd tot onwerkzame metabolieten, die via de nieren worden uitgescheiden De halfwaardetijd bedraagt ##-## minuten, bij neonaten ongeveer # Een te snel opheffen van de effecten van opioïden kan misselijkheid, braken, zweten, duizeligheid, hypertensie, tachycardie, tremoren, epileptische aanvallen en hartstilstand veroorzaken Bij zeer hoge doseringen na operatie kunnen opwinding, hypertensie en een De werkingsduur van naloxon is meestal korter dan die van opioïden De patiënt dient daarom ten minste enkele uren onder controle te blijven Over het gebruik tijdens zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen Atropine is een parasympathicolyticum Bij angstige patiënten kunnen vagale reacties verhoogt de veneuze return in deze situatie, waarbij atropine, #,###-#,### mg/kg i v (minimaal #,# mg) , de bradycardie kan verhelpen en de circulatie kan herstellen Onder meer droge mond, beperking van de visus door mydriasis en accommodatiestoornis, Relatief glaucoom In lage doses kan (initieel) een bradycardie optreden of een bestaande Vraag ##.
| 620 | nvmdl |
Misselijkheid en braken kunnen optreden Na snelle injectie zijn angstgevoelens, Bij eenmalige toediening heeft het slechts een kortdurend effect Hierna kan een ârebound sedatieâ optreden Over het gebruik tijdens zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid in dierproeven Naloxon is een opioïdantagonist en heeft zelf geen agonistische werking Na intraveneuze toediening treedt de werking in na <DATUM> minuten en houdt <DATUM> uur aan Naloxon wordt grotendeels in de lever gemetaboliseerd tot onwerkzame metabolieten, die via de nieren worden uitgescheiden De halfwaardetijd bedraagt ##-## minuten, bij neonaten ongeveer # Een te snel opheffen van de effecten van opioïden kan misselijkheid, braken, zweten, duizeligheid, hypertensie, tachycardie, tremoren, epileptische aanvallen en hartstilstand veroorzaken Bij zeer hoge doseringen na operatie kunnen opwinding, hypertensie en een De werkingsduur van naloxon is meestal korter dan die van opioïden De patiënt dient daarom ten minste enkele uren onder controle te blijven Over het gebruik tijdens zwangerschap bij de mens is onvoldoende bekend Er zijn tot dusver geen aanwijzingen Atropine is een parasympathicolyticum Bij angstige patiënten kunnen vagale reacties verhoogt de veneuze return in deze situatie, waarbij atropine, #,###-#,### mg/kg i v (minimaal #,# mg) , de bradycardie kan verhelpen en de circulatie kan herstellen Onder meer droge mond, beperking van de visus door mydriasis en accommodatiestoornis, Relatief glaucoom In lage doses kan (initieel) een bradycardie optreden of een bestaande Vraag ## Van uit de praktijk is er een grote vraag naar veilige, comfortabele, effectieve en efficiënte procedurele sedatie en analgesie (PSA) Medisch specialisten kunnen alleen aan deze grote vraag niet voldoen Aan deze toenemende behoefte zou voldaan kunnen worden door ervaringen die hiermee zijn opgedaan worden beschreven Substitutie blijkt een adequate oplossing te kunnen zijn, mits de opleiding tot âPSA-praktijkspecialistâ voor artsen nietanesthesiologen en niet-artsen (physician assistants) goed wordt vormgegeven De CBO consensus richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ uit ### adviseerde dat PSA veilig kan geschieden mits aan een aantal voorwaarden is voldaan (CBO ###) Niet-anesthesiologen hebben meestal niet de knowhow om ernstige complicaties van PSA op te vangen Om bekwaam te zijn moeten de arts en verpleegkundige of assisterende hulpkrachten die PSA toepassen daarin worden opgeleid Inmiddels is ervaring opgedaan in <LOCATIE>, bijvoorbeeld bij de endoscopieën waar vanaf ### een aangepaste richtlijn in werking is getreden Behalve de positieve ervaringen die door de MDL-artsen worden opgemerkt (betere bewaking, minder incidenten, zelden tot nooit puur PSA-gerelateerde sterfte) worden ook de gebreken gesignaleerd Met name het ontbreken van formele training en nascholing voor medewerkers en endoscopisten horen De werkgroep heeft in de literatuur gezocht naar de (basis)competenties die aanwezig moeten zijn of moeten worden verkregen, gekeken naar bestaande opleidingen in eigen land en doet op grond daarvan aanbevelingen over vorm en inhoud van het curriculum Medline werd doorzocht op literatuur gepubliceerd betreffende opleiding en nascholing rondom PSA Gezocht werd op het titelwoord âsedationâ en op de woorden âtrainingâ of.
| 622 | nvmdl |
grote vraag naar veilige, comfortabele, effectieve en efficiënte procedurele sedatie en analgesie (PSA) Medisch specialisten kunnen alleen aan deze grote vraag niet voldoen Aan deze toenemende behoefte zou voldaan kunnen worden door ervaringen die hiermee zijn opgedaan worden beschreven Substitutie blijkt een adequate oplossing te kunnen zijn, mits de opleiding tot âPSA-praktijkspecialistâ voor artsen nietanesthesiologen en niet-artsen (physician assistants) goed wordt vormgegeven De CBO consensus richtlijn âSedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologenâ uit ### adviseerde dat PSA veilig kan geschieden mits aan een aantal voorwaarden is voldaan (CBO ###) Niet-anesthesiologen hebben meestal niet de knowhow om ernstige complicaties van PSA op te vangen Om bekwaam te zijn moeten de arts en verpleegkundige of assisterende hulpkrachten die PSA toepassen daarin worden opgeleid Inmiddels is ervaring opgedaan in <LOCATIE>, bijvoorbeeld bij de endoscopieën waar vanaf ### een aangepaste richtlijn in werking is getreden Behalve de positieve ervaringen die door de MDL-artsen worden opgemerkt (betere bewaking, minder incidenten, zelden tot nooit puur PSA-gerelateerde sterfte) worden ook de gebreken gesignaleerd Met name het ontbreken van formele training en nascholing voor medewerkers en endoscopisten horen De werkgroep heeft in de literatuur gezocht naar de (basis)competenties die aanwezig moeten zijn of moeten worden verkregen, gekeken naar bestaande opleidingen in eigen land en doet op grond daarvan aanbevelingen over vorm en inhoud van het curriculum Medline werd doorzocht op literatuur gepubliceerd betreffende opleiding en nascholing rondom PSA Gezocht werd op het titelwoord âsedationâ en op de woorden âtrainingâ of Na exclusie van de artikelen tot ### bleven er ## over Na doorlezen van de titels en abstracts bleken er ## een relatie te hebben met de bovengenoemde uitgangsvraag (opleiding) Vijf artikelen hadden betrekking op PSA bij kinderen, vier op PSA in de tandheelkunde, vijf op PSA bij gastro-intestinale endoscopie, twee op spoedeisende hulp en twee artikelen op de opleiding van verpleegkundigen De internationale literatuur over opleidingen voor niet-anesthesiologen is beperkt De Alleen Babl (###) beschrijft uitvoerig de ontwikkeling en implementatie van een opleiding voor PSA bij kinderen in een IC-omgeving De invloed van het programma op de zorgkwaliteit werd geëvalueerd in een apart artikel van dezelfde auteurs (Priestley ###) Babl beschrijft de ontwikkeling van een trainingsprogramma voor PSA en noemt als belangrijkste elementen het sedatiehandboek, klinische lessen, formulieren voor het aanvragen van PSA waarin opgenomen een checklist voor contra-indicaties en schriftelijke informatie voor de patiënt of de ouders Ervaringen met de opleiding van ### professionals op het gebied van spoedeisende hulp bij kinderen en de invloed daarvan op het teweegbracht ten aanzien van documentatie, risico-inschatting en patiëntenzorg bij ### patiënten in een spoedeisende hulpafdeling en een spoedeisende hulpafdelingen voor kinderen Duidelijke verbeteringen waren de documentatie van informed consent (## vs en correcte vastlegging van vitale functies (## vs ##%, P ( # ###) Er werden ook verbeteringen geconstateerd in het vastleggen van het gewicht, overgevoeligheden, nuchter zijn en monitoring en overige informatie van belang voor veilige PSA.
