text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
worden nagekomen als het kind jongere broertjes of zusjes heeft Het is van belang dit in de counseling van de donoren mee te nemen De uitvoerend arts stelt de indicatie tot het gebruik van donorsperma De spermabank levert het sperma aan de uitvoerende arts op contractuele basis conform de Wet veiligheid en kwaliteit van lichaamsmateriaal De spermabank is verantwoordelijk voor selectie van een bijpassende donor op grond van uiterlijke kenmerken De spermabank is De donor levert zijn sperma aan de spermabank en is niet betrokken bij de indicatiestelling Zijn donatie is in principe ongeconditioneerd De donor mag niet aangeven dat zijn donatie niet bestemd mag worden voor bepaalde wensouder(s) De spermabanken zullen dus niet tegemoet komen aan voorwaarden van spermadonoren over seksuele gerichtheid, godsdienst, ras, nationaliteit en burgerlijke staat van de wensouder(s) Naar aanleiding van Kamervragen (bijlage IX) heeft de NVOG advies gevraagd aan de Commissie voor de Rechten van de <PERSOON> De Commissie voor de Rechten van de <PERSOON> heeft in dit kader geoordeeld dat het belang van wensouder(s) om niet te worden gediscrimineerd zwaarder weegt dan het De wensouder(s) kunnen geen aanspraak maken op een donor van hun keuze, met uitzondering voor de keuze voor een eigen donor; zij mogen wel hun voorkeur aangeven De donorselectie wordt verricht door de spermabank of in samenspraak met de wensouder(s) Het is hier van belang dat het kind zich later kan identificeren met de wensouder(s) Artikel ## van de Embryowet# bepaalt dat het ter beschikking stellen van sperma en eicellen alleen op basis van een mits bijgehouden op een onkostendeclaratieformulier De werkgroep stelt voor, conform de Europese richtlijn, hierbij een maximum van ## euro per donatie te hanteren Het opzetten van een landelijke centrale registratie en het onderhouden hiervan is fysiek en financieel niet haalbaar voor de klinieken De werkgroep heeft daarom de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB) verzocht dit op zich te nemen De SDKB moet hiervoor wachten op een wetswijziging en streeft naar het opzetten van een landelijke register Zolang dit landelijke donorregister nog niet functioneel is vragen wij donoren een contract te ondertekenen waarbij zij verklaren dat zij voor slechts één spermabank actief te zullen zijn en de donor wordt gevraagd of hij zich wil onthouden van het aanbieden van sperma via andere Onder eigen donoren wordt verstaan een donor die niet is ingeschreven bij de spermabank maar exclusief doneert voor één of meerdere vrouwen die bij hem bekend zijn Zodra de kliniek hier bemoeienis mee heeft, bijvoorbeeld bij het uitblijven van een zwangerschap na zelfinseminatie, geldt bij wet, dat indien een zwangerschap is ontstaan, de donor verplicht geregistreerd wordt door de kliniek bij de SDKB Aan de donor wordt gevraagd een “donorpaspoort” te maken, waarin de fysieke en sociale kenmerken van de donor komen te staan Een kind kan vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar deze fysieke en sociale kenmerken van de donor opvragen en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar de persoonsidentificerende gegevens opvragen bij de Stichting.
563
nvog
ter beschikking stellen van sperma en eicellen alleen op basis van een mits bijgehouden op een onkostendeclaratieformulier De werkgroep stelt voor, conform de Europese richtlijn, hierbij een maximum van ## euro per donatie te hanteren Het opzetten van een landelijke centrale registratie en het onderhouden hiervan is fysiek en financieel niet haalbaar voor de klinieken De werkgroep heeft daarom de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB) verzocht dit op zich te nemen De SDKB moet hiervoor wachten op een wetswijziging en streeft naar het opzetten van een landelijke register Zolang dit landelijke donorregister nog niet functioneel is vragen wij donoren een contract te ondertekenen waarbij zij verklaren dat zij voor slechts één spermabank actief te zullen zijn en de donor wordt gevraagd of hij zich wil onthouden van het aanbieden van sperma via andere Onder eigen donoren wordt verstaan een donor die niet is ingeschreven bij de spermabank maar exclusief doneert voor één of meerdere vrouwen die bij hem bekend zijn Zodra de kliniek hier bemoeienis mee heeft, bijvoorbeeld bij het uitblijven van een zwangerschap na zelfinseminatie, geldt bij wet, dat indien een zwangerschap is ontstaan, de donor verplicht geregistreerd wordt door de kliniek bij de SDKB Aan de donor wordt gevraagd een “donorpaspoort” te maken, waarin de fysieke en sociale kenmerken van de donor komen te staan Een kind kan vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar deze fysieke en sociale kenmerken van de donor opvragen en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar de persoonsidentificerende gegevens opvragen bij de Stichting De IGZ heeft naar aanleiding van het standpunt infectiescreening eigen donoren gevraagd een gezamenlijk standpunt in te nemen In het standpunt infectiescreening staat dat indien de wensouder(s) en de eigen donor enige tijd zelf inseminatie hebben verricht, dat in dat geval het risico op overdracht van seksueel overdraagbare aandoeningen en de verantwoording om dit te voorkomen bij de wensmoeder en de eigen donor ligt en wordt screening uitgevoerd Sommige klinieken stellen infectiescreening van eigen donoren verplicht bij elke verse donatie of bieden cryopreservatie aan Alle klinieken houden zich dus minimaal aan het standpunt, derhalve is de De reden om gebruik te maken van buitenlandse donoren is ten eerste het tekort aan Nederlandse donoren waardoor klinieken met een lange wachtlijst genoodzaakt zijn sperma te kopen van commerciële spermabanken in het buitenland Een tweede reden, ook door schaarste van Nederlandse donoren is dat wensouder(s) verkiezen zelf een donor uit te kiezen Een derde reden kan zijn dat de commerciële klinieken in het buitenland de donoren genetisch screenen op recessieve aandoeningen Het aanbod van donoren van commerciële spermabanken is vele malen groter dan het aanbod van de Nederlandse spermabanken Voor het gebruik van buitenlandse donoren geldt identieke wet- en regelgeving als voor het gebruik van Nederlandse spermabankdonoren en Nederlandse eigen donoren Klinieken zorgen voor een juridisch geldend samenwerkingscontract met de buitenlandse spermabank (bijlage X) • gebruik maken van een “pregnancy slot” om te zorgen dat het maximaal aantal van ## gezinnen per buitenlandse donor niet wordt overschreden in <LOCATIE>.
559
nvog
De IGZ heeft naar aanleiding van het standpunt infectiescreening eigen donoren gevraagd een gezamenlijk standpunt in te nemen In het standpunt infectiescreening staat dat indien de wensouder(s) en de eigen donor enige tijd zelf inseminatie hebben verricht, dat in dat geval het risico op overdracht van seksueel overdraagbare aandoeningen en de verantwoording om dit te voorkomen bij de wensmoeder en de eigen donor ligt en wordt screening uitgevoerd Sommige klinieken stellen infectiescreening van eigen donoren verplicht bij elke verse donatie of bieden cryopreservatie aan Alle klinieken houden zich dus minimaal aan het standpunt, derhalve is de De reden om gebruik te maken van buitenlandse donoren is ten eerste het tekort aan Nederlandse donoren waardoor klinieken met een lange wachtlijst genoodzaakt zijn sperma te kopen van commerciële spermabanken in het buitenland Een tweede reden, ook door schaarste van Nederlandse donoren is dat wensouder(s) verkiezen zelf een donor uit te kiezen Een derde reden kan zijn dat de commerciële klinieken in het buitenland de donoren genetisch screenen op recessieve aandoeningen Het aanbod van donoren van commerciële spermabanken is vele malen groter dan het aanbod van de Nederlandse spermabanken Voor het gebruik van buitenlandse donoren geldt identieke wet- en regelgeving als voor het gebruik van Nederlandse spermabankdonoren en Nederlandse eigen donoren Klinieken zorgen voor een juridisch geldend samenwerkingscontract met de buitenlandse spermabank (bijlage X) • gebruik maken van een “pregnancy slot” om te zorgen dat het maximaal aantal van ## gezinnen per buitenlandse donor niet wordt overschreden in <LOCATIE> • donoren die akkoord zijn met registratie van hun persoonsidentificerende gegevens in De psychologische begeleiding bij een ontmoeting tussen kind en donor is nog niet geregeld Een zorg van de werkgroep hierbij is, dat indien deze ontmoeting in land van herkomst van de donor moet plaatsvinden, dat dit dan zonder Nederlandse psychologische begeleiding zal gaan Dit aspect zal met de wensmoeders besproken moeten worden in de counseling bij haar keuze Uiterlijk ## weken nadat er een zwangerschap is ontstaan dient de kliniek de persoonsidentificerende gegevens van de vrouw bij wie de kunstmatige donorbevruchting heeft medische, fysieke en sociale alsmede de persoonsidentificerende gegevens van de donor te melden aan de Stichting via het centrale registratiesysteem Dit geldt ook voor eigen donoren en buitenlandse donoren Indien blijkt dat de kliniek niet geregistreerd heeft, zal de SDKB de gegevens opvragen De werkgroep is van mening dat in dit geval de in gebreke zijnde kliniek Voor het aanleveren van donorgegevens van vóór ### bestaat een overgangsregeling De klinieken zijn verplicht ook de donoren van vóór ### te registreren bij de SDKB Door onduidelijk formuleren in de overgangsregeling (brief SDKB d d <DATUM> is er verschil in visie ontstaan Sommige klinieken hebben alleen die donoren geregistreerd bij de SDKB die in ### Het totale donorbestand kan niet worden aangeleverd Dit bestand kan teruglopen tot de jaren ## en de gegevens van dit donorbestand zijn niet volledig Over het aanleveren van donorgegevens van vóór ### waarvan er geen getekende.
