text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
voorbehandeling heeft het gebruik Een verhoogde BMI, een vergrote uterus en/of voorgaande intra-abdominale chirurgie geeft - complicaties en/of conversie naar een abdominale operatiemethode Het is niet mogelijk om voor deze patiëntkarakteristieken afkapwaarden te benoemen <DATUM> Wat is de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek (echo, MRI) ten Overweeg een MRI als aanvullende diagnostiek als er een vermoeden bestaat op bijkomende factoren en/of pathologie die de ingreep zouden kunnen beïnvloeden (bijvoorbeeld diepe Voor welk electro chirurgisch instrument (bipolair of ultrasoon) bestaat een voorkeur tijdens Op basis van literatuur onderzoek bestaat geen duidelijk voorkeur voor het type electro Gebruik het instrument waarmee de meeste ervaring bestaat bij de operateur Grondige kennis van de werkwijze van de gebruikte techniek is van belang <DATUM> Voorkomt het gebruik van een uterusmanipulator bij een laparoscopische hysterectomie <DATUM> Wanneer is een uterusmanipulator geïndiceerd tijdens een LH? Overweeg het gebruik van een uterusmanipulator tijdens een LH voor optimalisering van de expositie van het operatiegebied Er is geen bewijs dat een uterusmanipulator ureterletsel Gebruik de manipulator(en) waarmee de meeste ervaring door de operateur is opgedaan <DATUM> Hoe luiden de adviezen om ureterletsel bij een laparoscopische hysterectomie te Er zijn geen eenduidige adviezen die ureterletsel kunnen voorkomen Roep laagdrempelig de uroloog in consult bij peroperatief vermoeden op ureterletsel en vervolg het klinisch <DATUM> # Kan door het plaatsen van ureterstents tijdens een LH ureterletsel worden Het routinematig plaatsen van ureterstents bij een LH kan ureterletsel niet voorkomen <DATUM> # Is een cystoscopie na een LH geïndiceerd om ureter- en blaasletsel uit te sluiten? <DATUM> Wat zijn de belangrijkste adviezen bij het vermoeden op een ureterletsel na een LH? Blijf na een LH alert op het voorkomen van ureterletsel Ureterletsels kunnen tot ver na de postoperatieve termijn van # weken nog manifest worden en aspecifieke symptomen geven Vraag bij vermoeden op een ureterletsel altijd de uroloog in consult Wat zijn de nadelen van laparoscopisch morcelleren van de uterus en/of myomen bij een Bespreek bij die patiënten bij wie laparoscopisch morcelleren zal moeten plaatsvinden, om de uterus uit de buik te kunnen verwijderen, de risicoâs hiervan (parasitaire myomen en <PERSOON> geen open morcellatie toe bij hypervasculariteit van de uterus in combinatie met necrose Probeer bij morcelleren de verspreiding van weefsel in de buik tot een minimum te beperken Gebruik bij morcelleren bijvoorbeeld een hiervoor gecertificeerde opvangzak Hierbij is niet aangetoond, dat de prognose na morcelleren van een myoom dan wel leiomyosarcoom (voor wat betreft kans op satellietlaesies, respectievelijk âupstagingâ van de maligniteit) beter is dan Registreer in een (landelijk) registratiesysteem elke verrichting waarbij gemorcelleerd wordt, Wanneer moet de blaaskatheter na een LH verwijderd worden? Verwijder bij voorkeur de blaaskatheter binnen zes uur na een ongecompliceerde LH Afspraken rondom monitoring van urine retentie en mictieproblematiek dienen in een lokaal Welke adviezen of interventies zijn zinvol om het herstel van een patiënte na een aan patiënten die een LH zullen of hebben ondergaan <PERSOON> patiënten ook op alarmsignalen.
| 570 | nvog |
Is een cystoscopie na een LH geïndiceerd om ureter- en blaasletsel uit te sluiten? <DATUM> Wat zijn de belangrijkste adviezen bij het vermoeden op een ureterletsel na een LH? Blijf na een LH alert op het voorkomen van ureterletsel Ureterletsels kunnen tot ver na de postoperatieve termijn van # weken nog manifest worden en aspecifieke symptomen geven Vraag bij vermoeden op een ureterletsel altijd de uroloog in consult Wat zijn de nadelen van laparoscopisch morcelleren van de uterus en/of myomen bij een Bespreek bij die patiënten bij wie laparoscopisch morcelleren zal moeten plaatsvinden, om de uterus uit de buik te kunnen verwijderen, de risicoâs hiervan (parasitaire myomen en <PERSOON> geen open morcellatie toe bij hypervasculariteit van de uterus in combinatie met necrose Probeer bij morcelleren de verspreiding van weefsel in de buik tot een minimum te beperken Gebruik bij morcelleren bijvoorbeeld een hiervoor gecertificeerde opvangzak Hierbij is niet aangetoond, dat de prognose na morcelleren van een myoom dan wel leiomyosarcoom (voor wat betreft kans op satellietlaesies, respectievelijk âupstagingâ van de maligniteit) beter is dan Registreer in een (landelijk) registratiesysteem elke verrichting waarbij gemorcelleerd wordt, Wanneer moet de blaaskatheter na een LH verwijderd worden? Verwijder bij voorkeur de blaaskatheter binnen zes uur na een ongecompliceerde LH Afspraken rondom monitoring van urine retentie en mictieproblematiek dienen in een lokaal Welke adviezen of interventies zijn zinvol om het herstel van een patiënte na een aan patiënten die een LH zullen of hebben ondergaan <PERSOON> patiënten ook op alarmsignalen <PERSOON>, gynaecoloog, <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden (voorzitter) <PERSOON>, informatiespecialist, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, AIOS gynaecologie en epidemioloog, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Alrijne Ziekenhuis, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Zuyderland Medisch <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, gynaecoloog, Vie Curi, <LOCATIE> <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##> Ziekenhuis, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##> Ziekenhuis, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##> Rad, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##>.
| 603 | nvog |
<PERSOON>, gynaecoloog, <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden (voorzitter) <PERSOON>, informatiespecialist, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, AIOS gynaecologie en epidemioloog, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Alrijne Ziekenhuis, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Zuyderland Medisch <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>, gynaecoloog, Vie Curi, <LOCATIE> <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, Leiden <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##> Ziekenhuis, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##> Ziekenhuis, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##> Rad, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##>, gynaecoloog, <PERSOON-##>Dr K Kapiteijn>, gynaecoloog, <PERSOON-##> Gasthuis, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON-##>Hoofdstuk ## # Adviezen> bij het vermoeden van ureterletsel postoperatief <DATUM> Aanleiding voor het maken van deze richtlijn De minimale invasieve chirurgie (MIC) heeft zich ook in de gynaecologie de laatste decennia in een snel tempo ontwikkeld en is vandaag de dag niet meer weg te denken uit het chirurgische palet van de gynaecoloog Deze subspecialisatie is echter nog erg jong pas eind vorige eeuw werd de eerste laparoscopische hysterectomie (LH) beschreven Inmiddels lijkt de leercurve van de laparoscopisch chirurg doorlopen en worden er daarnaast steeds meer eisen gesteld om de kwaliteit van de ingrepen te waarborgen Daarbij wordt door de veranderingen in het zorgklimaat verlangd, dat het minimaal invasief beleid ook gynaecologie met in ### ruim ### ingrepen in <PERSOON-##> et al ###) Door de snelle implementatie, ligt praktijkvariatie echter op de loer Praktijkvariatie is niet per definitie kwalijk Echter is het wel zaak om inzicht te krijgen in de verschillen en wanneer het relevant is om de zorg te standaardiseren.
| 608 | nvog |
<PERSOON>, gynaecoloog, <PERSOON>Dr K Kapiteijn>, gynaecoloog, <PERSOON> Gasthuis, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, AIOS gynaecologie, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>Hoofdstuk ## # Adviezen> bij het vermoeden van ureterletsel postoperatief <DATUM> Aanleiding voor het maken van deze richtlijn De minimale invasieve chirurgie (MIC) heeft zich ook in de gynaecologie de laatste decennia in een snel tempo ontwikkeld en is vandaag de dag niet meer weg te denken uit het chirurgische palet van de gynaecoloog Deze subspecialisatie is echter nog erg jong pas eind vorige eeuw werd de eerste laparoscopische hysterectomie (LH) beschreven Inmiddels lijkt de leercurve van de laparoscopisch chirurg doorlopen en worden er daarnaast steeds meer eisen gesteld om de kwaliteit van de ingrepen te waarborgen Daarbij wordt door de veranderingen in het zorgklimaat verlangd, dat het minimaal invasief beleid ook gynaecologie met in ### ruim ### ingrepen in <PERSOON> et al ###) Door de snelle implementatie, ligt praktijkvariatie echter op de loer Praktijkvariatie is niet per definitie kwalijk Echter is het wel zaak om inzicht te krijgen in de verschillen en wanneer het relevant is om de zorg te standaardiseren van zorg leidt tot betere uitkomsten en minder kosten (Govaert et al ###) In een tijd van evidence-based handelen, is het zaak met betrekking tot dit handelen een overzicht te geven van de beschikbare literatuur, zo nodig aangevuld met aanbevelingen vanuit een panel van Voorafgaand aan het ontwikkelen van dit document is besloten, gezien de permanente stroom van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied, om deze richtlijn in modules op te bouwen en dynamisch op te zetten, zodat ook op termijn dit naslagwerk bruikbaar blijft voor elke Het doel van de richtlijn is om de indicatie en uitvoering van de laparoscopische hysterectomie (LH) met benigne indicatie samen te vatten in een NVOG richtlijn op basis van beschikbare literatuur, waar nodig aangevuld door aanbevelingen vanuit een panel van experts Deze richtlijn wordt gezien als een document waarin #) uniforme informatieverstrekking ten aanzien van indicatie en best practices voor uitvoering van de LH wordt gegeven waardoor #) er een borging van kwaliteit van handelen geboden wordt Deze richtlijn is bedoeld voor gynaecologen die LHâs uitvoeren Zij kunnen deze best practice adviezen gebruiken om ongewenste praktijkvariatie te voorkomen en een goede kwaliteit van zorg te waarborgen Er wordt in deze richtlijn geen uitspraak gedaan over het De focus van deze richtlijn ligt bij een LH voor benigne indicatie De richtlijncommissie is zich ervan bewust dat er voor de behandeling van het laaggradig endometriumcarcinoom technisch gezien dezelfde procedure wordt gevold en dat de adviezen in deze richtlijn van toepassing zijn met uitzondering van het hoofdstuk over de uterusmanipulator (hoofdstuk #).
| 563 | nvog |
en minder kosten (Govaert et al ###) In een tijd van evidence-based handelen, is het zaak met betrekking tot dit handelen een overzicht te geven van de beschikbare literatuur, zo nodig aangevuld met aanbevelingen vanuit een panel van Voorafgaand aan het ontwikkelen van dit document is besloten, gezien de permanente stroom van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied, om deze richtlijn in modules op te bouwen en dynamisch op te zetten, zodat ook op termijn dit naslagwerk bruikbaar blijft voor elke Het doel van de richtlijn is om de indicatie en uitvoering van de laparoscopische hysterectomie (LH) met benigne indicatie samen te vatten in een NVOG richtlijn op basis van beschikbare literatuur, waar nodig aangevuld door aanbevelingen vanuit een panel van experts Deze richtlijn wordt gezien als een document waarin #) uniforme informatieverstrekking ten aanzien van indicatie en best practices voor uitvoering van de LH wordt gegeven waardoor #) er een borging van kwaliteit van handelen geboden wordt Deze richtlijn is bedoeld voor gynaecologen die LHâs uitvoeren Zij kunnen deze best practice adviezen gebruiken om ongewenste praktijkvariatie te voorkomen en een goede kwaliteit van zorg te waarborgen Er wordt in deze richtlijn geen uitspraak gedaan over het De focus van deze richtlijn ligt bij een LH voor benigne indicatie De richtlijncommissie is zich ervan bewust dat er voor de behandeling van het laaggradig endometriumcarcinoom technisch gezien dezelfde procedure wordt gevold en dat de adviezen in deze richtlijn van toepassing zijn met uitzondering van het hoofdstuk over de uterusmanipulator (hoofdstuk #) Een hysterectomie in het kader van ernstige endometriose en/of geavanceerde oncologie is buiten beschouwing gelaten in deze richtlijn Wanneer voor welke reden dan ook literatuur hierover toch geïncludeerd is, wordt dit bij het specifieke Deze richtlijn is opgesteld conform de eisen volgens het GRADE rapport van de Orde van Medische Specialisten In bijlage # is het stappenplan toegevoegd zoals door hen is opgesteld Voor de totstandkoming van deze richtlijn is dit stappenplan ook gevolgd en zal in Zie algemene introductie hoofdstuk <DATUM> âAanleiding voor het maken van de richtlijnâ Vanuit de Werkgroep Gynaecologische Endoscopie (WGE) is de wens geuit een richtlijn te willen ontwikkelen Nadat het voorstel is ingediend bij de NVOG, in casu de Koepel In april ###, tijdens de jaarlijkse <PERSOON> Raaf bijeenkomst van de WGE hebben zich gynaecologen en gynaecologen i o aangemeld voor het ontwikkelen van de richtlijn Deze gynaecologen (i o ) zijn zo goed als mogelijk een afspiegeling van de landelijke situatie met betrekking tot vertegenwoordiging vanuit academisch/algemene ziekenhuizen, oncologische, bekkenbodem en algemene gynaecologie als achtergrond, alsook topografisch Op pagina #, # en # wordt een overzicht gegeven van alle leden die hebben meegewerkt aan de richtlijn Alle werkgroep leden hebben schriftelijk verklaard geen belangenverstrengelingen met het onderwerp van dit document te hebben Hun ingevulde belangenverklaringen zijn bijgevoegd Tijdens de WGE bijeenkomst van april ###, zijn er knelpunten rond indicatie en uitvoering van de laparoscopische hysterectomie geïdentificeerd Bij deze bijeenkomst hebben ruim.
| 566 | nvog |
Een hysterectomie in het kader van ernstige endometriose en/of geavanceerde oncologie is buiten beschouwing gelaten in deze richtlijn Wanneer voor welke reden dan ook literatuur hierover toch geïncludeerd is, wordt dit bij het specifieke Deze richtlijn is opgesteld conform de eisen volgens het GRADE rapport van de Orde van Medische Specialisten In bijlage # is het stappenplan toegevoegd zoals door hen is opgesteld Voor de totstandkoming van deze richtlijn is dit stappenplan ook gevolgd en zal in Zie algemene introductie hoofdstuk <DATUM> âAanleiding voor het maken van de richtlijnâ Vanuit de Werkgroep Gynaecologische Endoscopie (WGE) is de wens geuit een richtlijn te willen ontwikkelen Nadat het voorstel is ingediend bij de NVOG, in casu de Koepel In april ###, tijdens de jaarlijkse <PERSOON> Raaf bijeenkomst van de WGE hebben zich gynaecologen en gynaecologen i o aangemeld voor het ontwikkelen van de richtlijn Deze gynaecologen (i o ) zijn zo goed als mogelijk een afspiegeling van de landelijke situatie met betrekking tot vertegenwoordiging vanuit academisch/algemene ziekenhuizen, oncologische, bekkenbodem en algemene gynaecologie als achtergrond, alsook topografisch Op pagina #, # en # wordt een overzicht gegeven van alle leden die hebben meegewerkt aan de richtlijn Alle werkgroep leden hebben schriftelijk verklaard geen belangenverstrengelingen met het onderwerp van dit document te hebben Hun ingevulde belangenverklaringen zijn bijgevoegd Tijdens de WGE bijeenkomst van april ###, zijn er knelpunten rond indicatie en uitvoering van de laparoscopische hysterectomie geïdentificeerd Bij deze bijeenkomst hebben ruim De protocolcommissie heeft vervolgens in de zomer van ### van de relevante klinische punten en uitgangsvragen waar mogelijk PICOâs (Probleem, Interventie, Controle, Outcome) geformuleerd en gerubriceerd Tevens werd in nauwe samenwerking met en op advies van de Koepel Kwaliteit (vertegenwoordiging door <PERSOON> en <PERSOON>) advies ingewonnen met betrekking tot de opzet en juiste uitwerking van de uitgangsvragen <PERSOON> # & stap # & stap # Uitkomstmaten definiëren, zoek- en selectiecriteria opstellen en In het najaar van ### zijn de belangrijkste uitkomstmaten gedefinieerd en de zoek- en selectiecriteria opgesteld Vervolgens heeft een arts-onderzoeker (<PERSOON>), samen met een informatiespecialist (<PERSOON>) voor elke PICO een systematische literatuur search opgesteld Er werd in verschillende elektronische databases gezocht naar wetenschappelijke studies (PubMed, Medline and Cochrane) De zoekactie of gebruikte trefwoorden zijn te vinden in het hoofdstuk van desbetreffende uitgangsvraag De literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen werden ook bekeken voor eventuele aanvullingen De zoekstrategie is tot en met maart ### uitgevoerd en per hoofdstuk zijn de zoekstrategie, de gehanteerde selectiecriteria en het aantal geïncludeerde studies te vinden bij het desbetreffend hoofdstuk Bij veel hoofdstukken is besloten om de zoekstrategie te beperken tot artikelen gepubliceerd na het jaar ### De richtlijncommissie is van menig dat voor die tijd de LH zich nog in de implementatiefase bevond, waardoor de uitkomsten niet Twee werkgroepleden (<PERSOON>) hebben onafhankelijk van elkaar.
| 573 | nvog |
vervolgens in de zomer van ### van de relevante klinische punten en uitgangsvragen waar mogelijk PICOâs (Probleem, Interventie, Controle, Outcome) geformuleerd en gerubriceerd Tevens werd in nauwe samenwerking met en op advies van de Koepel Kwaliteit (vertegenwoordiging door <PERSOON> en <PERSOON>) advies ingewonnen met betrekking tot de opzet en juiste uitwerking van de uitgangsvragen <PERSOON> # & stap # & stap # Uitkomstmaten definiëren, zoek- en selectiecriteria opstellen en In het najaar van ### zijn de belangrijkste uitkomstmaten gedefinieerd en de zoek- en selectiecriteria opgesteld Vervolgens heeft een arts-onderzoeker (<PERSOON>), samen met een informatiespecialist (<PERSOON>) voor elke PICO een systematische literatuur search opgesteld Er werd in verschillende elektronische databases gezocht naar wetenschappelijke studies (PubMed, Medline and Cochrane) De zoekactie of gebruikte trefwoorden zijn te vinden in het hoofdstuk van desbetreffende uitgangsvraag De literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen werden ook bekeken voor eventuele aanvullingen De zoekstrategie is tot en met maart ### uitgevoerd en per hoofdstuk zijn de zoekstrategie, de gehanteerde selectiecriteria en het aantal geïncludeerde studies te vinden bij het desbetreffend hoofdstuk Bij veel hoofdstukken is besloten om de zoekstrategie te beperken tot artikelen gepubliceerd na het jaar ### De richtlijncommissie is van menig dat voor die tijd de LH zich nog in de implementatiefase bevond, waardoor de uitkomsten niet Twee werkgroepleden (<PERSOON>) hebben onafhankelijk van elkaar Vervolgens heeft er een tweede selectie plaatsgevonden waarbij de volledige artikelen bekeken zijn Individuele studies werden systematisch beoordeeld op basis van op voorhand opgestelde selectiecriteria en uitkomstmaten In eerst instantie werd gekeken naar systematische reviews en meta-analyses over het onderwerp en/of gerandomiseerde studies Indien deze niet beschikbaar waren, werd verder gezocht naar observationele cohort studies Zoals gedefinieerd in de patiënten populatie (pre-)maligne indicatie of geen Nadat de studies geselecteerd werden, zijn deze samengevat in evidence-tabellen De volgende gegevens werden geïncludeerd in evidence-tabellen type studie (jaar van publicatie, tijdschrift waarin het artikel gepubliceerd is, type studie), kenmerken van de patiënten (aantal patiënten en eventueel nog specifieke relevante inclusie en exclusie criteria), interventie en controle groep (type interventie en controle en het aantal patiënten), uitkomstmaten en resultaten, en tot slot de conclusie van het artikel specifiek voor het onderwerp passend bij de onderzoeksvraag van deze richtlijn Bij voldoende overeenkomsten tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van Review Manager (versie <DATUM> <PERSOON>, ###) Wanneer in een artikel het gemiddelde en standaard deviatie niet beschikbaar waren, maar wel de mediaan met de range, zijn de data omgezet zoals beschreven wordt in het artikel van Hozo et al (Hozo et al ###) Op deze manier konden De kwaliteit van de geïncludeerde studie is vervolgens beoordeeld aan de hand van methodologische kwaliteitscriteria (bijlage # EBRO Indeling voor individuele studies en.
| 577 | nvog |
tweede selectie plaatsgevonden waarbij de volledige artikelen bekeken zijn Individuele studies werden systematisch beoordeeld op basis van op voorhand opgestelde selectiecriteria en uitkomstmaten In eerst instantie werd gekeken naar systematische reviews en meta-analyses over het onderwerp en/of gerandomiseerde studies Indien deze niet beschikbaar waren, werd verder gezocht naar observationele cohort studies Zoals gedefinieerd in de patiënten populatie (pre-)maligne indicatie of geen Nadat de studies geselecteerd werden, zijn deze samengevat in evidence-tabellen De volgende gegevens werden geïncludeerd in evidence-tabellen type studie (jaar van publicatie, tijdschrift waarin het artikel gepubliceerd is, type studie), kenmerken van de patiënten (aantal patiënten en eventueel nog specifieke relevante inclusie en exclusie criteria), interventie en controle groep (type interventie en controle en het aantal patiënten), uitkomstmaten en resultaten, en tot slot de conclusie van het artikel specifiek voor het onderwerp passend bij de onderzoeksvraag van deze richtlijn Bij voldoende overeenkomsten tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van Review Manager (versie <DATUM> <PERSOON>, ###) Wanneer in een artikel het gemiddelde en standaard deviatie niet beschikbaar waren, maar wel de mediaan met de range, zijn de data omgezet zoals beschreven wordt in het artikel van Hozo et al (Hozo et al ###) Op deze manier konden De kwaliteit van de geïncludeerde studie is vervolgens beoordeeld aan de hand van methodologische kwaliteitscriteria (bijlage # EBRO Indeling voor individuele studies en GRADE methode (Guyatt et al ###) De GRADE methode kijkt niet naar individuele studies maar analyseert een uitkomst gebaseerd op alle beschikbare evidence De kwaliteit van de evidence per uitkomst werd in vier categorieën geclassificeerd high quality (het is onwaarschijnlijk dat meer onderzoek een effect heeft op de uitkomsten), moderate quality (het is aannemelijk dat meer onderzoek van invloed zal zijn op de uitkomsten), low quality (het is zeer waarschijnlijk dat meer onderzoek een effect zal hebben op de uitkomsten), very low quality (uitkomsten zoals nu beschikbaar zijn onzeker) Om tot één van de vier categorieën te komen zijn de specifieke uitkomsten beoordeeld aan de hand van vijf Publicatiebias Meer achtergrondinformatie over de GRADE methodologie is te vinden in bijlage # Ook kan de GRADE Handleiding van de Orde van Medische Specialisten hiervoor De GRADE methode is op dit moment het meest gebruikte instrument om wetenschappelijke uitkomsten te beoordelen en is door (inter)nationale verenigingen zoals de NVOG, maar ook de Cochrane Collaboration erkend Echter, bij het opstellen van deze richtlijn werd de werkgroep geconfronteerd met een aantal beperkingen van het GRADE instrument De belangrijkste beperking was dat de GRADE methode hoofdzakelijk ontworpen is voor gerandomiseerde studies en wanneer voor een specifiek onderwerp voornamelijk niet gerandomiseerde studies geïncludeerd werden, werd de kwaliteit van de uitkomst meteen afgezwakt naar âlowâ of âvery lowâ Eén van de oplossingen aangedragen door de GRADE werkgroep is dat in deze situatie een specifieke uitkomst âge-upgradeâ kan worden wanneer onder andere de studiepopulatie en/of aantal gebeurtenissen van voldoende omvang is.
| 594 | nvog |
GRADE methode kijkt niet naar individuele studies maar analyseert een uitkomst gebaseerd op alle beschikbare evidence De kwaliteit van de evidence per uitkomst werd in vier categorieën geclassificeerd high quality (het is onwaarschijnlijk dat meer onderzoek een effect heeft op de uitkomsten), moderate quality (het is aannemelijk dat meer onderzoek van invloed zal zijn op de uitkomsten), low quality (het is zeer waarschijnlijk dat meer onderzoek een effect zal hebben op de uitkomsten), very low quality (uitkomsten zoals nu beschikbaar zijn onzeker) Om tot één van de vier categorieën te komen zijn de specifieke uitkomsten beoordeeld aan de hand van vijf Publicatiebias Meer achtergrondinformatie over de GRADE methodologie is te vinden in bijlage # Ook kan de GRADE Handleiding van de Orde van Medische Specialisten hiervoor De GRADE methode is op dit moment het meest gebruikte instrument om wetenschappelijke uitkomsten te beoordelen en is door (inter)nationale verenigingen zoals de NVOG, maar ook de Cochrane Collaboration erkend Echter, bij het opstellen van deze richtlijn werd de werkgroep geconfronteerd met een aantal beperkingen van het GRADE instrument De belangrijkste beperking was dat de GRADE methode hoofdzakelijk ontworpen is voor gerandomiseerde studies en wanneer voor een specifiek onderwerp voornamelijk niet gerandomiseerde studies geïncludeerd werden, werd de kwaliteit van de uitkomst meteen afgezwakt naar âlowâ of âvery lowâ Eén van de oplossingen aangedragen door de GRADE werkgroep is dat in deze situatie een specifieke uitkomst âge-upgradeâ kan worden wanneer onder andere de studiepopulatie en/of aantal gebeurtenissen van voldoende omvang is echter in de praktijk ook vaak niet het geval Wanneer het gaat om zeldzame gebeurtenissen zoals een complicatie, zal de gewenste populatieomvang haast nooit bereikt worden Daarbij kan men zich afvragen bij uitkomsten zoals zeldzame complicaties, of een RCT wel het beste studiedesign is De kritiek omtrent het snelle degraderen van de kwaliteit van bewijs is al eerder opgemerkt en de GRADE werkgroep heeft hierop gereageerd in een artikel (Ansari et al ###) In dat artikel concludeert de GRADE werkgroep, dat ook bij uitkomsten met lage kwaliteit van bewijs, er alsnog een sterke aanbeveling geformuleerd kan worden, mits goed onderbouwd De GRADE methode moet gezien worden als een instrument en wanneer experts de kwaliteit van evidence niet overeen vinden komen met hun specifieke situatie, hebben zij het recht om de sterkte van de aanbeveling aan te passen Dit is in dit protocol ook een aantal keer gebeurd In sommige gevallen was de werkgroep van mening dat meer onderzoek weinig aan de uitkomsten zal toevoegen, en in deze gevallen is gekozen voor het formuleren van een stellige aanbeveling Een andere oplossing was geweest om minder streng om te gaan met de opgestelde criteria van GRADE Echter heeft de werkgroep gekozen om juist deze nauwkeurig te volgen zonder interpretatie en om in de overwegingen en/of aanbevelingen de vertaalslag te maken naar de Nederlandse situatie en ruimte te geven Na het beoordelen van de geselecteerde studies zijn deze samen met de evidence-tabellen en.
| 557 | nvog |
de praktijk ook vaak niet het geval Wanneer het gaat om zeldzame gebeurtenissen zoals een complicatie, zal de gewenste populatieomvang haast nooit bereikt worden Daarbij kan men zich afvragen bij uitkomsten zoals zeldzame complicaties, of een RCT wel het beste studiedesign is De kritiek omtrent het snelle degraderen van de kwaliteit van bewijs is al eerder opgemerkt en de GRADE werkgroep heeft hierop gereageerd in een artikel (Ansari et al ###) In dat artikel concludeert de GRADE werkgroep, dat ook bij uitkomsten met lage kwaliteit van bewijs, er alsnog een sterke aanbeveling geformuleerd kan worden, mits goed onderbouwd De GRADE methode moet gezien worden als een instrument en wanneer experts de kwaliteit van evidence niet overeen vinden komen met hun specifieke situatie, hebben zij het recht om de sterkte van de aanbeveling aan te passen Dit is in dit protocol ook een aantal keer gebeurd In sommige gevallen was de werkgroep van mening dat meer onderzoek weinig aan de uitkomsten zal toevoegen, en in deze gevallen is gekozen voor het formuleren van een stellige aanbeveling Een andere oplossing was geweest om minder streng om te gaan met de opgestelde criteria van GRADE Echter heeft de werkgroep gekozen om juist deze nauwkeurig te volgen zonder interpretatie en om in de overwegingen en/of aanbevelingen de vertaalslag te maken naar de Nederlandse situatie en ruimte te geven Na het beoordelen van de geselecteerde studies zijn deze samen met de evidence-tabellen en De werkgroepen hebben eerst de hoofdboodschappen uit de literatuur samengevat aan de hand van de aangeleverde documenten en hebben vervolgens in een aantal sessies hun overwegingen en tot slot aanbevelingen geformuleerd opgeschreven De aanbevelingen zijn gebaseerd op het wetenschappelijke bewijs maar ook op de expertise van de werkgroep leden en de toepasbaarheid in <LOCATIE> Het doel van deze richtlijn is om de aanbevelingen praktisch en Nadat de werkgroep leden een eerste versie geschreven hadden, zijn de verschillende documenten naar de richtlijncommissie gestuurd Deze heeft kritisch de hele richtlijn In februari ### zijn alle leden van de verschillende werkgroepen bij elkaar gekomen in een plenaire sessie en zijn de aanbevelingen per PICO besproken en zo nodig aangescherpt <PERSOON>, teksten aanscherpen en modelprotocol definitief Het document is voorgelegd aan de Koepel kwaliteit commissie voor commentaar Vervolgens is de richtlijn ingestuurd naar de Pijler Gynaecologie en de Beroeps Belangen Op <DATUM> tijdens de WGE bijeenkomst en op <DATUM> tijdens de voorjaarsvergadering is het document ook besproken en konden leden inhoudelijk reageren Tot slot hebben twee onafhankelijke gynaecologen (<PERSOON> en <PERSOON>) de documenten beoordeeld alvorens de richtlijn ter toetsing op de website van de NVOG geplaatst is (december ###) NVOG leden hebben acht weken de tijd gehad om commentaar te geven Na het verwerken van het commentaar, is er een autorisatieversie op de website geplaatst en konden leden eventueel bezwaar maken (binnen # weken) kunnen bevorderen of belemmeren.
| 535 | nvog |
de literatuur samengevat aan de hand van de aangeleverde documenten en hebben vervolgens in een aantal sessies hun overwegingen en tot slot aanbevelingen geformuleerd opgeschreven De aanbevelingen zijn gebaseerd op het wetenschappelijke bewijs maar ook op de expertise van de werkgroep leden en de toepasbaarheid in <LOCATIE> Het doel van deze richtlijn is om de aanbevelingen praktisch en Nadat de werkgroep leden een eerste versie geschreven hadden, zijn de verschillende documenten naar de richtlijncommissie gestuurd Deze heeft kritisch de hele richtlijn In februari ### zijn alle leden van de verschillende werkgroepen bij elkaar gekomen in een plenaire sessie en zijn de aanbevelingen per PICO besproken en zo nodig aangescherpt <PERSOON>, teksten aanscherpen en modelprotocol definitief Het document is voorgelegd aan de Koepel kwaliteit commissie voor commentaar Vervolgens is de richtlijn ingestuurd naar de Pijler Gynaecologie en de Beroeps Belangen Op <DATUM> tijdens de WGE bijeenkomst en op <DATUM> tijdens de voorjaarsvergadering is het document ook besproken en konden leden inhoudelijk reageren Tot slot hebben twee onafhankelijke gynaecologen (<PERSOON> en <PERSOON>) de documenten beoordeeld alvorens de richtlijn ter toetsing op de website van de NVOG geplaatst is (december ###) NVOG leden hebben acht weken de tijd gehad om commentaar te geven Na het verwerken van het commentaar, is er een autorisatieversie op de website geplaatst en konden leden eventueel bezwaar maken (binnen # weken) kunnen bevorderen of belemmeren van deze richtlijn bij ziekenhuizen die de LH uitvoeren De richtlijn is digitaal verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en ziekenhuizen Ook is de richtlijn te downloaden vanaf de website van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ((WEBLINK)) en via de website van de Kwaliteitskoepel Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt eerder te vervallen indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding geven om een herzieningstraject te Deze richtlijn moet gezien worden als een document waarin de best practices van de LH beschreven zijn Dit document is gebaseerd op wetenschappelijk bewijs en de mening van deskundigen uit het veld en zal in principe adviezen aandragen die zullen bijdragen aan kwalitatief goede zorg Deze richtlijn moet echter niet voorschrijvend zijn en zorgverleners Tijdens het opstellen van de richtlijn werd het perspectief van patiënten ook in oogschouw genomen De patiëntenvereniging Gynaecologie <LOCATIE> werd gevraagd om hun mening te Zoals in hoofdstuk # besproken, is in <LOCATIE> het aantal hysterectomieën, dat laparoscopisch wordt uitgevoerd, de afgelopen jaren flink toegenomen De meest recente studie hierover laat zien dat in ##<DATUM> van de hysterectomieën laparoscopisch werd De laparoscopische hysterectomie (LH) kent verschillende subtypes zoals beschreven door de AAGL (Olive et al ###) (bijlage #) In het algemeen wordt geen verschil gemaakt tussen de verschillende subtypes wanneer vergeleken met andere chirurgische benaderingen Recente.
| 556 | nvog |
deze richtlijn bij ziekenhuizen die de LH uitvoeren De richtlijn is digitaal verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en ziekenhuizen Ook is de richtlijn te downloaden vanaf de website van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ((WEBLINK)) en via de website van de Kwaliteitskoepel Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt eerder te vervallen indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding geven om een herzieningstraject te Deze richtlijn moet gezien worden als een document waarin de best practices van de LH beschreven zijn Dit document is gebaseerd op wetenschappelijk bewijs en de mening van deskundigen uit het veld en zal in principe adviezen aandragen die zullen bijdragen aan kwalitatief goede zorg Deze richtlijn moet echter niet voorschrijvend zijn en zorgverleners Tijdens het opstellen van de richtlijn werd het perspectief van patiënten ook in oogschouw genomen De patiëntenvereniging Gynaecologie <LOCATIE> werd gevraagd om hun mening te Zoals in hoofdstuk # besproken, is in <LOCATIE> het aantal hysterectomieën, dat laparoscopisch wordt uitgevoerd, de afgelopen jaren flink toegenomen De meest recente studie hierover laat zien dat in ##<DATUM> van de hysterectomieën laparoscopisch werd De laparoscopische hysterectomie (LH) kent verschillende subtypes zoals beschreven door de AAGL (Olive et al ###) (bijlage #) In het algemeen wordt geen verschil gemaakt tussen de verschillende subtypes wanneer vergeleken met andere chirurgische benaderingen Recente verschillende varianten van LH te weten TLH, LAVH en SLH (Twijnstra et al ###;Cook et al ###;Al-talib et al ###) Daarbij lijkt de LAVH steeds minder uitgevoerd te worden; uit cijfers van een recente prospectieve registratie in <LOCATIE> bleek dat de LAVH techniek slechts in #% van de LHâs gebruikt was (<PERSOON> et al ###) terwijl in ### het aandeel nog Met het oog op de toekomst hebben wij besloten om in deze richtlijn ons voornamelijk te richten op de TLH (type IV volgens de techniek zoals beschreven door de AAGL (Olive et al Belangrijk om te vermelden is dat in alle hoofdstukken waarbij complicaties beschreven zijn, deze ingedeeld zijn volgens de NVOG commissie complicatieregistratie zoals in <LOCATIE> wetenschappelijke studies is het echter niet eenvoudig om de ernst van de complicatie te classificeren volgens de NVOG methode (A, B, C en D) Om die reden is er besloten om aanvullend de complicaties te verdelen in âernstigâ en âmildâ, gebaseerd op de algemene incidentie van specifieke complicaties geeft het classificeren van de complicaties meer inzicht Onder ernstige complicaties wordt verstaan bloedverlies van meer dan ### ml of is, orgaanschade (zoals aan de urinewegen, darmen of vaten), longembolie, wond en/of complicaties dan hierboven vermeld Onder milde complicaties wordt verstaan bloedverlies of hematoom waarbij geen bloedtransfusie of re-operatie nodig is, infecties (huid/wond, urinewegen), koorts boven ## graden Celsius, diepe veneuze trombose en andere kleinere of ileus Er is ook gekeken naar het risico op conversie naar laparotomie.