| 619 | nvmdl |
van de artikelen tot ### bleven er ## over Na doorlezen van de titels en abstracts bleken er ## een relatie te hebben met de bovengenoemde uitgangsvraag (opleiding) Vijf artikelen hadden betrekking op PSA bij kinderen, vier op PSA in de tandheelkunde, vijf op PSA bij gastro-intestinale endoscopie, twee op spoedeisende hulp en twee artikelen op de opleiding van verpleegkundigen De internationale literatuur over opleidingen voor niet-anesthesiologen is beperkt De Alleen Babl (###) beschrijft uitvoerig de ontwikkeling en implementatie van een opleiding voor PSA bij kinderen in een IC-omgeving De invloed van het programma op de zorgkwaliteit werd geëvalueerd in een apart artikel van dezelfde auteurs (Priestley ###) Babl beschrijft de ontwikkeling van een trainingsprogramma voor PSA en noemt als belangrijkste elementen het sedatiehandboek, klinische lessen, formulieren voor het aanvragen van PSA waarin opgenomen een checklist voor contra-indicaties en schriftelijke informatie voor de patiënt of de ouders Ervaringen met de opleiding van ### professionals op het gebied van spoedeisende hulp bij kinderen en de invloed daarvan op het teweegbracht ten aanzien van documentatie, risico-inschatting en patiëntenzorg bij ### patiënten in een spoedeisende hulpafdeling en een spoedeisende hulpafdelingen voor kinderen Duidelijke verbeteringen waren de documentatie van informed consent (## vs en correcte vastlegging van vitale functies (## vs ##%, P ( # ###) Er werden ook verbeteringen geconstateerd in het vastleggen van het gewicht, overgevoeligheden, nuchter zijn en monitoring en overige informatie van belang voor veilige PSA sedatieopleidingen voor tandartsen met die van een voorgaande studie in ### Hij constateert een toename in het onderwijs en in de hands-on training Leitch beschrijft dat in <PERSOON> Brittannië door de beroepsgroep van tandartsen richtlijnen worden uitgegeven, maar dat bij de implementatie de Dental Sedation Teachers Group een belangrijke rol speelt Dit is een nationaal forum voor beroepsbeoefenaren die sedatieopleidingen willen geven Elk (opleidings)instituut heeft hierin een vertegenwoordiger Deze personen zijn op de hoogte De DSTG hanteert voor de opleiding in conscious sedation kwantitatieve criteria voor risicoinschatting (# gevallen), inhalatiesedatie (## gevallen) en intraveneuze sedatie (## Boynes (###) deed een prospectief enquêteonderzoek met negen vragen bij tandartsen die in ### afstudeerden Van de ### formulieren kwamen er ### ingevuld terug (respons ##%) De meerderheid constateerde dat er behoefte was aan PSA maar dat de kwaliteit van de opleiding daarvan in de Amerikaanse tandartsopleidingen overall laag was Hands-on <PERSOON> (###) onderzocht de training in sedatietechnieken van kaakchirurgen i o in het Verenigd Koninkrijk Er werden ## vragenlijsten verzonden naar afgestudeerden in de laatste drie jaar Er werden ## formulieren terug ontvangen (##%) Het bleek dat ## (##%) artsen tijdens hun opleiding sedatietraining had gekregen en dat ## (##%) tijdens hun opleiding behandeling onder PSA sedatie hadden uitgevoerd Van degenen die sedatie toepasten had ##% het laatste jaar geen resuscitatiecursus gevolgd Algemeen (##%) heerste de overtuiging dat alle kaakchirurgen sedatietraining zouden moeten krijgen en ##% dacht dat een gestructureerde kerncursus daarvoor de meest geschikte vorm was.