561
nvog
• donoren die akkoord zijn met registratie van hun persoonsidentificerende gegevens in De psychologische begeleiding bij een ontmoeting tussen kind en donor is nog niet geregeld Een zorg van de werkgroep hierbij is, dat indien deze ontmoeting in land van herkomst van de donor moet plaatsvinden, dat dit dan zonder Nederlandse psychologische begeleiding zal gaan Dit aspect zal met de wensmoeders besproken moeten worden in de counseling bij haar keuze Uiterlijk ## weken nadat er een zwangerschap is ontstaan dient de kliniek de persoonsidentificerende gegevens van de vrouw bij wie de kunstmatige donorbevruchting heeft medische, fysieke en sociale alsmede de persoonsidentificerende gegevens van de donor te melden aan de Stichting via het centrale registratiesysteem Dit geldt ook voor eigen donoren en buitenlandse donoren Indien blijkt dat de kliniek niet geregistreerd heeft, zal de SDKB de gegevens opvragen De werkgroep is van mening dat in dit geval de in gebreke zijnde kliniek Voor het aanleveren van donorgegevens van vóór ### bestaat een overgangsregeling De klinieken zijn verplicht ook de donoren van vóór ### te registreren bij de SDKB Door onduidelijk formuleren in de overgangsregeling (brief SDKB d d <DATUM> is er verschil in visie ontstaan Sommige klinieken hebben alleen die donoren geregistreerd bij de SDKB die in ### Het totale donorbestand kan niet worden aangeleverd Dit bestand kan teruglopen tot de jaren ## en de gegevens van dit donorbestand zijn niet volledig Over het aanleveren van donorgegevens van vóór ### waarvan er geen getekende kliniek en de SDKB Deze handelwijze is als volgt bij een verzoek van een donorkind van <LEEFTIJD> jaar om persoonsidentificerende gegevens van de donor zal de kliniek zich maximaal inspannen om alle bruikbare gegevens van de donor op te zoeken en deze gegevens aan te leveren bij de SDKB De SDKB zal de donor op professionele wijze benaderen met de vraag of de donor zijn anonimiteit wil opheffen Hierbij zal ook een brief van de kliniek worden gevoegd zodat de donor op de hoogte is dat ook zijn arts achter dit verzoek staat Indien de donor zijn anonimiteit niet wil opheffen zal hij gevraagd worden een geheimhoudingsverklaring te tekenen en in te leveren bij de kliniek Deze keuze zal worden gerespecteerd Indien er geen gegevens meer te achterhalen zijn, zal dit ook aan de SDKB worden gemeld De SDKB zal het donorkind hiervan op In hoofdstuk # van de kwaliteitsnorm IVF van de KLEM staat de procedure van melding van Meldingen van ongewenste voorvallen zullen conform de Europese richtlijn ###/##/EG## aan TRIP vermeld worden TRIP verzorgt de analyse en rapportage van ernstige ongewenste bijwerkingen en voorvallen ten behoeve van de bevoegde autoriteit, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) In de biovigilantie bestaat er een verplichting tot melden van ernstige ongewenste bijwerkingen (graad # of meer) en ernstige ongewenste voorvallen die mogelijk een relatie hebben met de kwaliteit en/of veiligheid van menselijke weefsels en cellen In ieder geval.
550
nvog
de SDKB Deze handelwijze is als volgt bij een verzoek van een donorkind van <LEEFTIJD> jaar om persoonsidentificerende gegevens van de donor zal de kliniek zich maximaal inspannen om alle bruikbare gegevens van de donor op te zoeken en deze gegevens aan te leveren bij de SDKB De SDKB zal de donor op professionele wijze benaderen met de vraag of de donor zijn anonimiteit wil opheffen Hierbij zal ook een brief van de kliniek worden gevoegd zodat de donor op de hoogte is dat ook zijn arts achter dit verzoek staat Indien de donor zijn anonimiteit niet wil opheffen zal hij gevraagd worden een geheimhoudingsverklaring te tekenen en in te leveren bij de kliniek Deze keuze zal worden gerespecteerd Indien er geen gegevens meer te achterhalen zijn, zal dit ook aan de SDKB worden gemeld De SDKB zal het donorkind hiervan op In hoofdstuk # van de kwaliteitsnorm IVF van de KLEM staat de procedure van melding van Meldingen van ongewenste voorvallen zullen conform de Europese richtlijn ###/##/EG## aan TRIP vermeld worden TRIP verzorgt de analyse en rapportage van ernstige ongewenste bijwerkingen en voorvallen ten behoeve van de bevoegde autoriteit, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) In de biovigilantie bestaat er een verplichting tot melden van ernstige ongewenste bijwerkingen (graad # of meer) en ernstige ongewenste voorvallen die mogelijk een relatie hebben met de kwaliteit en/of veiligheid van menselijke weefsels en cellen In ieder geval betreffende weefselinstelling en door de weefselinstelling aan de bevoegde autoriteit, de IGZ##,##,## Melders kunnen een biovigilantie melding beschikbaar stellen aan de IGZ via het TRIP digitale meldsysteem TRIP draagt ook zorg voor het doorzetten van een melding bij het Europese platform voor het melden van Genetische afwijkingen “Rapid Alert system for human De werkgroep is van mening dat het wenselijk is dat er landelijk een uniforme registratie ter beschikking komt in de vorm van een jaarverslag De tabellen nodig voor het jaarverslag zijn in te Momenteel wordt een module KID in het landelijke specialistisch fertiliteit dossier (LSFD) ontwikkeld Hiermee zal er een enorme vooruitgang geboekt worden in de landelijke registratie # Bruyn JK (###) De Maatschappelijke ontwikkelingen rond KID Nederlands tijdschrift # Advies inzake kunstmatige voortplanting Den Haag Gezondheidsraad, ### # Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing (CBO) Advies medisch # Evaluatie Embryowet en Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting ZonMW Den Haag ## Europese richtlijn ###/##/EG, ###/##/EG van het Europees Parlement en <PERSOON> wat betreft bepaalde technische voorschriften voor het doneren, verkrijgen en testen van ## Het maximaal aantal kinderen, evaluatie van de huidige richtlijn De gezondheidsraad (###) ## Van donor tot donorkind ketenzorg en registratiesystematiek in de huidige Nederlandse fertiliteitsklinieken op orde Eindrapport van het inspectieonderzoek naar de ketenzorg in fertiliteitsklinieken bij kunstmatige donorbevruchting Inspectie voor de Gezondheidszorg, ## <PERSOON> effect of paternal age on assisted reproduction ##.
584
nvog
de IGZ##,##,## Melders kunnen een biovigilantie melding beschikbaar stellen aan de IGZ via het TRIP digitale meldsysteem TRIP draagt ook zorg voor het doorzetten van een melding bij het Europese platform voor het melden van Genetische afwijkingen “Rapid Alert system for human De werkgroep is van mening dat het wenselijk is dat er landelijk een uniforme registratie ter beschikking komt in de vorm van een jaarverslag De tabellen nodig voor het jaarverslag zijn in te Momenteel wordt een module KID in het landelijke specialistisch fertiliteit dossier (LSFD) ontwikkeld Hiermee zal er een enorme vooruitgang geboekt worden in de landelijke registratie # Bruyn JK (###) De Maatschappelijke ontwikkelingen rond KID Nederlands tijdschrift # Advies inzake kunstmatige voortplanting Den Haag Gezondheidsraad, ### # Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing (CBO) Advies medisch # Evaluatie Embryowet en Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting ZonMW Den Haag ## Europese richtlijn ###/##/EG, ###/##/EG van het Europees Parlement en <PERSOON> wat betreft bepaalde technische voorschriften voor het doneren, verkrijgen en testen van ## Het maximaal aantal kinderen, evaluatie van de huidige richtlijn De gezondheidsraad (###) ## Van donor tot donorkind ketenzorg en registratiesystematiek in de huidige Nederlandse fertiliteitsklinieken op orde Eindrapport van het inspectieonderzoek naar de ketenzorg in fertiliteitsklinieken bij kunstmatige donorbevruchting Inspectie voor de Gezondheidszorg, ## <PERSOON> effect of paternal age on assisted reproduction ## Up to date (###) ## Standpunt geassisteerde voortplanting en infecties (WEBLINK) ## Recommendations for gamete and embryo donation a committee opinion ## <PERSOON> Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine and the Practice ## Committee of the Society for Assisted Reproductive Technology & American Society for Reproductive ## Medicine and Society for Assisted Reproductive Technology, Birmingham, Alabama, replaces the ## document titled, ‘‘### Guidelines for Gamete and <PERSOON>,’’ ## last published in Fertil Steril ###;## S##–## ” by American Society for <PERSOON> S vanberg Who becomes a sperm donor personality characteristics in a ## Leerboek medische genetica, ### <PERSOON> e a , ISBN <TELEFOONNUMMER>### (e-book) ## Evolving minimum standards in responsible international sperm donor offspring quota <PERSOON> of offspring searching for and contacting their donor siblings and donor <PERSOON> and <PERSOON> donation parents’ experiences of searching for their child’s donor siblings and donor Human Reproduction, Vol ##, ###– ## RICHTLIJN ###/##/EG VAN DE COMMISSIE (Richtlijn ###/##/EG) van het Europees Parlement en <PERSOON> wat betreft de traceerbaarheidsvereisten, de melding van ernstige.
609
nvog
Standpunt geassisteerde voortplanting en infecties (WEBLINK) ## Recommendations for gamete and embryo donation a committee opinion ## <PERSOON> Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine and the Practice ## Committee of the Society for Assisted Reproductive Technology & American Society for Reproductive ## Medicine and Society for Assisted Reproductive Technology, Birmingham, Alabama, replaces the ## document titled, ‘‘### Guidelines for Gamete and <PERSOON>,’’ ## last published in Fertil Steril ###;## S##–## ” by American Society for <PERSOON> S vanberg Who becomes a sperm donor personality characteristics in a ## Leerboek medische genetica, ### <PERSOON> e a , ISBN <TELEFOONNUMMER>### (e-book) ## Evolving minimum standards in responsible international sperm donor offspring quota <PERSOON> of offspring searching for and contacting their donor siblings and donor <PERSOON> and <PERSOON> donation parents’ experiences of searching for their child’s donor siblings and donor Human Reproduction, Vol ##, ###– ## RICHTLIJN ###/##/EG VAN DE COMMISSIE (Richtlijn ###/##/EG) van het Europees Parlement en <PERSOON> wat betreft de traceerbaarheidsvereisten, de melding van ernstige het coderen, bewerken, preserveren, bewaren en distribueren van menselijke weefsels en Dit standpunt is geaccordeerd in april ### door het bestuur van de NVOG Een standpunt is een document dat ingaat op een actuele (zorg)vraag en tijdelijk richting geeft aan zorgverleners en -gebruikers wanneer een richtlijn ontbreekt of niet meer up-to-date is Een dergelijk document wordt dan ad hoc en versneld opgesteld door een wetenschappelijke vereniging en kan worden gebruikt als voorloper van een (nieuwe of herziene) richtlijn of alsmede voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht hebben De NVOG stelt zich daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op met het Bureau van In <LOCATIE> zijn veel mensen met een onvervulde kinderwens Dit zijn bijvoorbeeld paren waarbij de man geen spermacellen heeft, maar ook alleenstaande of lesbische vrouwen Deze "wensouders" ervaren hun kinderloosheid als een groot gemis in hun verder vaak gelukkige leven Dit kan veel emotionele stress veroorzaken Behandeling met donorsperma kan een oplossing voor deze vorm van Er is een toenemende vraag naar behandeling met donorsperma Het aantal kinderen dat per donor verwekt mag worden, is beperkt tot ## gezinnen Daarom is het belangrijk dat er voldoende donoren zijn Mannen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar die lichamelijk en geestelijk gezond zijn en sperma hebben van goede kwaliteit Ze zijn bereid om voor een periode van # tot <LEEFTIJD> jaar op regelmatige basis sperma te doneren en.