| 618 | nvog |
verschillende varianten van LH te weten TLH, LAVH en SLH (Twijnstra et al ###;Cook et al ###;Al-talib et al ###) Daarbij lijkt de LAVH steeds minder uitgevoerd te worden; uit cijfers van een recente prospectieve registratie in <LOCATIE> bleek dat de LAVH techniek slechts in #% van de LHâs gebruikt was (<PERSOON> et al ###) terwijl in ### het aandeel nog Met het oog op de toekomst hebben wij besloten om in deze richtlijn ons voornamelijk te richten op de TLH (type IV volgens de techniek zoals beschreven door de AAGL (Olive et al Belangrijk om te vermelden is dat in alle hoofdstukken waarbij complicaties beschreven zijn, deze ingedeeld zijn volgens de NVOG commissie complicatieregistratie zoals in <LOCATIE> wetenschappelijke studies is het echter niet eenvoudig om de ernst van de complicatie te classificeren volgens de NVOG methode (A, B, C en D) Om die reden is er besloten om aanvullend de complicaties te verdelen in âernstigâ en âmildâ, gebaseerd op de algemene incidentie van specifieke complicaties geeft het classificeren van de complicaties meer inzicht Onder ernstige complicaties wordt verstaan bloedverlies van meer dan ### ml of is, orgaanschade (zoals aan de urinewegen, darmen of vaten), longembolie, wond en/of complicaties dan hierboven vermeld Onder milde complicaties wordt verstaan bloedverlies of hematoom waarbij geen bloedtransfusie of re-operatie nodig is, infecties (huid/wond, urinewegen), koorts boven ## graden Celsius, diepe veneuze trombose en andere kleinere of ileus Er is ook gekeken naar het risico op conversie naar laparotomie literatuur niet mogelijk om een onderscheid te maken tussen strategische en reactieve conversie, waardoor beide typen conversies zijn meegenomen (Blikkendaal et al ###) Deze data werden echter niet geïncludeerd in de algemene complicatie tabellen Bijlage # schema richtlijnontwikkeling volgens GRADE Handleiding, Bijlage # Beoordelen kwaliteit van studies, volgens EBRO-indeling Bijlage # Beoordelen kwaliteit van uitkomsten, volgens de GRADE methodiek Bijlage # AAGL classificatie systeem voor laparoscopische hysterectomie Al-talib, A , et al "Morbidity with total laparoscopic and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " Acta Obstet Blikkendaal, M D , et al "Achieving consensus on the definition of conversion to laparotomy a Delphi study among general surgeons, gynecologists, and urologists " <PERSOON>, and <PERSOON> hysterectomy a decade of evolution " <PERSOON>, S R , et al "Trends in the implementation of advanced minimally invasive gynecologic surgical procedures in the <PERSOON>, R , et al "<PERSOON> eVALuate study Two parallel randomised trials, one comparing laparoscopic with abdominal hysterectomy, the other comparing laparoscopic with vaginal hysterectomy ((January ##) (#<DATUM> ) " British Medical Govaert, J A , et al "Nationwide Outcomes Measurement in Colorectal Cancer Surgery Improving Quality and Reducing Guyatt, G H , et al "GRADE guidelines.
| 606 | nvog |
literatuur niet mogelijk om een onderscheid te maken tussen strategische en reactieve conversie, waardoor beide typen conversies zijn meegenomen (Blikkendaal et al ###) Deze data werden echter niet geïncludeerd in de algemene complicatie tabellen Bijlage # schema richtlijnontwikkeling volgens GRADE Handleiding, Bijlage # Beoordelen kwaliteit van studies, volgens EBRO-indeling Bijlage # Beoordelen kwaliteit van uitkomsten, volgens de GRADE methodiek Bijlage # AAGL classificatie systeem voor laparoscopische hysterectomie Al-talib, A , et al "Morbidity with total laparoscopic and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " Acta Obstet Blikkendaal, M D , et al "Achieving consensus on the definition of conversion to laparotomy a Delphi study among general surgeons, gynecologists, and urologists " <PERSOON>, and <PERSOON> hysterectomy a decade of evolution " <PERSOON>, S R , et al "Trends in the implementation of advanced minimally invasive gynecologic surgical procedures in the <PERSOON>, R , et al "<PERSOON> eVALuate study Two parallel randomised trials, one comparing laparoscopic with abdominal hysterectomy, the other comparing laparoscopic with vaginal hysterectomy ((January ##) (#<DATUM> ) " British Medical Govaert, J A , et al "Nationwide Outcomes Measurement in Colorectal Cancer Surgery Improving Quality and Reducing Guyatt, G H , et al "GRADE guidelines " <PERSOON>, and <PERSOON> the mean and variance from the median, range, and the size of a Olive, D L , et al "<PERSOON> AAGL classification system for laparoscopic hysterectomy Classification committee of the American Twijnstra, A R , et al "Predictors of successful surgical outcome in laparoscopic hysterectomy " Obstet Gynecol #<DATUM> Twijnstra, A R , et al "Twenty-first century laparoscopic hysterectomy should we not leave the vaginal step out?" Gynecol Welk type hysterectomie is te prefereren op basis van klinische uitkomsten? Veelvuldig is aangetoond, dat de laparoscopische hysterectomie (LH) en de vaginale hysterectomie (VH) betere uitkomsten bieden voor de patiënt dan de abdominale hysterectomie (AH) In de Cochrane over dit onderwerp, wordt de VH beschouwd als eerste keus, gevolgd door de LH en uiteindelijk de <PERSOON> et al ###) Echter, in <LOCATIE> en ook in veel andere landen wordt de laatste jaren een forse toename van de laparoscopische benadering gezien Deze toename gaat ten koste van de AH maar ook van de <PERSOON-##> et al ###) In ### werden in <LOCATIE> voor het eerst meer LHâs uitgevoerd dan VHâs Omdat deze ontwikkelingen haaks staan op de aanbevelingen van de Cochrane, is het belangrijk om de ingrepen opnieuw te evalueren Bij deze evaluatie is het belangrijk om een aantal beperkingen van de Cochrane review in acht te nemen Zo richt de Cochrane review.
| 587 | nvog |
Djulbegovic, and <PERSOON> the mean and variance from the median, range, and the size of a Olive, D L , et al "<PERSOON> AAGL classification system for laparoscopic hysterectomy Classification committee of the American Twijnstra, A R , et al "Predictors of successful surgical outcome in laparoscopic hysterectomy " Obstet Gynecol #<DATUM> Twijnstra, A R , et al "Twenty-first century laparoscopic hysterectomy should we not leave the vaginal step out?" Gynecol Welk type hysterectomie is te prefereren op basis van klinische uitkomsten? Veelvuldig is aangetoond, dat de laparoscopische hysterectomie (LH) en de vaginale hysterectomie (VH) betere uitkomsten bieden voor de patiënt dan de abdominale hysterectomie (AH) In de Cochrane over dit onderwerp, wordt de VH beschouwd als eerste keus, gevolgd door de LH en uiteindelijk de <PERSOON> et al ###) Echter, in <LOCATIE> en ook in veel andere landen wordt de laatste jaren een forse toename van de laparoscopische benadering gezien Deze toename gaat ten koste van de AH maar ook van de <PERSOON> et al ###) In ### werden in <LOCATIE> voor het eerst meer LHâs uitgevoerd dan VHâs Omdat deze ontwikkelingen haaks staan op de aanbevelingen van de Cochrane, is het belangrijk om de ingrepen opnieuw te evalueren Bij deze evaluatie is het belangrijk om een aantal beperkingen van de Cochrane review in acht te nemen Zo richt de Cochrane review Echter, bij chirurgische ingrepen verandert de techniek en daarmee ook de uitkomsten naar mate de techniek zich verder ontwikkelt Daarbij baseert de Cochrane zich enkel op gerandomiseerde studeis en voor sommige uitkomsten, zoals zeldzame complicaties is dit studiedesign waarschijnlijk niet het Het doel van deze PICO is om overzicht te geven van de belangrijkste verschillen in klinische uitkomsten tussen de TLH en VH, gebaseerd op recente literatuur (vanaf het jaar ###) Omdat de voordelen van LH en VH ten opzichte van AH duidelijk zijn, wordt hier niet meer Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden werd er een systematische literatuuranalyse verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de (klinisch relevante) verschillen tussen TLH De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicatie) als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, bloedverlies, postoperatieve De werkgroep definieerde de volgende waarden als klinisch relevant verschillend Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Studies werden Vergelijkende studies (in eerst instantie systematische reviews, daarna De vergelijking ging specifiek over TLH versus VH, voor benigne indicatie Als het niet duidelijk was welke type hysterectomie uitgevoerd werd, werd de studie Minimaal één van de uitkomstmaten zoals eerder gedefinieerd werd in de studie De zoekstrategie werd uitgevoerd vanaf het jaar ### Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook.
| 606 | nvog |
techniek en daarmee ook de uitkomsten naar mate de techniek zich verder ontwikkelt Daarbij baseert de Cochrane zich enkel op gerandomiseerde studeis en voor sommige uitkomsten, zoals zeldzame complicaties is dit studiedesign waarschijnlijk niet het Het doel van deze PICO is om overzicht te geven van de belangrijkste verschillen in klinische uitkomsten tussen de TLH en VH, gebaseerd op recente literatuur (vanaf het jaar ###) Omdat de voordelen van LH en VH ten opzichte van AH duidelijk zijn, wordt hier niet meer Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden werd er een systematische literatuuranalyse verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de (klinisch relevante) verschillen tussen TLH De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicatie) als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, bloedverlies, postoperatieve De werkgroep definieerde de volgende waarden als klinisch relevant verschillend Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Studies werden Vergelijkende studies (in eerst instantie systematische reviews, daarna De vergelijking ging specifiek over TLH versus VH, voor benigne indicatie Als het niet duidelijk was welke type hysterectomie uitgevoerd werd, werd de studie Minimaal één van de uitkomstmaten zoals eerder gedefinieerd werd in de studie De zoekstrategie werd uitgevoerd vanaf het jaar ### Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook âsingle-centerâ design en geen van de RCTâs waren geblindeerd In # van de studies werden patiënten ook gerandomiseerd naar een derde of vierde groep (abdominale hysterectomie ###) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen de ## en ## patiënten ###;Schollmeyer et al ###) geïncludeerd Eén studie was een multicenter studie (<PERSOON> et al ###), de andere studies waren single-center In #studies werden de uitkomsten ook vergeleken met een derde of vierde groep (abdominale hysterectomie en/of LAVH) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen de ## en ### Bovengenoemde artikelen worden hieronder verder besproken per klinische uitkomstmaat In In de # RCTâs, die in totaal ### TLHâs en ### VHâs met elkaar vergelijken, was de operatieduur significant verschillend de VH wordt ## ## minuten [# ##; ## ##] sneller verricht De RCT van Ribeiro et al (###) kon niet worden gebruikt voor meta-analyse door het ontbreken van de standaard deviatie maar in deze studie werd wel een significant verschil Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was op basis van de RCTâs, werden de cohort studies hier verder buiten beschouwing gelaten Van de geïncludeerde RCTâs werden de data van # RCTâs gebruikt voor meta-analyse Daaruit bleek dat er een niet significant verschil was tussen beide groepen van -## ## ml [## ##; <DATUM> In # RCT âs werd een groot significant verschil in bloedverlies gevonden geïncludeerd De ## patiënten die een TLH ondergingen hadden gemiddeld ### ml.
| 672 | nvog |
design en geen van de RCTâs waren geblindeerd In # van de studies werden patiënten ook gerandomiseerd naar een derde of vierde groep (abdominale hysterectomie ###) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen de ## en ## patiënten ###;Schollmeyer et al ###) geïncludeerd Eén studie was een multicenter studie (<PERSOON> et al ###), de andere studies waren single-center In #studies werden de uitkomsten ook vergeleken met een derde of vierde groep (abdominale hysterectomie en/of LAVH) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen de ## en ### Bovengenoemde artikelen worden hieronder verder besproken per klinische uitkomstmaat In In de # RCTâs, die in totaal ### TLHâs en ### VHâs met elkaar vergelijken, was de operatieduur significant verschillend de VH wordt ## ## minuten [# ##; ## ##] sneller verricht De RCT van Ribeiro et al (###) kon niet worden gebruikt voor meta-analyse door het ontbreken van de standaard deviatie maar in deze studie werd wel een significant verschil Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was op basis van de RCTâs, werden de cohort studies hier verder buiten beschouwing gelaten Van de geïncludeerde RCTâs werden de data van # RCTâs gebruikt voor meta-analyse Daaruit bleek dat er een niet significant verschil was tussen beide groepen van -## ## ml [## ##; <DATUM> In # RCT âs werd een groot significant verschil in bloedverlies gevonden geïncludeerd De ## patiënten die een TLH ondergingen hadden gemiddeld ### ml waardoor het verschil -### ml bedroeg [-###,##; -###,##] Candiani et al (###) onderzoekt ## patiënten waarbij een verschil wordt gevonden van -## ## ml [-### ##; -#<DATUM> in het voordeel van de TLH <PERSOON> et al (###) beschreef in een RCT met ## patiënten een significant verschil in bloedverlies in het voordeel van de VH, een verschil van -## ml [<DATUM> #<DATUM> (<PERSOON> et al ###) In de studie van Ribeiro et al (###) werd in plaats van het peroperatief bloedverlies het hemoglobine verschil vermeld, welke is ten gunste was van de VH (Ribeiro et al ###) Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was met alleen de RCTâs, zijn de cohort studies buiten beschouwing gelaten Er werden ### TLHâs en ### VHâs beschreven, waarbij een kortere opnameduur werd gezien voor de TLH van -# ## dag [-# ##; # ##] De studie van <PERSOON> et al (###) liet in ## VHâs versus ## TLH geen significant verschil zien (# ## [-# ##; # ##]) Vijf studies lieten wel een significant verschil zien in het voordeel van TLH Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was met alleen de RCTâs, werden de cohort studies buiten beschouwing Voor de uitkomst âcomplicatiesâ werd besloten om alle geïncludeerde studies mee te nemen Er werd in totaal naar ### TLHâs en <LOCATIE> s gekeken, uit ## studies Er bestond geen significant verschil tussen beiden ingrepen met betrekking tot het aantal ernstig complicaties.
| 784 | nvog |
het verschil -### ml bedroeg [-###,##; -###,##] Candiani et al (###) onderzoekt ## patiënten waarbij een verschil wordt gevonden van -## ## ml [-### ##; -#<DATUM> in het voordeel van de TLH <PERSOON> et al (###) beschreef in een RCT met ## patiënten een significant verschil in bloedverlies in het voordeel van de VH, een verschil van -## ml [<DATUM> #<DATUM> (<PERSOON> et al ###) In de studie van Ribeiro et al (###) werd in plaats van het peroperatief bloedverlies het hemoglobine verschil vermeld, welke is ten gunste was van de VH (Ribeiro et al ###) Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was met alleen de RCTâs, zijn de cohort studies buiten beschouwing gelaten Er werden ### TLHâs en ### VHâs beschreven, waarbij een kortere opnameduur werd gezien voor de TLH van -# ## dag [-# ##; # ##] De studie van <PERSOON> et al (###) liet in ## VHâs versus ## TLH geen significant verschil zien (# ## [-# ##; # ##]) Vijf studies lieten wel een significant verschil zien in het voordeel van TLH Omdat voor deze uitkomstmaat de evidence voldoende was met alleen de RCTâs, werden de cohort studies buiten beschouwing Voor de uitkomst âcomplicatiesâ werd besloten om alle geïncludeerde studies mee te nemen Er werd in totaal naar ### TLHâs en <LOCATIE> s gekeken, uit ## studies Er bestond geen significant verschil tussen beiden ingrepen met betrekking tot het aantal ernstig complicaties ## [# ##; # ##] gezien en voor alle studies, werd een odds ratio van # ## [# ##; # ##] gezien Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> (alle studies) of <DATUM> (RCTâs) voor de TLH In een studie die in een groot cohort keek naar het risico op vaginatopdehiscentie werd significant minder vaak ernstige complicaties beschreven na een VH (OR ## ## [# ##; ## ##]) (Hur et al ###) De enige studie die significant minder vaak ernstige complicaties beschreef na een TLH was de studie van Allam et al (###) In deze studie werden ## TLHâs en ## VHâs onderzocht Na een TLH werd een OR van # ## [# ##; # ##] minder complicaties Er werd geen significant verschil met betrekking tot milde complicaties na een TLH in vergelijking tot de VH gevonden Dit werd in totaal in ## studies onderzocht met ### TLHâs en <LOCATIE> s Er werd een odds ratio van # ## [# ##; # ##] getoond Ook wanneer alleen naar de RCTâs wordt gekeken werd geen significant verschil gezien (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> (alle studies) of <DATUM> (RCTâs) voor Conversie naar een laparotomie werd significant vaker beschreven bij een TLH (OR # ## [# ##; # ##], ## studies) Voor de RCTâs werd in beide groepen respectievelijk # conversie gevonden.
| 810 | nvog |
## [# ##; # ##] gezien en voor alle studies, werd een odds ratio van # ## [# ##; # ##] gezien Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> (alle studies) of <DATUM> (RCTâs) voor de TLH In een studie die in een groot cohort keek naar het risico op vaginatopdehiscentie werd significant minder vaak ernstige complicaties beschreven na een VH (OR ## ## [# ##; ## ##]) (Hur et al ###) De enige studie die significant minder vaak ernstige complicaties beschreef na een TLH was de studie van Allam et al (###) In deze studie werden ## TLHâs en ## VHâs onderzocht Na een TLH werd een OR van # ## [# ##; # ##] minder complicaties Er werd geen significant verschil met betrekking tot milde complicaties na een TLH in vergelijking tot de VH gevonden Dit werd in totaal in ## studies onderzocht met ### TLHâs en <LOCATIE> s Er werd een odds ratio van # ## [# ##; # ##] getoond Ook wanneer alleen naar de RCTâs wordt gekeken werd geen significant verschil gezien (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> (alle studies) of <DATUM> (RCTâs) voor Conversie naar een laparotomie werd significant vaker beschreven bij een TLH (OR # ## [# ##; # ##], ## studies) Voor de RCTâs werd in beide groepen respectievelijk # conversie gevonden significant verschil laat zien tussen beide groepen en was ook de studie met het hoogste percentage conversies in beide groepen Het absolute risico op een conversie was <DATUM> (alle studies) voor de TLH groep en <DATUM> (alle studies) voor de VH groep De complicaties zijn verder ingedeeld volgens de classificatie van de NVOG commissie In # studies werd deze uitkomst beschreven Er bestond geen verschil tussen beide Er werd geen verschil tussen beide interventies gevonden in de # geïncludeerde studies (OR c Systemische infectie (sepsis, koorts ) # dagen boven ## graden Celsius) De definitie van minimaal # dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn In de #geïncludeerde Er werd geen significant verschil gevonden tussen TLH en VH met betrekking tot het optreden van blaas- en ureterletsel wanneer deze uitkomsten gecombineerd worden Er werd in ## studies gekeken naar ### TLHâs en <LOCATIE> s Hierin werd een OR gevonden van # ## [# ##; <DATUM> Het absolute risico op een ureter- en blaasletsel was <DATUM> voor de TLH Wanneer blaas- en ureterletsels separaat werden beschouwd, bestond er ook geen verschil in In # studies werd vaginatopdehiscentie onderzocht na een TLH of VH In totaal werden ### laparoscopische ingrepen bestudeerd en ### vaginale ingrepen Er werden significant minder vaginatopdehiscenties gezien na een VH, OR # ## [# ##; ## ##] Het absolute risico In de grootste retrospectieve studie met een totaal van ### TLHâs en <LOCATIE> s werd een.
| 739 | nvog |
ook de studie met het hoogste percentage conversies in beide groepen Het absolute risico op een conversie was <DATUM> (alle studies) voor de TLH groep en <DATUM> (alle studies) voor de VH groep De complicaties zijn verder ingedeeld volgens de classificatie van de NVOG commissie In # studies werd deze uitkomst beschreven Er bestond geen verschil tussen beide Er werd geen verschil tussen beide interventies gevonden in de # geïncludeerde studies (OR c Systemische infectie (sepsis, koorts ) # dagen boven ## graden Celsius) De definitie van minimaal # dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn In de #geïncludeerde Er werd geen significant verschil gevonden tussen TLH en VH met betrekking tot het optreden van blaas- en ureterletsel wanneer deze uitkomsten gecombineerd worden Er werd in ## studies gekeken naar ### TLHâs en <LOCATIE> s Hierin werd een OR gevonden van # ## [# ##; <DATUM> Het absolute risico op een ureter- en blaasletsel was <DATUM> voor de TLH Wanneer blaas- en ureterletsels separaat werden beschouwd, bestond er ook geen verschil in In # studies werd vaginatopdehiscentie onderzocht na een TLH of VH In totaal werden ### laparoscopische ingrepen bestudeerd en ### vaginale ingrepen Er werden significant minder vaginatopdehiscenties gezien na een VH, OR # ## [# ##; ## ##] Het absolute risico In de grootste retrospectieve studie met een totaal van ### TLHâs en <LOCATIE> s werd een ###) De # andere studies toonden een niet-significante trend waarbij minder vaginatopdehiscenties werden gezien na Er werd geen significant verschil gezien tussen beide ingrepen voor het optreden van bloedverlies van meer dan ### ml tijdens de operatie in de # geïncludeerde studies (OR # ## Er werd geen significant verschil gevonden tussen beide ingrepen voor het optreden van nabloeding waarvoor een re-interventie nodig was dan wel waarvoor een bloedtransfusie noodzakelijk was Van de drie geïncludeerde studies hadden # van ### patiënten in de TLH groep in vergelijking met # van de ### patiënten in de VH groep een postoperatieve bloeding patiënten van de ### een bloedtransfusie nodig in vergelijking met ## van de ### patiënten in de VH groep Hiervoor werden # studies geïncludeerd en het verschil was niet significant In # artikelen werd expliciet naar het optreden van een trombosebeen gekeken Er werd één patiënt met een trombosebeen beschreven in de VH groep in het artikel van Candiani et al Er werd geen verschil gezien in het optreden van urineretentie tussen beide ingrepen in de Er bestond geen verschil tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##], # studies) Er werd niet Er bestond geen significant verschil in het optreden van een hernia Schindlbeck et al (###) en Ghezzi et al (###) vonden geen significant verschil in het optreden van subcutaan In totaal vergeleken # studies de postoperatieve pijn scores na een TLH en een VH, gemeten middels de Visual Analogue Scale (VAS).
| 665 | nvog |
###) De # andere studies toonden een niet-significante trend waarbij minder vaginatopdehiscenties werden gezien na Er werd geen significant verschil gezien tussen beide ingrepen voor het optreden van bloedverlies van meer dan ### ml tijdens de operatie in de # geïncludeerde studies (OR # ## Er werd geen significant verschil gevonden tussen beide ingrepen voor het optreden van nabloeding waarvoor een re-interventie nodig was dan wel waarvoor een bloedtransfusie noodzakelijk was Van de drie geïncludeerde studies hadden # van ### patiënten in de TLH groep in vergelijking met # van de ### patiënten in de VH groep een postoperatieve bloeding patiënten van de ### een bloedtransfusie nodig in vergelijking met ## van de ### patiënten in de VH groep Hiervoor werden # studies geïncludeerd en het verschil was niet significant In # artikelen werd expliciet naar het optreden van een trombosebeen gekeken Er werd één patiënt met een trombosebeen beschreven in de VH groep in het artikel van Candiani et al Er werd geen verschil gezien in het optreden van urineretentie tussen beide ingrepen in de Er bestond geen verschil tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##], # studies) Er werd niet Er bestond geen significant verschil in het optreden van een hernia Schindlbeck et al (###) en Ghezzi et al (###) vonden geen significant verschil in het optreden van subcutaan In totaal vergeleken # studies de postoperatieve pijn scores na een TLH en een VH, gemeten middels de Visual Analogue Scale (VAS) (###) beschreven in een RCT met ## patiënten in elke arm, de pijnscores van de patiënten gemeten # uur postoperatief, # uur, # uur en ## uur Op elk moment werd er een significant hogere pijn scores aangegeven in de VH groep In de studie van Candiani et al (###) waarbij ## patiënten gerandomiseerd werden voor een TLH of VH, werd de VAS score afgenomen op de dag van de OK (aantal uur postoperatief is onbekend), één, twee en drie dagen postoperatief Alleen op de dag van de operatie zelf werd een significant verschil gezien ten gunste van de TLH groep Op dag #, # en # werd er geen verschil meer gezien tussen beide groepen In de studie van Allam et al (###) (RCT met ## patiënten in elke arm) werd een dag na de operatie de VAS score gemeten, welke een significant verschil liet zien in het voordeel van de TLH Sesti et al (###) beschreven in hun RCT met twee groepen van ## patiënten, dat ##% van de TLH patiënten en ##% van de VH patiënten ## uur na de ingreep een postoperatieve VAS score van # hadden, wat betekende dat ze geen pijn hadden Tot slot werd in de RCT van <PERSOON> et al (###) geen verschil in pijnscores tussen de verschillende ingrepen gezien, echter zonder specifiek onderscheid te maken tussen de TLH en VH groep De enige prospectieve studie.
| 653 | nvog |
(###) beschreven in een RCT met ## patiënten in elke arm, de pijnscores van de patiënten gemeten # uur postoperatief, # uur, # uur en ## uur Op elk moment werd er een significant hogere pijn scores aangegeven in de VH groep In de studie van Candiani et al (###) waarbij ## patiënten gerandomiseerd werden voor een TLH of VH, werd de VAS score afgenomen op de dag van de OK (aantal uur postoperatief is onbekend), één, twee en drie dagen postoperatief Alleen op de dag van de operatie zelf werd een significant verschil gezien ten gunste van de TLH groep Op dag #, # en # werd er geen verschil meer gezien tussen beide groepen In de studie van Allam et al (###) (RCT met ## patiënten in elke arm) werd een dag na de operatie de VAS score gemeten, welke een significant verschil liet zien in het voordeel van de TLH Sesti et al (###) beschreven in hun RCT met twee groepen van ## patiënten, dat ##% van de TLH patiënten en ##% van de VH patiënten ## uur na de ingreep een postoperatieve VAS score van # hadden, wat betekende dat ze geen pijn hadden Tot slot werd in de RCT van <PERSOON> et al (###) geen verschil in pijnscores tussen de verschillende ingrepen gezien, echter zonder specifiek onderscheid te maken tussen de TLH en VH groep De enige prospectieve studie Radosa et al (###) die na # weken geen significant verschil liet zien in VAS scores tussen De drie eerste studies konden gebruikt worden voor meta-analyse en besloten werd om de analyse uit te voeren voor de VAS score ## uur postoperatief (Allam et al ###;Candiani et al ###;Ghezzi et al ###) In totaal werden de pijn scores ## uur na de ingreep onderzocht van ### patiënten die een TLH hadden ondergaan en ### een VH In de TLH groep werden significant lagere VAS scores gezien dan in de VH groep, mediaan -<DATUM> [-# ##; -# ##] Ten aanzien van de pijnmedicatie werd dit in # studies beschreven Sommige studies vermelden het aantal dagen pijnmedicatie gebruik en andere studies de hoeveelheid gebruikte Voor het aantal dagen pijnmedicatie gebruik postoperatief werden # studies geïncludeerd patiënten in elke arm) lieten beide een significantere korter gebruik van pijnmedicatie zien na een TLH Ook de twee retrospectieve studies over dit onderwerp ((Doganay et al ###)) lieten vergelijkbare uitkomsten zien In de # studies met een totaal van ### TLHâs en <LOCATIE> s werd -# ## dag [-# ##; -# ##] korter pijnstilling gebruikt in de TLH groep (Allam et al uitkomstmaat alleen in RCTâs werd geëvalueerd werd ook een significant voordeel voor de TLH gezien In totaal werden ## TLHâs en ## VHâs beschreven Het aantal dagen pijnmedicatie gebruik was -# ## dag [-<DATUM> -# ##] korter na een TLH âescape medicatieâ.
| 689 | nvog |
significant verschil liet zien in VAS scores tussen De drie eerste studies konden gebruikt worden voor meta-analyse en besloten werd om de analyse uit te voeren voor de VAS score ## uur postoperatief (Allam et al ###;Candiani et al ###;Ghezzi et al ###) In totaal werden de pijn scores ## uur na de ingreep onderzocht van ### patiënten die een TLH hadden ondergaan en ### een VH In de TLH groep werden significant lagere VAS scores gezien dan in de VH groep, mediaan -<DATUM> [-# ##; -# ##] Ten aanzien van de pijnmedicatie werd dit in # studies beschreven Sommige studies vermelden het aantal dagen pijnmedicatie gebruik en andere studies de hoeveelheid gebruikte Voor het aantal dagen pijnmedicatie gebruik postoperatief werden # studies geïncludeerd patiënten in elke arm) lieten beide een significantere korter gebruik van pijnmedicatie zien na een TLH Ook de twee retrospectieve studies over dit onderwerp ((Doganay et al ###)) lieten vergelijkbare uitkomsten zien In de # studies met een totaal van ### TLHâs en <LOCATIE> s werd -# ## dag [-# ##; -# ##] korter pijnstilling gebruikt in de TLH groep (Allam et al uitkomstmaat alleen in RCTâs werd geëvalueerd werd ook een significant voordeel voor de TLH gezien In totaal werden ## TLHâs en ## VHâs beschreven Het aantal dagen pijnmedicatie gebruik was -# ## dag [-<DATUM> -# ##] korter na een TLH âescape medicatieâ Ghezzi et al (###) (RCT, ## patiënten in elke arm) en <PERSOON> et al (###) (RCT ## patiënten in elke groep) lieten een significante lagere behoefte aan âescape medicatieâ zien in de TLH groep Drahonovsky et al (###) (RCT, TLH ##, VH ##) bekeken het aantal pijnmedicatie Dit werd in totaal in # studies beschreven met ### TLHâs en ###VHâs (Wright et al ###;<PERSOON> et al ###) Het verschil in kosten tussen VH en TLH was mediaan ###<DATUM> US RCTâs van Candiani et al (###) en <PERSOON> et al (###) werd de seksuele activiteit postoperatief na beide ingrepen vergeleken In beide studies werd een eigen vragenlijst ontworpen en werd er geen significant verschil gevonden tussen de twee ingrepen (na # weken, # maanden, # maanden en <LEEFTIJD> jaar) In de studie van <PERSOON> et al (###) werd tot <LEEFTIJD> jaar na de ingreep een vragenlijst gestuurd na patiënten met de vraag of hun seksuele activiteiten veranderd waren In de TLH groep gaf ## van de ## patiënten (#<DATUM> ) aan dat dat het geval was versus ## van de ## (##%) in de VH groep In de studie van Ayoubi et al (###) werd één jaar na de hysterectomie een vragenlijst gestuurd en ## patiënten in de TLH groep en ## in de VH groepen stuurde de vragenlijst terug Hieruit bleek dat ##% van de patiënten in de VH groep en #<DATUM> in de TLH groep geen verschil bemerkt met betrekking tot hun seksuele tevredenheid.
| 752 | nvog |
elke arm) en <PERSOON> et al (###) (RCT ## patiënten in elke groep) lieten een significante lagere behoefte aan âescape medicatieâ zien in de TLH groep Drahonovsky et al (###) (RCT, TLH ##, VH ##) bekeken het aantal pijnmedicatie Dit werd in totaal in # studies beschreven met ### TLHâs en ###VHâs (Wright et al ###;<PERSOON> et al ###) Het verschil in kosten tussen VH en TLH was mediaan ###<DATUM> US RCTâs van Candiani et al (###) en <PERSOON> et al (###) werd de seksuele activiteit postoperatief na beide ingrepen vergeleken In beide studies werd een eigen vragenlijst ontworpen en werd er geen significant verschil gevonden tussen de twee ingrepen (na # weken, # maanden, # maanden en <LEEFTIJD> jaar) In de studie van <PERSOON> et al (###) werd tot <LEEFTIJD> jaar na de ingreep een vragenlijst gestuurd na patiënten met de vraag of hun seksuele activiteiten veranderd waren In de TLH groep gaf ## van de ## patiënten (#<DATUM> ) aan dat dat het geval was versus ## van de ## (##%) in de VH groep In de studie van Ayoubi et al (###) werd één jaar na de hysterectomie een vragenlijst gestuurd en ## patiënten in de TLH groep en ## in de VH groepen stuurde de vragenlijst terug Hieruit bleek dat ##% van de patiënten in de VH groep en #<DATUM> in de TLH groep geen verschil bemerkt met betrekking tot hun seksuele tevredenheid dyspareunie en één jaar na de ingreep was het percentage respectievelijk ##% en ##% Hysterectomie had geen invloed op het seksuele verlangen, de frequentie van seksueel contact en orgasmes In de studie van Radosa et al (###) werd de gevalideerde FSFI vragenlijst gebruikt waarbij ## patiënten na TLH de vragenlijsten invulden en ## na VH Er werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen Tot slot werden in de studie van <PERSOON> et al (###) patiënten na TLH (n=##), VH (n=##) en AH (n=##) vergeleken met een controle groep die geen hysterectomie had ondergaan (n=##) Aan de hand van de Pelvic Organ Prolapse/Urinary Incontinence Sexual Function Questionnarie (PISQ-##) werd geen verschil tussen de drie ingrepen gevonden, maar wel in vergelijking met de controle groep ###) <PERSOON> et al (###) (RCT, ## patiënten in elke arm) hadden na # weken, # maanden en # maanden # gevalideerde vragenlijsten afgenomen (HRQOL en SF-##) en deze lieten geen significant verschil zien na beide ingrepen De studie van <PERSOON> et al (###) (retrospectieve studie met ### TLHâs en ## VHâs) liet met een niet-gevalideerde vragenlijst ook geen (Allam et al ###, Candiani et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, <PERSOON> et al ###, Sesti et al ###) Er is geen significant verschil in het optreden van peroperatief (Allam et al ###, Candiani et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, <PERSOON> et al.
| 788 | nvog |
één jaar na de ingreep was het percentage respectievelijk ##% en ##% Hysterectomie had geen invloed op het seksuele verlangen, de frequentie van seksueel contact en orgasmes In de studie van Radosa et al (###) werd de gevalideerde FSFI vragenlijst gebruikt waarbij ## patiënten na TLH de vragenlijsten invulden en ## na VH Er werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen Tot slot werden in de studie van <PERSOON> et al (###) patiënten na TLH (n=##), VH (n=##) en AH (n=##) vergeleken met een controle groep die geen hysterectomie had ondergaan (n=##) Aan de hand van de Pelvic Organ Prolapse/Urinary Incontinence Sexual Function Questionnarie (PISQ-##) werd geen verschil tussen de drie ingrepen gevonden, maar wel in vergelijking met de controle groep ###) <PERSOON> et al (###) (RCT, ## patiënten in elke arm) hadden na # weken, # maanden en # maanden # gevalideerde vragenlijsten afgenomen (HRQOL en SF-##) en deze lieten geen significant verschil zien na beide ingrepen De studie van <PERSOON> et al (###) (retrospectieve studie met ### TLHâs en ## VHâs) liet met een niet-gevalideerde vragenlijst ook geen (Allam et al ###, Candiani et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, <PERSOON> et al ###, Sesti et al ###) Er is geen significant verschil in het optreden van peroperatief (Allam et al ###, Candiani et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, <PERSOON> et al ###) Conversie komt significant vaker voor bij een TLH (Allam et al ###, Bogani et al ###, Candiani et al ###, <PERSOON> et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, Ghezzi et al ###, Hur et al ###, <PERSOON> et al ###, Morton et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Schindlbeck et al ###, Schollmeyer et al ###, Sesti et al ###, Uccella et al Postoperatieve pijn is significant minder na een TLH, ## uur na (Allam et al ###, Candiani et al ###, Ghezzi et al ###) (Allam et al ###, Candiani et al ###, Schindleck et al ###) Hoewel de kosten voor een VH ten opzichte van een LH in alle studies gemiddeld duidelijk lager uitvallen, volgt er uit de meta- Er is geen verschil met betrekking tot de seksuele functie na een (<PERSOON> et al ###, Candiani et al ###, Radosa et al ###, <PERSOON> et al ###, Ayoubi et al ###, <PERSOON> et al ###, Lerman et al (<PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###) De resultaten van onze meta-analyse laten zien, dat er geen verschil is tussen TLH en VH voor complicatierisico, risico op blaas- en ureterletsels, peroperatief bloedverlies, opnameduur, patiënttevredenheid en seksuele dysfunctie De VH is wel geassocieerd met een.