| 649 | nvmdl |
voorgaande studie in ### Hij constateert een toename in het onderwijs en in de hands-on training Leitch beschrijft dat in <PERSOON> Brittannië door de beroepsgroep van tandartsen richtlijnen worden uitgegeven, maar dat bij de implementatie de Dental Sedation Teachers Group een belangrijke rol speelt Dit is een nationaal forum voor beroepsbeoefenaren die sedatieopleidingen willen geven Elk (opleidings)instituut heeft hierin een vertegenwoordiger Deze personen zijn op de hoogte De DSTG hanteert voor de opleiding in conscious sedation kwantitatieve criteria voor risicoinschatting (# gevallen), inhalatiesedatie (## gevallen) en intraveneuze sedatie (## Boynes (###) deed een prospectief enquêteonderzoek met negen vragen bij tandartsen die in ### afstudeerden Van de ### formulieren kwamen er ### ingevuld terug (respons ##%) De meerderheid constateerde dat er behoefte was aan PSA maar dat de kwaliteit van de opleiding daarvan in de Amerikaanse tandartsopleidingen overall laag was Hands-on <PERSOON> (###) onderzocht de training in sedatietechnieken van kaakchirurgen i o in het Verenigd Koninkrijk Er werden ## vragenlijsten verzonden naar afgestudeerden in de laatste drie jaar Er werden ## formulieren terug ontvangen (##%) Het bleek dat ## (##%) artsen tijdens hun opleiding sedatietraining had gekregen en dat ## (##%) tijdens hun opleiding behandeling onder PSA sedatie hadden uitgevoerd Van degenen die sedatie toepasten had ##% het laatste jaar geen resuscitatiecursus gevolgd Algemeen (##%) heerste de overtuiging dat alle kaakchirurgen sedatietraining zouden moeten krijgen en ##% dacht dat een gestructureerde kerncursus daarvoor de meest geschikte vorm was opleidingen in de VS vragenlijsten en ontving er ## terug (##,#%) De meeste (##%) van de afdelingen hebben procesbeschrijvingen voor sedatie op papier Van de respondenten gebruikt ##,#% een scoringssysteem om onrust en pijn bij kinderen te schatten, met name in de onttrekkingsfase van de medicamenten Maar een objectieve maatstaf om het welzijn van Het artikel van de American Society for Gastrointestinal Endoscopy uit ### beschrijft ## eindtermen voor de opleiding van artsen die sedatie willen toepassen bij gastro-intestinale ingrepen (American Society for Gastrointestinal Endoscopy ###) Men meent dat de training het beste kan worden ingepast in de algemene opleiding voor assistenten in gastrointestinale endoscopie , pediatrische gastro-enterologie of chirurgie Training buiten deze setting zou voorstelbaar zijn, maar lijkt niet praktisch In ieder geval zijn weekend- of korte cursussen niet voldoende Toetsing van de verkregen kennis en kunde dient plaats te vinden door de PSA wordt beschouwd als een onafhankelijke medische procedure CBO Sedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologen ### Hoewel de behoefte aan PSA bij ingrepen toeneemt, ontbreekt veelal de Belangrijke elementen in een trainingsprogramma voor PSA zijn het sedatiehandboek, klinische lessen, formulieren voor het aanvragen van PSA, informatie voor de patiënt of de ouders en praktijktraining Een specifiek op PSA gericht opleidingsprogramma verbetert de documentatie, Een specifiek op PSA gericht âteachersâ forum, waarin vanuit elk (opleidings)instituut een vertegenwoordiger zitting heeft, draagt bij aan de implementatie Voor zover bekend functioneren in <LOCATIE> drie opleidingen die formeel met een certificaat worden afgesloten.
| 646 | nvmdl |
vragenlijsten en ontving er ## terug (##,#%) De meeste (##%) van de afdelingen hebben procesbeschrijvingen voor sedatie op papier Van de respondenten gebruikt ##,#% een scoringssysteem om onrust en pijn bij kinderen te schatten, met name in de onttrekkingsfase van de medicamenten Maar een objectieve maatstaf om het welzijn van Het artikel van de American Society for Gastrointestinal Endoscopy uit ### beschrijft ## eindtermen voor de opleiding van artsen die sedatie willen toepassen bij gastro-intestinale ingrepen (American Society for Gastrointestinal Endoscopy ###) Men meent dat de training het beste kan worden ingepast in de algemene opleiding voor assistenten in gastrointestinale endoscopie , pediatrische gastro-enterologie of chirurgie Training buiten deze setting zou voorstelbaar zijn, maar lijkt niet praktisch In ieder geval zijn weekend- of korte cursussen niet voldoende Toetsing van de verkregen kennis en kunde dient plaats te vinden door de PSA wordt beschouwd als een onafhankelijke medische procedure CBO Sedatie en/of analgesie (PSA) door niet-anesthesiologen ### Hoewel de behoefte aan PSA bij ingrepen toeneemt, ontbreekt veelal de Belangrijke elementen in een trainingsprogramma voor PSA zijn het sedatiehandboek, klinische lessen, formulieren voor het aanvragen van PSA, informatie voor de patiënt of de ouders en praktijktraining Een specifiek op PSA gericht opleidingsprogramma verbetert de documentatie, Een specifiek op PSA gericht âteachersâ forum, waarin vanuit elk (opleidings)instituut een vertegenwoordiger zitting heeft, draagt bij aan de implementatie Voor zover bekend functioneren in <LOCATIE> drie opleidingen die formeel met een certificaat worden afgesloten Tandartsen en hun assistenten kunnen een specifieke nascholingscursus volgen, waar men leert inhalatiesedatie toe te dienen met een mengsel van lachgas en zuurstof (zie hiervoor ook het specialisme specifieke hoofdstuk) De cursus wordt sinds ### éénmaal per jaar gegeven voor ##-## personen onder auspiciën van het ACTA, de gezamenlijke tandheelkundige opleiding van de <PERSOON> en de Vrije Universiteit ((WEBLINK)) De tandartsopleider certificeert de deelnemers Het aantal tandartsen en â assistenten dat op het moment sedatie met lachgas toepast is niet precies bekend, maar is vermoedelijk kleiner dan twee honderd (<PERSOON> mededeling februari ###) In <LOCATIE> is bekend dat de CASA-klinieken voor zwangerschapsafbreking de consensus van ### geïmplementeerd hebben Er is een formele opleiding waarvoor artsen en verpleegkundigen worden toegelaten en waarbij na toetsing van theorie en praktijk een bekwaamheidscertificaat kan worden behaald, verstrekt door de anesthesioloog die voor de opleiding verantwoordelijk is Men dient tenminste ## dagen praktijkopleiding gevolgd te hebben, woont dan ongeveer ### behandelingen bij en verricht tenminste ## sedaties zelfstandig Overigens is het de opleider die bepaalt wanneer er voldoende hands-on vaardigheid verkregen is Sinds ### heeft een dertigtal artsen en verpleegkundigen de opleiding met goed gevolg afgesloten Het certificaat verklaart de professional bevoegd voor vasectomie), met beperkingen (zoals BMI ( ##, ASA # alleen na consult anesthesioloog) Er wordt gebruik gemaakt van een single drug protocol (titratie met propofol) met daarnaast lokale anesthesie als pijnstilling Verpleegkundigen hebben beperkte competenties na.