581
nvog
menselijke weefsels en Dit standpunt is geaccordeerd in april ### door het bestuur van de NVOG Een standpunt is een document dat ingaat op een actuele (zorg)vraag en tijdelijk richting geeft aan zorgverleners en -gebruikers wanneer een richtlijn ontbreekt of niet meer up-to-date is Een dergelijk document wordt dan ad hoc en versneld opgesteld door een wetenschappelijke vereniging en kan worden gebruikt als voorloper van een (nieuwe of herziene) richtlijn of alsmede voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht hebben De NVOG stelt zich daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op met het Bureau van In <LOCATIE> zijn veel mensen met een onvervulde kinderwens Dit zijn bijvoorbeeld paren waarbij de man geen spermacellen heeft, maar ook alleenstaande of lesbische vrouwen Deze "wensouders" ervaren hun kinderloosheid als een groot gemis in hun verder vaak gelukkige leven Dit kan veel emotionele stress veroorzaken Behandeling met donorsperma kan een oplossing voor deze vorm van Er is een toenemende vraag naar behandeling met donorsperma Het aantal kinderen dat per donor verwekt mag worden, is beperkt tot ## gezinnen Daarom is het belangrijk dat er voldoende donoren zijn Mannen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar die lichamelijk en geestelijk gezond zijn en sperma hebben van goede kwaliteit Ze zijn bereid om voor een periode van # tot <LEEFTIJD> jaar op regelmatige basis sperma te doneren en Zij zorgen ervoor dat zij in de periode van spermadonatie geen verhoogd risico lopen op het krijgen van deze Spermadonoren willen spermadonor zijn vanuit een onzelfzuchtig oogpunt Spermadonoren zijn niet de wettelijke of sociale vader van het kind dat ontstaat uit behandelingen met donorsperma Er bestaat geen familierechtelijke band In <LOCATIE> is in de wet “Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting” van <DATUM> vastgelegd, dat kinderen het recht hebben om te weten van wie ze afstammen Zodra er een zwangerschap is ontstaan uit een behandeling met donorsperma, worden zowel de moeder als de donor aangemeld bij de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting van het ministerie van VWS (hierna genoemd de Stichting) Aan spermadonoren wordt gevraagd een zogenaamd donorpaspoort in te vullen In dit paspoort staan identificerende en sociale gegevens, uiterlijke kenmerken, karaktereigenschappen en hobby’s van de donor Deze gegevens uit het donorpaspoort worden ook doorgegeven aan de Stichting De Stichting verstrekt uiterlijke en sociale donorgegevens aan de ouders van donorkinderen en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar ook aan de donorkinderen zelf Hiermee kan voor een deel antwoord gegeven worden op de afstammingsvragen Vanaf de leeftijd van persoonsidentificerende gegevens van de donor zijn alleen door het kind op te vragen en niet door de ouders Indien het donorkind contact wenst, wordt hierover via de Stichting tussen donor en kind bemiddeld De Stichting verstrekt ook medische gegevens van donoren en kinderen op aanvraag van (WEBLINK), kunt u informatie vinden over hoe de Stichting met donorgegevens omgaat.
558
nvog
dat zij in de periode van spermadonatie geen verhoogd risico lopen op het krijgen van deze Spermadonoren willen spermadonor zijn vanuit een onzelfzuchtig oogpunt Spermadonoren zijn niet de wettelijke of sociale vader van het kind dat ontstaat uit behandelingen met donorsperma Er bestaat geen familierechtelijke band In <LOCATIE> is in de wet “Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting” van <DATUM> vastgelegd, dat kinderen het recht hebben om te weten van wie ze afstammen Zodra er een zwangerschap is ontstaan uit een behandeling met donorsperma, worden zowel de moeder als de donor aangemeld bij de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting van het ministerie van VWS (hierna genoemd de Stichting) Aan spermadonoren wordt gevraagd een zogenaamd donorpaspoort in te vullen In dit paspoort staan identificerende en sociale gegevens, uiterlijke kenmerken, karaktereigenschappen en hobby’s van de donor Deze gegevens uit het donorpaspoort worden ook doorgegeven aan de Stichting De Stichting verstrekt uiterlijke en sociale donorgegevens aan de ouders van donorkinderen en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar ook aan de donorkinderen zelf Hiermee kan voor een deel antwoord gegeven worden op de afstammingsvragen Vanaf de leeftijd van persoonsidentificerende gegevens van de donor zijn alleen door het kind op te vragen en niet door de ouders Indien het donorkind contact wenst, wordt hierover via de Stichting tussen donor en kind bemiddeld De Stichting verstrekt ook medische gegevens van donoren en kinderen op aanvraag van (WEBLINK), kunt u informatie vinden over hoe de Stichting met donorgegevens omgaat U schrijft zich in bij de instelling waaraan het Fertiliteitslaboratorium verbonden is Hiervoor dient u uw legitimatie mee te nemen U krijgt een intakegesprek met een medewerker van het Fertiliteitslaboratorium In dit gesprek geven we algemene informatie en stellen we u vragen over uw uiterlijke kenmerken, uw studie, beroep, leefsituatie en of u tot een risicogroep behoort met betrekking tot seksueel overdraagbare aandoeningen, zoals HIV en Hepatitis U produceert sperma zodat we kunnen kijken of de kwaliteit voldoende is om spermadonor te worden Er is bij het Fertiliteitslaboratorium een speciale ruimte om sperma te produceren De kwaliteit van het sperma is het beste als u twee tot zeven dagen seksuele onthouding hebt gehad U kunt enkele dagen later bellen om te horen of de kwaliteit van het sperma geschikt is voor donorschap Afspraak met arts van Klinische Genetica en met counselor Als de kwaliteit van uw sperma geschikt is, kunt u een afspraak maken voor een gesprek met een arts van de afdeling Klinische Genetica Het doel van dit gesprek is te achterhalen of er ernstige, erfelijke aandoeningen in de familie voorkomen Als dat zo is dan kunt u geen spermadonor worden Ook wordt u gevraagd een afspraak te maken bij onze counselor Zij bespreekt met u de consequenties van het donorschap voor uzelf, zodat u weloverwogen kunt besluiten of u spermadonor wilt worden Er wordt contact met u opgenomen zodra de uitslag van Klinische Genetica bekend is Het kan zijn dat.
539
nvog
zich in bij de instelling waaraan het Fertiliteitslaboratorium verbonden is Hiervoor dient u uw legitimatie mee te nemen U krijgt een intakegesprek met een medewerker van het Fertiliteitslaboratorium In dit gesprek geven we algemene informatie en stellen we u vragen over uw uiterlijke kenmerken, uw studie, beroep, leefsituatie en of u tot een risicogroep behoort met betrekking tot seksueel overdraagbare aandoeningen, zoals HIV en Hepatitis U produceert sperma zodat we kunnen kijken of de kwaliteit voldoende is om spermadonor te worden Er is bij het Fertiliteitslaboratorium een speciale ruimte om sperma te produceren De kwaliteit van het sperma is het beste als u twee tot zeven dagen seksuele onthouding hebt gehad U kunt enkele dagen later bellen om te horen of de kwaliteit van het sperma geschikt is voor donorschap Afspraak met arts van Klinische Genetica en met counselor Als de kwaliteit van uw sperma geschikt is, kunt u een afspraak maken voor een gesprek met een arts van de afdeling Klinische Genetica Het doel van dit gesprek is te achterhalen of er ernstige, erfelijke aandoeningen in de familie voorkomen Als dat zo is dan kunt u geen spermadonor worden Ook wordt u gevraagd een afspraak te maken bij onze counselor Zij bespreekt met u de consequenties van het donorschap voor uzelf, zodat u weloverwogen kunt besluiten of u spermadonor wilt worden Er wordt contact met u opgenomen zodra de uitslag van Klinische Genetica bekend is Het kan zijn dat In dat geval duurt het langer voordat bekend wordt of u verder kunt met het intaketraject Na het bezoek aan klinische genetica en de counselor volgt een tweede bezoek aan het Fertiliteitslaboratorium Bij dit bezoek produceert u voor de tweede keer sperma voor invriezen; levert u urine in voor onderzoek op chlamydia en gonorroe; gaat u naar de afdeling bloedafname, waar bloed afgenomen wordt voor onderzoek op HIV, HTLV, Hepatitis B en C, lues en CMV; en krijgt u een donorpaspoort mee om in te vullen Zodra de bloed- en urine-uitslagen bekend zijn, hoort u of u bent aangenomen als spermadonor De hele intakeprocedure duurt ongeveer twee maanden Aan donoren wordt gevraagd één tot twee jaar te doneren Dit houdt ## tot ### donaties in De meeste donoren komen wekelijks of om de week langs voor een donatie U kunt zelf aangeven op welke dagen en op welk tijdstip u langs wilt komen Doneren is mogelijk op werkdagen tussen # ## en ## ## uur In de periode dat u sperma doneert wordt er regelmatig een bloed- en urineonderzoek uitgevoerd Sommige aandoeningen hebben een incubatietijd van enkele maanden Daarom wordt het ingevroren sperma pas vrijgegeven en gebruikt voor inseminaties als de bloedtesten een half jaar later nog steeds negatief zijn Urineonderzoek wordt elke drie maanden uitgevoerd U wordt op de hoogte gebracht van Als de eerste ingevroren donaties vrijkomen voor gebruik, wordt u gevraagd een donorcontract te.