| 819 | nvog |
###) Conversie komt significant vaker voor bij een TLH (Allam et al ###, Bogani et al ###, Candiani et al ###, <PERSOON> et al ###, Drahonovsky et al ###, Ghezzi et al ###, Ghezzi et al ###, Hur et al ###, <PERSOON> et al ###, Morton et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Schindlbeck et al ###, Schollmeyer et al ###, Sesti et al ###, Uccella et al Postoperatieve pijn is significant minder na een TLH, ## uur na (Allam et al ###, Candiani et al ###, Ghezzi et al ###) (Allam et al ###, Candiani et al ###, Schindleck et al ###) Hoewel de kosten voor een VH ten opzichte van een LH in alle studies gemiddeld duidelijk lager uitvallen, volgt er uit de meta- Er is geen verschil met betrekking tot de seksuele functie na een (<PERSOON> et al ###, Candiani et al ###, Radosa et al ###, <PERSOON> et al ###, Ayoubi et al ###, <PERSOON> et al ###, Lerman et al (<PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###) De resultaten van onze meta-analyse laten zien, dat er geen verschil is tussen TLH en VH voor complicatierisico, risico op blaas- en ureterletsels, peroperatief bloedverlies, opnameduur, patiënttevredenheid en seksuele dysfunctie De VH is wel geassocieerd met een De TLH is geassocieerd met mogelijk minder postoperatieve pijn en daarmee samenhangend minder en korter pijnmedicatiegebruik Hoewel de kosten voor een VH ten opzichte van een LH in alle studies gemiddeld duidelijk lager uitvallen, volgt er uit de meta-analyse geen Kluivers et al (###) hebben in een studie gekeken naar de voorkeur van de patiënten wanneer zij voor de keuze stonden van een TLH of een AH(Kluivers et al ###) Voor de patiënten was de ingreep met de minste kans op complicaties het belangrijkste argument Voor TLH en VH wordt geen verschil meer gezien in het optreden van complicaties (ernstig en mild), in het bijzonder voor wat betreft blaas- of ureterletsel Dit is een belangrijk gegeven omdat vaak nog wordt aangenomen, dat een TLH geassocieerd is met een hoger risico op blaas- en ureterletsel Wel wordt een significant hoger risico op het optreden van een vaginatopdehiscentie gezien Het is nog niet duidelijk waarom deze zeldzame maar ernstige complicatie vaker optreedt in de TLH groep, mogelijk speelt ervaring een rol Er wordt ook een lager risico op conversies gezien in de VH, maar dit komt met name uit een studie waarbij ##% van de TLH en #% van de VH geconverteerd werden (<PERSOON> et al ###) De auteurs van deze studie wijten dit hoge conversie ratio aan het feit dat de chirurgen minder ervaren waren Wanneer deze studie uit de meta-analyse wordt gehaald, is het verschil met betrekking tot conversie tussen TLH en VH niet significant.
| 709 | nvog |
TLH is geassocieerd met mogelijk minder postoperatieve pijn en daarmee samenhangend minder en korter pijnmedicatiegebruik Hoewel de kosten voor een VH ten opzichte van een LH in alle studies gemiddeld duidelijk lager uitvallen, volgt er uit de meta-analyse geen Kluivers et al (###) hebben in een studie gekeken naar de voorkeur van de patiënten wanneer zij voor de keuze stonden van een TLH of een AH(Kluivers et al ###) Voor de patiënten was de ingreep met de minste kans op complicaties het belangrijkste argument Voor TLH en VH wordt geen verschil meer gezien in het optreden van complicaties (ernstig en mild), in het bijzonder voor wat betreft blaas- of ureterletsel Dit is een belangrijk gegeven omdat vaak nog wordt aangenomen, dat een TLH geassocieerd is met een hoger risico op blaas- en ureterletsel Wel wordt een significant hoger risico op het optreden van een vaginatopdehiscentie gezien Het is nog niet duidelijk waarom deze zeldzame maar ernstige complicatie vaker optreedt in de TLH groep, mogelijk speelt ervaring een rol Er wordt ook een lager risico op conversies gezien in de VH, maar dit komt met name uit een studie waarbij ##% van de TLH en #% van de VH geconverteerd werden (<PERSOON> et al ###) De auteurs van deze studie wijten dit hoge conversie ratio aan het feit dat de chirurgen minder ervaren waren Wanneer deze studie uit de meta-analyse wordt gehaald, is het verschil met betrekking tot conversie tussen TLH en VH niet significant van mening dat de studie van <PERSOON> et al (###) niet toepaspaar is en acht het verschiltussen beide groepen niet verschillend De studie van Allam et al (###) was de enige studie waarbij er significant meer complicaties gezien werden na VH dan TLH, waardoor er getwijfeld werd aan de externe validiteit van deze studie In de VH groep waren er # patiënten die een bloedtransfusie nodig hadden Het bloedverlies in de VH groep was ook ### ml in de VH, wat in vergelijking met andere studies hoog is Wanneer deze studie niet wordt meegenomen in de plots voor de uitkomsten bloedverlies en complicatierisico zien Patiënttevredenheid is een ander belangrijk argument wanneer een voorkeur voor een ingreep wordt uitgesproken Uit onze literatuuronderzoek zijn er # studies gevonden die hier naar gekeken hebben en die laten geen verschillen zien Het is opmerkelijk dat er zo weinig evidence beschikbaar is over dit onderwerp Over de seksuele functie lijkt geen verschil te zijn tussen beide ingrepen maar in elke studie zijn verschillende instrumenten gebruikt om dit te meten waardoor de resultaten van de studies niet goed met elkaar te vergelijken zijn Over de postoperatieve pijnscores zijn er wel een aantal gerandomiseerde studies gepubliceerd in het voordeel van de TLH Het verschil in VAS score ## uur postoperatief was # punt lager in de TLH dan in de VH groep Zoals vermeld werd aan het begin van dit.
| 565 | nvog |
van mening dat de studie van <PERSOON> et al (###) niet toepaspaar is en acht het verschiltussen beide groepen niet verschillend De studie van Allam et al (###) was de enige studie waarbij er significant meer complicaties gezien werden na VH dan TLH, waardoor er getwijfeld werd aan de externe validiteit van deze studie In de VH groep waren er # patiënten die een bloedtransfusie nodig hadden Het bloedverlies in de VH groep was ook ### ml in de VH, wat in vergelijking met andere studies hoog is Wanneer deze studie niet wordt meegenomen in de plots voor de uitkomsten bloedverlies en complicatierisico zien Patiënttevredenheid is een ander belangrijk argument wanneer een voorkeur voor een ingreep wordt uitgesproken Uit onze literatuuronderzoek zijn er # studies gevonden die hier naar gekeken hebben en die laten geen verschillen zien Het is opmerkelijk dat er zo weinig evidence beschikbaar is over dit onderwerp Over de seksuele functie lijkt geen verschil te zijn tussen beide ingrepen maar in elke studie zijn verschillende instrumenten gebruikt om dit te meten waardoor de resultaten van de studies niet goed met elkaar te vergelijken zijn Over de postoperatieve pijnscores zijn er wel een aantal gerandomiseerde studies gepubliceerd in het voordeel van de TLH Het verschil in VAS score ## uur postoperatief was # punt lager in de TLH dan in de VH groep Zoals vermeld werd aan het begin van dit waardoor de vraag is of het geobserveerde verschil van invloed is op de patiënt Echter lijkt hierdoor wel minder pijnmedicatie gebruikt te worden en voor een kortere periode, maar ook Het verschil in kosten is gebaseerd op # studies die een statistisch niet significant verschil laten zien Het verschil is echter meer dan ### USD en derhalve acht de werkgroep dat dit verschil wel klinisch en maatschappelijk relevant is, mits toepasbaar op de Nederlandse situatie Omdat de beschikbare evidence nu niet direct geëxtrapoleerd kan worden en van minimale kwaliteit is kan dit vraagstuk alleen gefundeerd gevoerd worden met behulp van In de Cochrane review wordt de VH gezien als superieur (<PERSOON> et al ###), maar een aantal argumenten, welke ook in de counseling van de patiënt nog vaak gebruikt wordt, lijkt niet meer opportuun Zo laat de huidige literatuur geen verschil zien in het optreden van postoperatieve complicaties, in het bijzonder voor blaas- en ureterletsel Dit kan verklaard worden omdat in dit hoofdstuk alleen gekeken is naar de literatuur vanaf het jaar ### om zo Op dit moment zien wij dat de uitkomsten VH en TLH dichtbij elkaar liggen, behalve met betrekking tot het verschil in operatieduur en het risico op vaginatopdehiscentie (voordeel VH) Aan de andere kant, zijn de nadelen van de VH dat er geen inspectie van de buikholte mogelijk is en dat het over het algemeen lastiger is om een afwijkend ovarium of tuba te verwijderen Ten aanzien van de kosteneffectiviteit van beide ingrepen, is het belangrijk dat.
| 561 | nvog |
invloed is op de patiënt Echter lijkt hierdoor wel minder pijnmedicatie gebruikt te worden en voor een kortere periode, maar ook Het verschil in kosten is gebaseerd op # studies die een statistisch niet significant verschil laten zien Het verschil is echter meer dan ### USD en derhalve acht de werkgroep dat dit verschil wel klinisch en maatschappelijk relevant is, mits toepasbaar op de Nederlandse situatie Omdat de beschikbare evidence nu niet direct geëxtrapoleerd kan worden en van minimale kwaliteit is kan dit vraagstuk alleen gefundeerd gevoerd worden met behulp van In de Cochrane review wordt de VH gezien als superieur (<PERSOON> et al ###), maar een aantal argumenten, welke ook in de counseling van de patiënt nog vaak gebruikt wordt, lijkt niet meer opportuun Zo laat de huidige literatuur geen verschil zien in het optreden van postoperatieve complicaties, in het bijzonder voor blaas- en ureterletsel Dit kan verklaard worden omdat in dit hoofdstuk alleen gekeken is naar de literatuur vanaf het jaar ### om zo Op dit moment zien wij dat de uitkomsten VH en TLH dichtbij elkaar liggen, behalve met betrekking tot het verschil in operatieduur en het risico op vaginatopdehiscentie (voordeel VH) Aan de andere kant, zijn de nadelen van de VH dat er geen inspectie van de buikholte mogelijk is en dat het over het algemeen lastiger is om een afwijkend ovarium of tuba te verwijderen Ten aanzien van de kosteneffectiviteit van beide ingrepen, is het belangrijk dat Tot slot lopen er momenteel Nederlandse studies die kijken naar de mogelijkheid om TLH en VH in dagbehandeling uit te voeren Wellicht veranderen onze inzichten wanneer deze onderzoeken afgerond zijn Er zijn veel factoren die de keuze voor een van de twee technieken beïnvloeden (zoals ervaring van de operateur, voorkeur van patiënt, indicatie en/of bijkomende pathologie) Echter, op basis van de huidige literatuur, kunnen wij concluderen dat wanneer beide ingrepen mogelijk zijn, VH nog steeds de meest gunstige uitkomsten biedt De ervaring van de operateur is niet in beschouwing genomen in dit hoofdstuk, maar speelt een belangrijke rol wanneer gekeken wordt welke ingreep de meeste voordelen biedt Met de snelle implementatie van LH, ten koste van het aantal verrichtte VHâs, kan men zich echter afvragen of de volgende generatie gynaecologen nog voldoende ervaring zal opdoen met de VH en, wanneer deze skills niet onderwezen blijven worden, de VH niet uitsluitend gereserveerd zal worden voor vrouwen met bekkenbodemproblematiek Voor een benigne indicatie blijft de VH op basis van de beschikbare literatuur de goud standaard, mits deze door een operateur met voldoende ervaring wordt verricht Wanneer beide operatiemethoden haalbaar zijn, wordt bij voorkeur gekozen voor een <PERSOON> approach to hysterectomy for benign gynaecological disease Systematic review " Gynecological Surgery Allam, I S , et al "Total laparoscopic hysterectomy, vaginal hysterectomy and total abdominal hysterectomy using electrosurgical bipolar vessel sealing technique a randomized controlled trial " Arch Gynecol Obstet (###) Ayoubi, J M , et al.
| 572 | nvog |
Nederlandse studies die kijken naar de mogelijkheid om TLH en VH in dagbehandeling uit te voeren Wellicht veranderen onze inzichten wanneer deze onderzoeken afgerond zijn Er zijn veel factoren die de keuze voor een van de twee technieken beïnvloeden (zoals ervaring van de operateur, voorkeur van patiënt, indicatie en/of bijkomende pathologie) Echter, op basis van de huidige literatuur, kunnen wij concluderen dat wanneer beide ingrepen mogelijk zijn, VH nog steeds de meest gunstige uitkomsten biedt De ervaring van de operateur is niet in beschouwing genomen in dit hoofdstuk, maar speelt een belangrijke rol wanneer gekeken wordt welke ingreep de meeste voordelen biedt Met de snelle implementatie van LH, ten koste van het aantal verrichtte VHâs, kan men zich echter afvragen of de volgende generatie gynaecologen nog voldoende ervaring zal opdoen met de VH en, wanneer deze skills niet onderwezen blijven worden, de VH niet uitsluitend gereserveerd zal worden voor vrouwen met bekkenbodemproblematiek Voor een benigne indicatie blijft de VH op basis van de beschikbare literatuur de goud standaard, mits deze door een operateur met voldoende ervaring wordt verricht Wanneer beide operatiemethoden haalbaar zijn, wordt bij voorkeur gekozen voor een <PERSOON> approach to hysterectomy for benign gynaecological disease Systematic review " Gynecological Surgery Allam, I S , et al "Total laparoscopic hysterectomy, vaginal hysterectomy and total abdominal hysterectomy using electrosurgical bipolar vessel sealing technique a randomized controlled trial " Arch Gynecol Obstet (###) Ayoubi, J M , et al sexuality " <PERSOON>, G , et al "Hysterectomy in patients with previous cesarean section comparison between laparoscopic and vaginal approaches " <PERSOON>, G , et al "Laparoscopic and vaginal approaches to hysterectomy in the obese " <PERSOON>, G , et al "Laparoscopic versus vaginal hysterectomy for benign indications in women aged ## years or older Candiani, M and <PERSOON> versus vaginal hysterectomy for benign pathology " Current Opinion in Obstetrics & Candiani, M , et al "Laparoscopic vs vaginal hysterectomy for benign pathology " <PERSOON> ### # (###) ##<DATUM> Cho, H Y , et al "Surgical outcome and cost comparison between total vaginal hysterectomy and laparoscopic hysterectomy for uteri weighing )### g " <PERSOON>, E , et al "Surgical routes and complications of hysterectomy for benign disorders a prospective observational study in French university hospitals " Hum Reprod <DATUM> (###) ###-## Doganay, M , et al "Abdominal, vaginal and total laparoscopic hysterectomy perioperative morbidity " Arch Gynecol Drahonovsky, J , et al "A prospective randomized comparison of vaginal hysterectomy, laparoscopically assisted vaginal hysterectomy, and total laparoscopic hysterectomy in women with benign uterine disease " <PERSOON>, O.
| 576 | nvog |
<PERSOON>, G , et al "Hysterectomy in patients with previous cesarean section comparison between laparoscopic and vaginal approaches " <PERSOON>, G , et al "Laparoscopic and vaginal approaches to hysterectomy in the obese " <PERSOON>, G , et al "Laparoscopic versus vaginal hysterectomy for benign indications in women aged ## years or older Candiani, M and <PERSOON> versus vaginal hysterectomy for benign pathology " Current Opinion in Obstetrics & Candiani, M , et al "Laparoscopic vs vaginal hysterectomy for benign pathology " <PERSOON> ### # (###) ##<DATUM> Cho, H Y , et al "Surgical outcome and cost comparison between total vaginal hysterectomy and laparoscopic hysterectomy for uteri weighing )### g " <PERSOON>, E , et al "Surgical routes and complications of hysterectomy for benign disorders a prospective observational study in French university hospitals " Hum Reprod <DATUM> (###) ###-## Doganay, M , et al "Abdominal, vaginal and total laparoscopic hysterectomy perioperative morbidity " Arch Gynecol Drahonovsky, J , et al "A prospective randomized comparison of vaginal hysterectomy, laparoscopically assisted vaginal hysterectomy, and total laparoscopic hysterectomy in women with benign uterine disease " <PERSOON> of postoperative vaginal length and sexual function after abdominal, vaginal, and laparoscopic Ghezzi, F , et al "Immediate Foley removal after laparoscopic and vaginal hysterectomy determinants of postoperative Ghezzi, F , et al "Postoperative pain after laparoscopic and vaginal hysterectomy for benign gynecologic disease a randomized trial " <PERSOON>, P J , et al "Risk profiles and outcomes of total laparoscopic hysterectomy compared with laparoscopically Hur, H C , et al "Vaginal cuff dehiscence after different modes of hysterectomy " Obstet Gynecol #<DATUM> (###) ##<DATUM> <PERSOON>, H B , et al "Comparison of clinical effects between total vaginal hysterectomy and total laparoscopic hysterectomy on large uteruses over ### grams " <PERSOON-##> Res #<DATUM> (###) ###-## Kluivers, K B , et al "Women's preference for laparoscopic or abdominal hysterectomy " Gynecol Surg <DATUM> (###) ###-## Lermann, J , et al "Comparison of prevalence of hypoactive sexual desire disorder (HSDD) in women after five different hysterectomy procedures " <PERSOON-##>, and <PERSOON-##> versus subtotal hysterectomy for benign gynaecological conditions " <PERSOON-##>, and <PERSOON-##> laparoscopic versus vaginal hysterectomy a retrospective <PERSOON-##>, A , et al "Hysterectomy-a comparison of approaches.
| 607 | nvog |
of postoperative vaginal length and sexual function after abdominal, vaginal, and laparoscopic Ghezzi, F , et al "Immediate Foley removal after laparoscopic and vaginal hysterectomy determinants of postoperative Ghezzi, F , et al "Postoperative pain after laparoscopic and vaginal hysterectomy for benign gynecologic disease a randomized trial " <PERSOON>, P J , et al "Risk profiles and outcomes of total laparoscopic hysterectomy compared with laparoscopically Hur, H C , et al "Vaginal cuff dehiscence after different modes of hysterectomy " Obstet Gynecol #<DATUM> (###) ##<DATUM> <PERSOON>, H B , et al "Comparison of clinical effects between total vaginal hysterectomy and total laparoscopic hysterectomy on large uteruses over ### grams " <PERSOON> Res #<DATUM> (###) ###-## Kluivers, K B , et al "Women's preference for laparoscopic or abdominal hysterectomy " Gynecol Surg <DATUM> (###) ###-## Lermann, J , et al "Comparison of prevalence of hypoactive sexual desire disorder (HSDD) in women after five different hysterectomy procedures " <PERSOON>, and <PERSOON> versus subtotal hysterectomy for benign gynaecological conditions " <PERSOON>, and <PERSOON> laparoscopic versus vaginal hysterectomy a retrospective <PERSOON>, A , et al "Hysterectomy-a comparison of approaches Int ### ## (###) ###-## Radosa, J C , et al "Influences of different hysterectomy techniques on patients' postoperative sexual function and quality Ribeiro, S C , et al "A randomized study of total abdominal, vaginal and laparoscopic hysterectomy " <PERSOON>, K K , et al "A prospective randomised study of total laparoscopic hysterectomy, laparoscopically assisted vaginal hysterectomy and non-descent vaginal hysterectomy for the treatment of benign diseases of the uterus " Arch Gynecol Schindlbeck, C , et al "Comparison of total laparoscopic, vaginal and abdominal hysterectomy " Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> Schollmeyer, T , et al "Hysterectomy trends over a #-year period in an endoscopic teaching center " <PERSOON-##>, F , et al "Randomized comparison of total laparoscopic, laparoscopically assisted vaginal and vaginal hysterectomies Twijnstra, A R , et al "Predictors of successful surgical outcome in laparoscopic hysterectomy " Obstetrics and Gynecology Uccella, S , et al "Systematic implementation of laparoscopic hysterectomy independent of uterus size clinical effect " <PERSOON-##>, K N , et al "Costs and outcomes of abdominal, vaginal, laparoscopic and robotic hysterectomies " JSLS <DATUM> (###) De LH kent verschillende subtypen en onderzoeken tonen aan, dat tussen deze subtypen ook ###) Echter gezien het beperkt aantal randomized controlled trials (RCTâs) specifiek voor elk subtype, kan de Cochrane geen goed onderscheid maken tussen deze verschillende laparoscopische subtypen.
| 637 | nvog |
Int ### ## (###) ###-## Radosa, J C , et al "Influences of different hysterectomy techniques on patients' postoperative sexual function and quality Ribeiro, S C , et al "A randomized study of total abdominal, vaginal and laparoscopic hysterectomy " <PERSOON>, K K , et al "A prospective randomised study of total laparoscopic hysterectomy, laparoscopically assisted vaginal hysterectomy and non-descent vaginal hysterectomy for the treatment of benign diseases of the uterus " Arch Gynecol Schindlbeck, C , et al "Comparison of total laparoscopic, vaginal and abdominal hysterectomy " Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> Schollmeyer, T , et al "Hysterectomy trends over a #-year period in an endoscopic teaching center " <PERSOON>, F , et al "Randomized comparison of total laparoscopic, laparoscopically assisted vaginal and vaginal hysterectomies Twijnstra, A R , et al "Predictors of successful surgical outcome in laparoscopic hysterectomy " Obstetrics and Gynecology Uccella, S , et al "Systematic implementation of laparoscopic hysterectomy independent of uterus size clinical effect " <PERSOON>, K N , et al "Costs and outcomes of abdominal, vaginal, laparoscopic and robotic hysterectomies " JSLS <DATUM> (###) De LH kent verschillende subtypen en onderzoeken tonen aan, dat tussen deze subtypen ook ###) Echter gezien het beperkt aantal randomized controlled trials (RCTâs) specifiek voor elk subtype, kan de Cochrane geen goed onderscheid maken tussen deze verschillende laparoscopische subtypen specifiek kijkt naar de verschillen tussen de totale laparoscopische hysterectomie (TLH) verricht naar de volgende zoekvraag âwat zijn de (klinisch relevante) verschillen tussen TLH De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicaties) als De werkgroep definieerde het volgende als een klinisch relevant verschil Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Vergelijkende studies (in eerst instantie systematische reviews, daarna RCTâs, en tot De vergelijking ging specifiek over TLH versus LAVH, voor benigne indicatie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Er zijn # RCTâs beschikbaar die TLH en LAVH hebben vergeleken (Long et al ###;Sesti et uitkomstmaat tijd tot ontslag Er waren # armen (TLH, LAVH en VH) en er werden ## vrouwen in elke groep geïncludeerd Long et al (###) randomiseerden vrouwen met myomen of adenomyose die geen VH konden ondergaan voor TLH (## vrouwen) of LAVH (## vrouwen) Een subanalyse voor uterusgewicht onder ### gram werd uitgevoerd <PERSOON> et al (###) had # groepen (TLH, LAVH en VH) met ## vrouwen in elke groep Hun primaire uitkomstmaat was operatieduur Drahonovsky et al (###) randomiseerden ### vrouwen voor VH (## vrouwen), TLH (## vrouwen) of LAVH (## vrouwen) In deze studie wordt geen primaire uitkomstmaat genoemd waarop de studie gepowered is Geen van deze RCTâs waren geblindeerd en alle studies hadden een âsingle centerâ design.
| 687 | nvog |
de totale laparoscopische hysterectomie (TLH) verricht naar de volgende zoekvraag âwat zijn de (klinisch relevante) verschillen tussen TLH De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicaties) als De werkgroep definieerde het volgende als een klinisch relevant verschil Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Vergelijkende studies (in eerst instantie systematische reviews, daarna RCTâs, en tot De vergelijking ging specifiek over TLH versus LAVH, voor benigne indicatie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Er zijn # RCTâs beschikbaar die TLH en LAVH hebben vergeleken (Long et al ###;Sesti et uitkomstmaat tijd tot ontslag Er waren # armen (TLH, LAVH en VH) en er werden ## vrouwen in elke groep geïncludeerd Long et al (###) randomiseerden vrouwen met myomen of adenomyose die geen VH konden ondergaan voor TLH (## vrouwen) of LAVH (## vrouwen) Een subanalyse voor uterusgewicht onder ### gram werd uitgevoerd <PERSOON> et al (###) had # groepen (TLH, LAVH en VH) met ## vrouwen in elke groep Hun primaire uitkomstmaat was operatieduur Drahonovsky et al (###) randomiseerden ### vrouwen voor VH (## vrouwen), TLH (## vrouwen) of LAVH (## vrouwen) In deze studie wordt geen primaire uitkomstmaat genoemd waarop de studie gepowered is Geen van deze RCTâs waren geblindeerd en alle studies hadden een âsingle centerâ design een multicenter In ## studies werden de uitkomsten ook vergeleken met een derde, vierde of vijfde groep (VH, SLH en de verschillende subtypes van LAVH) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen ## en ### voor TLH en ## en ### voor LAVH In de gerandomiseerde studies van <PERSOON> el al (###), Drahonovsky et al (###) , Long et al (###) en Sesti et al (###) (samen ### TLHâs en ### LAVHâs) werd een consistent en significant verschil in operatieduur tussen TLH en LAVH gezien ten gunste van LAVH Gezien de kleine aantallen in de RCTâs werd ook naar alle observationele studies gekeken (## studies) In totaal betroffen dat ### vrouwen die een TLH ondergingen en ### vrouwen een LAVH Er werd geen significant verschil gezien in operatieduur (# ## minuten [-# ##; ## ##]) ## studies lieten geen verschil zien, # studies een significant verschil in het voordeel van LAVH en een studie liet een kortere operatieduur in de TLH zien De gepoolde resultaten van de # RCTâs lieten zien dat bij de TLH significant minder bloedverlies optrad (#<DATUM> ml [-### ##; -<DATUM> ) Ook deze resultaten waren consistent (# studies lieten geen verschil zien, # studies in het voordeel van TLH) (## studies) In ## studies werd het verschil in peroperatief bloedverlies geëvalueerd (### vrouwen in de TLH groep, ### vrouwen in LAVH groep) Er werd een significant verschil.
| 728 | nvog |
een multicenter In ## studies werden de uitkomsten ook vergeleken met een derde, vierde of vijfde groep (VH, SLH en de verschillende subtypes van LAVH) Het aantal geïncludeerde patiënten per groep varieerde tussen ## en ### voor TLH en ## en ### voor LAVH In de gerandomiseerde studies van <PERSOON> el al (###), Drahonovsky et al (###) , Long et al (###) en Sesti et al (###) (samen ### TLHâs en ### LAVHâs) werd een consistent en significant verschil in operatieduur tussen TLH en LAVH gezien ten gunste van LAVH Gezien de kleine aantallen in de RCTâs werd ook naar alle observationele studies gekeken (## studies) In totaal betroffen dat ### vrouwen die een TLH ondergingen en ### vrouwen een LAVH Er werd geen significant verschil gezien in operatieduur (# ## minuten [-# ##; ## ##]) ## studies lieten geen verschil zien, # studies een significant verschil in het voordeel van LAVH en een studie liet een kortere operatieduur in de TLH zien De gepoolde resultaten van de # RCTâs lieten zien dat bij de TLH significant minder bloedverlies optrad (#<DATUM> ml [-### ##; -<DATUM> ) Ook deze resultaten waren consistent (# studies lieten geen verschil zien, # studies in het voordeel van TLH) (## studies) In ## studies werd het verschil in peroperatief bloedverlies geëvalueerd (### vrouwen in de TLH groep, ### vrouwen in LAVH groep) Er werd een significant verschil ## ml [-## ##; -## ##]) Geen van de studies laat een significant verschil zien ten gunste van de LAVH In de # RCTâs werd de ziekenhuisopname vergeleken Er werden in totaal ### TLHâs en ### LAVHâs geïncludeerd Er werd geen verschil gezien voor ziekenhuisopname tussen beide groepen (-# ## dag [-# ##; # ##]) De studie van <PERSOON> et al (###) was de enige RCT die een significant kortere opnameduur liet zien, van # dag, ten gunste van de TLH (## studies) Er werden in totaal ### TLHâs en ### LAVHâs geïncludeerd Over het algemeen was de opnameduur significant korter in de TLH groep in vergelijking met de LAVH (-# ## dag [-# ##; -# ###]) Een studie beschreef een kortere opname duur in de LAVH groep, alle andere studies lieten geen verschil zien (n=#) of een verschil ten gunste Voor de uitkomst âcomplicatiesâ werden alle geïncludeerde (cohort) studies meegenomen In totaal werden er ### patiënten in de TLH en ### in de LAVH groep vergeleken Er werd geen verschil gezien tussen de twee groepen voor de ernstige complicaties (OR<DATUM> [# ##; # ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was #% voor TLH en <DATUM> voor LAVH Ook bij milde complicaties werd geen verschil gezien (OR # ## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor LAVH Gebaseerd op # studies werd er geen verschil tussen beide interventies met betrekking tot het.
| 780 | nvog |
de studies laat een significant verschil zien ten gunste van de LAVH In de # RCTâs werd de ziekenhuisopname vergeleken Er werden in totaal ### TLHâs en ### LAVHâs geïncludeerd Er werd geen verschil gezien voor ziekenhuisopname tussen beide groepen (-# ## dag [-# ##; # ##]) De studie van <PERSOON> et al (###) was de enige RCT die een significant kortere opnameduur liet zien, van # dag, ten gunste van de TLH (## studies) Er werden in totaal ### TLHâs en ### LAVHâs geïncludeerd Over het algemeen was de opnameduur significant korter in de TLH groep in vergelijking met de LAVH (-# ## dag [-# ##; -# ###]) Een studie beschreef een kortere opname duur in de LAVH groep, alle andere studies lieten geen verschil zien (n=#) of een verschil ten gunste Voor de uitkomst âcomplicatiesâ werden alle geïncludeerde (cohort) studies meegenomen In totaal werden er ### patiënten in de TLH en ### in de LAVH groep vergeleken Er werd geen verschil gezien tussen de twee groepen voor de ernstige complicaties (OR<DATUM> [# ##; # ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was #% voor TLH en <DATUM> voor LAVH Ook bij milde complicaties werd geen verschil gezien (OR # ## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor LAVH Gebaseerd op # studies werd er geen verschil tussen beide interventies met betrekking tot het ## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op conversie was <DATUM> De complicaties werden verder ingedeeld volgens de NVOG classificatie In # studies werd deze uitkomst beschreven Er bestond geen verschil tussen beide Er werd geen verschil tussen beide interventies gevonden in de # geïncludeerde studies (OR De NVOG complicatie commissie classificatie beschouwt postoperatieve koorts als koorts boven ## graden en langer dan drie dagen Dit werd echter niet duidelijk beschreven in de meeste artikelen en daarom werd alle gevallen met postoperatieve koorts meegenomen in de analyse In #studies werd postoperatieve koorts beschreven en werd er geen verschil gezien tussen de vrouwen die een TLH ondergingen en vrouwen met een LAVH (OR <DATUM> [# ##; In # studies werd over vaatletsel gerapporteerd en werd er geen significant verschil In de # studies die hier over melden, werd geen significant verschil gevonden tussen beide Er werd geen significant verschil gevonden tussen beide interventies met betrekking tot het optreden van blaas- en ureterletsel wanneer deze uitkomsten gecombineerd werden Er werd in ## studies gekeken naar ### TLHâs en <LOCATIE> s Hierin werd een OR gevonden van bestond er ook geen verschil in het optreden van deze laesies Na LAVH werden significant minder vaginatopdehiscenties gezien met een groot gepooled effect (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op vaginatopdehisentie was <DATUM> na TLH en # #% na LAVH In een kleine gerandomiseerde studie met ## TLHâs en ## LAVHâs werd.
| 702 | nvog |
## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op conversie was <DATUM> De complicaties werden verder ingedeeld volgens de NVOG classificatie In # studies werd deze uitkomst beschreven Er bestond geen verschil tussen beide Er werd geen verschil tussen beide interventies gevonden in de # geïncludeerde studies (OR De NVOG complicatie commissie classificatie beschouwt postoperatieve koorts als koorts boven ## graden en langer dan drie dagen Dit werd echter niet duidelijk beschreven in de meeste artikelen en daarom werd alle gevallen met postoperatieve koorts meegenomen in de analyse In #studies werd postoperatieve koorts beschreven en werd er geen verschil gezien tussen de vrouwen die een TLH ondergingen en vrouwen met een LAVH (OR <DATUM> [# ##; In # studies werd over vaatletsel gerapporteerd en werd er geen significant verschil In de # studies die hier over melden, werd geen significant verschil gevonden tussen beide Er werd geen significant verschil gevonden tussen beide interventies met betrekking tot het optreden van blaas- en ureterletsel wanneer deze uitkomsten gecombineerd werden Er werd in ## studies gekeken naar ### TLHâs en <LOCATIE> s Hierin werd een OR gevonden van bestond er ook geen verschil in het optreden van deze laesies Na LAVH werden significant minder vaginatopdehiscenties gezien met een groot gepooled effect (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op vaginatopdehisentie was <DATUM> na TLH en # #% na LAVH In een kleine gerandomiseerde studie met ## TLHâs en ## LAVHâs werd (###; ###) beschreven het voorkomen van een peroperatieve bloeding van meer dan <LOCATIE> In de LAVH groep werd dit significanter vaker Deze complicatie werd in #studies beschreven en ook hier werd een significant verschil Er werden drie patiënten met een trombosebeen beschreven (één patiënte na TLH en twee na Er bestond geen verschil tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##], # studies) Het werd niet beschreven of als interventie een maagsonde werd geplaatst In de prospectieve studie van Twijnstra et al (###) met ### TLHâs en ### LAVHâs werden respectievelijk drie en eenmaal een technische complicatie beschreven Meer informatie In # studies werd gekeken naar pijnscores of gebruik van pijnmedicatie In de studie van significant minder pijnmedicatie gebruikt in de LAVH groep (<DATUM> eenheden of ## mg Tramadol in de LAVH groep vs <DATUM> eenheden in de TLH groep) Sesti et al (###) beschrijven geen verschil in pijnscores ## uur postoperatief tussen de drie groepen (TLH, LAVH en VH) Van de ## geïncludeerde patiënten in de TLH groep, hadden ## (##%) geen pijn (VAS=#) ## uur na de operatie In de LAVH groep waren dat er # van de ## (##%) Er werden verder geen andere analyses beschreven In de gerandomiseerde studie van <PERSOON> et al (###) (## patiënten in elke groep) werd geen verschil gezien in pijn scores tussen TLH, LAVH en VH Tot slot, in de prospectieve studie van Gauta et al (###) werden patiënten.
| 691 | nvog |
beschreven het voorkomen van een peroperatieve bloeding van meer dan <LOCATIE> In de LAVH groep werd dit significanter vaker Deze complicatie werd in #studies beschreven en ook hier werd een significant verschil Er werden drie patiënten met een trombosebeen beschreven (één patiënte na TLH en twee na Er bestond geen verschil tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##], # studies) Het werd niet beschreven of als interventie een maagsonde werd geplaatst In de prospectieve studie van Twijnstra et al (###) met ### TLHâs en ### LAVHâs werden respectievelijk drie en eenmaal een technische complicatie beschreven Meer informatie In # studies werd gekeken naar pijnscores of gebruik van pijnmedicatie In de studie van significant minder pijnmedicatie gebruikt in de LAVH groep (<DATUM> eenheden of ## mg Tramadol in de LAVH groep vs <DATUM> eenheden in de TLH groep) Sesti et al (###) beschrijven geen verschil in pijnscores ## uur postoperatief tussen de drie groepen (TLH, LAVH en VH) Van de ## geïncludeerde patiënten in de TLH groep, hadden ## (##%) geen pijn (VAS=#) ## uur na de operatie In de LAVH groep waren dat er # van de ## (##%) Er werden verder geen andere analyses beschreven In de gerandomiseerde studie van <PERSOON> et al (###) (## patiënten in elke groep) werd geen verschil gezien in pijn scores tussen TLH, LAVH en VH Tot slot, in de prospectieve studie van Gauta et al (###) werden patiënten gevraagd een VAS score te geven Op geen van de gevraagde momenten werd een significant In geen van de geïncludeerde studies werden de kosten (c q kosteneffectiviteit) besproken Tevredenheid werd in # studies beschreven als uitkomstmaat In een kleine gerandomiseerde studie met ## vrouwen in elke groep werd na # weken en # maanden geen verschil in tevredenheid aangetoond, na # maanden was de tevredenheid significant hoger in de TLH groep (<PERSOON> et al ###) Een retrospectieve studie met ### vrouwen die een TLH en ## vrouwen die een LAVH ondergingen liet geen verschil zien (<PERSOON> et al ###) Terugkeer naar normale activiteiten werd slechts in # studie als uitkomstmaat gedefinieerd en liet geen De operatieduur is significant korter bij een LAVH (## min) (Drahonovsky et al ###, Long et al ###, <PERSOON> et al ###, (Al-talib et al ###, Cook et al ###, <PERSOON> et al ###, Drahonvosky et al ###, Hobson et al ###, <PERSOON> et al ###, Long et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Schollmeyer et al ###, Sesti et al ###, Twijnstra et al (Drahonovsky et al ###, Hur et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Shin et al ###, Twijnstra et al ###) Er bestaat geen evidence ten aanzien van de uitkomsten seksuele.