| 618 | nvmdl |
nascholingscursus volgen, waar men leert inhalatiesedatie toe te dienen met een mengsel van lachgas en zuurstof (zie hiervoor ook het specialisme specifieke hoofdstuk) De cursus wordt sinds ### éénmaal per jaar gegeven voor ##-## personen onder auspiciën van het ACTA, de gezamenlijke tandheelkundige opleiding van de <PERSOON> en de Vrije Universiteit ((WEBLINK)) De tandartsopleider certificeert de deelnemers Het aantal tandartsen en â assistenten dat op het moment sedatie met lachgas toepast is niet precies bekend, maar is vermoedelijk kleiner dan twee honderd (<PERSOON> mededeling februari ###) In <LOCATIE> is bekend dat de CASA-klinieken voor zwangerschapsafbreking de consensus van ### geïmplementeerd hebben Er is een formele opleiding waarvoor artsen en verpleegkundigen worden toegelaten en waarbij na toetsing van theorie en praktijk een bekwaamheidscertificaat kan worden behaald, verstrekt door de anesthesioloog die voor de opleiding verantwoordelijk is Men dient tenminste ## dagen praktijkopleiding gevolgd te hebben, woont dan ongeveer ### behandelingen bij en verricht tenminste ## sedaties zelfstandig Overigens is het de opleider die bepaalt wanneer er voldoende hands-on vaardigheid verkregen is Sinds ### heeft een dertigtal artsen en verpleegkundigen de opleiding met goed gevolg afgesloten Het certificaat verklaart de professional bevoegd voor vasectomie), met beperkingen (zoals BMI ( ##, ASA # alleen na consult anesthesioloog) Er wordt gebruik gemaakt van een single drug protocol (titratie met propofol) met daarnaast lokale anesthesie als pijnstilling Verpleegkundigen hebben beperkte competenties na voor PSA en altijd de mogelijkheid heeft te interveniëren Beademing is zelden noodzakelijk Omdat het beademen door middel van maskerballon beademing (bijvoorbeeld Ambu® ballon) met één hand veel vaardigheid vereist wordt beademing getraind door middel van zuurstofpoort, dat met twee handen gemakkelijker te fixeren is Er is een vervolgtraject (âterugkomdagenâ) en er is dit jaar een begin gemaakt met een schriftelijke auditprocedure (steekproeven van de verslagen)# Opvallend is dat de âkey educational elementsâ van Babl# goed overeenkomen met de componenten die in de CASA-opleiding aanwezig zijn Een persoonlijk opleidingsplan dat het opleidingstraject beschrijft en vermeldt wie de verantwoordelijke opleider is, wie de praktijkopleiders zijn en in welke setting de Een reader onder redactie van een anesthesioloog waarin de methode en de behandeling, de medicatie, setting en vereiste apparatuur en disposables), grenzen worden gesteld (afhankelijk van setting en patiëntenpopulatie, bijvoorbeeld risicoinschatting ASA-klassen, BMI e d ) en die (verwijzingen naar) de noodzakelijke Een model procedurele sedatiechecklist (voorbereiding, indicatiestelling, uitvoering, nazorg) Zie Appendix I pp ##<DATUM> in Babl# en het in bijlage # bijgevoegde registratieformulier van de SEH van het <PERSOON> (BLS) uitgebreid met AED- en airwaytraining (indien niet elders Informatie over certificatie (door een anesthesioloog), registratie en het vervolgtraject Meer informatie over deze opleiding wordt gegeven in het specialisme specifieke hoofdstuk over zwangerschapsafbreking in bijlage # paragraaf # ## bij de richtlijn sedatie en/of De afdelingen Anesthesiologie van het <INSTELLING> en het <INSTELLING> hebben tegen de achtergrond van deze richtlijn het initiatief genomen om als pilot een opleiding tot PSA-praktijkspecialist.
| 624 | nvmdl |
is zelden noodzakelijk Omdat het beademen door middel van maskerballon beademing (bijvoorbeeld Ambu® ballon) met één hand veel vaardigheid vereist wordt beademing getraind door middel van zuurstofpoort, dat met twee handen gemakkelijker te fixeren is Er is een vervolgtraject (âterugkomdagenâ) en er is dit jaar een begin gemaakt met een schriftelijke auditprocedure (steekproeven van de verslagen)# Opvallend is dat de âkey educational elementsâ van Babl# goed overeenkomen met de componenten die in de CASA-opleiding aanwezig zijn Een persoonlijk opleidingsplan dat het opleidingstraject beschrijft en vermeldt wie de verantwoordelijke opleider is, wie de praktijkopleiders zijn en in welke setting de Een reader onder redactie van een anesthesioloog waarin de methode en de behandeling, de medicatie, setting en vereiste apparatuur en disposables), grenzen worden gesteld (afhankelijk van setting en patiëntenpopulatie, bijvoorbeeld risicoinschatting ASA-klassen, BMI e d ) en die (verwijzingen naar) de noodzakelijke Een model procedurele sedatiechecklist (voorbereiding, indicatiestelling, uitvoering, nazorg) Zie Appendix I pp ##<DATUM> in Babl# en het in bijlage # bijgevoegde registratieformulier van de SEH van het <PERSOON> (BLS) uitgebreid met AED- en airwaytraining (indien niet elders Informatie over certificatie (door een anesthesioloog), registratie en het vervolgtraject Meer informatie over deze opleiding wordt gegeven in het specialisme specifieke hoofdstuk over zwangerschapsafbreking in bijlage # paragraaf # ## bij de richtlijn sedatie en/of De afdelingen Anesthesiologie van het <INSTELLING> en het <INSTELLING> hebben tegen de achtergrond van deze richtlijn het initiatief genomen om als pilot een opleiding tot PSA-praktijkspecialist Bij deze opleiding gaan de te verwerven competenties van de anesthesiemedewerker verder dan die in de CASA-opleiding Het gaat daarbij dan ook om andere categorieën patiënten en om andere ingrepen Weliswaar wordt vanaf ASA # ook een anesthesioloog geconsulteerd, maar men screent zelfstandig de patiënt en verleent zelfstandig de nodige zorg, inclusief het stellen van een diagnose De toelatingseisen zijn hoger (anesthesiemedewerker met tenminste vijf jaar klinische ervaring en tenminste ##% werkzaam), de theorie gaat verder ### PSAâs worden verricht, waarvan ## onder supervisie Eventuele beademing vindt plaats door middel van maskerballonbeademing Deze PSA-praktijkspecialist is meer algemeen inzetbaar PSA wordt gegeven bij verschillende ingrepen in diverse settings In de pilot werden een viertal ervaren anesthesiemedewerkers geselecteerd Na hun theoretische vorming vingen zij aan met het toedienen van PSA, vooral voor gastrointestinale diagnostische en therapeutische procedures (colonoscopie, oesofagusdilalatie, gastroscopie met biopten, ERCPâs, PEG katheterplaatsing Aanvankelijk met lijfelijke aanwezigheid van een anesthesioloog, maar naarmate de ervaring toenam met een anesthesioloog op afstand, maar wel direct beschikbaar Er werd gewerkt volgens de kwaliteitsrichtlijnen van de CBO consensus sedatie en/of analgesie (PSA) door nietanesthesiologen van ### Medio ### hadden alle vier de trainees ruim ### sedaties verricht, voornamelijk bij ASA # en #, maar in een aantal gevallen na overleg met de anesthesioloog ook bij ASA # patiënten De tevredenheid bij patiënten en operateurs was groot Er deden zich enkele incidenten voor incidenten waren.