541
nvog
dat geval duurt het langer voordat bekend wordt of u verder kunt met het intaketraject Na het bezoek aan klinische genetica en de counselor volgt een tweede bezoek aan het Fertiliteitslaboratorium Bij dit bezoek produceert u voor de tweede keer sperma voor invriezen; levert u urine in voor onderzoek op chlamydia en gonorroe; gaat u naar de afdeling bloedafname, waar bloed afgenomen wordt voor onderzoek op HIV, HTLV, Hepatitis B en C, lues en CMV; en krijgt u een donorpaspoort mee om in te vullen Zodra de bloed- en urine-uitslagen bekend zijn, hoort u of u bent aangenomen als spermadonor De hele intakeprocedure duurt ongeveer twee maanden Aan donoren wordt gevraagd één tot twee jaar te doneren Dit houdt ## tot ### donaties in De meeste donoren komen wekelijks of om de week langs voor een donatie U kunt zelf aangeven op welke dagen en op welk tijdstip u langs wilt komen Doneren is mogelijk op werkdagen tussen # ## en ## ## uur In de periode dat u sperma doneert wordt er regelmatig een bloed- en urineonderzoek uitgevoerd Sommige aandoeningen hebben een incubatietijd van enkele maanden Daarom wordt het ingevroren sperma pas vrijgegeven en gebruikt voor inseminaties als de bloedtesten een half jaar later nog steeds negatief zijn Urineonderzoek wordt elke drie maanden uitgevoerd U wordt op de hoogte gebracht van Als de eerste ingevroren donaties vrijkomen voor gebruik, wordt u gevraagd een donorcontract te registratie bij de Stichting Ook wordt vastgelegd voor hoeveel gezinnen uw sperma gebruikt mag gaan worden, met een maximum van ## gezinnen U mag ook voor minder gezinnen kiezen Ten slotte krijgt u de mogelijkheid om een wilsbeschikking te tekenen, waarin staat aangegeven of er wel of niet gebruik mag worden gemaakt van uw ingevroren sperma na uw overlijden Sperma van overleden donoren wordt nooit gebruikt voor nieuwe gezinnen maar wel, indien de donor en de ontvangster daarmee akkoord zijn, voor #e of #e kinderen in gezinnen die reeds een kind hebben van de betreffende donor Na het tekenen van de overeenkomst, kan het sperma gebruikt gaan worden voor inseminaties Dit is U wordt geïnformeerd zodra er voldoende sperma van u is ingevroren en opgeslagen U mag zelf ook Het is belangrijk dat u een half jaar na uw allerlaatste donatie nog eenmaal bij ons langskomt om bloed te laten prikken voor het vrijgeven van de laatste donaties Tijdens dit laatste bezoek krijgt u ook een afsluitend gesprek met een klinisch embryoloog/arts over uw ervaringen als donor en uw verwachtingen U mag altijd contact opnemen om te vragen of het sperma al gebruikt is en of er kinderen geboren zijn Het Fertiliteitslaboratorium houdt u hier niet actief van op de hoogte, u dient zelf contact op te nemen De Stichting bemiddelt in contact tussen donorkinderen en hun donoren Er kunnen speciale situaties zijn, waarin wij contact met u op willen nemen, bijvoorbeeld als er aanleiding.
548
nvog
wordt vastgelegd voor hoeveel gezinnen uw sperma gebruikt mag gaan worden, met een maximum van ## gezinnen U mag ook voor minder gezinnen kiezen Ten slotte krijgt u de mogelijkheid om een wilsbeschikking te tekenen, waarin staat aangegeven of er wel of niet gebruik mag worden gemaakt van uw ingevroren sperma na uw overlijden Sperma van overleden donoren wordt nooit gebruikt voor nieuwe gezinnen maar wel, indien de donor en de ontvangster daarmee akkoord zijn, voor #e of #e kinderen in gezinnen die reeds een kind hebben van de betreffende donor Na het tekenen van de overeenkomst, kan het sperma gebruikt gaan worden voor inseminaties Dit is U wordt geïnformeerd zodra er voldoende sperma van u is ingevroren en opgeslagen U mag zelf ook Het is belangrijk dat u een half jaar na uw allerlaatste donatie nog eenmaal bij ons langskomt om bloed te laten prikken voor het vrijgeven van de laatste donaties Tijdens dit laatste bezoek krijgt u ook een afsluitend gesprek met een klinisch embryoloog/arts over uw ervaringen als donor en uw verwachtingen U mag altijd contact opnemen om te vragen of het sperma al gebruikt is en of er kinderen geboren zijn Het Fertiliteitslaboratorium houdt u hier niet actief van op de hoogte, u dient zelf contact op te nemen De Stichting bemiddelt in contact tussen donorkinderen en hun donoren Er kunnen speciale situaties zijn, waarin wij contact met u op willen nemen, bijvoorbeeld als er aanleiding Daarom is het belangrijk dat u ons op de hoogte houdt van Het is in <LOCATIE> niet geoorloofd om te betalen voor spermadonaties Wel krijgt u, indien u goedgekeurd bent als spermadonor, voor ieder bezoek aan het Fertiliteitslaboratorium een Zo ja, staat of stond u elders ingeschreven bij een spermabank? Zo ja, hoeveel donorkinderen zijn er met uw sperma verwekt? Vragen over blootstelling aan stoffen die invloed hebben op de vruchtbaarheid Zijn of waren uw kinderen, waarvan u de sociale vader bent, Wat is de hoogste opleiding die u met een diploma heeft afgesloten? Indien ja, graag aangeven welke aandoening bij wie in de familie Heeft u nog aanvullende informatie waarvan u denkt dat dit van belang is? aan de ene zijde, nader te noemen ……………… (naam instelling) en de heer…………… , partij aan de andere zijde, nader te noemen de donor, gaan de volgende overeenkomst aan # De donor stelt met deze overeenkomst zijn sperma ter beschikking van # De donor stelt geen eisen aan de vruchtbaarheidsbehandelingen die uitgevoerd worden # De donor doneert zijn sperma in principe voor ## gezinnen Hierna wordt de opslag ten behoeve van vruchtbaarheidsbehandelingen beëindigd De donor mag een lager maximum aantal gezinnen aangeven De ………… (naam instelling) zal zich houden aan het lager # De donor is op de hoogte dat het aantal kinderen geboren uit ## gezinnen niet van te # De donor heeft het recht informatie op te vragen over het aantal geboren kinderen en in ………….
592
nvog
u ons op de hoogte houdt van Het is in <LOCATIE> niet geoorloofd om te betalen voor spermadonaties Wel krijgt u, indien u goedgekeurd bent als spermadonor, voor ieder bezoek aan het Fertiliteitslaboratorium een Zo ja, staat of stond u elders ingeschreven bij een spermabank? Zo ja, hoeveel donorkinderen zijn er met uw sperma verwekt? Vragen over blootstelling aan stoffen die invloed hebben op de vruchtbaarheid Zijn of waren uw kinderen, waarvan u de sociale vader bent, Wat is de hoogste opleiding die u met een diploma heeft afgesloten? Indien ja, graag aangeven welke aandoening bij wie in de familie Heeft u nog aanvullende informatie waarvan u denkt dat dit van belang is? aan de ene zijde, nader te noemen ……………… (naam instelling) en de heer…………… , partij aan de andere zijde, nader te noemen de donor, gaan de volgende overeenkomst aan # De donor stelt met deze overeenkomst zijn sperma ter beschikking van # De donor stelt geen eisen aan de vruchtbaarheidsbehandelingen die uitgevoerd worden # De donor doneert zijn sperma in principe voor ## gezinnen Hierna wordt de opslag ten behoeve van vruchtbaarheidsbehandelingen beëindigd De donor mag een lager maximum aantal gezinnen aangeven De ………… (naam instelling) zal zich houden aan het lager # De donor is op de hoogte dat het aantal kinderen geboren uit ## gezinnen niet van te # De donor heeft het recht informatie op te vragen over het aantal geboren kinderen en in ………… brengen van een zwangerschap van een eerste kind tot de donorleeftijd van <LEEFTIJD> jaar De overeenkomst komt te vervallen zodra de donor de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bereikt Hierna # Indien het sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s niet meer voor vruchtbaarheidsbehandelingen in aanmerking komen, bestaat er de mogelijkheid om deze te bestemmen voor wetenschappelijk onderzoek Indien dit het geval is, zal donor zal gevraagd worden een apart contract te tekenen # De donor is op de hoogte van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting en gaat ermee akkoord dat zijn persoonlijke gegevens, zoals vastgelegd in het donorpaspoort, # De donor is ervan op de hoogte dat alle zwangerschappen die ontstaan met behulp van zijn sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s worden geregistreerd bij de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting Kinderen die geboren worden na kunstmatige bevruchting met donorgameten kunnen vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bij deze stichting om de persoonsidentificerende gegevens van de donor verzoeken Overige gegevens uit het donorpaspoort worden door de Stichting op verzoek verstrekt aan donorkinderen vanaf <DATUM> De donor gaat ermee akkoord dat zijn bloed regelmatig getest wordt op de aanwezigheid van antistoffen tegen het Hepatitis B- en C-virus, HTLV en HIV en lues, en dat hij getest ## De donor gaat ermee akkoord dat alle afwijkende resultaten gevonden bij de donor tijdens lichamelijk en/of aanvullend bloed en/of genetisch onderzoek met hem besproken zullen ## Indien afwijkingen bij door spermadonatie ontstane zwangerschap(pen) worden gevonden.
605
nvog
een eerste kind tot de donorleeftijd van <LEEFTIJD> jaar De overeenkomst komt te vervallen zodra de donor de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bereikt Hierna # Indien het sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s niet meer voor vruchtbaarheidsbehandelingen in aanmerking komen, bestaat er de mogelijkheid om deze te bestemmen voor wetenschappelijk onderzoek Indien dit het geval is, zal donor zal gevraagd worden een apart contract te tekenen # De donor is op de hoogte van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting en gaat ermee akkoord dat zijn persoonlijke gegevens, zoals vastgelegd in het donorpaspoort, # De donor is ervan op de hoogte dat alle zwangerschappen die ontstaan met behulp van zijn sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s worden geregistreerd bij de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting Kinderen die geboren worden na kunstmatige bevruchting met donorgameten kunnen vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bij deze stichting om de persoonsidentificerende gegevens van de donor verzoeken Overige gegevens uit het donorpaspoort worden door de Stichting op verzoek verstrekt aan donorkinderen vanaf <DATUM> De donor gaat ermee akkoord dat zijn bloed regelmatig getest wordt op de aanwezigheid van antistoffen tegen het Hepatitis B- en C-virus, HTLV en HIV en lues, en dat hij getest ## De donor gaat ermee akkoord dat alle afwijkende resultaten gevonden bij de donor tijdens lichamelijk en/of aanvullend bloed en/of genetisch onderzoek met hem besproken zullen ## Indien afwijkingen bij door spermadonatie ontstane zwangerschap(pen) worden gevonden van op de hoogte gesteld ………… (naam instelling) kan de donor verzoeken mee te ## De donor verplicht zich om nieuwe gegevens omtrent erfelijke aandoeningen bij zichzelf, zijn nageslacht of in zijn directe familie, direct aan ………… (naam instelling) door te geven Het sperma van een donor die tegen genetisch testen of het doorgeven van dergelijke informatie bezwaar maakt, kan niet (langer) voor donorinseminatie gebruikt ## De donor houdt zich na de laatste donatie beschikbaar voor overleg met………… (naam instelling) indien dat nodig mocht zijn Hiertoe zal de donor adreswijzigingen doorgeven ## De donor kan te allen tijde, zonder opgaaf van reden, deze overeenkomst intrekken en verzoeken tot vernietiging van het sperma Het sperma van donor zal dan niet langer worden ingezet Dit geldt niet voor embryo’s die met zijn sperma tot stand gebracht zijn De donor is er van op de hoogte dat de rechten van reeds verwekte donorkinderen en hun ouders op toegang tot donorinformatie zoals beschreven in de Wet donorinseminatie ## De donor is er van op de hoogte dat, indien hij zijn toestemming tot gebruik van zijn sperma heeft terug getrokken, dat ………… (naam instelling) hem zal verzoeken een ## De donor verklaart dat hij geen spermadonor is in een ander <INSTELLING> dan ………… (naam instelling) en dit ook in de toekomst niet zal worden De donor verklaart zich nu en in de toekomst niet aan te bieden als spermadonor via internet of andere kanalen en verklaart dit ook in het verleden niet te hebben gedaan ##.