| 750 | nvog |
gevraagd een VAS score te geven Op geen van de gevraagde momenten werd een significant In geen van de geïncludeerde studies werden de kosten (c q kosteneffectiviteit) besproken Tevredenheid werd in # studies beschreven als uitkomstmaat In een kleine gerandomiseerde studie met ## vrouwen in elke groep werd na # weken en # maanden geen verschil in tevredenheid aangetoond, na # maanden was de tevredenheid significant hoger in de TLH groep (<PERSOON> et al ###) Een retrospectieve studie met ### vrouwen die een TLH en ## vrouwen die een LAVH ondergingen liet geen verschil zien (<PERSOON> et al ###) Terugkeer naar normale activiteiten werd slechts in # studie als uitkomstmaat gedefinieerd en liet geen De operatieduur is significant korter bij een LAVH (## min) (Drahonovsky et al ###, Long et al ###, <PERSOON> et al ###, (Al-talib et al ###, Cook et al ###, <PERSOON> et al ###, Drahonvosky et al ###, Hobson et al ###, <PERSOON> et al ###, Long et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Schollmeyer et al ###, Sesti et al ###, Twijnstra et al (Drahonovsky et al ###, Hur et al ###, <PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Shin et al ###, Twijnstra et al ###) Er bestaat geen evidence ten aanzien van de uitkomsten seksuele LAVH De operatieduur (ten faveure van de LAVH) en het peroperatief bloedverlies (ten faveure van de TLH) verschilden, maar de klinische relevantie van deze verschillen kunnen betwist worden Hoewel er meer vaginatopdehiscenties zijn na TLH, is er geen verschil in het totaal aantal ernstige postoperatieve complicaties Er zijn beperkingen in de gevonden verschillen in uitkomsten aan te merken die veelal samenhangen met het retrospectieve <INSTELLING> van de geïncludeerde studies Bij de TLH en LAVH werden verschillen gezien in methode van colpotomie (zoals scherp of diathermisch) en hechttechniek (zoals vaginaal of laparoscopisch; hechtmateriaal; doorlopende hechting, wel of niet âgelockteâ hechting of losgeknoopte hechtingen) Verondersteld wordt dat deze het verschil in risico op vaginatopdehiscentie mede kunnen verklaren samen met patiënt gerelateerde factoren zoals roken en leeftijd Echter, juist door deze heterogeniteit is op basis van de beschikbare literatuur onvoldoende duidelijk welke factoren het risico op vaginatopdehiscentie Er is geen kosteneffectiviteitsstudie die deze ingrepen vergelijkt Hoewel nationale registraties (POMT/QUSUM) laten zien, dat het huidige aandeel LAVHâs onder de LHâs circa #% is en een dalende trend laat zien, zijn er geen argumenten om gynaecologen die bekwaam zijn in het verrichten van LAVHâs te adviseren om over te gaan op de TLH die zich toeleggen op minimaal invasieve chirurgie zal de TLH leren en de verwachting is dat na verloop van tijd de LAVH niet of nauwelijks meer zal worden uitgevoerd De werkgroep is van mening dat er onvoldoende bewijs is om op basis van de literatuur een.
| 679 | nvog |
(ten faveure van de LAVH) en het peroperatief bloedverlies (ten faveure van de TLH) verschilden, maar de klinische relevantie van deze verschillen kunnen betwist worden Hoewel er meer vaginatopdehiscenties zijn na TLH, is er geen verschil in het totaal aantal ernstige postoperatieve complicaties Er zijn beperkingen in de gevonden verschillen in uitkomsten aan te merken die veelal samenhangen met het retrospectieve <INSTELLING> van de geïncludeerde studies Bij de TLH en LAVH werden verschillen gezien in methode van colpotomie (zoals scherp of diathermisch) en hechttechniek (zoals vaginaal of laparoscopisch; hechtmateriaal; doorlopende hechting, wel of niet âgelockteâ hechting of losgeknoopte hechtingen) Verondersteld wordt dat deze het verschil in risico op vaginatopdehiscentie mede kunnen verklaren samen met patiënt gerelateerde factoren zoals roken en leeftijd Echter, juist door deze heterogeniteit is op basis van de beschikbare literatuur onvoldoende duidelijk welke factoren het risico op vaginatopdehiscentie Er is geen kosteneffectiviteitsstudie die deze ingrepen vergelijkt Hoewel nationale registraties (POMT/QUSUM) laten zien, dat het huidige aandeel LAVHâs onder de LHâs circa #% is en een dalende trend laat zien, zijn er geen argumenten om gynaecologen die bekwaam zijn in het verrichten van LAVHâs te adviseren om over te gaan op de TLH die zich toeleggen op minimaal invasieve chirurgie zal de TLH leren en de verwachting is dat na verloop van tijd de LAVH niet of nauwelijks meer zal worden uitgevoerd De werkgroep is van mening dat er onvoldoende bewijs is om op basis van de literatuur een Gebruik de techniek waarvan de operateur de leercurve heeft doorlopen, aangezien er geen uitgesproken voorkeur is voor de TLH of LAVH Al-Talib, A , et al "Morbidity with total laparoscopic and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " <PERSOON>, S R , et al "A dynamic quality assessment tool for laparoscopic hysterectomy to measure surgical outcomes " <PERSOON> laparoscopic hysterectomy evaluation of pain " JSLS <DATUM> (###) ###-## Hobson, D T , et al "Comparative analysis of different laparoscopic hysterectomy procedures " Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> <PERSOON>, M J , et al "Evaluation of risk factors of vaginal cuff dehiscence after hysterectomy " <PERSOON>, and P M <PERSOON> "<PERSOON> audit on hysterectomy for benign diseases in public hospitals in <PERSOON> " Long, C Y , et al "Comparison of total laparoscopic hysterectomy and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " Mueller, A , et al "Comparison of total laparoscopic hysterectomy (TLH) and laparoscopy-assisted supracervical hysterectomy (LASH) in women with uterine leiomyoma " European Journal of Obstetrics Gynecology and Reproductive <PERSOON>, and <PERSOON> of laparoscopic hysterectomy A ##-year experience in UK Schollmeyer, T , et al "Hysterectomy trends over a #-year period in an endoscopic teaching center " International Journal Shin, J W , et al.
| 589 | nvog |
leercurve heeft doorlopen, aangezien er geen uitgesproken voorkeur is voor de TLH of LAVH Al-Talib, A , et al "Morbidity with total laparoscopic and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " <PERSOON>, S R , et al "A dynamic quality assessment tool for laparoscopic hysterectomy to measure surgical outcomes " <PERSOON> laparoscopic hysterectomy evaluation of pain " JSLS <DATUM> (###) ###-## Hobson, D T , et al "Comparative analysis of different laparoscopic hysterectomy procedures " Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> <PERSOON>, M J , et al "Evaluation of risk factors of vaginal cuff dehiscence after hysterectomy " <PERSOON>, and P M <PERSOON> "<PERSOON> audit on hysterectomy for benign diseases in public hospitals in <PERSOON> " Long, C Y , et al "Comparison of total laparoscopic hysterectomy and laparoscopically assisted vaginal hysterectomy " Mueller, A , et al "Comparison of total laparoscopic hysterectomy (TLH) and laparoscopy-assisted supracervical hysterectomy (LASH) in women with uterine leiomyoma " European Journal of Obstetrics Gynecology and Reproductive <PERSOON>, and <PERSOON> of laparoscopic hysterectomy A ##-year experience in UK Schollmeyer, T , et al "Hysterectomy trends over a #-year period in an endoscopic teaching center " International Journal Shin, J W , et al " JSLS <DATUM> (###) ### Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden werd er een systematische Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Studies werden De vergelijking ging specifiek over TLH versus robot-TLH, voor benigne indicatie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Naast de ## originele studies werden ook # systematische reviews over het onderwerp gevonden Eén van de twee was de Cochrane review van <PERSOON-##> et al (<PERSOON-##> et al ###) waarin aan de hand van #RCTâs de robot en de conventionele chirurgie met elkaar vergeleken werd (### vrouwen in totaal) voor LH en sacrocolpopexie #van de geïncludeerde RCTâs gingen over LH, waarvan # een conference abstract (Green et al ###) was en in # studie geen onderscheid werd gemaakt voor het type LH (Lonnerfors et al ###) Om die reden hebben wij een aanvullende search gedaan over het onderwerp Naast de #RCTâs uit <PERSOON-##> et al ((Paraiso et al ###;Sarlos et al ###), leverde de aanvullende search # semigerandomiseerde studie, # systematisch review over kosten, # prospectieve studie en # Paraiso et al (Paraiso et al ###) beschrijven een gerandomiseerde studie met ## patiënten in elke arm (robot-TLH en TLH), en hebben gekeken naar chirurgische uitkomsten en de postoperatieve kwaliteit van leven van patiënten (inclusief pijnbeleving en herstel tot zes.
| 663 | nvog |
<DATUM> (###) ### Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden werd er een systematische Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> Studies werden De vergelijking ging specifiek over TLH versus robot-TLH, voor benigne indicatie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd <DATUM> De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Naast de ## originele studies werden ook # systematische reviews over het onderwerp gevonden Eén van de twee was de Cochrane review van <PERSOON> et al (<PERSOON> et al ###) waarin aan de hand van #RCTâs de robot en de conventionele chirurgie met elkaar vergeleken werd (### vrouwen in totaal) voor LH en sacrocolpopexie #van de geïncludeerde RCTâs gingen over LH, waarvan # een conference abstract (Green et al ###) was en in # studie geen onderscheid werd gemaakt voor het type LH (Lonnerfors et al ###) Om die reden hebben wij een aanvullende search gedaan over het onderwerp Naast de #RCTâs uit <PERSOON> et al ((Paraiso et al ###;Sarlos et al ###), leverde de aanvullende search # semigerandomiseerde studie, # systematisch review over kosten, # prospectieve studie en # Paraiso et al (Paraiso et al ###) beschrijven een gerandomiseerde studie met ## patiënten in elke arm (robot-TLH en TLH), en hebben gekeken naar chirurgische uitkomsten en de postoperatieve kwaliteit van leven van patiënten (inclusief pijnbeleving en herstel tot zes Patiënten werden geblindeerd voor de chirurgische benadering net zoals de arts en/of verpleegkundige die de postoperatieve controle uitvoerde In de gerandomiseerde studie van Sarlos et al (###) werden in totaal ### patiënten geïncludeerd Het was echter onduidelijk hoeveel patiënten in elke groep geïncludeerd waren Bij navraag bleek dat er in elke groep ## patiënten zaten De primaire uitkomstmaten van deze studie waren chirurgische uitkomsten en kwaliteit van leven tot acht weken na de ingreep Vijf van de patiënten konden de studie niet afmaken De redenen hiervoor werden Martinez-Maestre et al (###) voerden een semi-gerandomiseerde studie uit waarbij op basis van de wachtlijst werd besloten welke ingreep de patiënte onderging In de studie werden ## robot-TLH en ## TLH geïncludeerd en werd gekeken naar de chirurgische uitkomsten De review van Tapper et al (###) beschreef ook de kosten geassocieerd met de ingrepen en om die reden is deze specifiek voor die uitkomst meegenomen in de analyse In totaal werden In de prospectieve case-controle studie van Sarlos et al (###) hebben de auteurs gekeken naar de chirurgische uitkomsten, de kosten geassocieerd met de ingrepen en de mening van de chirurg ten aanzien van de verschillen tussen de twee benaderingen In deze studie werden ## patiënten in elke arm geïncludeerd maar onduidelijk is op basis van welke criteria de gekeken van TLH en robot-TLH, De grootte van de studiepopulatie varieerde tussen ## en.
| 653 | nvog |
Patiënten werden geblindeerd voor de chirurgische benadering net zoals de arts en/of verpleegkundige die de postoperatieve controle uitvoerde In de gerandomiseerde studie van Sarlos et al (###) werden in totaal ### patiënten geïncludeerd Het was echter onduidelijk hoeveel patiënten in elke groep geïncludeerd waren Bij navraag bleek dat er in elke groep ## patiënten zaten De primaire uitkomstmaten van deze studie waren chirurgische uitkomsten en kwaliteit van leven tot acht weken na de ingreep Vijf van de patiënten konden de studie niet afmaken De redenen hiervoor werden Martinez-Maestre et al (###) voerden een semi-gerandomiseerde studie uit waarbij op basis van de wachtlijst werd besloten welke ingreep de patiënte onderging In de studie werden ## robot-TLH en ## TLH geïncludeerd en werd gekeken naar de chirurgische uitkomsten De review van Tapper et al (###) beschreef ook de kosten geassocieerd met de ingrepen en om die reden is deze specifiek voor die uitkomst meegenomen in de analyse In totaal werden In de prospectieve case-controle studie van Sarlos et al (###) hebben de auteurs gekeken naar de chirurgische uitkomsten, de kosten geassocieerd met de ingrepen en de mening van de chirurg ten aanzien van de verschillen tussen de twee benaderingen In deze studie werden ## patiënten in elke arm geïncludeerd maar onduidelijk is op basis van welke criteria de gekeken van TLH en robot-TLH, De grootte van de studiepopulatie varieerde tussen ## en In de studie van ingrepen geïncludeerd Besloten werd om deze studies mee te nemen voor analyse In ##van de geïncludeerde studies werd de duur van de ingreep beschreven met in totaal ### vrouwen in de robot-TLH groep en ### in de TLH groep Het verrichten van een robot-TLH duurde langer (## ## min [-#<DATUM> # ##], ## ## min [-## ##; ## ##] voor de RCTâs), echter dit verschil was niet significant #gerandomiseerde studies lieten beide een significant verschil zien ten gunste van de TLH (## min sneller Paraiso et al (###) en ## min in Sarlos et al (###)) Opvallend was de uitkomst van de semi-gerandomiseerde studie van MartinezMaestre et al (###) waarbij juist de operatieduur in de robot-TLH ## minuten korter was (significant verschil) In sommige studies was het niet duidelijk of de docking time was meegenomen in de operatieduur Er werd een aparte analyse gemaakt met de studies die specifiek de snijtijd zonder docking time vergeleken (skin incision tot skin closure) Hier werd ook een niet significant verschil gezien van <DATUM> min [-## ##; # ##] in het voordeel van Er werd geen significant verschil gezien tussen beide groepen met betrekking tot het peroperatief bloedverlies (## ## ml [-# ##; ## ##]) Voor de analyse werden negen studies geïncludeerd (in totaal ### patiënten in de TLH groep en ### in de robot-TLH) Paraiso et al , een van de gerandomiseerde studies, vermeldden geen significant verschil tussen beide groepen maar data hierover waren niet beschikbaar De andere gerandomiseerde.
| 685 | nvog |
deze studies mee te nemen voor analyse In ##van de geïncludeerde studies werd de duur van de ingreep beschreven met in totaal ### vrouwen in de robot-TLH groep en ### in de TLH groep Het verrichten van een robot-TLH duurde langer (## ## min [-#<DATUM> # ##], ## ## min [-## ##; ## ##] voor de RCTâs), echter dit verschil was niet significant #gerandomiseerde studies lieten beide een significant verschil zien ten gunste van de TLH (## min sneller Paraiso et al (###) en ## min in Sarlos et al (###)) Opvallend was de uitkomst van de semi-gerandomiseerde studie van MartinezMaestre et al (###) waarbij juist de operatieduur in de robot-TLH ## minuten korter was (significant verschil) In sommige studies was het niet duidelijk of de docking time was meegenomen in de operatieduur Er werd een aparte analyse gemaakt met de studies die specifiek de snijtijd zonder docking time vergeleken (skin incision tot skin closure) Hier werd ook een niet significant verschil gezien van <DATUM> min [-## ##; # ##] in het voordeel van Er werd geen significant verschil gezien tussen beide groepen met betrekking tot het peroperatief bloedverlies (## ## ml [-# ##; ## ##]) Voor de analyse werden negen studies geïncludeerd (in totaal ### patiënten in de TLH groep en ### in de robot-TLH) Paraiso et al , een van de gerandomiseerde studies, vermeldden geen significant verschil tussen beide groepen maar data hierover waren niet beschikbaar De andere gerandomiseerde (###), liet ook geen verschil zien tussen beide groepen In zeven studies werd de duur van ziekenhuisopname geregistreerd en er werd geen verschil In de gerandomiseerde studie van Paraiso et al (###) werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen maar werden geen data getoond Sarlos et al (###), de andere gerandomiseerde studie, liet ook geen verschil zien tussen beide groepen (-# ## [-# ##; # ##]) Wederom is het opvallend dat Martinez-Maestre et al (###) wel een significant verschil van een dag laat zien ten voordele van de robot-TLH groep (<DATUM> [# ##; # ##]) De niet gerandomiseerde studies laten wisselende uitkomsten zien van maximaal # ## dagen korter in de TLH groep In ## van de geïncludeerde studies werden complicaties beschreven Dit betrof in totaal een studiepopulatie van ### voor de TLH groep en ### voor robot-TLH Er werden significant minder ernstige complicaties gezien de robot-TLH groep (OR # ## [<DATUM> -# ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor robot-TLH Wanneer naar de verschillende studies an sich wordt gekeken, laat alleen de retrospectieve studie van Patzkowsky et al (###) een significant verschil zien ten gunste van de robotTLH In deze studie werd ook endometriose graad # en # geïncludeerd, wat mogelijk het #studies rapporteerden over milde complicaties en dit betrof in totaal ### vrouwen in de TLH groep en ### in de robot-TLH groep Wanneer alle milde complicaties samengevoegd.
| 735 | nvog |
(###), liet ook geen verschil zien tussen beide groepen In zeven studies werd de duur van ziekenhuisopname geregistreerd en er werd geen verschil In de gerandomiseerde studie van Paraiso et al (###) werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen maar werden geen data getoond Sarlos et al (###), de andere gerandomiseerde studie, liet ook geen verschil zien tussen beide groepen (-# ## [-# ##; # ##]) Wederom is het opvallend dat Martinez-Maestre et al (###) wel een significant verschil van een dag laat zien ten voordele van de robot-TLH groep (<DATUM> [# ##; # ##]) De niet gerandomiseerde studies laten wisselende uitkomsten zien van maximaal # ## dagen korter in de TLH groep In ## van de geïncludeerde studies werden complicaties beschreven Dit betrof in totaal een studiepopulatie van ### voor de TLH groep en ### voor robot-TLH Er werden significant minder ernstige complicaties gezien de robot-TLH groep (OR # ## [<DATUM> -# ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor robot-TLH Wanneer naar de verschillende studies an sich wordt gekeken, laat alleen de retrospectieve studie van Patzkowsky et al (###) een significant verschil zien ten gunste van de robotTLH In deze studie werd ook endometriose graad # en # geïncludeerd, wat mogelijk het #studies rapporteerden over milde complicaties en dit betrof in totaal ### vrouwen in de TLH groep en ### in de robot-TLH groep Wanneer alle milde complicaties samengevoegd ##, [# ##; # ##]) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor robot-TLH In #studies worden conversies naar laparotomie beschreven Er wordt significant vaker een conversie gezien bij een TLH dan bij robot-TLH (OR # ## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op conversie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na robot-TLH In geen van de (semi)gerandomiseerde studies werden conversies gezien Alle conversies werden beschreven in retrospectieve studies en van de # studies is er #individuele studie die een significant verschil laat zien Net zoals bij de uitkomst complicatie laat de studie van Patzkowsky et al (###) als enige een hoger percentage conversies zien in de TLH groep (<DATUM> versus robot-TLH Een studie meldde hierover en liet geen verschil zien tussen beide groepen (OR # ## [# ##; In # studies werd deze complicatie beschreven waarbij er significant minder vaak urineweginfecties en luchtweginfecties voorkwamen in de TLH groep Van de #studies, is de studie van Patzkowsky et al (###) de enige die een verschil aantoont met betrekking tot De definitie van minimaal drie dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn Er werd geen verschil gemeld voor deze uitkomst op basis van # retrospectieve studies (OR # ## [# ##; ## ##]) Alleen in de gerandomiseerde studie van Sarlos et al (###) werden twee vaatletsels gezien in elke groep.
| 706 | nvog |
##, [# ##; # ##]) Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> voor TLH en <DATUM> voor robot-TLH In #studies worden conversies naar laparotomie beschreven Er wordt significant vaker een conversie gezien bij een TLH dan bij robot-TLH (OR # ## [# ##; <DATUM> ) Het absolute risico op conversie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na robot-TLH In geen van de (semi)gerandomiseerde studies werden conversies gezien Alle conversies werden beschreven in retrospectieve studies en van de # studies is er #individuele studie die een significant verschil laat zien Net zoals bij de uitkomst complicatie laat de studie van Patzkowsky et al (###) als enige een hoger percentage conversies zien in de TLH groep (<DATUM> versus robot-TLH Een studie meldde hierover en liet geen verschil zien tussen beide groepen (OR # ## [# ##; In # studies werd deze complicatie beschreven waarbij er significant minder vaak urineweginfecties en luchtweginfecties voorkwamen in de TLH groep Van de #studies, is de studie van Patzkowsky et al (###) de enige die een verschil aantoont met betrekking tot De definitie van minimaal drie dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn Er werd geen verschil gemeld voor deze uitkomst op basis van # retrospectieve studies (OR # ## [# ##; ## ##]) Alleen in de gerandomiseerde studie van Sarlos et al (###) werden twee vaatletsels gezien in elke groep TLH groep uiteindelijk geïncludeerd zijn In totaal waren er ## patiënten Er werd geen verschil gezien met betrekking tot blaas- en ureterletsel In totaal werd in # Wanneer blaas en ureterletsel afzonderlijk geanalyseerd wordt, zijn er ook geen verschillen te In # retrospectieve studies werd vaginatopdehiscentie beschreven en werd er geen verschil Er werd in #retrospectieve studie expliciet beschreven dat één patiënte meer dan # liter bloed had verloren tijdens de operatie Verdere conclusies kunnen hieruit niet worden getrokken In #studies (# gerandomiseerde studies, #semi gerandomiseerd en # retrospectieve studies) werd gekeken naar bloedtransfusie en werd er geen verschil gevonden tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##]) In # studies werd ook beschreven dat patiënten opnieuw geopereerd moesten worden in verband met nabloeding of hematoom Ook hier werd geen verschil In een retrospectieve studie werden twee trombosebeen gevallen gemeld (OR # ## [# ##; Er werden geen longembolieën beschreven in de literatuur na deze ingrepen Gebaseerd op #studies werd er een voordeel voor TLH boven robot-TLH voor retentie blaas Er werd geen verschil gezien tussen beide groepen in de #studies die geanalyseerd werden (OR # ## [# ##; # ##]) Er stond niet beschreven of een maagsonde nodig was geweest Er werden geen nierfunctiestoornis of leverfunctiestoornis beschreven in de literatuur Deze complicaties werden niet beschreven in de literatuur na deze ingrepen In een kleine, retrospectieve studie met ## robot-TLH vs ## LHâs werd beschreven dat er.
| 670 | nvog |
uiteindelijk geïncludeerd zijn In totaal waren er ## patiënten Er werd geen verschil gezien met betrekking tot blaas- en ureterletsel In totaal werd in # Wanneer blaas en ureterletsel afzonderlijk geanalyseerd wordt, zijn er ook geen verschillen te In # retrospectieve studies werd vaginatopdehiscentie beschreven en werd er geen verschil Er werd in #retrospectieve studie expliciet beschreven dat één patiënte meer dan # liter bloed had verloren tijdens de operatie Verdere conclusies kunnen hieruit niet worden getrokken In #studies (# gerandomiseerde studies, #semi gerandomiseerd en # retrospectieve studies) werd gekeken naar bloedtransfusie en werd er geen verschil gevonden tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; # ##]) In # studies werd ook beschreven dat patiënten opnieuw geopereerd moesten worden in verband met nabloeding of hematoom Ook hier werd geen verschil In een retrospectieve studie werden twee trombosebeen gevallen gemeld (OR # ## [# ##; Er werden geen longembolieën beschreven in de literatuur na deze ingrepen Gebaseerd op #studies werd er een voordeel voor TLH boven robot-TLH voor retentie blaas Er werd geen verschil gezien tussen beide groepen in de #studies die geanalyseerd werden (OR # ## [# ##; # ##]) Er stond niet beschreven of een maagsonde nodig was geweest Er werden geen nierfunctiestoornis of leverfunctiestoornis beschreven in de literatuur Deze complicaties werden niet beschreven in de literatuur na deze ingrepen In een kleine, retrospectieve studie met ## robot-TLH vs ## LHâs werd beschreven dat er <DATUM> vs LH #/## p=# ### Shashoua et al (###)), maar dit werd in een andere studie (RCT) niet bevestigd (n= ## robot-TLH vs TLH Sarlos et al (###)) In de studie van Paraiso et al (###) werd ook geen verschil in pijn aangetoond, zonder data hiervoor beschikbaar te #studies vergelijken de kosten van TLH en robot-TLH Bij # studies werden geen standaard deviaties vermeld waardoor data niet gepooled kon worden In alle # de studies was de robotTLH ingreep duurder en het verschil varieerde van ### euro in Sarlos et al (###), tot ### Er werden geen studies gevonden die de uitkomst seksuele functie beschreven In # studies werd gekeken naar het herstel van patiënten na de operatie en werd er geen significant verschil gezien tussen beide ingrepen in alle # de studies Over tevredenheid en kwaliteit van leven is een stuk minder geschreven De # gerandomiseerde studies zijn de twee enige studies die kwaliteit van leven beschrijven Paraiso et al (###) heeft hiervoor de SF## gebruikt voor de operatie en zes maanden postoperatief Er werd op geen onderdeel van de vragenlijst een significant verschil gezien tussen robot-TLH en TLH Deze studie populatie was geblindeerd De studie van Sarlos et al (###) liet aan de hand van de EQ-#D zien dat het verschil in kwaliteit van leven voor en na de ingreep significant (<DATUM> weken en <DATUM> weken Er werd geen significant verschil gezien in operatieduur (exclusief (Martinez-Maestre et al ###, Paraiso et al.
| 667 | nvog |
Shashoua et al (###)), maar dit werd in een andere studie (RCT) niet bevestigd (n= ## robot-TLH vs TLH Sarlos et al (###)) In de studie van Paraiso et al (###) werd ook geen verschil in pijn aangetoond, zonder data hiervoor beschikbaar te #studies vergelijken de kosten van TLH en robot-TLH Bij # studies werden geen standaard deviaties vermeld waardoor data niet gepooled kon worden In alle # de studies was de robotTLH ingreep duurder en het verschil varieerde van ### euro in Sarlos et al (###), tot ### Er werden geen studies gevonden die de uitkomst seksuele functie beschreven In # studies werd gekeken naar het herstel van patiënten na de operatie en werd er geen significant verschil gezien tussen beide ingrepen in alle # de studies Over tevredenheid en kwaliteit van leven is een stuk minder geschreven De # gerandomiseerde studies zijn de twee enige studies die kwaliteit van leven beschrijven Paraiso et al (###) heeft hiervoor de SF## gebruikt voor de operatie en zes maanden postoperatief Er werd op geen onderdeel van de vragenlijst een significant verschil gezien tussen robot-TLH en TLH Deze studie populatie was geblindeerd De studie van Sarlos et al (###) liet aan de hand van de EQ-#D zien dat het verschil in kwaliteit van leven voor en na de ingreep significant (<DATUM> weken en <DATUM> weken Er werd geen significant verschil gezien in operatieduur (exclusief (Martinez-Maestre et al ###, Paraiso et al Er werd een significant verschil gezien in peroperatief (Sarlos et al ###, Gocmen et al ###, Orady et al ###, Patzkowsky et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al ###, Wright et al ###) Er werd geen significant verschil gezien met betrekking tot de (Gocmen et al ###, Martinez Maestre et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al Er werd geen significant verschil gezien in zowel ernstige als Er werden significant meer conversies gezien bij TLH (OR # ##) (Gocmen et al ###, Martinez Maestre et al ###, Orday et al ###, Paraiso et al ###, Patzkowsky et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al ###, Smorgick et al ###, Wright et al ###) (Tapper et al ###, Sarlos et al ###, Wright et al ###) Pijnmedicatiegebruik, kwaliteit van leven en herstel zijn niet (Gocmen et al ###, Paraiso et al ###, Sarlos et al ###, In een aantal âlow evidenceâ artikelen wordt gesproken over mogelijk minder bloedverlies bij een robot-TLH; maar aangezien het om een verschil gaat van ##ml werd dit beschouwd als klinisch niet significant Een hoger risico op ernstige complicaties (<DATUM> versus #.
| 738 | nvog |
Er werd een significant verschil gezien in peroperatief (Sarlos et al ###, Gocmen et al ###, Orady et al ###, Patzkowsky et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al ###, Wright et al ###) Er werd geen significant verschil gezien met betrekking tot de (Gocmen et al ###, Martinez Maestre et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al Er werd geen significant verschil gezien in zowel ernstige als Er werden significant meer conversies gezien bij TLH (OR # ##) (Gocmen et al ###, Martinez Maestre et al ###, Orday et al ###, Paraiso et al ###, Patzkowsky et al ###, Payne et al ###, Saceanu et al ###, Sarlos et al ###, Sarlos et al ###, Shashoua et al ###, Smorgick et al ###, Wright et al ###) (Tapper et al ###, Sarlos et al ###, Wright et al ###) Pijnmedicatiegebruik, kwaliteit van leven en herstel zijn niet (Gocmen et al ###, Paraiso et al ###, Sarlos et al ###, In een aantal âlow evidenceâ artikelen wordt gesproken over mogelijk minder bloedverlies bij een robot-TLH; maar aangezien het om een verschil gaat van ##ml werd dit beschouwd als klinisch niet significant Een hoger risico op ernstige complicaties (<DATUM> versus # conversie werd gezien na TLH Gezien het absolute risico voor ernstige complicaties nagenoeg gelijk is, werd dit verschil als niet significant beschouwd Het risico op conversie werd gebaseerd op # studies, waarbij # studies dit verschil aan tonen (Patzkowsky et al ###, In de Cochrane review van <PERSOON> et al (###) en in de Cochrane review van Lui et al (###) werden geen voordelen van robot-TLH gezien Gezien de hogere kosten waarmee robot-TLH is geassocieerd en het feit dat er geen of weinig voordelen lijken te zijn van de robot-TLH, dient de robot chirurgie gereserveerd te worden voor complexe chirurgie (bijvoorbeeld diep Het is van groot belang om de ontwikkelingen in de komende jaren nauw te volgen aangezien het indicatiegebied kan verschuiven, net zoals de kosten Daarbij is er nog (te) weinig bekend over eventuele voordelen van de robot, bijvoorbeeld bij zeer hoge BMI; ook is er nog weinig <PERSOON>, J W , et al "Surgical approach to hysterectomy for benign gynaecological disease " <PERSOON>, and <PERSOON>-assisted hysterectomy vs total laparoscopic hysterectomy a comparison of <PERSOON>, H , et al "Robotic surgery for benign gynaecological disease " Cochrane Database Syst Rev # (###) CD### Martinez-Maestre, M A , et al "Total laparoscopic hysterectomy with and without robotic assistance A prospective Orady, M , et al.
| 705 | nvog |
conversie werd gezien na TLH Gezien het absolute risico voor ernstige complicaties nagenoeg gelijk is, werd dit verschil als niet significant beschouwd Het risico op conversie werd gebaseerd op # studies, waarbij # studies dit verschil aan tonen (Patzkowsky et al ###, In de Cochrane review van <PERSOON> et al (###) en in de Cochrane review van Lui et al (###) werden geen voordelen van robot-TLH gezien Gezien de hogere kosten waarmee robot-TLH is geassocieerd en het feit dat er geen of weinig voordelen lijken te zijn van de robot-TLH, dient de robot chirurgie gereserveerd te worden voor complexe chirurgie (bijvoorbeeld diep Het is van groot belang om de ontwikkelingen in de komende jaren nauw te volgen aangezien het indicatiegebied kan verschuiven, net zoals de kosten Daarbij is er nog (te) weinig bekend over eventuele voordelen van de robot, bijvoorbeeld bij zeer hoge BMI; ook is er nog weinig <PERSOON>, J W , et al "Surgical approach to hysterectomy for benign gynaecological disease " <PERSOON>, and <PERSOON>-assisted hysterectomy vs total laparoscopic hysterectomy a comparison of <PERSOON>, H , et al "Robotic surgery for benign gynaecological disease " Cochrane Database Syst Rev # (###) CD### Martinez-Maestre, M A , et al "Total laparoscopic hysterectomy with and without robotic assistance A prospective Orady, M , et al " JSLS <DATUM> (###) Paraiso, M F , et al "A randomized trial comparing conventional and robotically assisted total laparoscopic hysterectomy " Patzkowsky, K E , et al "Perioperative outcomes of robotic versus laparoscopic hysterectomy for benign disease " JSLS Payne, T N and <PERSOON> "A comparison of total laparoscopic hysterectomy to robotically assisted hysterectomy surgical outcomes in a community practice " <PERSOON>, S , et al "Hysterectomy for Benign Uterine Pathology Comparison Between Robotic Assisted Laparoscopy, Classic Sarlos, D , et al "Robotic hysterectomy versus conventional laparoscopic hysterectomy Outcome and cost analyses of a matched case-control study " European Journal of Obstetrics Gynecology and Reproductive Biology ### # (###) ##-## Sarlos, D , et al "Robotic compared with conventional laparoscopic hysterectomy A randomized controlled trial " <PERSOON>, and <PERSOON>-assisted total laparoscopic hysterectomy versus conventional total Smorgick, N , et al "Risk Factors for Postoperative Urinary Retention After Laparoscopic and Robotic Hysterectomy for Tapper, A M , et al "A systematic review and cost analysis of robot-assisted hysterectomy in malignant and benign conditions " <PERSOON> ### (###) <DATUM> Er is tot op heden geen consensus of een supracervicale laparoscopische hysterectomie (SLH) te prefereren is boven een totaal laparoscopische hysterectomie (TLH), met betrekking tot.
| 604 | nvog |
M F , et al "A randomized trial comparing conventional and robotically assisted total laparoscopic hysterectomy " Patzkowsky, K E , et al "Perioperative outcomes of robotic versus laparoscopic hysterectomy for benign disease " JSLS Payne, T N and <PERSOON> "A comparison of total laparoscopic hysterectomy to robotically assisted hysterectomy surgical outcomes in a community practice " <PERSOON>, S , et al "Hysterectomy for Benign Uterine Pathology Comparison Between Robotic Assisted Laparoscopy, Classic Sarlos, D , et al "Robotic hysterectomy versus conventional laparoscopic hysterectomy Outcome and cost analyses of a matched case-control study " European Journal of Obstetrics Gynecology and Reproductive Biology ### # (###) ##-## Sarlos, D , et al "Robotic compared with conventional laparoscopic hysterectomy A randomized controlled trial " <PERSOON>, and <PERSOON>-assisted total laparoscopic hysterectomy versus conventional total Smorgick, N , et al "Risk Factors for Postoperative Urinary Retention After Laparoscopic and Robotic Hysterectomy for Tapper, A M , et al "A systematic review and cost analysis of robot-assisted hysterectomy in malignant and benign conditions " <PERSOON> ### (###) <DATUM> Er is tot op heden geen consensus of een supracervicale laparoscopische hysterectomie (SLH) te prefereren is boven een totaal laparoscopische hysterectomie (TLH), met betrekking tot analyseren over de voor- en nadelen van de TLH en de SLH voor chirurgische en patiënt gerelateerde uitkomsten Dit zal de clinicus in de spreekkamer de noodzakelijke bagage geven om de counseling landelijk uniform te kunnen verstrekken, aangezien er heden ten Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> De vergelijking ging specifiek over TLH versus SLH, voor benigne indicatie Als het niet duidelijk was welk type hysterectomie uitgevoerd werd, werd de studie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Er werden # review artikelen gevonden Lethaby et al (###) beschreven in een Cochrane review aan de hand van # RCTâs (in totaal ### patiënten) de verschillen tussen totale en supracervicale hysterectomie Zij maakten in hun analyses echter geen onderscheid tussen de abdominale en laparoscopische benadering Moria et al (###) keken in een systematisch review specifiek naar de laparoscopische benadering aan de hand van # RCTâs (in totaal ### patiënten) Zij voerden echter geen meta-analyses uit en maakten niet altijd het verschil tussen een TLH en LAVH Tot slot heeft de AAGL een review geschreven over het onderwerp waarbij zij haar aanbevelingen baseerde op # RCTâs (AAGL practice report Gezien het feit dat de # reviews niet voldoende voldeden aan de vraag van dit hoofdstuk, is.