| 604 | nvmdl |
gaan de te verwerven competenties van de anesthesiemedewerker verder dan die in de CASA-opleiding Het gaat daarbij dan ook om andere categorieën patiënten en om andere ingrepen Weliswaar wordt vanaf ASA # ook een anesthesioloog geconsulteerd, maar men screent zelfstandig de patiënt en verleent zelfstandig de nodige zorg, inclusief het stellen van een diagnose De toelatingseisen zijn hoger (anesthesiemedewerker met tenminste vijf jaar klinische ervaring en tenminste ##% werkzaam), de theorie gaat verder ### PSAâs worden verricht, waarvan ## onder supervisie Eventuele beademing vindt plaats door middel van maskerballonbeademing Deze PSA-praktijkspecialist is meer algemeen inzetbaar PSA wordt gegeven bij verschillende ingrepen in diverse settings In de pilot werden een viertal ervaren anesthesiemedewerkers geselecteerd Na hun theoretische vorming vingen zij aan met het toedienen van PSA, vooral voor gastrointestinale diagnostische en therapeutische procedures (colonoscopie, oesofagusdilalatie, gastroscopie met biopten, ERCPâs, PEG katheterplaatsing Aanvankelijk met lijfelijke aanwezigheid van een anesthesioloog, maar naarmate de ervaring toenam met een anesthesioloog op afstand, maar wel direct beschikbaar Er werd gewerkt volgens de kwaliteitsrichtlijnen van de CBO consensus sedatie en/of analgesie (PSA) door nietanesthesiologen van ### Medio ### hadden alle vier de trainees ruim ### sedaties verricht, voornamelijk bij ASA # en #, maar in een aantal gevallen na overleg met de anesthesioloog ook bij ASA # patiënten De tevredenheid bij patiënten en operateurs was groot Er deden zich enkele incidenten voor incidenten waren met sedatieniveau #, # x ademobstructie bij Bechterew, waarvoor oplossing met Larynxmasker #x afgebroken procedure in verband met luchtwegobstructie Concluderend lijken bij sedatietraining zowel de beschreven bottom-up benadering, zoals plaatsvindt, als de meer topdown benadering, zoals die via anesthesieafdelingen in academische ziekenhuizen is gestart, succes te hebben Daarmee is niet gezegd dat ook andere, meer informele opleidingen niet tot goede resultaten kunnen leiden, mits men daarbij de genoemde âkey educational elementsâ in het oog houdt Zoals uit het definitiehoofdstuk blijkt moeten diegenen die bekwaam moeten worden geacht om matige tot diepe PSA te gaan uitvoeren daartoe in het algemeen een basisopleiding hebben gevolgd waarin belangrijke algemene competenties worden aangeleerd Daarnaast zullen zij veelal hetzij een aanvullende opleiding moeten volgen voor het specifieke terrein waarop zij PSA gaan toepassen, hetzij aanvullende ervaring moeten opdoen in dat specifieke segment Voor bepaalde vormen van PSA kan een monotherapie toegepast moet worden en voor andere vormen van PSA is een combinatie van analgetica en sedativa noodzakelijk In die laatste situatie, die veelal leidt tot een dieper sedatieniveau, worden De belangrijkste vaardigheid die vereist is om ernstige incidenten bij PSA te voorkomen is dat de PSA-praktijkspecialist volgens een gestructureerd proces een risico-inschatting kan maken Een sedatiechecklist (zie Key Educational Element nr # hierboven) vormt daarbij het belangrijkste instrument Uit het voorbeeld van een dergelijke procedurele checklist in bijlage # bij deze richtlijn blijkt voor welk onderdeel van de PSA welke professional (arts of Het kunnen monitoren van de patiënt en airwaymanagement tijdens de ingreep zijn eveneens belangrijk Bij relatief lastiger PSAâs, bijvoorbeeld pijnlijke procedures waarbij niet.
| 593 | nvmdl |
verband met luchtwegobstructie Concluderend lijken bij sedatietraining zowel de beschreven bottom-up benadering, zoals plaatsvindt, als de meer topdown benadering, zoals die via anesthesieafdelingen in academische ziekenhuizen is gestart, succes te hebben Daarmee is niet gezegd dat ook andere, meer informele opleidingen niet tot goede resultaten kunnen leiden, mits men daarbij de genoemde âkey educational elementsâ in het oog houdt Zoals uit het definitiehoofdstuk blijkt moeten diegenen die bekwaam moeten worden geacht om matige tot diepe PSA te gaan uitvoeren daartoe in het algemeen een basisopleiding hebben gevolgd waarin belangrijke algemene competenties worden aangeleerd Daarnaast zullen zij veelal hetzij een aanvullende opleiding moeten volgen voor het specifieke terrein waarop zij PSA gaan toepassen, hetzij aanvullende ervaring moeten opdoen in dat specifieke segment Voor bepaalde vormen van PSA kan een monotherapie toegepast moet worden en voor andere vormen van PSA is een combinatie van analgetica en sedativa noodzakelijk In die laatste situatie, die veelal leidt tot een dieper sedatieniveau, worden De belangrijkste vaardigheid die vereist is om ernstige incidenten bij PSA te voorkomen is dat de PSA-praktijkspecialist volgens een gestructureerd proces een risico-inschatting kan maken Een sedatiechecklist (zie Key Educational Element nr # hierboven) vormt daarbij het belangrijkste instrument Uit het voorbeeld van een dergelijke procedurele checklist in bijlage # bij deze richtlijn blijkt voor welk onderdeel van de PSA welke professional (arts of Het kunnen monitoren van de patiënt en airwaymanagement tijdens de ingreep zijn eveneens belangrijk Bij relatief lastiger PSAâs, bijvoorbeeld pijnlijke procedures waarbij niet opioïden niet valt te ontkomen, moet de PSA-praktijkspecialist niet alleen de saturatie kunnen monitoren, maar ook hypoventilatie kunnen signaleren, bij voorkeur door middel van capnografie, zoals besproken in het hoofdstuk over monitoring Complicaties moeten herkend en adequaat behandeld kunnen worden Daarom zou ten minste één van de professionals de voor die betreffende setting belangrijke ALS-competenties moeten bezitten en jaarlijks een voor de procedure en setting toegespitst skillslab gevolgd moeten hebben <DATUM> # Specifieke competenties bij de opleiding voor PSA bij kinderen Wat betreft de opleiding in PSA bij kinderen gelden nog de volgende overwegingen In het hoofdstuk over de noodzakelijke competenties voor PSA bij kinderen (Deel I, hoofdstuk #) wordt aan de hand van literatuur een onderscheid gemaakt tussen enerzijds lichte sedatie en anxiolyse en anderzijds matige tot diepe sedatie - De noodzakelijke competenties voor een veilige en effectieve matige tot diepe sedatie zullen voor een niet-anesthesioloog of niet-intensivist slechts haalbaar zijn na een gedegen opleiding tot PSA-praktijkspecialist Het opzetten van een opleiding - In Deel I, hoofdstuk # wordt de literatuur samengevat over de inzet van opgeleide PSA-praktijkspecialisten voor PSA bij kinderen Eén van de conclusies van dat hoofdstuk is âEr zijn aanwijzingen dat een speciaal opgeleide verpleegkundige zelfstandig maar volgens een vastgelegd protocol voor patiëntenselectie en intensivist, bij een geselecteerde groep kinderen een veilige en effectieve sedatie met gebruik van propofol of ketamine kan uitvoeren <PERSOON> ###, - Het ligt voor de hand dat bij de opleiding tot PSA-praktijkspecialist voor kinderen.