618
nvog
instelling) kan de donor verzoeken mee te ## De donor verplicht zich om nieuwe gegevens omtrent erfelijke aandoeningen bij zichzelf, zijn nageslacht of in zijn directe familie, direct aan ………… (naam instelling) door te geven Het sperma van een donor die tegen genetisch testen of het doorgeven van dergelijke informatie bezwaar maakt, kan niet (langer) voor donorinseminatie gebruikt ## De donor houdt zich na de laatste donatie beschikbaar voor overleg met………… (naam instelling) indien dat nodig mocht zijn Hiertoe zal de donor adreswijzigingen doorgeven ## De donor kan te allen tijde, zonder opgaaf van reden, deze overeenkomst intrekken en verzoeken tot vernietiging van het sperma Het sperma van donor zal dan niet langer worden ingezet Dit geldt niet voor embryo’s die met zijn sperma tot stand gebracht zijn De donor is er van op de hoogte dat de rechten van reeds verwekte donorkinderen en hun ouders op toegang tot donorinformatie zoals beschreven in de Wet donorinseminatie ## De donor is er van op de hoogte dat, indien hij zijn toestemming tot gebruik van zijn sperma heeft terug getrokken, dat ………… (naam instelling) hem zal verzoeken een ## De donor verklaart dat hij geen spermadonor is in een ander <INSTELLING> dan ………… (naam instelling) en dit ook in de toekomst niet zal worden De donor verklaart zich nu en in de toekomst niet aan te bieden als spermadonor via internet of andere kanalen en verklaart dit ook in het verleden niet te hebben gedaan ## De donor stelt met deze overeenkomst zijn sperma ter beschikking van ………… (naam instelling) beperkt het gebruik van sperma van een eigen donor voor het Indien het sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s niet meer voor vruchtbaarheidsbehandelingen in aanmerking komen, bestaat er de mogelijkheid om deze te bestemmen voor wetenschappelijk onderzoek Indien dit het geval is, zal ………… (naam instelling) te allen tijde de donor en de recipiente beiden hiervoor om toestemming vragen De donor is op de hoogte van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting en gaat ermee akkoord dat zijn persoonlijke gegevens, zoals vastgelegd in het donorpaspoort, worden De donor is ervan op de hoogte dat alle zwangerschappen die ontstaan met behulp van zijn bevruchting met donorgameten kunnen vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bij deze stichting om de persoonsidentificerende gegevens van de donor verzoeken Overige gegevens uit het donorpaspoort worden door de Stichting op verzoek verstrekt aan donorkinderen vanaf <LEEFTIJD> jaar, De donor gaat ermee akkoord dat zijn bloed regelmatig getest wordt op de aanwezigheid van antistoffen tegen het Hepatitis B- en C-virus, HTLV, HIV en lues, en dat hij getest wordt op De donor gaat ermee akkoord dat alle afwijkende resultaten gevonden bij de donor tijdens lichamelijk en/of aanvullend bloed en/of genetisch onderzoek met hem besproken zullen worden Indien afwijkingen bij door spermadonatie ontstane zwangerschap(pen) worden gevonden die wijzen op een genetische overdraagbaarheid via de donor, wordt de donor hier altijd van op de hoogte gesteld ………….
619
nvog
De donor stelt met deze overeenkomst zijn sperma ter beschikking van ………… (naam instelling) beperkt het gebruik van sperma van een eigen donor voor het Indien het sperma of daaruit tot stand gebrachte embryo’s niet meer voor vruchtbaarheidsbehandelingen in aanmerking komen, bestaat er de mogelijkheid om deze te bestemmen voor wetenschappelijk onderzoek Indien dit het geval is, zal ………… (naam instelling) te allen tijde de donor en de recipiente beiden hiervoor om toestemming vragen De donor is op de hoogte van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting en gaat ermee akkoord dat zijn persoonlijke gegevens, zoals vastgelegd in het donorpaspoort, worden De donor is ervan op de hoogte dat alle zwangerschappen die ontstaan met behulp van zijn bevruchting met donorgameten kunnen vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar bij deze stichting om de persoonsidentificerende gegevens van de donor verzoeken Overige gegevens uit het donorpaspoort worden door de Stichting op verzoek verstrekt aan donorkinderen vanaf <LEEFTIJD> jaar, De donor gaat ermee akkoord dat zijn bloed regelmatig getest wordt op de aanwezigheid van antistoffen tegen het Hepatitis B- en C-virus, HTLV, HIV en lues, en dat hij getest wordt op De donor gaat ermee akkoord dat alle afwijkende resultaten gevonden bij de donor tijdens lichamelijk en/of aanvullend bloed en/of genetisch onderzoek met hem besproken zullen worden Indien afwijkingen bij door spermadonatie ontstane zwangerschap(pen) worden gevonden die wijzen op een genetische overdraagbaarheid via de donor, wordt de donor hier altijd van op de hoogte gesteld ………… De donor verplicht zich om nieuwe gegevens omtrent erfelijke aandoeningen bij zichzelf, zijn nageslacht of in zijn directe familie, direct aan ………… (naam instelling) door te geven Het sperma van een donor die tegen genetisch testen of het doorgeven van dergelijke informatie bezwaar maakt, kan niet (langer) voor donorinseminatie gebruikt worden De donor houdt zich na de laatste donatie beschikbaar voor overleg met………… (naam instelling) indien dat nodig mocht zijn Hiertoe zal de donor adreswijzigingen doorgeven aan De donor kan te allen tijde, zonder opgaaf van reden, deze overeenkomst intrekken en verzoeken tot vernietiging van het sperma Het sperma van donor zal dan niet langer worden ingezet Dit geldt niet voor embryo’s die met zijn sperma tot stand gebracht zijn De donor is er van op de hoogte dat de rechten van reeds verwekte donorkinderen en hun ouders op toegang tot De donor is er van op de hoogte dat, indien hij zijn toestemming tot gebruik van zijn sperma heeft terug getrokken, dat ………… (naam instelling) hem zal verzoeken een uitzondering De donor is ervan op de hoogte dat van hij voor maximaal ## gezinnen donor kan zijn De donor verklaart dat hij geen spermadonor is in een ander <INSTELLING> dan ………… (naam De donor verklaart zich nu en in de toekomst niet (langer) aan te bieden als spermadonor De donor geeft openheid van zaken indien hij reeds voor andere recipienten eigen donor is geweest en van hoeveel kinderen hij reeds de biologisch verwekker is (inclusief eigen kinderen).
610
nvog
bij zichzelf, zijn nageslacht of in zijn directe familie, direct aan ………… (naam instelling) door te geven Het sperma van een donor die tegen genetisch testen of het doorgeven van dergelijke informatie bezwaar maakt, kan niet (langer) voor donorinseminatie gebruikt worden De donor houdt zich na de laatste donatie beschikbaar voor overleg met………… (naam instelling) indien dat nodig mocht zijn Hiertoe zal de donor adreswijzigingen doorgeven aan De donor kan te allen tijde, zonder opgaaf van reden, deze overeenkomst intrekken en verzoeken tot vernietiging van het sperma Het sperma van donor zal dan niet langer worden ingezet Dit geldt niet voor embryo’s die met zijn sperma tot stand gebracht zijn De donor is er van op de hoogte dat de rechten van reeds verwekte donorkinderen en hun ouders op toegang tot De donor is er van op de hoogte dat, indien hij zijn toestemming tot gebruik van zijn sperma heeft terug getrokken, dat ………… (naam instelling) hem zal verzoeken een uitzondering De donor is ervan op de hoogte dat van hij voor maximaal ## gezinnen donor kan zijn De donor verklaart dat hij geen spermadonor is in een ander <INSTELLING> dan ………… (naam De donor verklaart zich nu en in de toekomst niet (langer) aan te bieden als spermadonor De donor geeft openheid van zaken indien hij reeds voor andere recipienten eigen donor is geweest en van hoeveel kinderen hij reeds de biologisch verwekker is (inclusief eigen kinderen) De instelling waar cryopreservatie van mannelijke geslachtcellen, nader te noemen zaadcellen, plaatsvindt, zijnde het ………… naam instelling gevestigd te……… , te dezer zake rechtsgeldig vertegenwoordigd door ………… naam verantwoordelijke persoon, partij aan de ene zijde in de hoedanigheid van bewaarnemer, nader te noemen de instelling, en de heer…………… partij aan de andere zijde, in de hoedanigheid van bewaargever, nader te noemen bewaargever, Bewaarnemer De instelling waar de opslag van de verkregen zaadcellen plaatsvindt om de mogelijkheid te bieden om op later tijdstip de gecryopreserveerde zaadcellen te gebruiken voor Bewaargever Degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, en ten behoeve van wie cryopreservatie van zaadcellen plaatsvindt om de mogelijkheid te hebben hiervan gebruik te maken voor een vruchtbaarheidsbehandeling ter vervulling van de eigen kinderwens Instelling waarin de man onder behandeling is voor het verkrijgen, cryopreserveren en opslaan Zaadcellen Mannelijke geslachtscellen afkomstig uit het sperma, de epididymis of Cryopreservatie Bewaring van biologisch materiaal, zoals zaadcellen, bij zeer lage temperatuur partij aan de andere zijde, in de hoedanigheid van bewaargever, nader te noemen Doel van de overeenkomst is te voorzien in bewaring, overdracht en vernietiging van zaadcellen en wel op een zodanige wijze dat de bewaargever daar op een later tijdstip gebruik van kan maken – met inachtneming van de voorschriften binnen de instelling – voor eigen voortplanting en/of om daaraan een andere bestemming te kunnen geven die in overeenstemming is met de Het proces van cryopreservatie geschiedt door een hiertoe gekwalificeerde medewerker van de instelling en conform de stand van de wetenschap, met als doel de kwaliteit van de zaadcellen zo.