| 608 | nvog |
nadelen van de TLH en de SLH voor chirurgische en patiënt gerelateerde uitkomsten Dit zal de clinicus in de spreekkamer de noodzakelijke bagage geven om de counseling landelijk uniform te kunnen verstrekken, aangezien er heden ten Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> De vergelijking ging specifiek over TLH versus SLH, voor benigne indicatie Als het niet duidelijk was welk type hysterectomie uitgevoerd werd, werd de studie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook Er werden # review artikelen gevonden Lethaby et al (###) beschreven in een Cochrane review aan de hand van # RCTâs (in totaal ### patiënten) de verschillen tussen totale en supracervicale hysterectomie Zij maakten in hun analyses echter geen onderscheid tussen de abdominale en laparoscopische benadering Moria et al (###) keken in een systematisch review specifiek naar de laparoscopische benadering aan de hand van # RCTâs (in totaal ### patiënten) Zij voerden echter geen meta-analyses uit en maakten niet altijd het verschil tussen een TLH en LAVH Tot slot heeft de AAGL een review geschreven over het onderwerp waarbij zij haar aanbevelingen baseerde op # RCTâs (AAGL practice report Gezien het feit dat de # reviews niet voldoende voldeden aan de vraag van dit hoofdstuk, is benadering is gekeken, in casu de TLH en SLH Alle studies uit de bovenstaande # reviews zijn geïncludeerd als originele artikelen in dit hoofdstuk als zij aan de inclusie criteria voldeden In totaal werden ## artikelen geïncludeerd, waaronder # RCT, uit Noorwegen (Berner et al ###) In deze RCT waren patiënten en personeel die betrokken waren bij het postoperatieve beleid geblindeerd voor het type ingreep welke de patiënte onderging In elke groep werden ## patiënten geïncludeerd en de primaire uitkomst van deze studie was cyclische pijn bij ## maanden na TLH of SLH Daarnaast werden # prospectieve cohort studies gevonden waarvan er # bestonden uit het afnemen van vragenlijsten bij patiënten die in het verleden een hysterectomie hadden afgenomen tot #,<LEEFTIJD> jaar na de ingrepen en gingen over kwaliteit van leven, herstel, patiënttevredenheid en seksuele dysfunctie postoperatief Voor een deel van de vragen werden zelf gemaakte vragenlijsten gebruikt (gebaseerd op de Likert schaal), terwijl voor sommige onderdelen ook gevalideerde vragenlijsten gebruikt werden zoals VAS, SF-##, EQ#D of FSFI vragenlijsten De groepen waarbij de vragenlijsten werden afgenomen varieerden tussen ## patiënten tot ### bij SLH en ## tot ### bij TLH De overige #prospectieve cohort studies analyseerden voornamelijk chirurgische uitkomsten zoals operatieduur, bloedverlies, onderzocht ook de kwaliteit van leven vier weken na de operatie De patiëntenpopulatie bedroeg tussen de ##-### vrouwen na SLH en #<DATUM> vrouwen na TLH al ###) die naar chirurgische uitkomsten keken De patiëntenpopulatie bedroeg tussen de ##.
| 636 | nvog |
in casu de TLH en SLH Alle studies uit de bovenstaande # reviews zijn geïncludeerd als originele artikelen in dit hoofdstuk als zij aan de inclusie criteria voldeden In totaal werden ## artikelen geïncludeerd, waaronder # RCT, uit Noorwegen (Berner et al ###) In deze RCT waren patiënten en personeel die betrokken waren bij het postoperatieve beleid geblindeerd voor het type ingreep welke de patiënte onderging In elke groep werden ## patiënten geïncludeerd en de primaire uitkomst van deze studie was cyclische pijn bij ## maanden na TLH of SLH Daarnaast werden # prospectieve cohort studies gevonden waarvan er # bestonden uit het afnemen van vragenlijsten bij patiënten die in het verleden een hysterectomie hadden afgenomen tot #,<LEEFTIJD> jaar na de ingrepen en gingen over kwaliteit van leven, herstel, patiënttevredenheid en seksuele dysfunctie postoperatief Voor een deel van de vragen werden zelf gemaakte vragenlijsten gebruikt (gebaseerd op de Likert schaal), terwijl voor sommige onderdelen ook gevalideerde vragenlijsten gebruikt werden zoals VAS, SF-##, EQ#D of FSFI vragenlijsten De groepen waarbij de vragenlijsten werden afgenomen varieerden tussen ## patiënten tot ### bij SLH en ## tot ### bij TLH De overige #prospectieve cohort studies analyseerden voornamelijk chirurgische uitkomsten zoals operatieduur, bloedverlies, onderzocht ook de kwaliteit van leven vier weken na de operatie De patiëntenpopulatie bedroeg tussen de ##-### vrouwen na SLH en #<DATUM> vrouwen na TLH al ###) die naar chirurgische uitkomsten keken De patiëntenpopulatie bedroeg tussen de ## Er werden ## studies gevonden met in totaal ### patiënten in de SLH groep en ### in de TLH groep, die operatieduur tijdens TLH of SLH beschreven Er werd een gepooled significant kortere operatieduur gezien voor de SLH van # ## minuten [-## ##; -# ##] # studies laten geen verschil zien tussen beide ingrepen en in #studies is het verschil significant ten voordele van de SLH In de enige RCT welke geïncludeerd is, is de operatieduur ## ## # studies rapporteerden over peroperatief bloedverlies met in totaal ### patiënten in de SLH groep en ### in de TLH groep Er werd een niet significant verschil van ## ml gezien in het (###) ontbrak de âstandaard deviatieâ waardoor data niet gebruikt konden worden In een aantal studies werd gekeken naar het hemoglobine verschil vóór en na de ingreep Omdat dit in <LOCATIE> niet als standaard uitkomstmaat wordt gebruikt, zijn deze data niet In # studies werd gekeken naar de duur van de ziekenhuisopname De gepoolde SLH groep bestaande uit ### patiënten, verliet significant sneller het ziekenhuis dan de TLH groep met ### patiënten Het verschil bedroeg -# ## dag [-# ##; -# ##]) De RCT van Berner et al (###) beschreef dat alle patiënten één nacht gebleven zijn, op twee patiënten na, die dezelfde In # studies werd er geen verschil in opnametijd tussen beide ingrepen gezien en in # studies een significant verschil ten voordele van de SLH Het grootste verschil werd gezien in de.
| 675 | nvog |
met in totaal ### patiënten in de SLH groep en ### in de TLH groep, die operatieduur tijdens TLH of SLH beschreven Er werd een gepooled significant kortere operatieduur gezien voor de SLH van # ## minuten [-## ##; -# ##] # studies laten geen verschil zien tussen beide ingrepen en in #studies is het verschil significant ten voordele van de SLH In de enige RCT welke geïncludeerd is, is de operatieduur ## ## # studies rapporteerden over peroperatief bloedverlies met in totaal ### patiënten in de SLH groep en ### in de TLH groep Er werd een niet significant verschil van ## ml gezien in het (###) ontbrak de âstandaard deviatieâ waardoor data niet gebruikt konden worden In een aantal studies werd gekeken naar het hemoglobine verschil vóór en na de ingreep Omdat dit in <LOCATIE> niet als standaard uitkomstmaat wordt gebruikt, zijn deze data niet In # studies werd gekeken naar de duur van de ziekenhuisopname De gepoolde SLH groep bestaande uit ### patiënten, verliet significant sneller het ziekenhuis dan de TLH groep met ### patiënten Het verschil bedroeg -# ## dag [-# ##; -# ##]) De RCT van Berner et al (###) beschreef dat alle patiënten één nacht gebleven zijn, op twee patiënten na, die dezelfde In # studies werd er geen verschil in opnametijd tussen beide ingrepen gezien en in # studies een significant verschil ten voordele van de SLH Het grootste verschil werd gezien in de (###) (prospectieve studie ### SLH en ### TLH) en Bardens et al (###) (retrospectief met ## SLH en ### TLH) waarbij de SLH groep gemiddeld # ## Er werden geen studies gevonden die hier naar gekeken hebben In ##van de geïncludeerde studies werden ernstige complicaties beschreven Dit betrof in totaal een studiepopulatie van ### voor de SLH groep en ### voor TLH Er werd geen verschil gezien tussen beide groen (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na SLH # studies (Harmanli et al ###, retrospectieve studie van ### SLH en ### TLHs en Wallwiener et al ###, prospectieve studie ### SLHs en ### TLHs) lieten een significant verschil zien In de overige ## studies Voor de milde complicaties werd er een significant verschil gezien in het voordeel van de SLH groep In totaal werden ## studies geïncludeerd en de OR bedroeg # ## [# ##; <DATUM> Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na SLH Ook hier werd in slechts #individuele studies een significant verschil gezien (Brucker et al ###, prospectieve studie met ## SLHs en ### TLHs en Saccardi et al ###, retrospectieve studie In #studies werden conversies naar laparotomie beschreven Er werd significant vaker een conversie gezien bij een TLH dan bij SLH (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op.
| 731 | nvog |
### SLH en ### TLH) en Bardens et al (###) (retrospectief met ## SLH en ### TLH) waarbij de SLH groep gemiddeld # ## Er werden geen studies gevonden die hier naar gekeken hebben In ##van de geïncludeerde studies werden ernstige complicaties beschreven Dit betrof in totaal een studiepopulatie van ### voor de SLH groep en ### voor TLH Er werd geen verschil gezien tussen beide groen (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op een ernstige complicatie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na SLH # studies (Harmanli et al ###, retrospectieve studie van ### SLH en ### TLHs en Wallwiener et al ###, prospectieve studie ### SLHs en ### TLHs) lieten een significant verschil zien In de overige ## studies Voor de milde complicaties werd er een significant verschil gezien in het voordeel van de SLH groep In totaal werden ## studies geïncludeerd en de OR bedroeg # ## [# ##; <DATUM> Het absolute risico op een milde complicatie was <DATUM> na TLH en <DATUM> na SLH Ook hier werd in slechts #individuele studies een significant verschil gezien (Brucker et al ###, prospectieve studie met ## SLHs en ### TLHs en Saccardi et al ###, retrospectieve studie In #studies werden conversies naar laparotomie beschreven Er werd significant vaker een conversie gezien bij een TLH dan bij SLH (OR # ## [# ##; # ##]) Het absolute risico op #% na TLH en <DATUM> na SLH Alleen de studie van Wallwiener et al (###) liet een significant hoger aantal conversies zien in de SLH groep (OR # ## [# ##; # ##]) De overige # studies lieten geen verschil zien waarbij de studie van Mueller et al (###) geen # studies meldden hierover en lieten een significant verschil zien ten gunste van de SLH (OR <DATUM> [# ##; <DATUM> ) Dit significante verschil was met name toe te schrijven aan de studie van Bardens et al (###) (prospectie studie) waarbij ## van de ### TLH patiënten een infectie kregen versus # van de ## SLH patiënten De overige # studies lieten geen In # studies werden cystitis beschreven en werd er geen verschil gezien tussen beide groepen Deze resultaten werden gebaseerd op in totaal ### patiënten in de SLH groep en Er werd geen verschil gemeld voor deze uitkomst op basis van # studies (OR # ## [# ##; # ##]) De definitie van minimaal drie dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn In # studies werden in totaal drie vaat letsels gemeld; twee in de TLH groep en één in de In # studies werden darmletsels gemeld In totaal ## van ### TLHâs werden gecompliceerd door darmletsel versus # van ### SLHâs Het poolen van de resultaten leverde een nietsignificant verschil met een OR # ## [# ##; # ##].
| 746 | nvog |
TLH en <DATUM> na SLH Alleen de studie van Wallwiener et al (###) liet een significant hoger aantal conversies zien in de SLH groep (OR # ## [# ##; # ##]) De overige # studies lieten geen verschil zien waarbij de studie van Mueller et al (###) geen # studies meldden hierover en lieten een significant verschil zien ten gunste van de SLH (OR <DATUM> [# ##; <DATUM> ) Dit significante verschil was met name toe te schrijven aan de studie van Bardens et al (###) (prospectie studie) waarbij ## van de ### TLH patiënten een infectie kregen versus # van de ## SLH patiënten De overige # studies lieten geen In # studies werden cystitis beschreven en werd er geen verschil gezien tussen beide groepen Deze resultaten werden gebaseerd op in totaal ### patiënten in de SLH groep en Er werd geen verschil gemeld voor deze uitkomst op basis van # studies (OR # ## [# ##; # ##]) De definitie van minimaal drie dagen een temperatuur boven de ## graden werd niet duidelijk beschreven waardoor alle patiënten met koorts geïncludeerd zijn In # studies werden in totaal drie vaat letsels gemeld; twee in de TLH groep en één in de In # studies werden darmletsels gemeld In totaal ## van ### TLHâs werden gecompliceerd door darmletsel versus # van ### SLHâs Het poolen van de resultaten leverde een nietsignificant verschil met een OR # ## [# ##; # ##] de TLH (OR <DATUM> [# ##; # ##]) Deze resultaten zijn gebaseerd op # studies met in totaal ### patiënten die een SLH ondergingen versus ### patiënten met TLH Sub analyse liet zien dat er significant meer blaasletsels optraden na een TLH dan na een studies laten geen verschil zien, echter allen laten wel een trend zien in het voordeel van Voor ureterletsel werd geen verschil gezien tussen TLH en SLH (OR # ## [# ##; # ##]), gebaseerd op # studies met in totaal # ureterletsels van de ### SLHs versus # van ### Bij SLH is er geen risico op vaginatopdehiscentie en derhalve is deze uitkomst niet vergeleken Eventuele vaginatopdehiscenties in de TLH groep zijn wel meegenomen in de In #studies werd expliciet de complicatie meer dan # liter bloedverlies beschreven Dit gebeurde in ## van ### TLH ingrepen en ## van de ### SLH ingrepen Er werd een niet Er werd geen verschil gezien met betrekking tot het geven van bloedtransfusies in de TLH versus SLH groep De TLH groep bedroeg ### en de SLH groep ### patiënten, verdeeld In # cohort studies werd gekeken naar nabloeding waarvoor interventie noodzakelijk was en er werd een gepooled significant verschil gevonden tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; ## ##]) in het voordeel van SLH Alleen in de prospectieve studie van Wallwiener et al In # studies werden trombosebeen gevallen gemeld (OR <DATUM> [# ##; ##,##]) In totaal werden.
| 717 | nvog |
de TLH (OR <DATUM> [# ##; # ##]) Deze resultaten zijn gebaseerd op # studies met in totaal ### patiënten die een SLH ondergingen versus ### patiënten met TLH Sub analyse liet zien dat er significant meer blaasletsels optraden na een TLH dan na een studies laten geen verschil zien, echter allen laten wel een trend zien in het voordeel van Voor ureterletsel werd geen verschil gezien tussen TLH en SLH (OR # ## [# ##; # ##]), gebaseerd op # studies met in totaal # ureterletsels van de ### SLHs versus # van ### Bij SLH is er geen risico op vaginatopdehiscentie en derhalve is deze uitkomst niet vergeleken Eventuele vaginatopdehiscenties in de TLH groep zijn wel meegenomen in de In #studies werd expliciet de complicatie meer dan # liter bloedverlies beschreven Dit gebeurde in ## van ### TLH ingrepen en ## van de ### SLH ingrepen Er werd een niet Er werd geen verschil gezien met betrekking tot het geven van bloedtransfusies in de TLH versus SLH groep De TLH groep bedroeg ### en de SLH groep ### patiënten, verdeeld In # cohort studies werd gekeken naar nabloeding waarvoor interventie noodzakelijk was en er werd een gepooled significant verschil gevonden tussen beide ingrepen (OR # ## [# ##; ## ##]) in het voordeel van SLH Alleen in de prospectieve studie van Wallwiener et al In # studies werden trombosebeen gevallen gemeld (OR <DATUM> [# ##; ##,##]) In totaal werden Gebaseerd op #studies werd geen verschil gezien voor blaasretentie (OR # ## [# ##; # ##]) Er stond niet beschreven of een maagsonde nodig is geweest Er werd geen verschil gezien, op Er werd geen nierfunctiestoornis of leverfunctiestoornis beschreven in de literatuur Deze complicaties werden beschreven in de studie van Twijnstra et al (###) in # SLHâs In de studie van Cipullo et al (###) (### TLH vs ### SLH) werd in de TLH groep # minor Ook werd in # studies expliciet gekeken naar re-operatie vanwege adhesiolyse Er werd een niet-significant verschil aangetoond van # ## (# ##, # ##) in ### SLHs en ### TLHs In # studies werd gesproken over twee vaginawand laceraties die beide peroperatief hersteld werden Beide kwamen voor in de TLH groep met een niet-significant verschil (OR # ## In # studies werd het terugkeren naar normale bezigheden beschreven; # gerandomiseerde en geblindeerde studie met ## patiënten in elke arm (Berner et al , ###), # prospectieve studie met ## SLH en ## TLH patiënten (Einarsson et al , ###) en # retrospectieve studie met ### SLHâs en ### TLHâs (Saccardi et al , ###) Er werd een niet significant verschil gezien van # ## dag in het voordeel van de SLH (-# ##, # ##) De gerandomiseerde studie van Berner et al (###) liet zien dat patiënten in de SLH groep gemiddeld ## dagen eerder herstelden dan patiënten na een TLH Einarsson et al.
| 734 | nvog |
werd geen verschil gezien voor blaasretentie (OR # ## [# ##; # ##]) Er stond niet beschreven of een maagsonde nodig is geweest Er werd geen verschil gezien, op Er werd geen nierfunctiestoornis of leverfunctiestoornis beschreven in de literatuur Deze complicaties werden beschreven in de studie van Twijnstra et al (###) in # SLHâs In de studie van Cipullo et al (###) (### TLH vs ### SLH) werd in de TLH groep # minor Ook werd in # studies expliciet gekeken naar re-operatie vanwege adhesiolyse Er werd een niet-significant verschil aangetoond van # ## (# ##, # ##) in ### SLHs en ### TLHs In # studies werd gesproken over twee vaginawand laceraties die beide peroperatief hersteld werden Beide kwamen voor in de TLH groep met een niet-significant verschil (OR # ## In # studies werd het terugkeren naar normale bezigheden beschreven; # gerandomiseerde en geblindeerde studie met ## patiënten in elke arm (Berner et al , ###), # prospectieve studie met ## SLH en ## TLH patiënten (Einarsson et al , ###) en # retrospectieve studie met ### SLHâs en ### TLHâs (Saccardi et al , ###) Er werd een niet significant verschil gezien van # ## dag in het voordeel van de SLH (-# ##, # ##) De gerandomiseerde studie van Berner et al (###) liet zien dat patiënten in de SLH groep gemiddeld ## dagen eerder herstelden dan patiënten na een TLH Einarsson et al dagen in het voordeel van de SLH De retrospectieve studie van Saccardi et al (###) liet geen verschil zien De duur van herstel was in die studie over het algemeen overigens veel korter dan in de andere # studies Wat betreft pijnbeleving na de ingreep werd geen verschil Een vervelend gevolg na het uitvoeren van een SLH is dat de cervix alsnog verwijderd moet De incidentie van bloedverlies na hysterectomie ligt hoger in de SLH groep dan in de TLH groep In de gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd twaalf maanden postoperatief gezien dat ##% van de vrouwen in de SLH groep versus <DATUM> in de TLH groep klachten van bloedverlies hadden In de TLH groep waren alle klachten van bloedverlies minimaal en irregulair In de SLH groep hadden vier vrouwen met bloedverlies episodes van cyclisch bloedverlies (<DATUM> ) In de Cochrane review van Lethaby et al (###) werd beschreven dat persisterend cyclisch bloedverlies ook vaker voorkwam bij SLH (OR ## [<DATUM> Verschillende cijfers worden in de literatuur beschreven met betrekking tot het percentage vrouwen dat alsnog een cervix verwijdering moet ondergaan na een SLH In de retrospectieve studies van Wallwiener et al (###) en Mueller et al (###) met in totaal respectievelijk ### en ### SLHâs waren geen re-operaties noodzakelijk De follow-up periode van follow-up tijd niet werd beschreven In de studie van Bardens et al (###) en Boosz et al.
| 689 | nvog |
SLH De retrospectieve studie van Saccardi et al (###) liet geen verschil zien De duur van herstel was in die studie over het algemeen overigens veel korter dan in de andere # studies Wat betreft pijnbeleving na de ingreep werd geen verschil Een vervelend gevolg na het uitvoeren van een SLH is dat de cervix alsnog verwijderd moet De incidentie van bloedverlies na hysterectomie ligt hoger in de SLH groep dan in de TLH groep In de gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd twaalf maanden postoperatief gezien dat ##% van de vrouwen in de SLH groep versus <DATUM> in de TLH groep klachten van bloedverlies hadden In de TLH groep waren alle klachten van bloedverlies minimaal en irregulair In de SLH groep hadden vier vrouwen met bloedverlies episodes van cyclisch bloedverlies (<DATUM> ) In de Cochrane review van Lethaby et al (###) werd beschreven dat persisterend cyclisch bloedverlies ook vaker voorkwam bij SLH (OR ## [<DATUM> Verschillende cijfers worden in de literatuur beschreven met betrekking tot het percentage vrouwen dat alsnog een cervix verwijdering moet ondergaan na een SLH In de retrospectieve studies van Wallwiener et al (###) en Mueller et al (###) met in totaal respectievelijk ### en ### SLHâs waren geen re-operaties noodzakelijk De follow-up periode van follow-up tijd niet werd beschreven In de studie van Bardens et al (###) en Boosz et al maanden follow-up) opnieuw geopereerd Gebaseerd op deze cijfers, werd de incidentie van Eén van de andere genoemde argumenten bij het kiezen tussen een TLH en SLH is dat er bij SLH altijd een kans bestaat op optreden van cervixpathologie In de studie van Wallwiener et al (###) werd na een gemiddelde follow-up periode van #,<LEEFTIJD> jaar geen cervicale afwijkingen Er wordt gesuggereerd dat de kans op prolaps groter is in de TLH groep dan na een SLH Dit is onderzocht in de studie van Berner et al (###) Preoperatief zijn de stadia van prolaps bij alle geïncludeerde patiënten onderzocht Er werd geen verschil gezien met betrekking tot de aanwezigheid van preoperatieve (asymptomatische) prolaps Twaalf maanden postoperatief werd lichamelijk onderzoek herhaald Er werd in de TLH groep significant vaker een (asymptomatische) prolaps gezien (##% in de TLH vs #% in de SLH groep) Deze prolapsen waren allemaal graad # Over incontinentieklachten werd niets beschreven in de De seksuele (dys)functie en daarmee samenhangend seksuele tevredenheid is ook een belangrijk uitkomst wanneer gekeken wordt naar de verschillen tussen TLH en SLH Over het algemeen werd aangenomen dat een SLH geassocieerd werd met minder seksuele In # van de geïncludeerde studies werd de uitkomst âseksuele functieâ beschreven Deze uitkomstmaat werd vanuit verschillende prospectieve studies beschreven seksuele tevredenheid voor en na de ingreep, het verschil in duur tot het hervatten van seksuele activiteiten en pijnklachten tijdens seksueel contact Afhankelijk van de studie en uitkomst werden hiervoor al dan niet gevalideerde vragenlijsten gebruikt.
| 611 | nvog |
werd de incidentie van Eén van de andere genoemde argumenten bij het kiezen tussen een TLH en SLH is dat er bij SLH altijd een kans bestaat op optreden van cervixpathologie In de studie van Wallwiener et al (###) werd na een gemiddelde follow-up periode van #,<LEEFTIJD> jaar geen cervicale afwijkingen Er wordt gesuggereerd dat de kans op prolaps groter is in de TLH groep dan na een SLH Dit is onderzocht in de studie van Berner et al (###) Preoperatief zijn de stadia van prolaps bij alle geïncludeerde patiënten onderzocht Er werd geen verschil gezien met betrekking tot de aanwezigheid van preoperatieve (asymptomatische) prolaps Twaalf maanden postoperatief werd lichamelijk onderzoek herhaald Er werd in de TLH groep significant vaker een (asymptomatische) prolaps gezien (##% in de TLH vs #% in de SLH groep) Deze prolapsen waren allemaal graad # Over incontinentieklachten werd niets beschreven in de De seksuele (dys)functie en daarmee samenhangend seksuele tevredenheid is ook een belangrijk uitkomst wanneer gekeken wordt naar de verschillen tussen TLH en SLH Over het algemeen werd aangenomen dat een SLH geassocieerd werd met minder seksuele In # van de geïncludeerde studies werd de uitkomst âseksuele functieâ beschreven Deze uitkomstmaat werd vanuit verschillende prospectieve studies beschreven seksuele tevredenheid voor en na de ingreep, het verschil in duur tot het hervatten van seksuele activiteiten en pijnklachten tijdens seksueel contact Afhankelijk van de studie en uitkomst werden hiervoor al dan niet gevalideerde vragenlijsten gebruikt ### en Radosa et al ###) werd de gevalideerde âFemale sexual function indexâ (FSFI vragenlijst) gebruikt Brucker et al (###) includeerde na een gemiddelde follow-up periode van #,<LEEFTIJD> jaar (# <DATUM> <LEEFTIJD> jaar) in totaal ### patiënten na SLH en ### patiënten na TLH In de studie van Radosa et al (###) werd na # maanden de FSFI vragenlijst afgenomen bij premenopauzale vrouwen (## vrouwen na een TLH en ## na SLH) In beide studies werd geen verschil gezien in FSFI scores tussen de TLH en SLH groep Wel werden in beide groepen betere scores gevonden na de operatie in vergelijking met vóór de operatie Dit verschil was niet significant tussen de groepen Het hervatten van seksuele activiteiten na de operatie werd in # studies gemeld Saccardi et al (###) beschreven dat na ## tot ## dagen ### van de ### patiënten (#<DATUM> ) die een SLH onderging en ## van ### patiënten (## #%) na TLH weer seksueel actief waren Dit verschil was significant (p= ###) De duur tussen de operatie en het hervatten van seksuele activiteiten was in de SLH groep ## ## (## ##) dagen versus ## ## (# ##) dagen in de TLH groep (p( ###) In de follow-up studie van Brucker et al (###) werd per week gekeken of vrouwen weer seksueel actief waren Er werd gezien dat vrouwen significant sneller weer.
| 661 | nvog |
### en Radosa et al ###) werd de gevalideerde âFemale sexual function indexâ (FSFI vragenlijst) gebruikt Brucker et al (###) includeerde na een gemiddelde follow-up periode van #,<LEEFTIJD> jaar (# <DATUM> <LEEFTIJD> jaar) in totaal ### patiënten na SLH en ### patiënten na TLH In de studie van Radosa et al (###) werd na # maanden de FSFI vragenlijst afgenomen bij premenopauzale vrouwen (## vrouwen na een TLH en ## na SLH) In beide studies werd geen verschil gezien in FSFI scores tussen de TLH en SLH groep Wel werden in beide groepen betere scores gevonden na de operatie in vergelijking met vóór de operatie Dit verschil was niet significant tussen de groepen Het hervatten van seksuele activiteiten na de operatie werd in # studies gemeld Saccardi et al (###) beschreven dat na ## tot ## dagen ### van de ### patiënten (#<DATUM> ) die een SLH onderging en ## van ### patiënten (## #%) na TLH weer seksueel actief waren Dit verschil was significant (p= ###) De duur tussen de operatie en het hervatten van seksuele activiteiten was in de SLH groep ## ## (## ##) dagen versus ## ## (# ##) dagen in de TLH groep (p( ###) In de follow-up studie van Brucker et al (###) werd per week gekeken of vrouwen weer seksueel actief waren Er werd gezien dat vrouwen significant sneller weer ###) Op de vraag of vrouwen regelmatig seksueel contact hadden postoperatief, antwoordde significant meer vrouwen in de SLH groep dat dat het geval was (#<DATUM> vs #<DATUM> , p= ###) Ook werd gekeken naar seksuele tevredenheid na de ingreep Dit is een onderdeel van de FSFI vragenlijst en in de # studies die deze vragenlijst gebruikte (Radosa et al ###; Brucker et al ###) werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen voor dit specifieke onderdeel Kafy et al (###) keken naar de seksuele tevredenheid ## maanden na de operatie waarbij er geen verschil werd gezien tussen beide groepen (## SLH en ## TLH) In de studie van <PERSOON> et al (###) waarbij ## en ## patiënten na respectievelijk een SLH en een TLH, een Voor de uitkomst dyspareunie werd in de studie van Brucker et al (###) geen verschil gezien (data niet beschikbaar), terwijl in de studie van Saccardi et al (###) <DATUM> van de patiënten pijn had tijdens seksueel contact na SLH versus <DATUM> in de TLH groep (p= ###) In # studies werd gekeken naar de kwaliteit van leven na de operatie Het verschilde per studie wanneer de vragenlijst werd afgenomen (van # dagen postoperatief tot #,<LEEFTIJD> jaar na de In de geblindeerde gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd ## maanden na de ingreep de SD-## vragenlijst afgenomen en de VAS score over patiënttevredenheid Beide vragenlijsten lieten geen verschil zien tussen TLH en SLH Ook werd geen verschil.
| 724 | nvog |
significant meer vrouwen in de SLH groep dat dat het geval was (#<DATUM> vs #<DATUM> , p= ###) Ook werd gekeken naar seksuele tevredenheid na de ingreep Dit is een onderdeel van de FSFI vragenlijst en in de # studies die deze vragenlijst gebruikte (Radosa et al ###; Brucker et al ###) werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen voor dit specifieke onderdeel Kafy et al (###) keken naar de seksuele tevredenheid ## maanden na de operatie waarbij er geen verschil werd gezien tussen beide groepen (## SLH en ## TLH) In de studie van <PERSOON> et al (###) waarbij ## en ## patiënten na respectievelijk een SLH en een TLH, een Voor de uitkomst dyspareunie werd in de studie van Brucker et al (###) geen verschil gezien (data niet beschikbaar), terwijl in de studie van Saccardi et al (###) <DATUM> van de patiënten pijn had tijdens seksueel contact na SLH versus <DATUM> in de TLH groep (p= ###) In # studies werd gekeken naar de kwaliteit van leven na de operatie Het verschilde per studie wanneer de vragenlijst werd afgenomen (van # dagen postoperatief tot #,<LEEFTIJD> jaar na de In de geblindeerde gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd ## maanden na de ingreep de SD-## vragenlijst afgenomen en de VAS score over patiënttevredenheid Beide vragenlijsten lieten geen verschil zien tussen TLH en SLH Ook werd geen verschil In de studie van Kafy et al (###) en Radosa et al (###) werd geen verschil gezien in respectievelijk ## en # maanden na de ingrepen Saccardi et al (###) onderzochten ook de patiënttevredenheid aan de hand van VAS score beide groepen hadden in ruim ##% van de gevallen een VAS score hoger dan #, zeven tot tien dagen postoperatief In de prospectieve studie van Einarsson et al (###) werd echter wel een significant verschil gezien in kwaliteit van leven tussen TLH en SLH na het afnemen van de SD-## Tot slot zou in de studie van <PERSOON> et al (###) ##% van de patiënten uit de TLH groep de ingreep aanbevelen aan andere vrouwen versus ##% in de SLH groep (p= ###) In de studie van Kafy et al (###) zouden ##/## vrouwen na TLH en ##/## vrouwen na SLH de ingreep (Bardens et al ###, Berner et al ###, Boosz et al ###, Cipullo et al ###, Einarsson et al ###, Harmanli et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###, Saccardi et al ###, Twijnstra et al ###, Wallwiener (Bardens et al ###, Einarsson et al ###,Powels et al ###, Er werd geen verschil gezien met betrekking tot het terugkeren (Bardens et al ###, Einarsson et al ###, Harmanli et al ###, Kafy et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al.
| 755 | nvog |
al (###) en Radosa et al (###) werd geen verschil gezien in respectievelijk ## en # maanden na de ingrepen Saccardi et al (###) onderzochten ook de patiënttevredenheid aan de hand van VAS score beide groepen hadden in ruim ##% van de gevallen een VAS score hoger dan #, zeven tot tien dagen postoperatief In de prospectieve studie van Einarsson et al (###) werd echter wel een significant verschil gezien in kwaliteit van leven tussen TLH en SLH na het afnemen van de SD-## Tot slot zou in de studie van <PERSOON> et al (###) ##% van de patiënten uit de TLH groep de ingreep aanbevelen aan andere vrouwen versus ##% in de SLH groep (p= ###) In de studie van Kafy et al (###) zouden ##/## vrouwen na TLH en ##/## vrouwen na SLH de ingreep (Bardens et al ###, Berner et al ###, Boosz et al ###, Cipullo et al ###, Einarsson et al ###, Harmanli et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###, Saccardi et al ###, Twijnstra et al ###, Wallwiener (Bardens et al ###, Einarsson et al ###,Powels et al ###, Er werd geen verschil gezien met betrekking tot het terugkeren (Bardens et al ###, Einarsson et al ###, Harmanli et al ###, Kafy et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al SLH of TLH Er worden significant minder vaak milde In het bijzonder werden er minder blaasletsels, minder vaginatopdehiscenties gezien na SLH Ook was het aantal (Bardens et al ###, Boosz et al ###, Berner et al ###, ###, Mitri et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al ###, Saccardi et al ###, Twijnstra et al ###, Wallwiener tussen TLH en SLH Patiënten na SLH hervatten significant (Berner et al ###, Brucker et al ###, Einarsson et al ###, Kafy et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###, In de SLH groep hadden patiënten vaker klachten van cyclisch In de TLH groep werd vaker een (asymptomatische) prolaps Net zoals in de Cochrane review van Lethaby et al (###) werd ook in onze analyse een significant kortere operatieduur gezien bij SLH Uit de meta-analyse bedroeg het verschil #,# minuut, wat statistisch significant was, echter dit wordt als klinisch irrelevant beschouwd In de RCT van Berner et al (###) wordt er gemiddeld ## minuten sneller geopereerd in de SLH groep In Noorwegen, in Scandinavië in het algemeen, wordt bijna alleen maar de SLH uitgevoerd en derhalve is de ervaring met TLH in die landen kleiner Dit zou mogelijk het verschil in operatieduur kunnen verklaren In de enige beschikbare Nederlandse studie over dit onderwerp werd een gemiddeld verschil van # minuten gezien in het voordeel van SLH.
| 753 | nvog |
SLH of TLH Er worden significant minder vaak milde In het bijzonder werden er minder blaasletsels, minder vaginatopdehiscenties gezien na SLH Ook was het aantal (Bardens et al ###, Boosz et al ###, Berner et al ###, ###, Mitri et al ###, Mueller et al ###, <PERSOON> et al ###, Saccardi et al ###, Twijnstra et al ###, Wallwiener tussen TLH en SLH Patiënten na SLH hervatten significant (Berner et al ###, Brucker et al ###, Einarsson et al ###, Kafy et al ###, <PERSOON> et al ###, Radosa et al ###, In de SLH groep hadden patiënten vaker klachten van cyclisch In de TLH groep werd vaker een (asymptomatische) prolaps Net zoals in de Cochrane review van Lethaby et al (###) werd ook in onze analyse een significant kortere operatieduur gezien bij SLH Uit de meta-analyse bedroeg het verschil #,# minuut, wat statistisch significant was, echter dit wordt als klinisch irrelevant beschouwd In de RCT van Berner et al (###) wordt er gemiddeld ## minuten sneller geopereerd in de SLH groep In Noorwegen, in Scandinavië in het algemeen, wordt bijna alleen maar de SLH uitgevoerd en derhalve is de ervaring met TLH in die landen kleiner Dit zou mogelijk het verschil in operatieduur kunnen verklaren In de enige beschikbare Nederlandse studie over dit onderwerp werd een gemiddeld verschil van # minuten gezien in het voordeel van SLH De werkgroep is van mening dat het verschil, zoals nu gevonden is, als niet klinisch relevant Er kan geconcludeerd worden dat er geen verschil is in peroperatief bloedverlies tussen beide Ziekenhuisduur is een uitkomst die gevoelig is voor bias omdat het afhankelijk is van verschillende factoren waaronder het lokale ziekenhuisprotocol Uit de meta-analyse kwam naar voren dat SLH patiënten significant eerder uit het ziekenhuis ontslagen werden, echter is dit verschil niet klinisch relevant (-#,## dag) De werkgroep concludeert derhalve dat aangenomen kan worden dat er geen verschil is tussen beide groepen Daarbij zullen in de toekomst steeds meer laparoscopische hysterectomieën in dagbehandeling uitgevoerd worden waardoor enig bestaand verschil mogelijk komt te vervallen In geen van de studies werd hier onderzoek naar gedaan De werkgroep is van mening dat er geen verschil bestaat tussen beide ingrepen en dat de ervaring en voorkeur van de operateur hier een belangrijke rol in speelt Tot slot wil de werkgroep nog benoemen dat gezien de huidige ontwikkelingen met betrekking tot voorkomen van leiomyosarcoom en morcelleren, al dan niet in een zak, er een theoretisch voordeel bestaat voor de TLH gezien bij kleine uteri niet altijd gemorcelleerd zal hoeven worden (zie hoofdstuk ## power morcellator) Er werd geen verschil gezien voor ernstige complicaties, maar opvallend was dat het aantal milde complicaties significant verschillend was in het voordeel van de SLH Dit verschil komt uit # van de # geïncludeerde studies In de overige studies werd een trend gezien.