| 570 | nvmdl |
valt te ontkomen, moet de PSA-praktijkspecialist niet alleen de saturatie kunnen monitoren, maar ook hypoventilatie kunnen signaleren, bij voorkeur door middel van capnografie, zoals besproken in het hoofdstuk over monitoring Complicaties moeten herkend en adequaat behandeld kunnen worden Daarom zou ten minste één van de professionals de voor die betreffende setting belangrijke ALS-competenties moeten bezitten en jaarlijks een voor de procedure en setting toegespitst skillslab gevolgd moeten hebben <DATUM> # Specifieke competenties bij de opleiding voor PSA bij kinderen Wat betreft de opleiding in PSA bij kinderen gelden nog de volgende overwegingen In het hoofdstuk over de noodzakelijke competenties voor PSA bij kinderen (Deel I, hoofdstuk #) wordt aan de hand van literatuur een onderscheid gemaakt tussen enerzijds lichte sedatie en anxiolyse en anderzijds matige tot diepe sedatie - De noodzakelijke competenties voor een veilige en effectieve matige tot diepe sedatie zullen voor een niet-anesthesioloog of niet-intensivist slechts haalbaar zijn na een gedegen opleiding tot PSA-praktijkspecialist Het opzetten van een opleiding - In Deel I, hoofdstuk # wordt de literatuur samengevat over de inzet van opgeleide PSA-praktijkspecialisten voor PSA bij kinderen Eén van de conclusies van dat hoofdstuk is âEr zijn aanwijzingen dat een speciaal opgeleide verpleegkundige zelfstandig maar volgens een vastgelegd protocol voor patiëntenselectie en intensivist, bij een geselecteerde groep kinderen een veilige en effectieve sedatie met gebruik van propofol of ketamine kan uitvoeren <PERSOON> ###, - Het ligt voor de hand dat bij de opleiding tot PSA-praktijkspecialist voor kinderen kinderluchtweg, leeftijdsspecifieke vitale parameters en risicofactoren, leeftijdsspecifieke reanimatietechnieken, ontwikkelingspsychologie, een kindgerichte technieken en een restrictie van het gebruik van restraint (stevige fixatie) worden Wat betreft de vele kleine procedures in de kindergeneeskunde en spoedeisende hulp geneeskunde (bijvoorbeeld intraveneuze toegang, bloedafname, blaaskatheter, kleine wondzorg, hechten) volstaat in vele gevallen een combinatie van niet-farmacologische technieken, lokale anesthesie en een lichte vorm van PSA (bijvoorbeeld lachgas) Gezien de veelheid van deze procedures is het wenselijk een aparte opleiding te voorzien voor professionals in de kindergeneeskunde (kinderartsen, kinderverpleegkundigen, kinderneurologen en âchirurgen, artsen en verpleegkundigen op een SEH) Deze opleiding leidt alleen op voor lichte sedatie en zou wat betreft inhoud en organisatie kunnen lijken op de reeds bestaande opleiding voor tandartsen die lichte PSA gebruiken bij de tandheelkundige behandeling van angstige kinderen en volwassenen Zoân opleiding zou landelijk georganiseerd kunnen worden en zou op termijn een regulier onderdeel kunnen worden van de opleiding tot kinderarts, kinderverpleegkundige, SEH-arts, SEH-verpleegkundige, kinderneuroloog, kinderchirurg Belangrijke aspecten in die opleiding zouden moeten zijn (#) het scherp definiëren van de grenzen van lichte sedatie (#) het standaard gebruiken van nietfarmacologische, kindgerichte technieken (afleidingstechnieken, vormen van hypnose) en (#) het gebruik van lokale anesthetica bij kinderen <DATUM> # Specifieke competenties bij de opleiding voor PSA op de IC Training in PSA is standaard onderdeel van de specialistische opleiding tot intensivist De artsen wordt geleerd volgens protocol te werken In de praktijk spelen IC-verpleegkundigen bij langdurige PSA een belangrijke rol Ook bij hen komt PSA in de opleiding niet in.