628
nvog
noemen zaadcellen, plaatsvindt, zijnde het ………… naam instelling gevestigd te……… , te dezer zake rechtsgeldig vertegenwoordigd door ………… naam verantwoordelijke persoon, partij aan de ene zijde in de hoedanigheid van bewaarnemer, nader te noemen de instelling, en de heer…………… partij aan de andere zijde, in de hoedanigheid van bewaargever, nader te noemen bewaargever, Bewaarnemer De instelling waar de opslag van de verkregen zaadcellen plaatsvindt om de mogelijkheid te bieden om op later tijdstip de gecryopreserveerde zaadcellen te gebruiken voor Bewaargever Degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, en ten behoeve van wie cryopreservatie van zaadcellen plaatsvindt om de mogelijkheid te hebben hiervan gebruik te maken voor een vruchtbaarheidsbehandeling ter vervulling van de eigen kinderwens Instelling waarin de man onder behandeling is voor het verkrijgen, cryopreserveren en opslaan Zaadcellen Mannelijke geslachtscellen afkomstig uit het sperma, de epididymis of Cryopreservatie Bewaring van biologisch materiaal, zoals zaadcellen, bij zeer lage temperatuur partij aan de andere zijde, in de hoedanigheid van bewaargever, nader te noemen Doel van de overeenkomst is te voorzien in bewaring, overdracht en vernietiging van zaadcellen en wel op een zodanige wijze dat de bewaargever daar op een later tijdstip gebruik van kan maken – met inachtneming van de voorschriften binnen de instelling – voor eigen voortplanting en/of om daaraan een andere bestemming te kunnen geven die in overeenstemming is met de Het proces van cryopreservatie geschiedt door een hiertoe gekwalificeerde medewerker van de instelling en conform de stand van de wetenschap, met als doel de kwaliteit van de zaadcellen zo voor het tot stand brengen van een zwangerschap De instelling verbindt zich tot afgifte van (een deel van) de gecryopreserveerde zaadcellen ten behoeve van de doeleinden waartoe de bewaargever met inachtneming van ter zake geldende Het <INSTELLING> is niet verplicht tot het uitvoeren van fertiliteitsbehandelingen met de ingevroren Op verzoek van de bewaargever draagt de instelling de zaadcellen over aan een daartoe door de bewaargever aangewezen instelling die voldoet aan de wettelijke eisen voor het in bewaring Lid # Donatie van zaadcellen t b v fertiliteitsbehandeling van een ander Indien de bewaargever zelf geen gebruik meer wil maken van zijn ingevroren zaadcellen, kunnen zij worden gebruikt ten behoeve van een door de bewaargever aangewezen persoon met fertiliteitsproblemen Gegevens van de bewaargever zullen dan in geval van zwangerschap De instelling verbindt zich tot vernietiging van de gepreserveerde zaadcellen in geval de toestemming van de bewaargever voor verdere bewaring vervalt of de bewaargever om vernietiging verzoekt, in geval van beëindiging van de overeenkomst zonder dat de bewaargever heeft aangegeven welke bestemming er aan de zaadcellen gegeven moet worden en in geval van overlijden van de bewaargever – met uitzondering van de situatie bedoeld in artikel # De bewaargever is zich ervan bewust dat ondanks de inachtneming van de op grond van de huidige stand van de wetenschap vereiste kwaliteitsmaatregelen en buiten de schuld van de instelling het proces van cryopreservatie kan leiden tot kwaliteitsverlies van de zaadcellen De behandeling waarvoor de gecryopreserveerde zaadcellen gebruikt kunnen worden is afhankelijk.
576
nvog
voor het tot stand brengen van een zwangerschap De instelling verbindt zich tot afgifte van (een deel van) de gecryopreserveerde zaadcellen ten behoeve van de doeleinden waartoe de bewaargever met inachtneming van ter zake geldende Het <INSTELLING> is niet verplicht tot het uitvoeren van fertiliteitsbehandelingen met de ingevroren Op verzoek van de bewaargever draagt de instelling de zaadcellen over aan een daartoe door de bewaargever aangewezen instelling die voldoet aan de wettelijke eisen voor het in bewaring Lid # Donatie van zaadcellen t b v fertiliteitsbehandeling van een ander Indien de bewaargever zelf geen gebruik meer wil maken van zijn ingevroren zaadcellen, kunnen zij worden gebruikt ten behoeve van een door de bewaargever aangewezen persoon met fertiliteitsproblemen Gegevens van de bewaargever zullen dan in geval van zwangerschap De instelling verbindt zich tot vernietiging van de gepreserveerde zaadcellen in geval de toestemming van de bewaargever voor verdere bewaring vervalt of de bewaargever om vernietiging verzoekt, in geval van beëindiging van de overeenkomst zonder dat de bewaargever heeft aangegeven welke bestemming er aan de zaadcellen gegeven moet worden en in geval van overlijden van de bewaargever – met uitzondering van de situatie bedoeld in artikel # De bewaargever is zich ervan bewust dat ondanks de inachtneming van de op grond van de huidige stand van de wetenschap vereiste kwaliteitsmaatregelen en buiten de schuld van de instelling het proces van cryopreservatie kan leiden tot kwaliteitsverlies van de zaadcellen De behandeling waarvoor de gecryopreserveerde zaadcellen gebruikt kunnen worden is afhankelijk Hepatitis C hangt de behandeling waarvoor de gecryopreserveerde zaadcellen gebruikt kunnen De overeenkomst inzake cryopreservatie van zaadcellen begint nadat onderzoek van het sperma of van het materiaal afkomstig van testis of epididymis heeft uitgewezen dat er zaadcellen De overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van <LEEFTIJD> jaar gerekend vanaf de dag dat vastgesteld is dat er zaadcellen zijn, geschikt voor cryopreservatie De overeenkomst kan indien de bewaargever dat wenst – behoudens tussentijdse opzegging door de bewaarnemer – Na verstrijken van de duur van de overeenkomst stelt de bewaarnemer de bewaargever schriftelijk in de gelegenheid binnen # maanden aan te geven of hij de zaadcellen – in overeenstemming met wet- en regelgeving – langer wil bewaren, een andere bestemming wil geven of wil laten vernietigen Zonder schriftelijke reactie van de bewaargever zullen de zaadcellen worden bewaard en zullen de jaarlijkse opslagkosten worden gecontinueerd, met De bewaargever is te allen tijde bevoegd om de overeenkomst schriftelijk – per aangetekende brief met bericht van ontvangst – op te zeggen Schriftelijke opzegging is alleen mogelijk indien er een kopie van een legitimatiebewijs is meegestuurd De bewaarnemer stelt de bewaargever na opzegging schriftelijk in de gelegenheid om binnen # maanden aan te geven of hij aan de zaadcellen – in overeenstemming met wet- en regelgeving – een andere bestemming wil geven Indien de bewaargever geen andere bestemming aangeeft, zullen de in bewaring gegeven zaadcellen binnen de termijn van # maand worden vernietigd Lid # Bestemming van de zaadcellen bij opzegging door de bewaargever.
548
nvog
behandeling waarvoor de gecryopreserveerde zaadcellen gebruikt kunnen De overeenkomst inzake cryopreservatie van zaadcellen begint nadat onderzoek van het sperma of van het materiaal afkomstig van testis of epididymis heeft uitgewezen dat er zaadcellen De overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van <LEEFTIJD> jaar gerekend vanaf de dag dat vastgesteld is dat er zaadcellen zijn, geschikt voor cryopreservatie De overeenkomst kan indien de bewaargever dat wenst – behoudens tussentijdse opzegging door de bewaarnemer – Na verstrijken van de duur van de overeenkomst stelt de bewaarnemer de bewaargever schriftelijk in de gelegenheid binnen # maanden aan te geven of hij de zaadcellen – in overeenstemming met wet- en regelgeving – langer wil bewaren, een andere bestemming wil geven of wil laten vernietigen Zonder schriftelijke reactie van de bewaargever zullen de zaadcellen worden bewaard en zullen de jaarlijkse opslagkosten worden gecontinueerd, met De bewaargever is te allen tijde bevoegd om de overeenkomst schriftelijk – per aangetekende brief met bericht van ontvangst – op te zeggen Schriftelijke opzegging is alleen mogelijk indien er een kopie van een legitimatiebewijs is meegestuurd De bewaarnemer stelt de bewaargever na opzegging schriftelijk in de gelegenheid om binnen # maanden aan te geven of hij aan de zaadcellen – in overeenstemming met wet- en regelgeving – een andere bestemming wil geven Indien de bewaargever geen andere bestemming aangeeft, zullen de in bewaring gegeven zaadcellen binnen de termijn van # maand worden vernietigd Lid # Bestemming van de zaadcellen bij opzegging door de bewaargever a dienen te worden afgegeven aan een op grond van wet- en regelgeving tot handelingen met zaadcellen bevoegde andere instelling voor verdere bewaarneming dan wel voor gebruik b kunnen worden gebruikt ten behoeve van een voor de bewaargever bekende persoon Gegevens van de bewaargever zullen in geval van zwangerschap worden doorgegeven aan c kunnen worden aangewend voor gebruik in op grond van de Embryowet toelaatbaar De bewaarnemer is uitsluitend bevoegd eenzijdig met inachtneming van een opzegtermijn van # maanden de overeenkomst schriftelijk – per aangetekende brief met bericht van ontvangst – op a de bewaargever weigert de kosten verbonden aan de bewaarneming te voldoen, na daartoe schriftelijk bij aangetekende brief te zijn aangemaand door de bewaarnemer; b na verloop van <LEEFTIJD> jaar, tenzij de bewaargever binnen de # maanden opzegtermijn te kennen c op grond van nieuwe wetenschappelijke inzichten het langer bewaren van de zaadcellen om deze te kunnen gebruiken voor het doen ontstaan van een zwangerschap, niet meer zinvol De instelling nodigt bij de opzegging de bewaargever uit om binnen # maanden schriftelijk kenbaar te maken welke van de in artikel #, lid # genoemde bestemmingen aan de zaadcellen Na eenzijdige opzegging door de bewaarnemer zullen de zaadcellen worden vernietigd, tenzij de bewaargever binnen de gestelde termijn heeft aangegeven welke bestemming aan de zaadcellen Anders dan door eenzijdige opzegging eindigt de overeenkomst inzake cryopreservatie a door afgifte van alle zaadcellen door de bewaarnemer ten behoeve van het doel waartoe de.