| 624 | nvog |
is van mening dat het verschil, zoals nu gevonden is, als niet klinisch relevant Er kan geconcludeerd worden dat er geen verschil is in peroperatief bloedverlies tussen beide Ziekenhuisduur is een uitkomst die gevoelig is voor bias omdat het afhankelijk is van verschillende factoren waaronder het lokale ziekenhuisprotocol Uit de meta-analyse kwam naar voren dat SLH patiënten significant eerder uit het ziekenhuis ontslagen werden, echter is dit verschil niet klinisch relevant (-#,## dag) De werkgroep concludeert derhalve dat aangenomen kan worden dat er geen verschil is tussen beide groepen Daarbij zullen in de toekomst steeds meer laparoscopische hysterectomieën in dagbehandeling uitgevoerd worden waardoor enig bestaand verschil mogelijk komt te vervallen In geen van de studies werd hier onderzoek naar gedaan De werkgroep is van mening dat er geen verschil bestaat tussen beide ingrepen en dat de ervaring en voorkeur van de operateur hier een belangrijke rol in speelt Tot slot wil de werkgroep nog benoemen dat gezien de huidige ontwikkelingen met betrekking tot voorkomen van leiomyosarcoom en morcelleren, al dan niet in een zak, er een theoretisch voordeel bestaat voor de TLH gezien bij kleine uteri niet altijd gemorcelleerd zal hoeven worden (zie hoofdstuk ## power morcellator) Er werd geen verschil gezien voor ernstige complicaties, maar opvallend was dat het aantal milde complicaties significant verschillend was in het voordeel van de SLH Dit verschil komt uit # van de # geïncludeerde studies In de overige studies werd een trend gezien In het bijzonder werd voor blaasletsels, vaginatopdehiscentie, nabloedingen/hematomen en lokale infecties een significant verschil gevonden Ook werden er minder conversies gezien na een SLH In de bestudeerde studies zal de ervaring van de operateur mogelijk een rol spelen, maar verdere verklaringen heeft de werkgroep niet De werkgroep is van mening dat ervaring van de operateur een belangrijk rol speelt bij het kiezen van de ingreep en adviseert dan ook om de ingreep uit te voeren waarbij de gynaecoloog zicht het meest zeker voelt # d Herstel naar normaal dagelijkse bezigheden en pijnbeleving Uit de meta-analyse kwam een niet significant verschil in herstel van #,## dagen in het voordeel van SLH Opvallend was dat de RCT een verschil van ## dagen liet zien In deze RCT waren patiënten en staf betrokken bij het postoperatieve beloop geblindeerd voor het type ingreep Aangezien het een kleine patiëntenpopulatie betreft kunnen momenteel geen harde conclusies getrokken worden Het verdient wel de aandacht, dat mogelijk in de <PERSOON> termijn complicaties zoals prolapsklachten zijn niet uitputtend onderzocht Uit de gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd na TLH vaker een (asymptomatische) prolaps gezien (##% in de TLH versus #% in de SLH groep), allemaal graad # In een studie van Persson et al (###) die onderzoek deden naar prolapsklachten tot <LEEFTIJD> jaar na abdominale hysterectomieën werd geen verschil gezien tussen de ingrepen met of zonder cervix (Persson et al ###).
| 570 | nvog |
blaasletsels, vaginatopdehiscentie, nabloedingen/hematomen en lokale infecties een significant verschil gevonden Ook werden er minder conversies gezien na een SLH In de bestudeerde studies zal de ervaring van de operateur mogelijk een rol spelen, maar verdere verklaringen heeft de werkgroep niet De werkgroep is van mening dat ervaring van de operateur een belangrijk rol speelt bij het kiezen van de ingreep en adviseert dan ook om de ingreep uit te voeren waarbij de gynaecoloog zicht het meest zeker voelt # d Herstel naar normaal dagelijkse bezigheden en pijnbeleving Uit de meta-analyse kwam een niet significant verschil in herstel van #,## dagen in het voordeel van SLH Opvallend was dat de RCT een verschil van ## dagen liet zien In deze RCT waren patiënten en staf betrokken bij het postoperatieve beloop geblindeerd voor het type ingreep Aangezien het een kleine patiëntenpopulatie betreft kunnen momenteel geen harde conclusies getrokken worden Het verdient wel de aandacht, dat mogelijk in de <PERSOON> termijn complicaties zoals prolapsklachten zijn niet uitputtend onderzocht Uit de gerandomiseerde studie van Berner et al (###) werd na TLH vaker een (asymptomatische) prolaps gezien (##% in de TLH versus #% in de SLH groep), allemaal graad # In een studie van Persson et al (###) die onderzoek deden naar prolapsklachten tot <LEEFTIJD> jaar na abdominale hysterectomieën werd geen verschil gezien tussen de ingrepen met of zonder cervix (Persson et al ###) Cyclisch bloedverlies er werd significant vaker cyclisch bloedverlies gezien na SLH In de RCT werd een verschil van ##% na SLH versus #% na TLH beschreven In de Cochrane review waren hierover geen cijfers beschikbaar Het blijkt uit onze cijfers dat # ##% alsnog een cervix-excisie moet ondergaan na een maximale follow-up van #,<LEEFTIJD> jaar Het is belangrijk om deze gegevens preoperatief aan patiënten te communiceren Aanvullend werd gezien dat in de review van Moria et al (###) # van de ### patiënten opnieuw geopereerd moesten worden De RCTâs die hierover schreven includeerden ook LAVHâs in hun TLH groep en werden daarom in onze analyses geëxcludeerd Lethaby et al (###) beschrijven in hun Cochrane review een re-operatie percentage van # van de ### patiënten (# ##%) Dit was In de literatuur werd geen casus van cervixcarcinoom gezien, echter was de follow-up periode erg kort Het is aan te bevelen vooraf aan het verrichten van een SLH, kennis te hebben van een recente uitslag van de cervixcytologie en patiënten te adviseren deel te Er is veel onderzoek gedaan naar het seksueel functioneren na hysterectomie met of zonder behoud van cervix Het merendeel van de studies laat op termijn geen verschil zien tussen beide groepen Voor het meten van de seksuele dysfunctie zijn verschillende instrumenten/vragenlijsten gebruikt, waardoor studies slecht met elkaar te vergelijken zijn Het is belangrijk zich te realiseren dat vrouwen na een SLH sneller weer seksuele activiteiten Ook hier werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen en men kan concluderen dat beide.
| 613 | nvog |
SLH In de RCT werd een verschil van ##% na SLH versus #% na TLH beschreven In de Cochrane review waren hierover geen cijfers beschikbaar Het blijkt uit onze cijfers dat # ##% alsnog een cervix-excisie moet ondergaan na een maximale follow-up van #,<LEEFTIJD> jaar Het is belangrijk om deze gegevens preoperatief aan patiënten te communiceren Aanvullend werd gezien dat in de review van Moria et al (###) # van de ### patiënten opnieuw geopereerd moesten worden De RCTâs die hierover schreven includeerden ook LAVHâs in hun TLH groep en werden daarom in onze analyses geëxcludeerd Lethaby et al (###) beschrijven in hun Cochrane review een re-operatie percentage van # van de ### patiënten (# ##%) Dit was In de literatuur werd geen casus van cervixcarcinoom gezien, echter was de follow-up periode erg kort Het is aan te bevelen vooraf aan het verrichten van een SLH, kennis te hebben van een recente uitslag van de cervixcytologie en patiënten te adviseren deel te Er is veel onderzoek gedaan naar het seksueel functioneren na hysterectomie met of zonder behoud van cervix Het merendeel van de studies laat op termijn geen verschil zien tussen beide groepen Voor het meten van de seksuele dysfunctie zijn verschillende instrumenten/vragenlijsten gebruikt, waardoor studies slecht met elkaar te vergelijken zijn Het is belangrijk zich te realiseren dat vrouwen na een SLH sneller weer seksuele activiteiten Ook hier werd geen verschil gezien tussen beide ingrepen en men kan concluderen dat beide Op basis van de literatuur is er geen duidelijk klinisch verschil tussen TLH of een SLH Er is geen duidelijk voordeel beschreven voor het in situ laten van de cervix, behoudens een mogelijk korter herstel, een snellere hervatting van de seksuele activiteit en mogelijk minder complicaties Aan de andere kant zal tijdens een TLH bij een niet vergrote uterus vaak niet gemorcelleerd te hoeven worden en is dit een voordeel met betrekking tot de vraagstukken Bardens, D , et al "Comparison of total and supracervical laparoscopic hysterectomy for benign disease in a collective of Berner, E , et al "Pain reduction after total laparoscopic hysterectomy and laparoscopic supracervical hysterectomy among women with dysmenorrhoea a randomised controlled trial " BJOG #<DATUM> (###) ##<DATUM> Boosz, A , et al "Comparison of re-operation rates and complication rates after total laparoscopic hysterectomy (TLH) and laparoscopy-assisted supracervical hysterectomy (LASH) " <PERSOON>, S , et al "Cervical Detachment Using Monopolar SupraLoop Electrode versus Monopolar Needle in Laparoscopic Supracervical Hysterectomy (LSH) <PERSOON>, L , et al "Laparoscopic supracervical hysterectomy compared to total hysterectomy " <PERSOON> SR FAU - Sandberg, <PERSOON>, et al "Case-mix variables and predictors for outcomes of laparoscopic hysterectomy a systematic review LID - S###-###(##)###<DATUM> [pii] LID - <DATUM> j jmig ### ##.
| 615 | nvog |
Op basis van de literatuur is er geen duidelijk klinisch verschil tussen TLH of een SLH Er is geen duidelijk voordeel beschreven voor het in situ laten van de cervix, behoudens een mogelijk korter herstel, een snellere hervatting van de seksuele activiteit en mogelijk minder complicaties Aan de andere kant zal tijdens een TLH bij een niet vergrote uterus vaak niet gemorcelleerd te hoeven worden en is dit een voordeel met betrekking tot de vraagstukken Bardens, D , et al "Comparison of total and supracervical laparoscopic hysterectomy for benign disease in a collective of Berner, E , et al "Pain reduction after total laparoscopic hysterectomy and laparoscopic supracervical hysterectomy among women with dysmenorrhoea a randomised controlled trial " BJOG #<DATUM> (###) ##<DATUM> Boosz, A , et al "Comparison of re-operation rates and complication rates after total laparoscopic hysterectomy (TLH) and laparoscopy-assisted supracervical hysterectomy (LASH) " <PERSOON>, S , et al "Cervical Detachment Using Monopolar SupraLoop Electrode versus Monopolar Needle in Laparoscopic Supracervical Hysterectomy (LSH) <PERSOON>, L , et al "Laparoscopic supracervical hysterectomy compared to total hysterectomy " <PERSOON> SR FAU - Sandberg, <PERSOON>, et al "Case-mix variables and predictors for outcomes of laparoscopic hysterectomy a systematic review LID - S###-###(##)###<DATUM> [pii] LID - <DATUM> j jmig ##<DATUM> " ###-### (Electronic) Einarsson, J I , et al "Prospective evaluation of quality of life in total versus supracervical laparoscopic hysterectomy " <PERSOON>, O H , et al "A comparison of short-term outcomes between laparoscopic supracervical and total hysterectomy " Kafy, S , et al "Patient satisfaction after laparoscopic total or supracervical hysterectomy " Gynecol Obstet Invest #<DATUM> Mitri, M , et al "Minimally invasive hysterectomy at a university teaching hospital " JSLS <DATUM> (###) Moria, A and <PERSOON> "A critical review of laparoscopic total hysterectomy versus laparoscopic supracervical Persson, P , et al "Pelvic organ prolapse after subtotal and total hysterectomy a long-term follow-up of an open <PERSOON>, N S , et al "Cervix removal at the time of hysterectomy factors affecting patients' choice and effect on subsequent sexual function " <PERSOON>, C , et al "Subtotal versus total laparoscopic hysterectomy could women sexual function recovery overcome the surgical outcomes in pre-operatory decision making?" Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> (###) ###-## implementation study in #,### patients with an analysis of risk factors for conversion to laparotomy and complications, In hoofdstuk <DATUM> en <DATUM> zijn de verschillende types LH vergeleken met TLH Op basis van de bovenstaande conclusies, heeft de werkgroep de volgende samenvattende aanbeveling Er zijn geen klinisch relevante verschillen tussen TLH, laparoscopisch geassisteerde.
| 626 | nvog |
" ###-### (Electronic) Einarsson, J I , et al "Prospective evaluation of quality of life in total versus supracervical laparoscopic hysterectomy " <PERSOON>, O H , et al "A comparison of short-term outcomes between laparoscopic supracervical and total hysterectomy " Kafy, S , et al "Patient satisfaction after laparoscopic total or supracervical hysterectomy " Gynecol Obstet Invest #<DATUM> Mitri, M , et al "Minimally invasive hysterectomy at a university teaching hospital " JSLS <DATUM> (###) Moria, A and <PERSOON> "A critical review of laparoscopic total hysterectomy versus laparoscopic supracervical Persson, P , et al "Pelvic organ prolapse after subtotal and total hysterectomy a long-term follow-up of an open <PERSOON>, N S , et al "Cervix removal at the time of hysterectomy factors affecting patients' choice and effect on subsequent sexual function " <PERSOON>, C , et al "Subtotal versus total laparoscopic hysterectomy could women sexual function recovery overcome the surgical outcomes in pre-operatory decision making?" Arch Gynecol Obstet ##<DATUM> (###) ###-## implementation study in #,### patients with an analysis of risk factors for conversion to laparotomy and complications, In hoofdstuk <DATUM> en <DATUM> zijn de verschillende types LH vergeleken met TLH Op basis van de bovenstaande conclusies, heeft de werkgroep de volgende samenvattende aanbeveling Er zijn geen klinisch relevante verschillen tussen TLH, laparoscopisch geassisteerde Derhalve, kies voor het type LH, waarvan de operateur de leercurve heeft doorlopen en na counseling van Naar schatting krijgt ongeveer ## tot ##% van de vrouwen in de fertiele levensfase klachten behandelingen geen effect hebben, biedt de laparoscopische hysterectomie een definitieve en tevens minimale invasieve oplossing Mede door de grote omvang die sommige myomen kunnen bereiken is de ingreep niet altijd eenvoudig laparoscopisch uit te voeren Door preoperatief myomen medicamenteus te behandelen met GnRH agonisten of Ulipristal, is de gedachte, dat door de afname in volume een laparotomie (c q conversie) voorkomen zou kunnen worden of een VH zal kunnen worden uitgevoerd Het doel van deze PICO is om te onderzoeken of medicamenteuze behandeling voorafgaand aan LH, de kans op een laparotomie (c q conversie) verkleint, de mogelijkheid tot VH vergroot, de kans op complicatie verkleint, het bloedverlies verlaagt en de operatieduur Het effect van de verschillende medicamenteuze behandelingen op amenorroe en volume reductie an sich valt buiten de scoop van dit protocol Meer informatie hierover is te vinden verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de (klinisch) relevante voor- en nadelen van voorbehandelen met GnRHa of Ulipristal voorafgaand aan een LH in verband met een uterus Patiënten die een LH ondergaan in verband met een uterus myomatosus De werkgroep definieerde de volgende uitkomstmaten het voorkomen van een laparotomie (c q conversie bij een in opzet vaginale dan wel laparoscopische hysterectomie); de.
| 596 | nvog |
Derhalve, kies voor het type LH, waarvan de operateur de leercurve heeft doorlopen en na counseling van Naar schatting krijgt ongeveer ## tot ##% van de vrouwen in de fertiele levensfase klachten behandelingen geen effect hebben, biedt de laparoscopische hysterectomie een definitieve en tevens minimale invasieve oplossing Mede door de grote omvang die sommige myomen kunnen bereiken is de ingreep niet altijd eenvoudig laparoscopisch uit te voeren Door preoperatief myomen medicamenteus te behandelen met GnRH agonisten of Ulipristal, is de gedachte, dat door de afname in volume een laparotomie (c q conversie) voorkomen zou kunnen worden of een VH zal kunnen worden uitgevoerd Het doel van deze PICO is om te onderzoeken of medicamenteuze behandeling voorafgaand aan LH, de kans op een laparotomie (c q conversie) verkleint, de mogelijkheid tot VH vergroot, de kans op complicatie verkleint, het bloedverlies verlaagt en de operatieduur Het effect van de verschillende medicamenteuze behandelingen op amenorroe en volume reductie an sich valt buiten de scoop van dit protocol Meer informatie hierover is te vinden verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de (klinisch) relevante voor- en nadelen van voorbehandelen met GnRHa of Ulipristal voorafgaand aan een LH in verband met een uterus Patiënten die een LH ondergaan in verband met een uterus myomatosus De werkgroep definieerde de volgende uitkomstmaten het voorkomen van een laparotomie (c q conversie bij een in opzet vaginale dan wel laparoscopische hysterectomie); de het risico op complicaties, het verminderen van peroperatief bloedverlies en het verkorten van de operatieduur In andere woorden leidt voorbehandeling tot betere chirurgische uitkomsten? Zo mogelijk wordt ook het aspect van de kosten meegenomen De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicatie) en het voorbehandeling als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden De vergelijking ging specifiek over voorbehandelen voorafgaand aan een laparoscopische hysterectomie Abdominale hysterectomie en myomectomie zijn niet De zoekstrategie werd beperkt tot artikelen die gepubliceerd werden na het jaar ### Van de ### artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) Er werd # prospectieve studie (n=##) gevonden die GnRHa gedurende # maanden versus geen voorbehandeling vergelijkt voorafgaande aan LH bij patiënten met een uterus volume mogelijke voordeel van voorbehandeling ten aanzien van operatieduur, complicaties, conversie naar laparotomie, bloedverlies, opnameduur en kosten Patiënten werden gerandomiseerd tussen # maanden GnRHa (n=##) of geen medicamenteuze voorbehandeling Er werd één Cochrane review met ## RCTâs gevonden die de rol van voorbehandeling met GnRHa bij patiënten met myomen voorafgaand aan een chirurgische ingreep evalueerde vergeleken met géén therapie (n=###), waarvan in # van deze RCTâs specifiek naar hysterectomie werd gekeken # RCTâs vergeleken GnRHa met placebo (n=###) waarvan # RCTâs specifiek naar hysterectomie keken Gemiddeld werd in de ## RCTâs tussen # tot # Tot slot werd er # artikel gevonden waar een kosteneffectiviteit analyse werd uitgevoerd bij.
| 622 | nvog |
operatieduur In andere woorden leidt voorbehandeling tot betere chirurgische uitkomsten? Zo mogelijk wordt ook het aspect van de kosten meegenomen De werkgroep achtte de uitkomst complicaties (in het bijzonder ernstige complicatie) en het voorbehandeling als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden De vergelijking ging specifiek over voorbehandelen voorafgaand aan een laparoscopische hysterectomie Abdominale hysterectomie en myomectomie zijn niet De zoekstrategie werd beperkt tot artikelen die gepubliceerd werden na het jaar ### Van de ### artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) Er werd # prospectieve studie (n=##) gevonden die GnRHa gedurende # maanden versus geen voorbehandeling vergelijkt voorafgaande aan LH bij patiënten met een uterus volume mogelijke voordeel van voorbehandeling ten aanzien van operatieduur, complicaties, conversie naar laparotomie, bloedverlies, opnameduur en kosten Patiënten werden gerandomiseerd tussen # maanden GnRHa (n=##) of geen medicamenteuze voorbehandeling Er werd één Cochrane review met ## RCTâs gevonden die de rol van voorbehandeling met GnRHa bij patiënten met myomen voorafgaand aan een chirurgische ingreep evalueerde vergeleken met géén therapie (n=###), waarvan in # van deze RCTâs specifiek naar hysterectomie werd gekeken # RCTâs vergeleken GnRHa met placebo (n=###) waarvan # RCTâs specifiek naar hysterectomie keken Gemiddeld werd in de ## RCTâs tussen # tot # Tot slot werd er # artikel gevonden waar een kosteneffectiviteit analyse werd uitgevoerd bij Er werden geen studies gevonden die de chirurgische uitkomsten van Ulipristal als voorbehandeling voor een LH vergeleken met GnRHa, placebo of andere medicamenteuze Bovengenoemde artikelen worden hieronder besproken per klinische uitkomstmaat In een RCT van Serrachioli et al werden ## patiënten met een grote uterus myomatosus gerandomiseerd tussen # maanden voorbehandeling met GnRHa (n=##) of geen voorbehandeling (n=##) voorafgaande aan een LH Er werd onder andere gekeken naar de Hb daling in de eerste week na de ingreep In de GnRHa groep was deze daling <DATUM> mmol/l (±#,#) en in de groep zonder voorbehandeling was deze daling <DATUM> mmol/l (±# #), <PERSOON> systematic review van Lethaby et al werden zes RCTâs vergeleken waar patiënten vóór hysterectomie wel of niet werden voorbehandeld met GnRHa In de hysterectomie groep met ### patiënten waarvan ### werden voorbehandelen met GnRHa, werd ## ##ml (##% CI -#<DATUM> tot -## #ml) minder bloedverlies peroperatief bij patiënten die werden voorbehandeld met <PERSOON>, hier werd geen onderscheid gemaakt In de RCT van Serrachioli et al (###) werden er in de groep die wél werd voorbehandeld met GnRHa (n=##) geen complicaties en conversies gerapporteerd In de groep die niet werden voorbehandeld (n=##) voorafgaand aan LH werden # complicaties gerapporteerd (koorts postoperatief) en # conversies naar laparotomie in verband met de grootte van de In de systematic review van Lethaby et al (###) werd in # RCTâs het aantal postoperatieve.
| 672 | nvog |
Er werden geen studies gevonden die de chirurgische uitkomsten van Ulipristal als voorbehandeling voor een LH vergeleken met GnRHa, placebo of andere medicamenteuze Bovengenoemde artikelen worden hieronder besproken per klinische uitkomstmaat In een RCT van Serrachioli et al werden ## patiënten met een grote uterus myomatosus gerandomiseerd tussen # maanden voorbehandeling met GnRHa (n=##) of geen voorbehandeling (n=##) voorafgaande aan een LH Er werd onder andere gekeken naar de Hb daling in de eerste week na de ingreep In de GnRHa groep was deze daling <DATUM> mmol/l (±#,#) en in de groep zonder voorbehandeling was deze daling <DATUM> mmol/l (±# #), <PERSOON> systematic review van Lethaby et al werden zes RCTâs vergeleken waar patiënten vóór hysterectomie wel of niet werden voorbehandeld met GnRHa In de hysterectomie groep met ### patiënten waarvan ### werden voorbehandelen met GnRHa, werd ## ##ml (##% CI -#<DATUM> tot -## #ml) minder bloedverlies peroperatief bij patiënten die werden voorbehandeld met <PERSOON>, hier werd geen onderscheid gemaakt In de RCT van Serrachioli et al (###) werden er in de groep die wél werd voorbehandeld met GnRHa (n=##) geen complicaties en conversies gerapporteerd In de groep die niet werden voorbehandeld (n=##) voorafgaand aan LH werden # complicaties gerapporteerd (koorts postoperatief) en # conversies naar laparotomie in verband met de grootte van de In de systematic review van Lethaby et al (###) werd in # RCTâs het aantal postoperatieve complicaties gevonden in de groep die werd voorbehandeld met GnRHa (OR # ##), echter dit bleek niet significant In deze verschillende studies werd geen onderscheid gemaakt tussen In de RCT van Serrachioli et al (###) (n=## waarvan ###% LH) werd een significant verschil gevonden in operatieduur tussen beide groepen In de GnRHa groep werd gemiddeld #<DATUM> minuten (SD <DATUM> geopereerd en in de groep zonder GnRHa als voorbehandeling werd Ook in de systematic review van Lethaby et al (###) werd in # RCTâs (n=### waarvan ### GnRHa) gekeken naar de gemiddelde operatieduur (min) in de groepen met en zonder GnRHa voorbehandeling Hier werd een significant verschil gezien van <DATUM> minuten (##% CI -<DATUM> tot -<DATUM> min) in het voordeel van de GnRHa groep Echter, hier werd geen onderscheid #d Het vermijden van laparotomie (c q conversie bij een in opzet vaginale of Er werd in de literatuur beschreven dat in de groep die voorbehandeld werd, minder verticale incisies gemaakt werden in geval van een hysterectomie en myomectomie (OR=# ## [# ##; # ##]) Daarbij werden ook meer vaginale dan abdominale ingrepen gezien in de voorbehandelde groep ten opzichte van de niet behandelde groep (OR=<DATUM> [# #; <DATUM> ) (Lethaby et al ### ) Voor de in opzet laparoscopische benadering zijn deze uitkomsten niet Faquhar et al (###) hebben een kosteneffectiviteit analyse uitgevoerd naar preoperatieve voorbehandeling met GnRHa bij patiënten met myomen bij wie chirurgie (hysterectomie en.
| 685 | nvog |
gevonden in de groep die werd voorbehandeld met GnRHa (OR # ##), echter dit bleek niet significant In deze verschillende studies werd geen onderscheid gemaakt tussen In de RCT van Serrachioli et al (###) (n=## waarvan ###% LH) werd een significant verschil gevonden in operatieduur tussen beide groepen In de GnRHa groep werd gemiddeld #<DATUM> minuten (SD <DATUM> geopereerd en in de groep zonder GnRHa als voorbehandeling werd Ook in de systematic review van Lethaby et al (###) werd in # RCTâs (n=### waarvan ### GnRHa) gekeken naar de gemiddelde operatieduur (min) in de groepen met en zonder GnRHa voorbehandeling Hier werd een significant verschil gezien van <DATUM> minuten (##% CI -<DATUM> tot -<DATUM> min) in het voordeel van de GnRHa groep Echter, hier werd geen onderscheid #d Het vermijden van laparotomie (c q conversie bij een in opzet vaginale of Er werd in de literatuur beschreven dat in de groep die voorbehandeld werd, minder verticale incisies gemaakt werden in geval van een hysterectomie en myomectomie (OR=# ## [# ##; # ##]) Daarbij werden ook meer vaginale dan abdominale ingrepen gezien in de voorbehandelde groep ten opzichte van de niet behandelde groep (OR=<DATUM> [# #; <DATUM> ) (Lethaby et al ### ) Voor de in opzet laparoscopische benadering zijn deze uitkomsten niet Faquhar et al (###) hebben een kosteneffectiviteit analyse uitgevoerd naar preoperatieve voorbehandeling met GnRHa bij patiënten met myomen bij wie chirurgie (hysterectomie en Hierbij werden dezelfde RCTâs geïncludeerd als in de systematische review van Lethaby et al (###) Zij concludeerden dat de voordelen van GnRHa, zoals het vermijden van verticale incisies of abdominale hysterectomie, de kosten die hieraan verbonden zijn niet het standaard voorbehandelen van patiënten rechtvaardigen Daarnaast geeft voorbehandeling een minder sterke Hb daling Voorbehandeling met GnRHa leidt tot minder verticale incisies Bij de interpretatie van bovenstaande conclusies moet men zich realiseren dat de hoeveelheid beschikbare literatuur voorhanden op dit onderwerp zeer beperkt is Veel artikelen maken geen onderscheid tussen laparoscopische, laparotomische en vaginale ingrepen, wat de interpretatie met betrekking tot deze richtlijn moeilijk maakt In het algemeen lijkt het standaard toepassen van een voorbehandeling voorafgaand aan een LH bij een uterus myomatosus een brug te ver aangezien de aangetoonde voordelen op dit moment marginaal theoretische gronden bijdragen aan minder conversies en minder lastige ingrepen Er dient dus een afweging gemaakt te worden tussen het verwachte effect van de GnRHa (bijvoorbeeld bij twijfel of een VH of LH haalbaar is) en de bijwerkingen en kosten van dit medicijn Ook kunnen andere preoperatieve parameters een rol spelen (bijvoorbeeld ernstige anemie door hevig menstrueel bloedverlies onderdrukken voor OK om de patiënt in een betere conditie te krijgen) Voorschrijven van GnRHa voorafgaand aan een hysterectomie dient dus geïndividualiseerd te worden Op basis van de literatuur concludeert de werkgroep dat wanneer besloten wordt tot voorbehandeling over te gaan, deze minimaal # maanden gegeven moet worden om een effect te sorteren.
| 625 | nvog |
dezelfde RCTâs geïncludeerd als in de systematische review van Lethaby et al (###) Zij concludeerden dat de voordelen van GnRHa, zoals het vermijden van verticale incisies of abdominale hysterectomie, de kosten die hieraan verbonden zijn niet het standaard voorbehandelen van patiënten rechtvaardigen Daarnaast geeft voorbehandeling een minder sterke Hb daling Voorbehandeling met GnRHa leidt tot minder verticale incisies Bij de interpretatie van bovenstaande conclusies moet men zich realiseren dat de hoeveelheid beschikbare literatuur voorhanden op dit onderwerp zeer beperkt is Veel artikelen maken geen onderscheid tussen laparoscopische, laparotomische en vaginale ingrepen, wat de interpretatie met betrekking tot deze richtlijn moeilijk maakt In het algemeen lijkt het standaard toepassen van een voorbehandeling voorafgaand aan een LH bij een uterus myomatosus een brug te ver aangezien de aangetoonde voordelen op dit moment marginaal theoretische gronden bijdragen aan minder conversies en minder lastige ingrepen Er dient dus een afweging gemaakt te worden tussen het verwachte effect van de GnRHa (bijvoorbeeld bij twijfel of een VH of LH haalbaar is) en de bijwerkingen en kosten van dit medicijn Ook kunnen andere preoperatieve parameters een rol spelen (bijvoorbeeld ernstige anemie door hevig menstrueel bloedverlies onderdrukken voor OK om de patiënt in een betere conditie te krijgen) Voorschrijven van GnRHa voorafgaand aan een hysterectomie dient dus geïndividualiseerd te worden Op basis van de literatuur concludeert de werkgroep dat wanneer besloten wordt tot voorbehandeling over te gaan, deze minimaal # maanden gegeven moet worden om een effect te sorteren De overwegingen zullen in detail hierna besproken worden per klinische uitkomst Bij de interpretatie van de conclusie dat voorbehandeling met een GnRHa significant minder bloedverlies geeft, dient men zich te realiseren dat deze conclusie gebaseerd is op een systematic review waar geen onderscheid werd gemaakt tussen laparoscopische, moeilijk te extrapoleren naar enkel de LH Bovendien kan men zich afvragen wat de klinische relevantie is van een verschil in bloedverlies van ## ml Aannemelijk is dat dit verschil zelfs nog kleiner is als enkel gekeken wordt naar laparoscopische ingrepen Het andere artikel van Serrachioli et al (###) waar deze conclusie op gebaseerd is, gaat niet over bloedverlies, maar over Hb daling Hier lijkt een klinisch relevant verschil te bestaan tussen wel of niet voorbehandelen Wel moet in gedachten gehouden worden dat bij deze studie specifiek naar patiënten met klachten bij een grote uterus myomatosus () AD##wk) gekeken wordt De resultaten zijn om die reden mogelijk niet toepasbaar op patiënten met een Ook voor het risico op complicaties geldt dat de beschikbare literatuur nauwelijks onderscheid maakt tussen de laparoscopische en open benadering In de studie van Serrachioli et al (###) is het wel opvallend dat in de groep die niet voorbehandeld is #conversies naar laparotomie plaatsvonden terwijl in de groep met GnRHa dit niet voorkwam Een conversiepercentage van ##% is hoger dan over het algemeen wordt ###) De aantallen zijn te klein om hier harde conclusies uit te trekken maar hier zal in de.
| 559 | nvog |
hierna besproken worden per klinische uitkomst Bij de interpretatie van de conclusie dat voorbehandeling met een GnRHa significant minder bloedverlies geeft, dient men zich te realiseren dat deze conclusie gebaseerd is op een systematic review waar geen onderscheid werd gemaakt tussen laparoscopische, moeilijk te extrapoleren naar enkel de LH Bovendien kan men zich afvragen wat de klinische relevantie is van een verschil in bloedverlies van ## ml Aannemelijk is dat dit verschil zelfs nog kleiner is als enkel gekeken wordt naar laparoscopische ingrepen Het andere artikel van Serrachioli et al (###) waar deze conclusie op gebaseerd is, gaat niet over bloedverlies, maar over Hb daling Hier lijkt een klinisch relevant verschil te bestaan tussen wel of niet voorbehandelen Wel moet in gedachten gehouden worden dat bij deze studie specifiek naar patiënten met klachten bij een grote uterus myomatosus () AD##wk) gekeken wordt De resultaten zijn om die reden mogelijk niet toepasbaar op patiënten met een Ook voor het risico op complicaties geldt dat de beschikbare literatuur nauwelijks onderscheid maakt tussen de laparoscopische en open benadering In de studie van Serrachioli et al (###) is het wel opvallend dat in de groep die niet voorbehandeld is #conversies naar laparotomie plaatsvonden terwijl in de groep met GnRHa dit niet voorkwam Een conversiepercentage van ##% is hoger dan over het algemeen wordt ###) De aantallen zijn te klein om hier harde conclusies uit te trekken maar hier zal in de Toch is vanuit de praktijk de grootte van de uterus vaak de reden om een conversie toe te passen Bij volume reductie kan dit percentage mogelijk omlaag gebracht worden, zoals âniet significant- ook gedemonstreerd wordt in de kleine studie van Serrachioli et al (###) Toekomstig Het verkorten van de operatieduur met ## minuten bij patiënten die voorbehandeld worden met GnRHa zou een mogelijk voordeel kunnen zijn (Seracchioli et al ###) Dit verschil wordt niet als zodanig gevonden in de systematic review van Lethaby et al (###) Hier wordt een significant verschil gevonden van # minuten tussen beide groepen Wederom staat hier de klinische relevantie ter discussie Bovendien zijn de resultaten lastig te interpreteren, omdat er geen verschil wordt gemaakt tussen LH, AH en VH Derhalve zijn er geen eenduidige conclusies te trekken met betrekking tot reductie van operatieduur In de studie van Serrachioli et al (###) wordt er een gemiddeld verschil in operatieduur van ## minuten gezien ten gunste van de groep die voorbehandeld is met GnRHa In de literatuur is ook aangetoond dat grotere uteri geassocieerd zijn met een langere operatieduur (hoofdstuk # (<PERSOON> et al ###a)) Ook is het belangrijk om naar een zo kort mogelijke operatieduur te kunnen zijn Echter, gezien de kleine aantallen in de studie van Serrachioli et al (###), specifiek voor LH is het niet mogelijk om hier verdere conclusies uit te trekken, maar net zoals bij de uitkomstmaat âcomplicatieâ zal dit in de toekomst verder bestudeerd moeten.
| 598 | nvog |
grootte van de uterus vaak de reden om een conversie toe te passen Bij volume reductie kan dit percentage mogelijk omlaag gebracht worden, zoals âniet significant- ook gedemonstreerd wordt in de kleine studie van Serrachioli et al (###) Toekomstig Het verkorten van de operatieduur met ## minuten bij patiënten die voorbehandeld worden met GnRHa zou een mogelijk voordeel kunnen zijn (Seracchioli et al ###) Dit verschil wordt niet als zodanig gevonden in de systematic review van Lethaby et al (###) Hier wordt een significant verschil gevonden van # minuten tussen beide groepen Wederom staat hier de klinische relevantie ter discussie Bovendien zijn de resultaten lastig te interpreteren, omdat er geen verschil wordt gemaakt tussen LH, AH en VH Derhalve zijn er geen eenduidige conclusies te trekken met betrekking tot reductie van operatieduur In de studie van Serrachioli et al (###) wordt er een gemiddeld verschil in operatieduur van ## minuten gezien ten gunste van de groep die voorbehandeld is met GnRHa In de literatuur is ook aangetoond dat grotere uteri geassocieerd zijn met een langere operatieduur (hoofdstuk # (<PERSOON> et al ###a)) Ook is het belangrijk om naar een zo kort mogelijke operatieduur te kunnen zijn Echter, gezien de kleine aantallen in de studie van Serrachioli et al (###), specifiek voor LH is het niet mogelijk om hier verdere conclusies uit te trekken, maar net zoals bij de uitkomstmaat âcomplicatieâ zal dit in de toekomst verder bestudeerd moeten en baten tegen elkaar af te wegen Dit werd in het artikel van Farquar et al (###) verder geanalyseerd Ook hier dient wederom de kanttekening gemaakt te worden dat er geen onderscheid wordt gemaakt in de verschillende invasieve ingrepen Ook waren er maar enkele studies die patiënten met een uterus myomatosus met fundus conform ## weken zwangerschap bestudeerden Mogelijk hebben patiënten met een grote uterus myomatosus meer voordeel van voorbehandeling met GnRHa wat de kosten zou kunnen rechtvaardigen Voor het middel Ulipristal zijn nog geen studies voorhanden, die de chirurgische uitkomsten na voorbehandeling voor LH evalueren Wel is aangetoond dat GnRHa een gunstiger effect heeft op volume vermindering van de uterus dan Ulipristal (Donnez et al ###) In deze multicenter RCT werden ### patiënten met symptomatische myomen en hevig menstrueel bloedverlies gedurende ## weken behandeld met GnRHa dan wel Ulipristal Er werd een significante reductie van het uterusvolume gezien in de GnRHa groep van ##% ten opzichte van ##% in de Ulipristal groep Indien afname van uterus volume gewenst is om een laparoscopische ingreep mogelijk te maken, is GnRHa hiervoor dus de beste keus Overweeg voorbehandeling met GnRHa bij een LH wegens uterus myomatosus ter volumereductie van de uterus ten einde minder perioperatief bloedverlies en Evalueer aan het einde van de voorbehandeling met GnRHa opnieuw of de Als volumeverkleining van de uterus het doel is van de voorbehandeling heeft het Donnez, J , et al "Ulipristal acetate versus leuprolide acetate for uterine fibroids.