| 595 | nvmdl |
vitale parameters en risicofactoren, leeftijdsspecifieke reanimatietechnieken, ontwikkelingspsychologie, een kindgerichte technieken en een restrictie van het gebruik van restraint (stevige fixatie) worden Wat betreft de vele kleine procedures in de kindergeneeskunde en spoedeisende hulp geneeskunde (bijvoorbeeld intraveneuze toegang, bloedafname, blaaskatheter, kleine wondzorg, hechten) volstaat in vele gevallen een combinatie van niet-farmacologische technieken, lokale anesthesie en een lichte vorm van PSA (bijvoorbeeld lachgas) Gezien de veelheid van deze procedures is het wenselijk een aparte opleiding te voorzien voor professionals in de kindergeneeskunde (kinderartsen, kinderverpleegkundigen, kinderneurologen en âchirurgen, artsen en verpleegkundigen op een SEH) Deze opleiding leidt alleen op voor lichte sedatie en zou wat betreft inhoud en organisatie kunnen lijken op de reeds bestaande opleiding voor tandartsen die lichte PSA gebruiken bij de tandheelkundige behandeling van angstige kinderen en volwassenen Zoân opleiding zou landelijk georganiseerd kunnen worden en zou op termijn een regulier onderdeel kunnen worden van de opleiding tot kinderarts, kinderverpleegkundige, SEH-arts, SEH-verpleegkundige, kinderneuroloog, kinderchirurg Belangrijke aspecten in die opleiding zouden moeten zijn (#) het scherp definiëren van de grenzen van lichte sedatie (#) het standaard gebruiken van nietfarmacologische, kindgerichte technieken (afleidingstechnieken, vormen van hypnose) en (#) het gebruik van lokale anesthetica bij kinderen <DATUM> # Specifieke competenties bij de opleiding voor PSA op de IC Training in PSA is standaard onderdeel van de specialistische opleiding tot intensivist De artsen wordt geleerd volgens protocol te werken In de praktijk spelen IC-verpleegkundigen bij langdurige PSA een belangrijke rol Ook bij hen komt PSA in de opleiding niet in competenties en competenties die een adequate selectie van patiënten mogelijk maken (screeningscompetenties) te combineren De opleiding zal realisatie van de competenties, zoals genoemd in de aanbevelingen van hoofdstuk <DATUM> # (kinderrichlijn hoofdstuk # van deel #) van deze richtlijn tot doel moeten hebben Een dergelijke opleiding kan in verschillende vormen worden gegoten De opleiding kan al dan niet facultatief deel gaan uitmaken van een medisch specialistische vervolgopleidng, zoals bijvoorbeeld voor de MDL artsen, zwangerschapsonderbreking In ### start op verschillende plaatsen een HBO bachelor anesthesiemedewerker, spoedeisende hulp en ambulancezorg Deze bachelor kan worden gevolgd door een master studie die kan leiden tot bijvoorbeeld een physician assistant deskundigheidsgebieden Ook is een aparte opleiding denkbaar voor gezondheids medewerkers die betrokkenheid hebben tot PSA of het specialisme waarvoor de PSA wordt In <PERSOON>-Brittannië bestaat er specifiek voor de beroepsgroep tandartsen een opleidersgroep het onderwijs in PSA voor het specialisme te bevorderen te werken aan een gemeenschappelijk curriculum voor PSA de verantwoorde toepassing van PSA in het specialisme te bevorderen ideeën uit te wissen over de praktijk en research in het specialisme In <LOCATIE> kan de opleiding naar de mening van de werkgroep het beste ondergebracht worden in één landelijkecentrale begeleidingscommissie PSA met de bovenstaande doelstellingen, die de kwaliteit van PSA in het algemeen en bij alle specialismen bevordert Deze landelijke begeleidingscommissie PSA kan ook worden belast met de implementatie van de richtlijn De beroepsverenigingen kunnen daarbij een belangrijke rol spelen door een professional namens hen af te vaardigen.
| 586 | nvmdl |
competenties en competenties die een adequate selectie van patiënten mogelijk maken (screeningscompetenties) te combineren De opleiding zal realisatie van de competenties, zoals genoemd in de aanbevelingen van hoofdstuk <DATUM> # (kinderrichlijn hoofdstuk # van deel #) van deze richtlijn tot doel moeten hebben Een dergelijke opleiding kan in verschillende vormen worden gegoten De opleiding kan al dan niet facultatief deel gaan uitmaken van een medisch specialistische vervolgopleidng, zoals bijvoorbeeld voor de MDL artsen, zwangerschapsonderbreking In ### start op verschillende plaatsen een HBO bachelor anesthesiemedewerker, spoedeisende hulp en ambulancezorg Deze bachelor kan worden gevolgd door een master studie die kan leiden tot bijvoorbeeld een physician assistant deskundigheidsgebieden Ook is een aparte opleiding denkbaar voor gezondheids medewerkers die betrokkenheid hebben tot PSA of het specialisme waarvoor de PSA wordt In <PERSOON>-Brittannië bestaat er specifiek voor de beroepsgroep tandartsen een opleidersgroep het onderwijs in PSA voor het specialisme te bevorderen te werken aan een gemeenschappelijk curriculum voor PSA de verantwoorde toepassing van PSA in het specialisme te bevorderen ideeën uit te wissen over de praktijk en research in het specialisme In <LOCATIE> kan de opleiding naar de mening van de werkgroep het beste ondergebracht worden in één landelijkecentrale begeleidingscommissie PSA met de bovenstaande doelstellingen, die de kwaliteit van PSA in het algemeen en bij alle specialismen bevordert Deze landelijke begeleidingscommissie PSA kan ook worden belast met de implementatie van de richtlijn De beroepsverenigingen kunnen daarbij een belangrijke rol spelen door een professional namens hen af te vaardigen zich kunnen nemen de registratie van PSA, incidenten en complicaties te verzorgen (via internet, zoals nu voor algemene anesthesie in enkele klinieken onder auspiciën van de NVA plaatsvindt) Het ligt voor de hand dat de BC voor het eerst wordt samengesteld uit leden Om de opleiding van PSA-praktijkspecialisten in een instelling te bevorderen kan deze gecoördineerd te worden door een lokale kwaliteitscommissie PSA (KC) waar minstens vertegenwoordigers van de afdeling anesthesiologie, de bij PSA betrokken specialismen en verpleegkundigen op basis van gelijkwaardigheid in vertegenwoordigd zijn De lokale opleiding zou geaccrediteerd kunnen worden door de landelijke begeleidingscommissie PSA (BC) waarna de anesthesiologen in de KCâs de professionals kunnen certificeren Zelfstandige Behandel Centra en vergelijkbare instellingen waar niet-anesthesiologen PSA toepassen, zoals klinieken voor zwangerschapsafbreking, dienen een overeenkomst met samenwerkingsovereenkomst dienen afspraken te zijn opgenomen over de behandeling en de verwijzingsroute van complicaties, een klachtenprocedure en samenwerking op het terrein van kwaliteit en veiligheid van PSA te worden opgenomen Accreditatie van de lokale kwaliteitscommissie PSA door de BC kan dan op analoge wijze als intramuraal plaatsvinden <DATUM> Vereiste praktische training en onderhoud van de vaardigheid bij PSA Om voldoende praktische vaardigheid te verkrijgen lijkt het de werkgroep als indicatie voor de vereiste training redelijk dat in de basisopleiding van PSA-praktijkspecialisten verslag wordt gedaan van tenminste ##-### procedures, waarvan er ## zelfstandig zijn uitgevoerd Artsen en verpleegkundigen die al ruime ervaring met PSA hebben kunnen gecertificeerd worden na het afleggen van een theoretische en praktische toets.