549
nvog
afgegeven aan een op grond van wet- en regelgeving tot handelingen met zaadcellen bevoegde andere instelling voor verdere bewaarneming dan wel voor gebruik b kunnen worden gebruikt ten behoeve van een voor de bewaargever bekende persoon Gegevens van de bewaargever zullen in geval van zwangerschap worden doorgegeven aan c kunnen worden aangewend voor gebruik in op grond van de Embryowet toelaatbaar De bewaarnemer is uitsluitend bevoegd eenzijdig met inachtneming van een opzegtermijn van # maanden de overeenkomst schriftelijk – per aangetekende brief met bericht van ontvangst – op a de bewaargever weigert de kosten verbonden aan de bewaarneming te voldoen, na daartoe schriftelijk bij aangetekende brief te zijn aangemaand door de bewaarnemer; b na verloop van <LEEFTIJD> jaar, tenzij de bewaargever binnen de # maanden opzegtermijn te kennen c op grond van nieuwe wetenschappelijke inzichten het langer bewaren van de zaadcellen om deze te kunnen gebruiken voor het doen ontstaan van een zwangerschap, niet meer zinvol De instelling nodigt bij de opzegging de bewaargever uit om binnen # maanden schriftelijk kenbaar te maken welke van de in artikel #, lid # genoemde bestemmingen aan de zaadcellen Na eenzijdige opzegging door de bewaarnemer zullen de zaadcellen worden vernietigd, tenzij de bewaargever binnen de gestelde termijn heeft aangegeven welke bestemming aan de zaadcellen Anders dan door eenzijdige opzegging eindigt de overeenkomst inzake cryopreservatie a door afgifte van alle zaadcellen door de bewaarnemer ten behoeve van het doel waartoe de bewaarnemer de bewaargever in de gelegenheid om binnen # maanden schriftelijk aan te geven welke bestemming er aan de zaadcellen dient te worden gegeven Indien binnen genoemde termijn de bewaargever niet zo’n bestemming aanwijst, worden de zaadcellen vernietigd De bewaargever kan bij leven toestemming geven voor gebruik van de in bewaring gegeven a wetenschappelijk onderzoek naar onvruchtbaarheid met als doel de kans op zwangerschap b het bewerkstelligen van een zwangerschap ten behoeve van de partner; c het bewerkstelligen van een zwangerschap ten behoeve van een voor de bewaargever bekende persoon Gegevens van de bewaargever zullen in geval van zwangerschap worden Lid # Vernietiging indien geen toestemming tot nader gebruik De bewaarnemer zal binnen # maand nadat de bewaarnemer op de hoogte is geraakt van het overlijden van de bewaargever de in bewaring gegeven zaadcellen vernietigen indien van de overleden bewaargever in het kader van deze overeenkomst geen toestemming is verkregen De instelling draagt zorg voor een zorgvuldige wijze van cryopreservatie van de zaadcellen met inachtneming van de huidige stand van de wetenschap De bewaargever is zich er van bewust dat het proces van cryopreservatie buiten schuld van de instelling kan leiden tot kwaliteitsverlies van de zaadcellen De bewaargever aanvaardt het risico dat de staat waarin de zaadcellen zich bevinden aan het begin van de overeenkomst kan verschillen van die aan het einde van de <PERSOON> voor verkrijgen en invriezen van zaadcellen De kosten voor het bewerken en invriezen van sperma op medische indicatie zijn landelijk door.
529
nvog
aan te geven welke bestemming er aan de zaadcellen dient te worden gegeven Indien binnen genoemde termijn de bewaargever niet zo’n bestemming aanwijst, worden de zaadcellen vernietigd De bewaargever kan bij leven toestemming geven voor gebruik van de in bewaring gegeven a wetenschappelijk onderzoek naar onvruchtbaarheid met als doel de kans op zwangerschap b het bewerkstelligen van een zwangerschap ten behoeve van de partner; c het bewerkstelligen van een zwangerschap ten behoeve van een voor de bewaargever bekende persoon Gegevens van de bewaargever zullen in geval van zwangerschap worden Lid # Vernietiging indien geen toestemming tot nader gebruik De bewaarnemer zal binnen # maand nadat de bewaarnemer op de hoogte is geraakt van het overlijden van de bewaargever de in bewaring gegeven zaadcellen vernietigen indien van de overleden bewaargever in het kader van deze overeenkomst geen toestemming is verkregen De instelling draagt zorg voor een zorgvuldige wijze van cryopreservatie van de zaadcellen met inachtneming van de huidige stand van de wetenschap De bewaargever is zich er van bewust dat het proces van cryopreservatie buiten schuld van de instelling kan leiden tot kwaliteitsverlies van de zaadcellen De bewaargever aanvaardt het risico dat de staat waarin de zaadcellen zich bevinden aan het begin van de overeenkomst kan verschillen van die aan het einde van de <PERSOON> voor verkrijgen en invriezen van zaadcellen De kosten voor het bewerken en invriezen van sperma op medische indicatie zijn landelijk door Deze kosten zijn eenmalig en bedragen op <DATUM> € ##,## plus € ##,## per onderzochte portie De kosten voor het bewerken en invriezen van sperma op niet-medische indicatie bedragen op ##- ### € ###,## per onderzochte portie en zijn onafhankelijk van de kwaliteit van het ingevroren sperma Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het bewerken en invriezen van operatie berekend en bedragen op <DATUM> € ###,## Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het bewerken van een testisbiopt bij TESE worden per operatie berekend en bedragen per <DATUM> € ###,## Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het in bewaring houden van geslachtscellen zijn landelijk door de Nederlandse Zorgautoriteit vastgesteld en bedragen op <DATUM> € ##,## per kalenderjaar Deze kosten worden voor de afgesproken termijn van # kalenderjaar door de bewaargever vooraf voldaan De factuur heeft betrekking op de periode van <DATUM> tot en met <DATUM> ongeacht de datum De bewaargever stelt de bewaarnemer in geval van verhuizing gedurende de looptijd van de overeenkomst per aangetekende brief met bericht van ontvangst in kennis van haar nieuwe Indien de adreswijziging niet binnen een jaar na verhuizing aan de bewaarnemer is gemeld, is de bewaarnemer gerechtigd de bewaarovereenkomst te beëindigen en de zaadcellen te vernietigen De instelling is verplicht om correspondentie (waaronder aanmaningen en opzeggingen) te richten aan het adres van de bewaargever zoals vermeld in deze overeenkomst, tenzij de overeenkomstig lid # een nieuw adres aan de instelling kenbaar heeft gemaakt De instelling.
581
nvog
€ ##,## plus € ##,## per onderzochte portie De kosten voor het bewerken en invriezen van sperma op niet-medische indicatie bedragen op ##- ### € ###,## per onderzochte portie en zijn onafhankelijk van de kwaliteit van het ingevroren sperma Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het bewerken en invriezen van operatie berekend en bedragen op <DATUM> € ###,## Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het bewerken van een testisbiopt bij TESE worden per operatie berekend en bedragen per <DATUM> € ###,## Het betreft onverzekerde zorg De kosten voor het in bewaring houden van geslachtscellen zijn landelijk door de Nederlandse Zorgautoriteit vastgesteld en bedragen op <DATUM> € ##,## per kalenderjaar Deze kosten worden voor de afgesproken termijn van # kalenderjaar door de bewaargever vooraf voldaan De factuur heeft betrekking op de periode van <DATUM> tot en met <DATUM> ongeacht de datum De bewaargever stelt de bewaarnemer in geval van verhuizing gedurende de looptijd van de overeenkomst per aangetekende brief met bericht van ontvangst in kennis van haar nieuwe Indien de adreswijziging niet binnen een jaar na verhuizing aan de bewaarnemer is gemeld, is de bewaarnemer gerechtigd de bewaarovereenkomst te beëindigen en de zaadcellen te vernietigen De instelling is verplicht om correspondentie (waaronder aanmaningen en opzeggingen) te richten aan het adres van de bewaargever zoals vermeld in deze overeenkomst, tenzij de overeenkomstig lid # een nieuw adres aan de instelling kenbaar heeft gemaakt De instelling De bewaargever verklaart kennis te hebben genomen van de inhoud van deze Aantal kinderen per donor en het risico op consanguïniteit # <INSTELLING> voor Voortplantingsgeneeskunde, # Klinische Epidemiologie en <PERSOON>, In ### is er een berekening gemaakt over het aantal toegestane kinderen per spermadonor in <LOCATIE> (CBO rapport ###) Deze berekening is gebaseerd op het risico dat kinderen van dezelfde donor met elkaar een relatie aangaan zonder dat zij weten dat zij halfbroer/ halfzus zijn (consanguïniteit) Op dit moment is er vanuit de beroepsgroepen, maar ook vanuit VWS en de Gezondheidsraad, behoefte om deze berekening te herzien Er zijn sinds ### een groot aantal veranderingen opgetreden die deze berekening beïnvloeden De belangrijkste twee zijn het verbod op het gebruik van anonieme donoren en de samenstelling van de populatie vrouwen die een KID-behandeling ondergaat Spermadonoren zijn tegenwoordig niet meer anoniem maar worden geregistreerd bij een register Kinderen die ## zijn kunnen daar de persoon identificerende gegevens opvragen van de donor die gebruikt is Het is lastig een schatting te maken van het aantal dat dat ook daadwerkelijk doet Vroeger werd niet alle kinderen verteld dat ze KID-kind waren zeker ook omdat infertiliteit een taboe was en het echtpaar niet wilde laten merken dat zij een KIDkind hadden Tegenwoordig is <DATUM> van de wensmoeders lesbisch, <DATUM> alleenstaand en <DATUM> heteroseksueel We kunnen ervan uitgaan dat de eerste twee categorieën hun kinderen Om uit te rekenen welke risico’s er op dit moment zijn m b t.