| 598 | nvog |
baten tegen elkaar af te wegen Dit werd in het artikel van Farquar et al (###) verder geanalyseerd Ook hier dient wederom de kanttekening gemaakt te worden dat er geen onderscheid wordt gemaakt in de verschillende invasieve ingrepen Ook waren er maar enkele studies die patiënten met een uterus myomatosus met fundus conform ## weken zwangerschap bestudeerden Mogelijk hebben patiënten met een grote uterus myomatosus meer voordeel van voorbehandeling met GnRHa wat de kosten zou kunnen rechtvaardigen Voor het middel Ulipristal zijn nog geen studies voorhanden, die de chirurgische uitkomsten na voorbehandeling voor LH evalueren Wel is aangetoond dat GnRHa een gunstiger effect heeft op volume vermindering van de uterus dan Ulipristal (Donnez et al ###) In deze multicenter RCT werden ### patiënten met symptomatische myomen en hevig menstrueel bloedverlies gedurende ## weken behandeld met GnRHa dan wel Ulipristal Er werd een significante reductie van het uterusvolume gezien in de GnRHa groep van ##% ten opzichte van ##% in de Ulipristal groep Indien afname van uterus volume gewenst is om een laparoscopische ingreep mogelijk te maken, is GnRHa hiervoor dus de beste keus Overweeg voorbehandeling met GnRHa bij een LH wegens uterus myomatosus ter volumereductie van de uterus ten einde minder perioperatief bloedverlies en Evalueer aan het einde van de voorbehandeling met GnRHa opnieuw of de Als volumeverkleining van de uterus het doel is van de voorbehandeling heeft het Donnez, J , et al "Ulipristal acetate versus leuprolide acetate for uterine fibroids # (###) ###-## <PERSOON>, and <PERSOON> effectiveness of pre-operative gonadotrophin releasing analogues for women with uterine fibroids undergoing hysterectomy or myomectomy " <PERSOON>, and <PERSOON> "Pre-operative GnRH analogue therapy before hysterectomy or myomectomy for uterine fibroids " Cochrane Database Syst Rev # (###) CD### <PERSOON>, and <PERSOON>, epidemiology, and natural history of benign uterine mass lesions " Seracchioli, R , et al "GnRH agonist treatment before total laparoscopic hysterectomy for large uteri " <PERSOON> Gynecol Twijnstra, A R , et al "Clinical relevance of conversion rate and its evaluation in laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> <DATUM> Wat is de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek Na de toevoeging van de laparoscopie aan het gynaecologisch chirurgisch palet, is er sprake van een aanzienlijke uitbreiding van het indicatiegebied van deze minimaal invasieve benadering Zo is bijvoorbeeld een fors vergrote uterus of een hoge BMI geen contraindicatie meer voor een laparoscopische benadering (Blikkendaal et al ###;Bonilla et al Het is echter wel duidelijk, dat bepaalde karakteristieken (zowel patiënt- als ziekenhuis/zorg gerelateerd) geassocieerd zijn met een verhoogd risico op suboptimale uitkomsten tijdens en/of na een laparoscopische ingreep (Twijnstra et al ###) Het is alleen niet eenvoudig om.
| 570 | nvog |
(###) ###-## <PERSOON>, and <PERSOON> effectiveness of pre-operative gonadotrophin releasing analogues for women with uterine fibroids undergoing hysterectomy or myomectomy " <PERSOON>, and <PERSOON> "Pre-operative GnRH analogue therapy before hysterectomy or myomectomy for uterine fibroids " Cochrane Database Syst Rev # (###) CD### <PERSOON>, and <PERSOON>, epidemiology, and natural history of benign uterine mass lesions " Seracchioli, R , et al "GnRH agonist treatment before total laparoscopic hysterectomy for large uteri " <PERSOON> Gynecol Twijnstra, A R , et al "Clinical relevance of conversion rate and its evaluation in laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> <DATUM> Wat is de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek Na de toevoeging van de laparoscopie aan het gynaecologisch chirurgisch palet, is er sprake van een aanzienlijke uitbreiding van het indicatiegebied van deze minimaal invasieve benadering Zo is bijvoorbeeld een fors vergrote uterus of een hoge BMI geen contraindicatie meer voor een laparoscopische benadering (Blikkendaal et al ###;Bonilla et al Het is echter wel duidelijk, dat bepaalde karakteristieken (zowel patiënt- als ziekenhuis/zorg gerelateerd) geassocieerd zijn met een verhoogd risico op suboptimale uitkomsten tijdens en/of na een laparoscopische ingreep (Twijnstra et al ###) Het is alleen niet eenvoudig om kennis de operateur wellicht kan helpen om de kwaliteit van zorg te verbeteren en counseling Het doel van deze PICO is om inzicht te krijgen in de patiëntkarakteristieken die van invloed zijn op de chirurgische uitkomsten bij de LH en om de toegevoerde waarde van preoperatief De CT scan wordt in deze PICO buiten beschouwing gelaten Als er beeldvorming anders dan echo geïndiceerd is, heeft de CT scan voor benigne indicatie geen aanvullende waarde beïnvloeden de volgende drie chirurgische uitkomsten operatieduur, bloedverlies en Er is gekozen om op deze drie uitkomsten te richten omdat al in eerdere studies bepaald is Voor deze uitgangsvraag is geen PICO opgesteld door de werkgroep kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur en bloedverlies als belangrijk Om antwoord te geven op deze uitgangsvraag is gebruik gemaakt van de systematische review van <PERSOON> et al (###a) die precies antwoord formuleert op deze vraag Een samenvatting van de belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten is opgenomen in de Methodologische kwaliteit was in deze systematische review beoordeeld aan de hand van de Newcastle Ottawa Quality Assessment Scale (NO-QAS) Ook werden de verschillende prospectief cohort onderzoek (B), retrospectief cohort onderzoek (C) en case-control studie (D) Omdat in de meeste studies die geïncludeerd zijn in deze systematische review de vraagstelling van dit hoofdstuk niet de hoofdvraag is van het artikel, kon de GRADE methodologie niet toegepast worden Wij hebben derhalve besloten om de NO-QAS zoals <PERSOON> et al (###a) schreven een systematische review van alle studies die statistisch bij een LH.
| 575 | nvog |
om de kwaliteit van zorg te verbeteren en counseling Het doel van deze PICO is om inzicht te krijgen in de patiëntkarakteristieken die van invloed zijn op de chirurgische uitkomsten bij de LH en om de toegevoerde waarde van preoperatief De CT scan wordt in deze PICO buiten beschouwing gelaten Als er beeldvorming anders dan echo geïndiceerd is, heeft de CT scan voor benigne indicatie geen aanvullende waarde beïnvloeden de volgende drie chirurgische uitkomsten operatieduur, bloedverlies en Er is gekozen om op deze drie uitkomsten te richten omdat al in eerdere studies bepaald is Voor deze uitgangsvraag is geen PICO opgesteld door de werkgroep kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur en bloedverlies als belangrijk Om antwoord te geven op deze uitgangsvraag is gebruik gemaakt van de systematische review van <PERSOON> et al (###a) die precies antwoord formuleert op deze vraag Een samenvatting van de belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten is opgenomen in de Methodologische kwaliteit was in deze systematische review beoordeeld aan de hand van de Newcastle Ottawa Quality Assessment Scale (NO-QAS) Ook werden de verschillende prospectief cohort onderzoek (B), retrospectief cohort onderzoek (C) en case-control studie (D) Omdat in de meeste studies die geïncludeerd zijn in deze systematische review de vraagstelling van dit hoofdstuk niet de hoofdvraag is van het artikel, kon de GRADE methodologie niet toegepast worden Wij hebben derhalve besloten om de NO-QAS zoals <PERSOON> et al (###a) schreven een systematische review van alle studies die statistisch bij een LH Pubmed, EMBASE databases en handmatig doornemen van alle referenties van de geïncludeerde artikelen De complete zoekstrategie is te vinden in de bijlage van hoofdstuk # Exclusiecriteria waren LHâs voor oncologische indicatie (met uitzondering van studies met minder dan #% van studiepopulatie met oncologische indicatie) en studies die geen Chirurgische uitkomstmaten betroffen peroperatief bloedverlies, operatieduur, conversie Literatuuronderzoek identificeerde ### unieke artikelen Na selectie bleken ## artikelen aan de inclusiescriteria te voldoen, waaronder # gerandomiseerde studies, ## prospectieve cohort Bovengenoemd artikel wordt hieronder besproken per klinische uitkomstmaat <PERSOON> et al (###a) includeerden in hun review ## artikelen die een significantie associatie vertoonden tussen een toegenomen hoeveelheid peroperatief bloedverlies en een vergrote uterus, voornamelijk uterusgewicht ⥠### gram, en ## artikelen die een associatie beschreven bij een hogere BMI, voornamelijk BMI â¥## kg/m² Aanvullend beschreven # studies een toegenomen hoeveelheid bloedverlies bij de aanwezigheid van adhesies Leeftijd en nullipara bleken beiden nog in één enkele studie een significante associatie te hebben met Van de geïncludeerde studies beschreven ## studies een associatie tussen verlengde operatieduur en een hoog uterusgewicht, voornamelijk bij een gewicht ⥠###-### gram en ⥠### gram Associatie tussen operatieduur en hoge BMI (⥠## kg/m#) werd beschreven in ## studies Voorgaande abdominale chirurgie en adhesies werden beide in # studies vermeld en tevens als relevantie voorspellers beschouwd # studies vonden een associatie tussen een hogere leeftijd en verlengde operatieduur Endometriose, premenopauzale status, nullipara en.
| 617 | nvog |
EMBASE databases en handmatig doornemen van alle referenties van de geïncludeerde artikelen De complete zoekstrategie is te vinden in de bijlage van hoofdstuk # Exclusiecriteria waren LHâs voor oncologische indicatie (met uitzondering van studies met minder dan #% van studiepopulatie met oncologische indicatie) en studies die geen Chirurgische uitkomstmaten betroffen peroperatief bloedverlies, operatieduur, conversie Literatuuronderzoek identificeerde ### unieke artikelen Na selectie bleken ## artikelen aan de inclusiescriteria te voldoen, waaronder # gerandomiseerde studies, ## prospectieve cohort Bovengenoemd artikel wordt hieronder besproken per klinische uitkomstmaat <PERSOON> et al (###a) includeerden in hun review ## artikelen die een significantie associatie vertoonden tussen een toegenomen hoeveelheid peroperatief bloedverlies en een vergrote uterus, voornamelijk uterusgewicht ⥠### gram, en ## artikelen die een associatie beschreven bij een hogere BMI, voornamelijk BMI â¥## kg/m² Aanvullend beschreven # studies een toegenomen hoeveelheid bloedverlies bij de aanwezigheid van adhesies Leeftijd en nullipara bleken beiden nog in één enkele studie een significante associatie te hebben met Van de geïncludeerde studies beschreven ## studies een associatie tussen verlengde operatieduur en een hoog uterusgewicht, voornamelijk bij een gewicht ⥠###-### gram en ⥠### gram Associatie tussen operatieduur en hoge BMI (⥠## kg/m#) werd beschreven in ## studies Voorgaande abdominale chirurgie en adhesies werden beide in # studies vermeld en tevens als relevantie voorspellers beschouwd # studies vonden een associatie tussen een hogere leeftijd en verlengde operatieduur Endometriose, premenopauzale status, nullipara en enkele studie gevonden als significante associatie met verlengde operatieduur Patiëntkarakteristieken geassocieerd met complicaties varieerden sterk, maar toegenomen (voornamelijk voorgaande sectio Caesarea) en aanwezigheid van adhesies Tevens werd leeftijd als voorspellende factor voor complicaties beschreven, echter is de beschreven leeftijd heterogeen en werden geen consistente afkapwaarden gevonden Daarnaast diabetes mellitus, herseninfarct in voorgeschiedenis), roken, pariteit, etniciteit (bij nietKaukasische etniciteit werd een significant verhoogd aantal postoperatieve infecties gezien) en descensus uteri als voorspellende factoren voor het ontstaan van complicaties Hiervan werden Diabetes Mellitus, roken en descensus uteri alle beschreven in een studie van hoge kwaliteit Belangrijk hierbij is te vermelden dat de definitie van een complicatie zeer De meest beschreven significante voorspellers voor een toegenomen conversieratio waren een verhoogd uterusgewicht (⥠### gram), verhoogde BMI (⥠## kg/m#) en voorgaande abdominale chirurgie De beschikbare evidence was echter minimaal Enkele studies beschreven tevens een associatie met adhesies, aanwezigheid van myomata (lateraal myoom Er lijkt ook een vergelijkbare associatie te zijn met de Er lijkt ook een vergelijkbare associatie te bestaan met intra-abdominale adhesies, zijn sterk geassocieerd met een Verhoogd uterusgewicht, hoog BMI, voorgaande intraabdominale chirurgie en aanwezigheid van adhesies zijn sterk geassocieerd met een verhoogde kans op conversie zijn ook geassocieerd met een verhoogde kans op Bij de interpretatie van bovenstaande conclusies moet men zich realiseren dat de gebruikte review grotendeels is gebaseerd op observationeel onderzoek welke niet volgens GRADE beoordeeld is Conclusies in deze review zijn gebaseerd op het aantal en de kwaliteit van de geïdentificeerde artikelen, maar diepgaande (meta-) analyse van de data was niet mogelijk.
| 632 | nvog |
Patiëntkarakteristieken geassocieerd met complicaties varieerden sterk, maar toegenomen (voornamelijk voorgaande sectio Caesarea) en aanwezigheid van adhesies Tevens werd leeftijd als voorspellende factor voor complicaties beschreven, echter is de beschreven leeftijd heterogeen en werden geen consistente afkapwaarden gevonden Daarnaast diabetes mellitus, herseninfarct in voorgeschiedenis), roken, pariteit, etniciteit (bij nietKaukasische etniciteit werd een significant verhoogd aantal postoperatieve infecties gezien) en descensus uteri als voorspellende factoren voor het ontstaan van complicaties Hiervan werden Diabetes Mellitus, roken en descensus uteri alle beschreven in een studie van hoge kwaliteit Belangrijk hierbij is te vermelden dat de definitie van een complicatie zeer De meest beschreven significante voorspellers voor een toegenomen conversieratio waren een verhoogd uterusgewicht (⥠### gram), verhoogde BMI (⥠## kg/m#) en voorgaande abdominale chirurgie De beschikbare evidence was echter minimaal Enkele studies beschreven tevens een associatie met adhesies, aanwezigheid van myomata (lateraal myoom Er lijkt ook een vergelijkbare associatie te zijn met de Er lijkt ook een vergelijkbare associatie te bestaan met intra-abdominale adhesies, zijn sterk geassocieerd met een Verhoogd uterusgewicht, hoog BMI, voorgaande intraabdominale chirurgie en aanwezigheid van adhesies zijn sterk geassocieerd met een verhoogde kans op conversie zijn ook geassocieerd met een verhoogde kans op Bij de interpretatie van bovenstaande conclusies moet men zich realiseren dat de gebruikte review grotendeels is gebaseerd op observationeel onderzoek welke niet volgens GRADE beoordeeld is Conclusies in deze review zijn gebaseerd op het aantal en de kwaliteit van de geïdentificeerde artikelen, maar diepgaande (meta-) analyse van de data was niet mogelijk Nadere overwegingen per uitkomstmaat zijn om deze reden niet aan de orde Uit deze studie kwam naar voren dat bepaalde patiëntkarakteristieken onafhankelijk geassocieerd zijn met de chirurgische uitkomsten Andere factoren zoals endometriosis of bepaalde co-morbiditeiten lijken ook van invloed te zijn, echter de evidence hiervoor is beperkter Dat deze patiëntkarakteristieken van invloed zijn, betekent niet dat wanneer aanwezig een TLH gecontra-indiceerd zijn Het idee met dit hoofdstuk is alleen dat de operateur en de patiënt zich bewust zijn van de mogelijk vergrote kans op suboptimale uitkomsten De werkgroep kon geen duidelijke evidence vinden met betrekking tot specifieke afkapwaardes voor deze variabelen, daar het ook wordt beïnvloed door de operateur en het Een verhoogde BMI, een vergrote uterus en/of voorgaande intra-abdominale chirurgie <PERSOON>, E A , et al "Assessing basic "physiology" of the morcellation process and tissue spread a time-action analysis " Blikkendaal, M D , et al "Hysterectomy in very obese and morbidly obese patients a systematic review with cumulative Bonilla, D J , et al "Uterine weight as a predictor of morbidity after a benign abdominal and total laparoscopic Fiaccavento, A , et al "Total laparoscopic hysterectomy in cases of very large uteri A retrospective comparative study " <DATUM> Wat is de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek (echo, Hoe nauwkeuring is het bimanueel onderzoek t a v het uterus gewicht? De werkgroep achtte geen van de uitkomsten als kritiek en zal in dit hoofdstuk beschrijvend.
| 588 | nvog |
Nadere overwegingen per uitkomstmaat zijn om deze reden niet aan de orde Uit deze studie kwam naar voren dat bepaalde patiëntkarakteristieken onafhankelijk geassocieerd zijn met de chirurgische uitkomsten Andere factoren zoals endometriosis of bepaalde co-morbiditeiten lijken ook van invloed te zijn, echter de evidence hiervoor is beperkter Dat deze patiëntkarakteristieken van invloed zijn, betekent niet dat wanneer aanwezig een TLH gecontra-indiceerd zijn Het idee met dit hoofdstuk is alleen dat de operateur en de patiënt zich bewust zijn van de mogelijk vergrote kans op suboptimale uitkomsten De werkgroep kon geen duidelijke evidence vinden met betrekking tot specifieke afkapwaardes voor deze variabelen, daar het ook wordt beïnvloed door de operateur en het Een verhoogde BMI, een vergrote uterus en/of voorgaande intra-abdominale chirurgie <PERSOON>, E A , et al "Assessing basic "physiology" of the morcellation process and tissue spread a time-action analysis " Blikkendaal, M D , et al "Hysterectomy in very obese and morbidly obese patients a systematic review with cumulative Bonilla, D J , et al "Uterine weight as a predictor of morbidity after a benign abdominal and total laparoscopic Fiaccavento, A , et al "Total laparoscopic hysterectomy in cases of very large uteri A retrospective comparative study " <DATUM> Wat is de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek (echo, Hoe nauwkeuring is het bimanueel onderzoek t a v het uterus gewicht? De werkgroep achtte geen van de uitkomsten als kritiek en zal in dit hoofdstuk beschrijvend Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectie criteria Van de ### artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd met betrekking tot de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek en de correlatie individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook beschreven waarom de beoordelingen In de gerandomiseerde studie van Hwang et al (###) werden patiënten gerandomiseerd voor LAVH, TAH en VH Een onderdeel van deze studie bekeek ook de correlatie tussen de diameter gemeten met de echografie en het werkelijke gewicht van de uterus na de ingreep Uit data van de ## geïncludeerde patiënten bleek dat als het myoom tussen <DATUM> cm was (echografisch gemeten preoperatief), het gewicht van de uterus ongeveer ### gram was De sensitiviteit hiervan was #<DATUM> Als de diameter van een myoom meer dan ## cm is, dan zal met een sensitiviteit van ##% gezegd kunnen worden dat de uterus meer dan ### gram weegt In het artikel van <PERSOON> et al (###) werd geschat uterusvolume bij lichamelijk onderzoek en echo vergeleken met MRI en daadwerkelijk uterusvolume In totaal ondergingen ### patiënten een hysterectomie (N=##) of een embolisatie (<PERSOON> onderzoek en MRI bleken goed overeen te komen met het daadwerkelijke uterusgewicht indien het volume minder dan ### gram of meer dan ### gram was.
| 614 | nvog |
Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectie criteria Van de ### artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd met betrekking tot de toegevoegde waarde van preoperatief aanvullend onderzoek en de correlatie individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) De bewijskracht van de literatuur is weergegeven in de GRADE tabellen Hier is ook beschreven waarom de beoordelingen In de gerandomiseerde studie van Hwang et al (###) werden patiënten gerandomiseerd voor LAVH, TAH en VH Een onderdeel van deze studie bekeek ook de correlatie tussen de diameter gemeten met de echografie en het werkelijke gewicht van de uterus na de ingreep Uit data van de ## geïncludeerde patiënten bleek dat als het myoom tussen <DATUM> cm was (echografisch gemeten preoperatief), het gewicht van de uterus ongeveer ### gram was De sensitiviteit hiervan was #<DATUM> Als de diameter van een myoom meer dan ## cm is, dan zal met een sensitiviteit van ##% gezegd kunnen worden dat de uterus meer dan ### gram weegt In het artikel van <PERSOON> et al (###) werd geschat uterusvolume bij lichamelijk onderzoek en echo vergeleken met MRI en daadwerkelijk uterusvolume In totaal ondergingen ### patiënten een hysterectomie (N=##) of een embolisatie (<PERSOON> onderzoek en MRI bleken goed overeen te komen met het daadwerkelijke uterusgewicht indien het volume minder dan ### gram of meer dan ### gram was van het uterusvolume bij bimanueel onderzoek en echo vergeleken met MRI en het daadwerkelijk gewicht Bij grote uteri (meer dan ### gram) bleek er echter vaker sprake van een overschatting met bimanueel onderzoek en echo De auteurs concludeerden dat echo en bimanueel onderzoek gebruikt kunnen worden voor schatting van het uterusvolume bij kleine of grote uteri Bij uteri daartussen zijn bimanueel onderzoek en echo minder betrouwbaar en dienen deze onderzoeken, inclusief speculum onderzoek alleen te worden gebruikt voor beoordeling van mobiliteit en vorm van de uterus en om te beoordelen of er voldoende ruimte is om een VH te verrichten Ze concludeerden dat MRI de superieure methode is als het gaat Een cohort studie van Kung et al (###) liet bij ### patiënten die een LAVH ondergingen een sterkte correlatie zien tussen het echografische geschatte volume van de uterus en het In de cohort studie van Shiota et al (###) werd retrospectief aan de hand van een preoperatief verrichte MRI, van ### patiënten die een LH hadden ondergaan en de uterus ( ### gram woog, getracht een formule te ontwerpen om met behulp van metingen van de uterus op MRI het daadwerkelijk gewicht van de uterus zo nauwkeurig mogelijk te deze formule mogelijk een rol zou kunnen spelen bij het bepalen van de benadering van de In een retrospectief cohort onderzoek van Cantuaria et al (###) werd bij ### patiënten bimanueel onderzoek vergeleken met echografie Hier werd een sterke correlatie gevonden en.
| 612 | nvog |
onderzoek en echo vergeleken met MRI en het daadwerkelijk gewicht Bij grote uteri (meer dan ### gram) bleek er echter vaker sprake van een overschatting met bimanueel onderzoek en echo De auteurs concludeerden dat echo en bimanueel onderzoek gebruikt kunnen worden voor schatting van het uterusvolume bij kleine of grote uteri Bij uteri daartussen zijn bimanueel onderzoek en echo minder betrouwbaar en dienen deze onderzoeken, inclusief speculum onderzoek alleen te worden gebruikt voor beoordeling van mobiliteit en vorm van de uterus en om te beoordelen of er voldoende ruimte is om een VH te verrichten Ze concludeerden dat MRI de superieure methode is als het gaat Een cohort studie van Kung et al (###) liet bij ### patiënten die een LAVH ondergingen een sterkte correlatie zien tussen het echografische geschatte volume van de uterus en het In de cohort studie van Shiota et al (###) werd retrospectief aan de hand van een preoperatief verrichte MRI, van ### patiënten die een LH hadden ondergaan en de uterus ( ### gram woog, getracht een formule te ontwerpen om met behulp van metingen van de uterus op MRI het daadwerkelijk gewicht van de uterus zo nauwkeurig mogelijk te deze formule mogelijk een rol zou kunnen spelen bij het bepalen van de benadering van de In een retrospectief cohort onderzoek van Cantuaria et al (###) werd bij ### patiënten bimanueel onderzoek vergeleken met echografie Hier werd een sterke correlatie gevonden en onderzoek werd uitgevoerd door een ervaren onderzoeker Echter wanneer bimanueel onderzoek lastig is (bijvoorbeeld bij panniculus), werd echografie geadviseerd In de retrospectieve cohort studie van Hatta et al (###) werd gekeken naar de selectie criteria voor LH gebaseerd op de preoperatieve uitslagen van de MRI Geconcludeerd werd op basis van ### patiënten dat de lengte van de myomen gemeten met de MRI het gewicht In een retrospectief cohort onderzoek van Harb et al (###) werd onderzocht wat de meest accurate methode is om preoperatief het uterusvolume te bepalen bij ### patiënten met een vergrote uterus Er werd geconcludeerd dat echoscopie van waarde is bij gynaecologische diagnostiek (bijv adnex afwijkingen en endometriumdikte), maar dat de waarde ervan bij het bepalen van uterusvolume discutabel is Daarnaast werd geconcludeerd dat klinische evaluatie door middel van bimanueel onderzoek minstens net zo betrouwbaar is als Tot slot werd in een prospectief onderzoek van Condous et al (###) de waarde van bimanueel onderzoek onderzocht voorafgaande aan een LH (N=##) en vergeleken met het werkelijke uterusvolume (Condous et al ###) De Spearman correlatie hiertussen was sterk, Er is een correlatie tussen het geschatte uterusvolume bij uterusvolume, mits het bimanueel onderzoek door een ervaren (Condous et al ###, Cantuaria et al ###, Harb et al ###) werkelijke uterusvolume, echter lijkt dit met name het geval bij (Kung et al ###, Cantuaria et al ###, <PERSOON> et al ###, Er is een correlatie tussen de lengte van de myomen gemeten.
| 614 | nvog |
onderzoek lastig is (bijvoorbeeld bij panniculus), werd echografie geadviseerd In de retrospectieve cohort studie van Hatta et al (###) werd gekeken naar de selectie criteria voor LH gebaseerd op de preoperatieve uitslagen van de MRI Geconcludeerd werd op basis van ### patiënten dat de lengte van de myomen gemeten met de MRI het gewicht In een retrospectief cohort onderzoek van Harb et al (###) werd onderzocht wat de meest accurate methode is om preoperatief het uterusvolume te bepalen bij ### patiënten met een vergrote uterus Er werd geconcludeerd dat echoscopie van waarde is bij gynaecologische diagnostiek (bijv adnex afwijkingen en endometriumdikte), maar dat de waarde ervan bij het bepalen van uterusvolume discutabel is Daarnaast werd geconcludeerd dat klinische evaluatie door middel van bimanueel onderzoek minstens net zo betrouwbaar is als Tot slot werd in een prospectief onderzoek van Condous et al (###) de waarde van bimanueel onderzoek onderzocht voorafgaande aan een LH (N=##) en vergeleken met het werkelijke uterusvolume (Condous et al ###) De Spearman correlatie hiertussen was sterk, Er is een correlatie tussen het geschatte uterusvolume bij uterusvolume, mits het bimanueel onderzoek door een ervaren (Condous et al ###, Cantuaria et al ###, Harb et al ###) werkelijke uterusvolume, echter lijkt dit met name het geval bij (Kung et al ###, Cantuaria et al ###, <PERSOON> et al ###, Er is een correlatie tussen de lengte van de myomen gemeten De literatuur ten aanzien van dit onderwerp is zeer beperkt De gevonden artikelen descensus uteri) geeft veel informatie aan de operateur en het bimanueel onderzoek correleert Het uitvoeren van bimanueel onderzoek en transvaginale echografie lijken een essentieel onderdeel te zijn van de dagelijkse praktijk, hoewel het bewijs hiervoor beperkt is Beiden geven veel informatie ten aanzien van de grootte van de uterus, maar ook ten aanzien van mobiliteit en andere mogelijke uterus- en adnexpathologie Het schatten van het uterus gewicht aan de hand van een formule lijkt niet nodig Ten aanzien van de overige âwork-upâ bij patiënten met hevig menstrueel bloedverlies (denk bijvoorbeeld aan een recente Hbbepaling), verwijzen wij naar de richtlijn Hevig Menstrueel Bloedverlies Een studie laat zien dat een preoperatieve MRI het uterus volume kan inschatten Er wordt echter niets over de kosten gezegd en de toegevoegde waarde van de echografie Op basis van de literatuur is er geen bewijs dat een MRI superieur is ten opzichte van transvaginale echografie bij een simpel ingeschatte procedure Mogelijk heeft MRI een belangrijke rol als er een verdenking is op andere pathologie, zoals adenomyose, endometriose of zeer grote Overweeg een MRI als aanvullende diagnostiek als er een vermoeden bestaat op bijkomende factoren en/of pathologie die de ingreep zouden kunnen beïnvloeden Cantuaria, G H , et al "Comparison of bimanual examination with ultrasound examination before hysterectomy for uterine Condous, G , et al "What is the value of preoperative bimanual pelvic examination in women undergoing laparoscopic Harb, T S and R A.
| 607 | nvog |
beperkt De gevonden artikelen descensus uteri) geeft veel informatie aan de operateur en het bimanueel onderzoek correleert Het uitvoeren van bimanueel onderzoek en transvaginale echografie lijken een essentieel onderdeel te zijn van de dagelijkse praktijk, hoewel het bewijs hiervoor beperkt is Beiden geven veel informatie ten aanzien van de grootte van de uterus, maar ook ten aanzien van mobiliteit en andere mogelijke uterus- en adnexpathologie Het schatten van het uterus gewicht aan de hand van een formule lijkt niet nodig Ten aanzien van de overige âwork-upâ bij patiënten met hevig menstrueel bloedverlies (denk bijvoorbeeld aan een recente Hbbepaling), verwijzen wij naar de richtlijn Hevig Menstrueel Bloedverlies Een studie laat zien dat een preoperatieve MRI het uterus volume kan inschatten Er wordt echter niets over de kosten gezegd en de toegevoegde waarde van de echografie Op basis van de literatuur is er geen bewijs dat een MRI superieur is ten opzichte van transvaginale echografie bij een simpel ingeschatte procedure Mogelijk heeft MRI een belangrijke rol als er een verdenking is op andere pathologie, zoals adenomyose, endometriose of zeer grote Overweeg een MRI als aanvullende diagnostiek als er een vermoeden bestaat op bijkomende factoren en/of pathologie die de ingreep zouden kunnen beïnvloeden Cantuaria, G H , et al "Comparison of bimanual examination with ultrasound examination before hysterectomy for uterine Condous, G , et al "What is the value of preoperative bimanual pelvic examination in women undergoing laparoscopic Harb, T S and <PERSOON> uterine weight before hysterectomy ultrasound measurements versus clinical Hatta, K , et al "Preoperative assessment by magnetic resonance imaging is useful for planning the treatment of an enlarged uterus by total laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> Res #<DATUM> (###) ###-## Hwang, J -L , et al "Comparative study of vaginal, laparoscopically assisted vaginal and abdominal hysterectomies for uterine myoma larger than # cm in diameter or uterus weighing at least ### g A prospective randomized study " Acta Kung, F T and <PERSOON> relationship between ultrasonic volume and actual weight of pathologic uterus " Gynecol Shiota, M , et al "Estimation of preoperative uterine weight in uterine myoma and uterine adenomyosis " <PERSOON>, B , et al "<PERSOON> estimated volume of the fibroid uterus a comparison of ultrasound and bimanual examination versus volume at MRI or hysterectomy " <PERSOON> ### (###) ##-## Voor welk electro chirurgisch instrument (bipolair of ultrasoon) bestaat de voorkeur tijdens Het op de juiste wijze toepassen van electro chirurgische energie is essentieel in de minimale invasieve chirurgie, bijvoorbeeld omdat, in tegenstelling tot open chirurgie, een bloeding in eerste instantie niet gestopt wordt met een ligatuur maar door coagulatie Coagulatietechnieken met bipolaire vessel sealing of met ultrasone dissectie bieden beide Het doel van deze PICO is om wetenschappelijk onderbouwde kennis te verstrekken over.
| 576 | nvog |
"Predicting uterine weight before hysterectomy ultrasound measurements versus clinical Hatta, K , et al "Preoperative assessment by magnetic resonance imaging is useful for planning the treatment of an enlarged uterus by total laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> Res #<DATUM> (###) ###-## Hwang, J -L , et al "Comparative study of vaginal, laparoscopically assisted vaginal and abdominal hysterectomies for uterine myoma larger than # cm in diameter or uterus weighing at least ### g A prospective randomized study " Acta Kung, F T and <PERSOON> relationship between ultrasonic volume and actual weight of pathologic uterus " Gynecol Shiota, M , et al "Estimation of preoperative uterine weight in uterine myoma and uterine adenomyosis " <PERSOON>, B , et al "<PERSOON> estimated volume of the fibroid uterus a comparison of ultrasound and bimanual examination versus volume at MRI or hysterectomy " <PERSOON> ### (###) ##-## Voor welk electro chirurgisch instrument (bipolair of ultrasoon) bestaat de voorkeur tijdens Het op de juiste wijze toepassen van electro chirurgische energie is essentieel in de minimale invasieve chirurgie, bijvoorbeeld omdat, in tegenstelling tot open chirurgie, een bloeding in eerste instantie niet gestopt wordt met een ligatuur maar door coagulatie Coagulatietechnieken met bipolaire vessel sealing of met ultrasone dissectie bieden beide Het doel van deze PICO is om wetenschappelijk onderbouwde kennis te verstrekken over onderzoeken of de ene techniek superieur is over de andere, met betrekking tot patiëntveiligheid In dit protocol is besloten om monopolaire energie te excluderen gezien bekend is dat bipolaire coagulatie en ultrasoon instrumenten veiliger in gebruik zijn en verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de relevante verschillen tussen bipolaire De werkgroep achtte de uitkomst (thermisch) complicaties (in het bijzonder ernstige complicaties) als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, bloedverlies, Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â De vergelijking ging specifiek over vessel sealing versus ultrasone dissectie bij hysterectomie Bij gebrek aan beschikbare literatuur, is in tweede instantie gezocht naar andere gynaecologische ingrepen en/of andere ingrepen in de onderbuik De zoekstrategie werd beperkt tot artikelen gepubliceerd na het jaar ### Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) Er werden # reviews gevonden, maar deze gaven een overzicht van de verschillende soorten energie tijdens gynaecologische ingrepen in het algemeen (Law et al ###) of tijdens open Daarom is besloten om originele studies ook te includeren In totaal zijn ## aanvullende studies als relevant beschouwd # studies waren gerandomiseerde trials (Rothmund et al al (###) beschreven een dierenstudie waarbij in ## varkens gekeken werd naar de schade veroorzaakt door verschillende types energie (ultrasone, monopolaire en bipolaire energie) De andere # gerandomiseerde studies waren op patiënten uitgevoerd die een gynaecologische.
| 610 | nvog |
andere, met betrekking tot patiëntveiligheid In dit protocol is besloten om monopolaire energie te excluderen gezien bekend is dat bipolaire coagulatie en ultrasoon instrumenten veiliger in gebruik zijn en verricht naar de volgende zoekvraag âWat zijn de relevante verschillen tussen bipolaire De werkgroep achtte de uitkomst (thermisch) complicaties (in het bijzonder ernstige complicaties) als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomsten operatieduur, bloedverlies, Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â De vergelijking ging specifiek over vessel sealing versus ultrasone dissectie bij hysterectomie Bij gebrek aan beschikbare literatuur, is in tweede instantie gezocht naar andere gynaecologische ingrepen en/of andere ingrepen in de onderbuik De zoekstrategie werd beperkt tot artikelen gepubliceerd na het jaar ### Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn ## artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) (bijlage hoofdstuk #) Er werden # reviews gevonden, maar deze gaven een overzicht van de verschillende soorten energie tijdens gynaecologische ingrepen in het algemeen (Law et al ###) of tijdens open Daarom is besloten om originele studies ook te includeren In totaal zijn ## aanvullende studies als relevant beschouwd # studies waren gerandomiseerde trials (Rothmund et al al (###) beschreven een dierenstudie waarbij in ## varkens gekeken werd naar de schade veroorzaakt door verschillende types energie (ultrasone, monopolaire en bipolaire energie) De andere # gerandomiseerde studies waren op patiënten uitgevoerd die een gynaecologische Het aantal patiënten per De overige # studies waren cohort studies (# retrospectief (Demirturk et al ###;Holub et al oncologische casus geïncludeerd (Holub et al ###) Gezien het onderwerp van dit hoofdstuk is besloten deze studie te includeren Het aantal patiënten per studiegroep in de klinische Bovengenoemde artikelen zullen hieronder per uitkomst worden besproken In bijlage # van de geïncludeerde studies keken naar de instrumenteigenschappen De dierstudie van Gruber et al (###) vergeleek in ## varkens ultrasone energie met mono- en bipolaire electrochirurgie De review van klinische studies van Law et al (###) vergeleek bipolaire vessel sealing versus ultrasone energie aan de hand van # studies, waaronder # RCTâs met respectievelijk ### en ### patiënten, # niet gerandomiseerde studies met respectievelijk ## en ## patiënten en # retrospectieve studies met tezamen ### niet gerandomiseerde patiënten Beide studies toonden aan dat bipolaire instrumenten grotere vaten kunnen afsluiten dan met ultrasone techniek maar bipolaire electrochirurgie geeft ook grotere thermale spreiding en vergroot daarmee de kans op collaterale schade Rookontwikkeling is het meest gunstig bij de ultrasone techniek Unipolaire stroom ligt in weefselschade en energie overdracht tussen bipolaire technieken en ultrasone energie De coagulatie capaciteit is beperkt Monopolaire energie lijkt vooral geschikt voor snijden in vaatarm weefsel Naast ervaring met een techniek zal dit mede bepalend zijn voor de keuze de vaatrijkheid van de structuren en de nabijheid en In de klinische studies is er geen eenduidigheid in bloedverlies, operatieduur en opname duur tussen de verschillende energievormen.