| 560 | nvmdl |
nemen de registratie van PSA, incidenten en complicaties te verzorgen (via internet, zoals nu voor algemene anesthesie in enkele klinieken onder auspiciën van de NVA plaatsvindt) Het ligt voor de hand dat de BC voor het eerst wordt samengesteld uit leden Om de opleiding van PSA-praktijkspecialisten in een instelling te bevorderen kan deze gecoördineerd te worden door een lokale kwaliteitscommissie PSA (KC) waar minstens vertegenwoordigers van de afdeling anesthesiologie, de bij PSA betrokken specialismen en verpleegkundigen op basis van gelijkwaardigheid in vertegenwoordigd zijn De lokale opleiding zou geaccrediteerd kunnen worden door de landelijke begeleidingscommissie PSA (BC) waarna de anesthesiologen in de KCâs de professionals kunnen certificeren Zelfstandige Behandel Centra en vergelijkbare instellingen waar niet-anesthesiologen PSA toepassen, zoals klinieken voor zwangerschapsafbreking, dienen een overeenkomst met samenwerkingsovereenkomst dienen afspraken te zijn opgenomen over de behandeling en de verwijzingsroute van complicaties, een klachtenprocedure en samenwerking op het terrein van kwaliteit en veiligheid van PSA te worden opgenomen Accreditatie van de lokale kwaliteitscommissie PSA door de BC kan dan op analoge wijze als intramuraal plaatsvinden <DATUM> Vereiste praktische training en onderhoud van de vaardigheid bij PSA Om voldoende praktische vaardigheid te verkrijgen lijkt het de werkgroep als indicatie voor de vereiste training redelijk dat in de basisopleiding van PSA-praktijkspecialisten verslag wordt gedaan van tenminste ##-### procedures, waarvan er ## zelfstandig zijn uitgevoerd Artsen en verpleegkundigen die al ruime ervaring met PSA hebben kunnen gecertificeerd worden na het afleggen van een theoretische en praktische toets tenminste ## procedures per jaar Daarnaast dient men eenmaal per jaar in een op het Eens per <LEEFTIJD> jaar zou ook de theoretische kennis moeten worden getoetst De opleiding in PSA kan bevorderd worden door landelijk een Begeleidingscommissie PSA (BC) in te stellen en door lokaal te komen tot kwaliteitscommissies voor PSA (KCâs) Deze verpleegkundigen De BC kan een KC accrediteren voor een opleiding in PSA Individuele De bekwaamheid om PSA te kunnen toepassen dient verkregen te worden in een specifiek daarvoor ontworpen opleiding of in een opleiding waarin tenminste de beschreven âkey De opleiding PSA tot PSA praktijkspecialist kan ingebouwd worden in een medisch specialistische vervolgopleiding maar voor niet-artsen ook afzonderlijk worden vorm gegeven Voor welke doelgroep en voor welke vorm van opleiding dan ook is het belangrijk dat de noodzakelijke kennis- en vaardigheidscompetenties zoals omschreven in een opleidingsprogramma worden verworven om zich PSA praktijkspecialist te mogen noemen De werkgroep beveelt daarnaast aan te komen tot een masteropleiding tot physician assistant anesthesiologie met competenties op de gebieden sedatie/analgesie, pre- PSA screening en op het gebied van pijnbestrijding Deze professional is in staat te voorzien in screening voor en uitvoering van veilige en effectieve matige tot diepe PSA, zoals die nodig is bij gastrologische procedures, IVF, gynaecologische procedures en andere procedures met een vergelijkbaar <INSTELLING> Voor specifieke aandachtsgebieden of categorieën patiënten met specifieke risicoâs (met name PSA bij kinderen) is aanvullende opleiding noodzakelijk Het ligt voor de hand om redenen van kwaliteit en efficiëntie deze professionals.
| 564 | nvmdl |
men eenmaal per jaar in een op het Eens per <LEEFTIJD> jaar zou ook de theoretische kennis moeten worden getoetst De opleiding in PSA kan bevorderd worden door landelijk een Begeleidingscommissie PSA (BC) in te stellen en door lokaal te komen tot kwaliteitscommissies voor PSA (KCâs) Deze verpleegkundigen De BC kan een KC accrediteren voor een opleiding in PSA Individuele De bekwaamheid om PSA te kunnen toepassen dient verkregen te worden in een specifiek daarvoor ontworpen opleiding of in een opleiding waarin tenminste de beschreven âkey De opleiding PSA tot PSA praktijkspecialist kan ingebouwd worden in een medisch specialistische vervolgopleiding maar voor niet-artsen ook afzonderlijk worden vorm gegeven Voor welke doelgroep en voor welke vorm van opleiding dan ook is het belangrijk dat de noodzakelijke kennis- en vaardigheidscompetenties zoals omschreven in een opleidingsprogramma worden verworven om zich PSA praktijkspecialist te mogen noemen De werkgroep beveelt daarnaast aan te komen tot een masteropleiding tot physician assistant anesthesiologie met competenties op de gebieden sedatie/analgesie, pre- PSA screening en op het gebied van pijnbestrijding Deze professional is in staat te voorzien in screening voor en uitvoering van veilige en effectieve matige tot diepe PSA, zoals die nodig is bij gastrologische procedures, IVF, gynaecologische procedures en andere procedures met een vergelijkbaar <INSTELLING> Voor specifieke aandachtsgebieden of categorieën patiënten met specifieke risicoâs (met name PSA bij kinderen) is aanvullende opleiding noodzakelijk Het ligt voor de hand om redenen van kwaliteit en efficiëntie deze professionals sedatie voor professionals die te maken krijgen met mild pijnlijke, kortdurend pijnlijke of mild stresserende procedures bij kinderen De inhoud van een dergelijke opleiding is gericht op De werkgroep beveelt aan om eisen op te stellen voor hercertificering van PSA American Society for Gastrointestinal Endoscopy Guidelines for training in patiënt monitoring and sedation and analgesia American Society for <PERSOON> M et al Development and implementation of an education and credentialing programme to provide safe paediatric procedural sedation in emergency departments <PERSOON>, M , and <PERSOON> by NonAnesthesiologists in Outpatiënt Clinics #th International Congress on Ambulatory Surgery ###-### <LOCATIE> Boynes SG, Lemak AL, Close JM General dentists' evaluation of anesthesia sedation <PERSOON> RJ, Weisman SJ Risk reduction in <PERSOON> sedation and analgesia in the emergency department <PERSOON> Med ###; Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Sedatie en/of analgesie door nietanesthesiologen <PERSOON>) <PERSOON> S A follow-up survey of the teaching of conscious sedation in dental schools of the United Kingdom and <PERSOON> M et al.
| 499 | nvmdl |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.