| 621 | nvog |
waren cohort studies (# retrospectief (Demirturk et al ###;Holub et al oncologische casus geïncludeerd (Holub et al ###) Gezien het onderwerp van dit hoofdstuk is besloten deze studie te includeren Het aantal patiënten per studiegroep in de klinische Bovengenoemde artikelen zullen hieronder per uitkomst worden besproken In bijlage # van de geïncludeerde studies keken naar de instrumenteigenschappen De dierstudie van Gruber et al (###) vergeleek in ## varkens ultrasone energie met mono- en bipolaire electrochirurgie De review van klinische studies van Law et al (###) vergeleek bipolaire vessel sealing versus ultrasone energie aan de hand van # studies, waaronder # RCTâs met respectievelijk ### en ### patiënten, # niet gerandomiseerde studies met respectievelijk ## en ## patiënten en # retrospectieve studies met tezamen ### niet gerandomiseerde patiënten Beide studies toonden aan dat bipolaire instrumenten grotere vaten kunnen afsluiten dan met ultrasone techniek maar bipolaire electrochirurgie geeft ook grotere thermale spreiding en vergroot daarmee de kans op collaterale schade Rookontwikkeling is het meest gunstig bij de ultrasone techniek Unipolaire stroom ligt in weefselschade en energie overdracht tussen bipolaire technieken en ultrasone energie De coagulatie capaciteit is beperkt Monopolaire energie lijkt vooral geschikt voor snijden in vaatarm weefsel Naast ervaring met een techniek zal dit mede bepalend zijn voor de keuze de vaatrijkheid van de structuren en de nabijheid en In de klinische studies is er geen eenduidigheid in bloedverlies, operatieduur en opname duur tussen de verschillende energievormen methoden in de studies lijken vooral te tonen dat ervaring met een bepaalde techniek de belangrijkste factor is en dat er, met name bij de niet gerandomiseerde studies, verschillende In # studies werd specifiek over operatie duur gerapporteerd met wisselende uitkomsten # van de # studies konden gepooled worden voor meta-analyse Er werd geen significant verschil gezien tussen beide groepen (-## min [-## ##; <DATUM> ) In # van de # geïncludeerde RCTâs werd geen verschil gezien tussen de groep die met bipolaire electrochirurgie behandeld werd versus de groep waar ultrasone dissectie werd toegepast Dit werd ook gezien in de retrospectieve studie van Holub et al (###) In de gerandomiseerde studie van Holub et <PERSOON> et al (###) (prospectieve studie met ### patiënten) werd wel een significant verschil gezien; Demitruk et al (###) en Holub et al (###) in het voordeel van bipolaire electrochirurgie, <PERSOON> et al (###) in het voordeel van ultrasone dissectie De uitkomst bloedverlies werd in # studies vermeld met wisselende uitkomsten Demitruk et bloedverlies zien in de groep met bipolaire electrochirurgieelectrochirurgie In de overige # studies werd dit verschil niet gezien (# RCTâs Holub ### et al en <PERSOON> et al ###, en een retrospectieve studie Holub et al ###) De data uit de studie van Rothmund et al (###) kon niet worden gepooled gezien het feit dat bloedverlies gecategoriseerd werd en geen uitkomsten vermeld werden Uit de meta-analyse met # studies werd een niet-significant.
| 655 | nvog |
lijken vooral te tonen dat ervaring met een bepaalde techniek de belangrijkste factor is en dat er, met name bij de niet gerandomiseerde studies, verschillende In # studies werd specifiek over operatie duur gerapporteerd met wisselende uitkomsten # van de # studies konden gepooled worden voor meta-analyse Er werd geen significant verschil gezien tussen beide groepen (-## min [-## ##; <DATUM> ) In # van de # geïncludeerde RCTâs werd geen verschil gezien tussen de groep die met bipolaire electrochirurgie behandeld werd versus de groep waar ultrasone dissectie werd toegepast Dit werd ook gezien in de retrospectieve studie van Holub et al (###) In de gerandomiseerde studie van Holub et <PERSOON> et al (###) (prospectieve studie met ### patiënten) werd wel een significant verschil gezien; Demitruk et al (###) en Holub et al (###) in het voordeel van bipolaire electrochirurgie, <PERSOON> et al (###) in het voordeel van ultrasone dissectie De uitkomst bloedverlies werd in # studies vermeld met wisselende uitkomsten Demitruk et bloedverlies zien in de groep met bipolaire electrochirurgieelectrochirurgie In de overige # studies werd dit verschil niet gezien (# RCTâs Holub ### et al en <PERSOON> et al ###, en een retrospectieve studie Holub et al ###) De data uit de studie van Rothmund et al (###) kon niet worden gepooled gezien het feit dat bloedverlies gecategoriseerd werd en geen uitkomsten vermeld werden Uit de meta-analyse met # studies werd een niet-significant studies werd er geen verschil gezien tussen de twee groepen Voor de beoordeling van complicaties waren de omvang van de studies over het algemeen niet toereikend In de # studies die complicaties vermelden werd in de prospectieve studie van <PERSOON> et al (###) # uretero vaginale fistels gezien (# in elke groep) en koorts (<DATUM> in de bipolaire electrochirurgie groep en # ##% in de ultrasone groep) In beide studies van Holub et al (###; ###) werden ook verschillende complicaties beschreven Het is echter onduidelijk na welke ingrepen deze plaatsvonden en daarom werden deze complicaties niet Er werd in de # studies van Holub et al (###; ###) en de gerandomiseerde studie van Rothmund et al (###) gemeld dat in respectievelijk #, # en # patiënten ultrasone dissectie ineffectief was De kans op niet voltooien van een vaatafsluiting lijkt wat hoger bij gebruik van ultrasone energie, waar tegenover staat dat deze methode ook de minste collaterale schade geeft (Gruber et al ###; Law et al ###) en Holub et al (###; ###) zelf om die reden vooral bij ingrepen gepaard met lymfeklier dissectie pleit voor ultrasone energie De waarde van de studies van Holub et al (###; ###) wordt beperkt doordat de ultrasone apparatuur die gebruikt werd in de studies, niet meer vergelijkbaar is met huidige ultrasone instrumenten, waar het coagulatie effect is versterkt door extra wrijvingsenergie naast overdracht van ultrasone energie Een verschil blijft wel mogelijk op basis van de verschillen.
| 682 | nvog |
er geen verschil gezien tussen de twee groepen Voor de beoordeling van complicaties waren de omvang van de studies over het algemeen niet toereikend In de # studies die complicaties vermelden werd in de prospectieve studie van <PERSOON> et al (###) # uretero vaginale fistels gezien (# in elke groep) en koorts (<DATUM> in de bipolaire electrochirurgie groep en # ##% in de ultrasone groep) In beide studies van Holub et al (###; ###) werden ook verschillende complicaties beschreven Het is echter onduidelijk na welke ingrepen deze plaatsvonden en daarom werden deze complicaties niet Er werd in de # studies van Holub et al (###; ###) en de gerandomiseerde studie van Rothmund et al (###) gemeld dat in respectievelijk #, # en # patiënten ultrasone dissectie ineffectief was De kans op niet voltooien van een vaatafsluiting lijkt wat hoger bij gebruik van ultrasone energie, waar tegenover staat dat deze methode ook de minste collaterale schade geeft (Gruber et al ###; Law et al ###) en Holub et al (###; ###) zelf om die reden vooral bij ingrepen gepaard met lymfeklier dissectie pleit voor ultrasone energie De waarde van de studies van Holub et al (###; ###) wordt beperkt doordat de ultrasone apparatuur die gebruikt werd in de studies, niet meer vergelijkbaar is met huidige ultrasone instrumenten, waar het coagulatie effect is versterkt door extra wrijvingsenergie naast overdracht van ultrasone energie Een verschil blijft wel mogelijk op basis van de verschillen Dit punt is te ondervangen door gericht aanvullende coagulatie te verstrekken waar nodig Ervaring blijft ook dan de belangrijkste factor voor de In # studies werd over de kosteneffectiviteit gerapporteerd, echter zonder specifieke cijfers te al (###) werd geconcludeerd, dat bipolaire electrochirurgie kosteneffectief was bij grote myomen Dit is echter niet verder onderbouwd in het artikel waarbij voor bijna alle uitkomsten geen verschil werd gezien in vergelijking met de ultrasone energie In de systematische review van <PERSOON> et al (###) werd geconcludeerd dat vessel sealing net zo veilig was als conventionele electrochirurgie en ultrasone dissectie Maar dat vessel sealing waarschijnlijk tot minder kosten zal leiden doordat er minder bloedverlies optreedt en de Law et al (###) verwezen nog naar een significant verschil in pijnscore postoperatief na myomectomie ten gunste van electrochirurgie In de bipolaire electrochirurgie groep van het artikel waarnaar werd verwezen, echter werd vasoconstrictie middels epinephrine oplossing alleen toegepast bij de electrochirurgie, die werd uitgevoerd met monopolaire naald electrode maar niet bij de ultrasone energie groep (Litta et al ###, n= ###, ## iedere groep) Op het moment van afnemen van de pijnscore was bekend welke techniek was toegepast (Demitruck et al ###, Holub et al ###, Holub et al ###, De kans op het niet voltooien van een vaatafsluiting is hoger bij gebruik van ultrasone energie dan bij bipolaire (Demitruck et al ###, <PERSOON> et al ###, Rothmund et al (Holub et al.
| 650 | nvog |
Dit punt is te ondervangen door gericht aanvullende coagulatie te verstrekken waar nodig Ervaring blijft ook dan de belangrijkste factor voor de In # studies werd over de kosteneffectiviteit gerapporteerd, echter zonder specifieke cijfers te al (###) werd geconcludeerd, dat bipolaire electrochirurgie kosteneffectief was bij grote myomen Dit is echter niet verder onderbouwd in het artikel waarbij voor bijna alle uitkomsten geen verschil werd gezien in vergelijking met de ultrasone energie In de systematische review van <PERSOON> et al (###) werd geconcludeerd dat vessel sealing net zo veilig was als conventionele electrochirurgie en ultrasone dissectie Maar dat vessel sealing waarschijnlijk tot minder kosten zal leiden doordat er minder bloedverlies optreedt en de Law et al (###) verwezen nog naar een significant verschil in pijnscore postoperatief na myomectomie ten gunste van electrochirurgie In de bipolaire electrochirurgie groep van het artikel waarnaar werd verwezen, echter werd vasoconstrictie middels epinephrine oplossing alleen toegepast bij de electrochirurgie, die werd uitgevoerd met monopolaire naald electrode maar niet bij de ultrasone energie groep (Litta et al ###, n= ###, ## iedere groep) Op het moment van afnemen van de pijnscore was bekend welke techniek was toegepast (Demitruck et al ###, Holub et al ###, Holub et al ###, De kans op het niet voltooien van een vaatafsluiting is hoger bij gebruik van ultrasone energie dan bij bipolaire (Demitruck et al ###, <PERSOON> et al ###, Rothmund et al (Holub et al ###, Rothmund et al ###) Er zijn onvoldoende data bekend over kosten om een Directe vergelijking van de technieken blijft moeilijk en vergankelijk De industrie komt geregeld met veranderingen en verbeteringen, waardoor de eigenschappen van huidige instrumenten vaak niet meer vergelijkbaar zijn met publicaties van enkele jaren daarvoor Hierdoor leidt de diversiteit in instrumenten, maar ook in patiëntengroepen (verschillende ingrepen), tot vergroting van de heterogeniteit en beperkte geldigheid bij vergelijking Op basis van de huidige literatuur worden wisselende uitkomsten gemeld met betrekking tot operatieduur en bloedverlies Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat er geen verschillen zijn tussen beide technieken voor deze chirurgische uitkomsten Gebaseerd op de huidige literatuur en de mening van de werkgroep is er momenteel geen uitgesproken voorkeur aan te geven voor een bepaalde energievorm Ervaring met één of meer methoden lijkt de belangrijkste factor van slagen van een ingreep Tevens kan flexibiliteit van het instrument bepalend zijn bij de exacte keuze voor een instrument Men dient zich echter wel te realiseren dat een hogere energie overdracht, zoals wordt gezien bij bipolaire electro chirurgie, samen gaat met betere vaatafsluiting maar ook met meer laterale spreiding van warmte en kans op collaterale schade Ultrasone energie geeft de minste laterale schade, minder rookontwikkeling en mogelijk bij sommige ingrepen minder pijn maar dit is niet altijd toereikend bij grotere vaten zoals bij een vergrote uterus Bij gebruik van ultrasone energie adviseert de werkgroep om aanvullende coagulatie (bipolaire.
| 583 | nvog |
et al ###) Er zijn onvoldoende data bekend over kosten om een Directe vergelijking van de technieken blijft moeilijk en vergankelijk De industrie komt geregeld met veranderingen en verbeteringen, waardoor de eigenschappen van huidige instrumenten vaak niet meer vergelijkbaar zijn met publicaties van enkele jaren daarvoor Hierdoor leidt de diversiteit in instrumenten, maar ook in patiëntengroepen (verschillende ingrepen), tot vergroting van de heterogeniteit en beperkte geldigheid bij vergelijking Op basis van de huidige literatuur worden wisselende uitkomsten gemeld met betrekking tot operatieduur en bloedverlies Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat er geen verschillen zijn tussen beide technieken voor deze chirurgische uitkomsten Gebaseerd op de huidige literatuur en de mening van de werkgroep is er momenteel geen uitgesproken voorkeur aan te geven voor een bepaalde energievorm Ervaring met één of meer methoden lijkt de belangrijkste factor van slagen van een ingreep Tevens kan flexibiliteit van het instrument bepalend zijn bij de exacte keuze voor een instrument Men dient zich echter wel te realiseren dat een hogere energie overdracht, zoals wordt gezien bij bipolaire electro chirurgie, samen gaat met betere vaatafsluiting maar ook met meer laterale spreiding van warmte en kans op collaterale schade Ultrasone energie geeft de minste laterale schade, minder rookontwikkeling en mogelijk bij sommige ingrepen minder pijn maar dit is niet altijd toereikend bij grotere vaten zoals bij een vergrote uterus Bij gebruik van ultrasone energie adviseert de werkgroep om aanvullende coagulatie (bipolaire belang Verschil in resultaten tussen auteurs lijkt ook te maken te hebben met de ervaring die ze al hebben opgebouwd Sommige tegengestelde meningen over welk instrument het beste uit een studie naar voren komt, kunnen hiermee te maken hebben Op basis van literatuur onderzoek bestaat er geen duidelijke voorkeur voor het type electro chirurgisch instrument tijdens een laparoscopische hysterectomie <PERSOON>, and <PERSOON> of the use of electrothermal bipolar vessel sealer with harmonic scalpel in total laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> Res #<DATUM> (###) ###-## Gruber, D D , et al "Laparoscopic hysterectomy using various energy sources in swine a histopathologic assessment " Am Holub, Z and <PERSOON> surgical staging for uterine malignancies using harmonic shears (UltraCision) in comparison to electrosurgery Operative technique, feasibility and complications " Gynecological Surgery <DATUM> (###) ##-## Holub, Z , et al "Laparoscopic hysterectomy Randomized study of harmonic scalpel and electrosurgery " Journal of <PERSOON>, P F , et al "Perioperative outcomes using LigaSure compared with conventional bipolar instruments in <PERSOON>, and <PERSOON> of electrothermal bipolar vessel-sealing devices versus other electrothermal and ultrasonic devices for abdominal surgical hemostasis a systematic review " <PERSOON>, and H -J Cho "Comparison of bipolar coagulator and ultrasonic surgical system on laparoscopy-assisted.
| 552 | nvog |
maken te hebben met de ervaring die ze al hebben opgebouwd Sommige tegengestelde meningen over welk instrument het beste uit een studie naar voren komt, kunnen hiermee te maken hebben Op basis van literatuur onderzoek bestaat er geen duidelijke voorkeur voor het type electro chirurgisch instrument tijdens een laparoscopische hysterectomie <PERSOON>, and <PERSOON> of the use of electrothermal bipolar vessel sealer with harmonic scalpel in total laparoscopic hysterectomy " <PERSOON> Res #<DATUM> (###) ###-## Gruber, D D , et al "Laparoscopic hysterectomy using various energy sources in swine a histopathologic assessment " Am Holub, Z and <PERSOON> surgical staging for uterine malignancies using harmonic shears (UltraCision) in comparison to electrosurgery Operative technique, feasibility and complications " Gynecological Surgery <DATUM> (###) ##-## Holub, Z , et al "Laparoscopic hysterectomy Randomized study of harmonic scalpel and electrosurgery " Journal of <PERSOON>, P F , et al "Perioperative outcomes using LigaSure compared with conventional bipolar instruments in <PERSOON>, and <PERSOON> of electrothermal bipolar vessel-sealing devices versus other electrothermal and ultrasonic devices for abdominal surgical hemostasis a systematic review " <PERSOON>, and H -J Cho "Comparison of bipolar coagulator and ultrasonic surgical system on laparoscopy-assisted S K and <PERSOON> of Energy Sources in Gynecologic Laparoscopy " Journal of minimally Rothmund, R , et al "Laparoscopic supracervical hysterectomy using EnSeal vs standard bipolar coagulation technique Rothmund, R , et al "A prospective, randomized clinical comparison between UltraCision and the novel sealing and cutting device BiCision in patients with laparoscopic supracervical hysterectomy " Surg Endosc <DATUM> (###) ###-## <PERSOON-##>, C J , et al "Comparison the efficacy of laparosonic coagulating shears and electrosurgery in laparoscopically <DATUM> Wanneer is een manipulator geïndiceerd tijdens een LH? Subvraag # Een uterusmanipulator is een chirurgisch hulpmiddel, welke in veel klinieken standaard wordt gebruikt tijdens gynaecologische ingrepen, zoals de laparoscopische hysterectomie (LH) In theorie kan een uterusmanipulator een abdominale insteekopening minder opleveren Daarbij vermelden studies dat een manipulator ureterletsel voorkomt doordat de afstand tussen cervix en ureters vergroot wordt (<PERSOON-##> et al ###a) Het is echter de vraag of dit standpunt voldoende wetenschappelijk onderbouwd is (<PERSOON-##> et al ###) Dit zal verder besproken worden in hoofdstuk ## Subvraag # De uterusmanipulator wordt door operateurs standaard gebruikt In deze subvraag zullen wij verder bespreken of er specifieke indicaties zijn waarbij de verricht naar de volgende zoekvraag âGeeft een uterusmanipulator klinisch relevante betere Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden Indien niet aanwezig, zullen ook niet vergelijkende studies meegenomen worden.
| 597 | nvog |
S K and <PERSOON> of Energy Sources in Gynecologic Laparoscopy " Journal of minimally Rothmund, R , et al "Laparoscopic supracervical hysterectomy using EnSeal vs standard bipolar coagulation technique Rothmund, R , et al "A prospective, randomized clinical comparison between UltraCision and the novel sealing and cutting device BiCision in patients with laparoscopic supracervical hysterectomy " Surg Endosc <DATUM> (###) ###-## <PERSOON>, C J , et al "Comparison the efficacy of laparosonic coagulating shears and electrosurgery in laparoscopically <DATUM> Wanneer is een manipulator geïndiceerd tijdens een LH? Subvraag # Een uterusmanipulator is een chirurgisch hulpmiddel, welke in veel klinieken standaard wordt gebruikt tijdens gynaecologische ingrepen, zoals de laparoscopische hysterectomie (LH) In theorie kan een uterusmanipulator een abdominale insteekopening minder opleveren Daarbij vermelden studies dat een manipulator ureterletsel voorkomt doordat de afstand tussen cervix en ureters vergroot wordt (<PERSOON> et al ###a) Het is echter de vraag of dit standpunt voldoende wetenschappelijk onderbouwd is (<PERSOON> et al ###) Dit zal verder besproken worden in hoofdstuk ## Subvraag # De uterusmanipulator wordt door operateurs standaard gebruikt In deze subvraag zullen wij verder bespreken of er specifieke indicaties zijn waarbij de verricht naar de volgende zoekvraag âGeeft een uterusmanipulator klinisch relevante betere Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk #â Studies werden Indien niet aanwezig, zullen ook niet vergelijkende studies meegenomen worden Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias, bijlage hoofdstuk #) Koh et al (###) beschreven een door hem ontwikkelde manipulator waarbij de kerngedachte is de vaginale fornices goed a vue te brengen om zodoende âveiligâ een colpotomie te doen Hiermee acht hij de kans op een ureterletsel verminderd <PERSOON> et al (###) verrichtten een Delphi studie (<PERSOON> et al ###a) Hierbij werden aan ## internationale experts vragenlijsten opgestuurd om consensus te bereiken over welke instrumenten gebruikt moeten worden bij een LH Eén van de instrumenten betrof de uterusmanipulator Er werd ###% consensus bereikt betreffende het feit dat er altijd een uterusmanipulator gebruikt moet worden Het idee hierachter is om de afstand tussen de uteriene vaten en de ureter te vergroten Er werd geen uitspraak gedaan over een superioriteit <PERSOON> et al (###) schreven een review artikel over de doelmatigheid en veiligheid van uterusmanipulatoren bij LH Zij hebben ## artikelen bekeken met ## soorten informatie gevonden over veiligheid en doelmatigheid van een uterusmanipulator Er werd geconcludeerd dat de ultieme manipulator niet bestaat Er was geen wetenschappelijk bewijs voor een beschermend effect van de uterusmanipulator tegen ureterletsel Aangezien de kans op een ureterletsel laag is, zal het ook lastig zijn om het preventieve effect van een Er is geen informatie over de veiligheid en efficiëntie van de.
| 611 | nvog |
Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd samen met de beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias, bijlage hoofdstuk #) Koh et al (###) beschreven een door hem ontwikkelde manipulator waarbij de kerngedachte is de vaginale fornices goed a vue te brengen om zodoende âveiligâ een colpotomie te doen Hiermee acht hij de kans op een ureterletsel verminderd <PERSOON> et al (###) verrichtten een Delphi studie (<PERSOON> et al ###a) Hierbij werden aan ## internationale experts vragenlijsten opgestuurd om consensus te bereiken over welke instrumenten gebruikt moeten worden bij een LH Eén van de instrumenten betrof de uterusmanipulator Er werd ###% consensus bereikt betreffende het feit dat er altijd een uterusmanipulator gebruikt moet worden Het idee hierachter is om de afstand tussen de uteriene vaten en de ureter te vergroten Er werd geen uitspraak gedaan over een superioriteit <PERSOON> et al (###) schreven een review artikel over de doelmatigheid en veiligheid van uterusmanipulatoren bij LH Zij hebben ## artikelen bekeken met ## soorten informatie gevonden over veiligheid en doelmatigheid van een uterusmanipulator Er werd geconcludeerd dat de ultieme manipulator niet bestaat Er was geen wetenschappelijk bewijs voor een beschermend effect van de uterusmanipulator tegen ureterletsel Aangezien de kans op een ureterletsel laag is, zal het ook lastig zijn om het preventieve effect van een Er is geen informatie over de veiligheid en efficiëntie van de moeten de uterusmanipulator kiezen die het best bij het type (<PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Koh et al ###) Er is ### % consensus van de experts in de Delphi studie dat er te allen tijde een uterusmanipulator gebruikt moet worden bij Ondanks dat de literatuur geen hard bewijs kan leveren dat het gebruik van een uterusmanipulator de kans op ureterletsels vermindert, adviseren experts om te allen tijde een Overweeg het gebruik van een uterusmanipulator tijdens een LH voor optimalisering van de expositie van het operatiegebied Er is geen bewijs dat een uterusmanipulator <PERSOON>, and <PERSOON> tract injuries in laparoscopic hysterectomy a systematic review " <PERSOON>, T H , et al "FINHYST, a prospective study of ### hysterectomies complications and their risk factors " <PERSOON>, and <PERSOON> to prevent urinary tract injuries during laparoscopic hysterectomy a systematic Delphi procedure among experts " <PERSOON>, and <PERSOON> and prevention of laparoscopic ureter injuries an analysis of ## cases during laparoscopic hysterectomy in the Netherlands " Surg Endosc <DATUM> (###) ###-## Koh, C H "A new technique and system for simplifying total laparoscopic hysterectomy.
| 570 | nvog |
die het best bij het type (<PERSOON> et al ###, <PERSOON> et al ###, Koh et al ###) Er is ### % consensus van de experts in de Delphi studie dat er te allen tijde een uterusmanipulator gebruikt moet worden bij Ondanks dat de literatuur geen hard bewijs kan leveren dat het gebruik van een uterusmanipulator de kans op ureterletsels vermindert, adviseren experts om te allen tijde een Overweeg het gebruik van een uterusmanipulator tijdens een LH voor optimalisering van de expositie van het operatiegebied Er is geen bewijs dat een uterusmanipulator <PERSOON>, and <PERSOON> tract injuries in laparoscopic hysterectomy a systematic review " <PERSOON>, T H , et al "FINHYST, a prospective study of ### hysterectomies complications and their risk factors " <PERSOON>, and <PERSOON> to prevent urinary tract injuries during laparoscopic hysterectomy a systematic Delphi procedure among experts " <PERSOON>, and <PERSOON> and prevention of laparoscopic ureter injuries an analysis of ## cases during laparoscopic hysterectomy in the Netherlands " Surg Endosc <DATUM> (###) ###-## Koh, C H "A new technique and system for simplifying total laparoscopic hysterectomy <PERSOON-##>, L , et al "Efficacy and safety of uterine manipulators in laparoscopic surgery a review " <DATUM> Wat zijn relevante adviezen ten aanzien van het voorkomen van ureterletsel bij <DATUM> # Wat is de effectiviteit van ureterstents tijdens LH met betrekking tot <DATUM> # Is aan het einde van elke LH standaard een cystoscopie geïndiceerd om ureter <DATUM> Wat zijn belangrijke adviezen bij het vermoeden van ureterletsel postoperatief? Eén van de meest serieuze complicaties tijdens de LH is optreden van ureterletsel Tijdens de implementatiefase van geavanceerde laparoscopische ingrepen, was het percentage ureterletsel na LH hoger dan bij de abdominale en vaginale benadering (<PERSOON-##> et al ###) Echter, recent werd aangetoond dat inmiddels de incidentie van ureterletsel door laparoscopie (geschat tussen # ##-# #%) vergelijkbaar was met de andere twee modi (Adelman et al ###), wat impliceert dat de laparoscopische hysterectomie een leercurve In alle gevallen is snelle herkenning en diagnostiek van een ureterletsel (bij voorkeur peroperatief) bevorderlijk voor het voorkomen van uitgebreide morbiditeit Helaas wordt ruim ##% van de ureterletsels pas postoperatief ontdekt (<PERSOON> et al ###) Dit leidt vaak tot een herstelingreep Om ureterletsels tijdens de LH te voorkomen, zijn er diverse Ureterstents De stents worden preoperatief ingebracht, waarbij de gedachte is om ureterletsels te kunnen voorkomen door de aanwezigheid van tactiele terugkoppeling tijdens Cystoscopie Een peroperatieve cystoscopie zou urineweglaesies kunnen opsporen De vraag.
| 567 | nvog |
<PERSOON>, L , et al "Efficacy and safety of uterine manipulators in laparoscopic surgery a review " <DATUM> Wat zijn relevante adviezen ten aanzien van het voorkomen van ureterletsel bij <DATUM> # Wat is de effectiviteit van ureterstents tijdens LH met betrekking tot <DATUM> # Is aan het einde van elke LH standaard een cystoscopie geïndiceerd om ureter <DATUM> Wat zijn belangrijke adviezen bij het vermoeden van ureterletsel postoperatief? Eén van de meest serieuze complicaties tijdens de LH is optreden van ureterletsel Tijdens de implementatiefase van geavanceerde laparoscopische ingrepen, was het percentage ureterletsel na LH hoger dan bij de abdominale en vaginale benadering (<PERSOON> et al ###) Echter, recent werd aangetoond dat inmiddels de incidentie van ureterletsel door laparoscopie (geschat tussen # ##-# #%) vergelijkbaar was met de andere twee modi (Adelman et al ###), wat impliceert dat de laparoscopische hysterectomie een leercurve In alle gevallen is snelle herkenning en diagnostiek van een ureterletsel (bij voorkeur peroperatief) bevorderlijk voor het voorkomen van uitgebreide morbiditeit Helaas wordt ruim ##% van de ureterletsels pas postoperatief ontdekt (<PERSOON> et al ###) Dit leidt vaak tot een herstelingreep Om ureterletsels tijdens de LH te voorkomen, zijn er diverse Ureterstents De stents worden preoperatief ingebracht, waarbij de gedachte is om ureterletsels te kunnen voorkomen door de aanwezigheid van tactiele terugkoppeling tijdens Cystoscopie Een peroperatieve cystoscopie zou urineweglaesies kunnen opsporen De vraag mogelijke laesies aan te tonen of uit te sluiten # Adviezen geven ten aanzien van het voorkomen van ureterletsel # De effectiviteit onderzoeken van stents, manipulator (zie hoofdstuk #) en de # Advies geven bij het vermoeden van ureterletsels postoperatief Overige instrumenten die postoperatief worden gebruikt wanneer er een vermoeden op ureterletsel bestaat zoals echo-jetstream of pyelogram (IVP), zullen in dit hoofdstuk niet Wat zijn belangrijke adviezen ten aanzien van het voorkomen van een ureterletsel bij een [Verhalend - Niet volgens PICO methode, er werd geen systematisch search Klinische studies om het voorkomende effect van aanbevelingen op het aantal urologische complicaties te bestuderen zijn schaars Slechts enkele aanbevelingen zijn bestudeerd in vergelijkende studies, maar de meeste aanbevelingen zijn geëvalueerd in eenzijdige studies of Het belang van het doorlopen van een leercurve moet niet onderschat worden De leercurve wordt volgens sommige auteurs als voltooid beschouwd als een operateur ## (Shen et al leercurve tot ver voorbij de ### ingrepen doorloopt (Twijnstra et al ###) Verder is het belangrijk tijdens de operatie een goede voorstelling te hebben van de anatomie en dus het verloop van de ureter in het kleine bekken Voor het voorkómen van ureterletsels tijdens de LH zijn er een aantal technieken beschreven die allen als basis het identificeren van de ureter hebben Aandoeningen die het verloop van de ureter verstoren, zoals endometriosis externa ter hoogte van de fossa ovarica of intraligamentaire myomen geven daar altijd aanleiding toe Ook in het geval van een normaal.
| 586 | nvog |
tonen of uit te sluiten # Adviezen geven ten aanzien van het voorkomen van ureterletsel # De effectiviteit onderzoeken van stents, manipulator (zie hoofdstuk #) en de # Advies geven bij het vermoeden van ureterletsels postoperatief Overige instrumenten die postoperatief worden gebruikt wanneer er een vermoeden op ureterletsel bestaat zoals echo-jetstream of pyelogram (IVP), zullen in dit hoofdstuk niet Wat zijn belangrijke adviezen ten aanzien van het voorkomen van een ureterletsel bij een [Verhalend - Niet volgens PICO methode, er werd geen systematisch search Klinische studies om het voorkomende effect van aanbevelingen op het aantal urologische complicaties te bestuderen zijn schaars Slechts enkele aanbevelingen zijn bestudeerd in vergelijkende studies, maar de meeste aanbevelingen zijn geëvalueerd in eenzijdige studies of Het belang van het doorlopen van een leercurve moet niet onderschat worden De leercurve wordt volgens sommige auteurs als voltooid beschouwd als een operateur ## (Shen et al leercurve tot ver voorbij de ### ingrepen doorloopt (Twijnstra et al ###) Verder is het belangrijk tijdens de operatie een goede voorstelling te hebben van de anatomie en dus het verloop van de ureter in het kleine bekken Voor het voorkómen van ureterletsels tijdens de LH zijn er een aantal technieken beschreven die allen als basis het identificeren van de ureter hebben Aandoeningen die het verloop van de ureter verstoren, zoals endometriosis externa ter hoogte van de fossa ovarica of intraligamentaire myomen geven daar altijd aanleiding toe Ook in het geval van een normaal te nemen Het is niet beschreven of dit de manoeuvre van Koh et al (Koh et al ###) moet zijn waarbij de ureter gelateraliseerd wordt door het binnenblad van het ligamentum latum op te pakken en het losmazige weefsel naar lateraal en posterieur te schuiven Of een andere techniek, waarbij de ureter wordt gevisualiseerd door het doornemen van de ligamenta rotunda en het spreiden van het voor- en achterblad van het ligamentum latum Roep laagdrempelig de uroloog in consult bij peroperatief vermoeden op ureterletsel en Wat is de effectiviteit van ureterstents tijdens een LH met betrekking tot ureterletsel? De werkgroep achtte de uitkomst complicaties, zowel het voorkomen van ureterletsel als de iatrogene schade van de stents zelf, als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomst kosten De werkgroep definieerde het volgende als een klinisch relevant verschil Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> #â Studies werden Vergelijkende studies hadden de voorkeur (in eerst instantie systematische reviews, daarna RCTâs, en tot slot vergelijkende cohort studies) maar ook niet vergelijkende cohort studies die de uitkomsten bij LH met stents onderzochten, werden ook De vergelijking ging specifiek over de effectiviteit van stents Omdat er weinig specifieke literatuur over benigne hysterectomiebeschikbaar was, is de zoekstrategie uitgebreid naar ingrepen voor oncologische indicatie of in het kader Minimaal één van de uitkomstmaten zoals eerder gedefinieerd moest in de studie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd <DATUM> #).
| 573 | nvog |
nemen Het is niet beschreven of dit de manoeuvre van Koh et al (Koh et al ###) moet zijn waarbij de ureter gelateraliseerd wordt door het binnenblad van het ligamentum latum op te pakken en het losmazige weefsel naar lateraal en posterieur te schuiven Of een andere techniek, waarbij de ureter wordt gevisualiseerd door het doornemen van de ligamenta rotunda en het spreiden van het voor- en achterblad van het ligamentum latum Roep laagdrempelig de uroloog in consult bij peroperatief vermoeden op ureterletsel en Wat is de effectiviteit van ureterstents tijdens een LH met betrekking tot ureterletsel? De werkgroep achtte de uitkomst complicaties, zowel het voorkomen van ureterletsel als de iatrogene schade van de stents zelf, als kritiek voor de besluitvorming en de uitkomst kosten De werkgroep definieerde het volgende als een klinisch relevant verschil Voor nadere informatie over de zoekstrategie, zie bijlage âhoofdstuk <DATUM> #â Studies werden Vergelijkende studies hadden de voorkeur (in eerst instantie systematische reviews, daarna RCTâs, en tot slot vergelijkende cohort studies) maar ook niet vergelijkende cohort studies die de uitkomsten bij LH met stents onderzochten, werden ook De vergelijking ging specifiek over de effectiviteit van stents Omdat er weinig specifieke literatuur over benigne hysterectomiebeschikbaar was, is de zoekstrategie uitgebreid naar ingrepen voor oncologische indicatie of in het kader Minimaal één van de uitkomstmaten zoals eerder gedefinieerd moest in de studie Van de ### unieke artikelen uit de literatuursearch, zijn # artikelen als relevant beschouwd <DATUM> #) Hier is ook Van de # artikelen waren er # artikelen met een prospectieve opzet (Chou et al ###;Wood et betroffen in totaal ### patiënten # artikelen waren retrospectief van opzet met in totaal artikel was een ongecontroleerde retrospectieve studie (Ben-Hur et al ###) en # was een expert opinion (<PERSOON> et al ###a) Dit laatste artikel betrof een Delphi studie, hier werd geen consensus bereikt over de relevantie van ureterstents tijdens LH Verder valt op te merken dat in slechts # artikelen alleen de LH de onderzochte ingreep was In de overige artikelen betrof het een onderzochte groep van allerlei gynaecologische en/of pelviene chirurgische ingrepen Daarbij werden de oncologische indicaties niet geëxcludeerd in verband met de beperkte beschikbare evidence en het feit dat oncologische behandelingen niet verschillend zijn wanneer men spreekt over de indicatie van ureterstents # a Incidentie van ureterletsel en effectiviteit van ureterstents In # studies werd het aantal complicaties beschreven na ingrepen waarbij ureterstents geplaatst werden In de studies van Redan et al (###) en Ben-Hur et al (###) waren er geen controlegroepen en werden in de ureterstents groepen van ## patiënten (Redan et al ###) en ### (Ben-Hur et al ###) geen ureterletsel gezien De andere #studies vergeleken de groepen met en zonder ureterstents en data werden gepooled voor meta-analyse Daaruit werd geen significant verschil gezien met betrekking tot het optreden van ureterletsel na een ingreep met of zonder stents (OR # ## [# ##; ## ##]).
| 626 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.