615
nvog
van de inhoud van deze Aantal kinderen per donor en het risico op consanguïniteit # <INSTELLING> voor Voortplantingsgeneeskunde, # Klinische Epidemiologie en <PERSOON>, In ### is er een berekening gemaakt over het aantal toegestane kinderen per spermadonor in <LOCATIE> (CBO rapport ###) Deze berekening is gebaseerd op het risico dat kinderen van dezelfde donor met elkaar een relatie aangaan zonder dat zij weten dat zij halfbroer/ halfzus zijn (consanguïniteit) Op dit moment is er vanuit de beroepsgroepen, maar ook vanuit VWS en de Gezondheidsraad, behoefte om deze berekening te herzien Er zijn sinds ### een groot aantal veranderingen opgetreden die deze berekening beïnvloeden De belangrijkste twee zijn het verbod op het gebruik van anonieme donoren en de samenstelling van de populatie vrouwen die een KID-behandeling ondergaat Spermadonoren zijn tegenwoordig niet meer anoniem maar worden geregistreerd bij een register Kinderen die ## zijn kunnen daar de persoon identificerende gegevens opvragen van de donor die gebruikt is Het is lastig een schatting te maken van het aantal dat dat ook daadwerkelijk doet Vroeger werd niet alle kinderen verteld dat ze KID-kind waren zeker ook omdat infertiliteit een taboe was en het echtpaar niet wilde laten merken dat zij een KIDkind hadden Tegenwoordig is <DATUM> van de wensmoeders lesbisch, <DATUM> alleenstaand en <DATUM> heteroseksueel We kunnen ervan uitgaan dat de eerste twee categorieën hun kinderen Om uit te rekenen welke risico’s er op dit moment zijn m b t rekenformule voorgesteld Vervolgens wordt het risico op consanguïniteit bepaald op basis In <LOCATIE> worden er jaarlijks Z(t) KIDs geboren Deze KIDs worden geboren in KIDs in deze settings niet weten wie hun vader is in θ#%, θ#%, en θ#% van de gevallen Per geboortecohort zijn er dan naar verwachting Z(t)*(p# θ# + p# θ# + p# θ#) KIDs at risk voor het onbewust/onbekend aangaan van consanguïne relaties met een familielid Hier wordt alleen Een donor heeft tussen # en maximaal <PERSOON> dat dit aantal uniform verdeeld is, dan is het gemiddelde aantal KIDS per donor µ#=(K+#)/# Een donor heeft daarnaast ook nog potentieel eigen kinderen, non-KIDs (µ#) Als we aannemen dat alle KIDs en non-KIDs van een donor qua leeftijd, geografie en andere factoren voldoende vergelijkbaar zijn en daarom elkaars mating-partners kunnen zijn, dan heeft een willekeurige KID naar verwachting R=# #*(µ<DATUM> µ#) potentiële consanguïne half sibs van het andere geslacht Er worden per jaar N(t) kinderen geboren in NL De helft ervan zijn mogelijke partners Maar potentiële partners komen ook uit andere geboortecohorten, al daalt de kans op een partner uit een ander geboortejaar met het verschil in leeftijd Hoe deze kans daalt met het leeftijdsverschil, is niet bekend, maar we stellen dat dit lineair daalt en dat de kans nul is als het leeftijdsverschil groter is dan P Het aantal potentiële non-sanguïne partners voor een minus het aantal potentiële sanguïne partners, maar dat aantal is verwaarloosbaar We.
620
nvog
Vervolgens wordt het risico op consanguïniteit bepaald op basis In <LOCATIE> worden er jaarlijks Z(t) KIDs geboren Deze KIDs worden geboren in KIDs in deze settings niet weten wie hun vader is in θ#%, θ#%, en θ#% van de gevallen Per geboortecohort zijn er dan naar verwachting Z(t)*(p# θ# + p# θ# + p# θ#) KIDs at risk voor het onbewust/onbekend aangaan van consanguïne relaties met een familielid Hier wordt alleen Een donor heeft tussen # en maximaal <PERSOON> dat dit aantal uniform verdeeld is, dan is het gemiddelde aantal KIDS per donor µ#=(K+#)/# Een donor heeft daarnaast ook nog potentieel eigen kinderen, non-KIDs (µ#) Als we aannemen dat alle KIDs en non-KIDs van een donor qua leeftijd, geografie en andere factoren voldoende vergelijkbaar zijn en daarom elkaars mating-partners kunnen zijn, dan heeft een willekeurige KID naar verwachting R=# #*(µ<DATUM> µ#) potentiële consanguïne half sibs van het andere geslacht Er worden per jaar N(t) kinderen geboren in NL De helft ervan zijn mogelijke partners Maar potentiële partners komen ook uit andere geboortecohorten, al daalt de kans op een partner uit een ander geboortejaar met het verschil in leeftijd Hoe deze kans daalt met het leeftijdsverschil, is niet bekend, maar we stellen dat dit lineair daalt en dat de kans nul is als het leeftijdsverschil groter is dan P Het aantal potentiële non-sanguïne partners voor een minus het aantal potentiële sanguïne partners, maar dat aantal is verwaarloosbaar We Het is aanneembaar dat alle potentiële consanguïne partners qua leeftijd, geografie en etniciteit in de risicoset zitten, maar dat geldt waarschijnlijk niet voor de hele Nederlandse bevolking Het is daarom niet duidelijk hoe groot N(t) echt is De kans dat een KID dat zijn/haar vader niet kent, een consanguïne partner krijgt, is naar de kans op # of meer consanguïne relaties is gelijk aan <PERSOON> dat het aantal KIDs per jaar ### is, i e Z(t) = ###, en dat deze KIDs gelijk verdeeld zijn <PERSOON> verder dat alle KIDs in homoseksuele gezinnen en bij alleenstaanden hun vaders kennen (i e θ#=θ#=#) en dat de helft van de KIDs in heteroseksuele gezinnen hun vaders kennen (i e θ#=# #) Het gemiddelde aantal kinderen per man is circa <DATUM> maar we hebben hier met bewezen fertiele mannen te maken, daarom is het gemiddelde aantal non-KIDs van een donor iets hoger, zeg µ#=<DATUM> De jaarlijkse geboortecohorten zijn in <LOCATIE> al jaren ongeveer ### ### kinderen, maar laten we aannemen dat alle KIDs en non-KIDs binnen één regio blijven en stel dat we <LOCATIE> opdelen in ## provinciale regio’s dan is N(t) = ### ###/## = <DATUM> <PERSOON> ten slotte dat KIDs en non-KIDs hun partner kiezen binnen een leeftijdsverschil van P=<LEEFTIJD> jaar Met deze aannames zijn er circa ### KIDs per jaar at risk voor het aangaan van consanguïne relaties en hun potentiële mating-populatie bestaat uit circa.
671
nvog
potentiële consanguïne partners qua leeftijd, geografie en etniciteit in de risicoset zitten, maar dat geldt waarschijnlijk niet voor de hele Nederlandse bevolking Het is daarom niet duidelijk hoe groot N(t) echt is De kans dat een KID dat zijn/haar vader niet kent, een consanguïne partner krijgt, is naar de kans op # of meer consanguïne relaties is gelijk aan <PERSOON> dat het aantal KIDs per jaar ### is, i e Z(t) = ###, en dat deze KIDs gelijk verdeeld zijn <PERSOON> verder dat alle KIDs in homoseksuele gezinnen en bij alleenstaanden hun vaders kennen (i e θ#=θ#=#) en dat de helft van de KIDs in heteroseksuele gezinnen hun vaders kennen (i e θ#=# #) Het gemiddelde aantal kinderen per man is circa <DATUM> maar we hebben hier met bewezen fertiele mannen te maken, daarom is het gemiddelde aantal non-KIDs van een donor iets hoger, zeg µ#=<DATUM> De jaarlijkse geboortecohorten zijn in <LOCATIE> al jaren ongeveer ### ### kinderen, maar laten we aannemen dat alle KIDs en non-KIDs binnen één regio blijven en stel dat we <LOCATIE> opdelen in ## provinciale regio’s dan is N(t) = ### ###/## = <DATUM> <PERSOON> ten slotte dat KIDs en non-KIDs hun partner kiezen binnen een leeftijdsverschil van P=<LEEFTIJD> jaar Met deze aannames zijn er circa ### KIDs per jaar at risk voor het aangaan van consanguïne relaties en hun potentiële mating-populatie bestaat uit circa met een half sib tussen #,###% als er # KID per donor is tot #,#% bij ### KIDs per donor Het verwachte aantal consaguïne relaties dat wordt aangegaan door KIDs die hun biologische vader niet kennen, varieert dan tussen # ### en # ###, respectievelijk, dus minder dan # per In de tabel hieronder zijn de risico’s aangegeven op basis van bovenstaande aannames Vanwege de veranderingen in de wet (verbod gebruik anonieme donoren) en de populatie patiënten die KID ondergaat (toename lesbische en alleenstaande vrouwen) is het risico op consanguïnteit bij KID-kinderen afgenomen t o v ### Zelfs met ### kinderen per donor is Bij het standpunt zijn de volgende argumenten overwogen (<INSTELLING> VKGN werkgroep Ethiek) • Het voorkómen van ernstige aandoeningen bij nageslacht • In de landen om ons heen worden spermadonoren op dragerschap van veel • Een donor heeft een groter aantal nakomelingen (##) en daarom neemt het cumulatieve risico op het voorkomen van een autosomaal recessieve aandoening • Aan een spermabank (medische instelling) worden hoge eisen gesteld, angst voor • Er is a priori per donatie geen sprake van een verhoogd genetisch risico • Bij een bekend verhoogd genetisch risico met de eigen levenspartner is KID een • Verregaande medicalisering van iets dat in principe geen medisch probleem is maar een persoonlijke keuze van de wensouder(s) maar ook doorwerkend op het • Genetische screening beperkt het aantal beschikbare donoren • Counseling en voorlichting van potentiële donoren is kostbaar en kan niet op de Met de snel voortschrijdende genetische technieken is het mogelijk geworden om individuen.
679
nvog
#,#% bij ### KIDs per donor Het verwachte aantal consaguïne relaties dat wordt aangegaan door KIDs die hun biologische vader niet kennen, varieert dan tussen # ### en # ###, respectievelijk, dus minder dan # per In de tabel hieronder zijn de risico’s aangegeven op basis van bovenstaande aannames Vanwege de veranderingen in de wet (verbod gebruik anonieme donoren) en de populatie patiënten die KID ondergaat (toename lesbische en alleenstaande vrouwen) is het risico op consanguïnteit bij KID-kinderen afgenomen t o v ### Zelfs met ### kinderen per donor is Bij het standpunt zijn de volgende argumenten overwogen (<INSTELLING> VKGN werkgroep Ethiek) • Het voorkómen van ernstige aandoeningen bij nageslacht • In de landen om ons heen worden spermadonoren op dragerschap van veel • Een donor heeft een groter aantal nakomelingen (##) en daarom neemt het cumulatieve risico op het voorkomen van een autosomaal recessieve aandoening • Aan een spermabank (medische instelling) worden hoge eisen gesteld, angst voor • Er is a priori per donatie geen sprake van een verhoogd genetisch risico • Bij een bekend verhoogd genetisch risico met de eigen levenspartner is KID een • Verregaande medicalisering van iets dat in principe geen medisch probleem is maar een persoonlijke keuze van de wensouder(s) maar ook doorwerkend op het • Genetische screening beperkt het aantal beschikbare donoren • Counseling en voorlichting van potentiële donoren is kostbaar en kan niet op de Met de snel voortschrijdende genetische technieken is het mogelijk geworden om individuen aandoeningen Genetische screening van spermadonoren, vanwege een zeer gering toegenomen cumulatief risico op het verwekken van een kind met een ernstige autosomaal recessieve aandoening, is disproportioneel, zeker met het oog op de belasting van de altruïstische donor, die niet om genetisch onderzoek heeft gevraagd In aanmerking nemend dat we allen drager zijn van één of meerdere autosomaal recessieve mutaties zouden we bij Bij de matching van donor en wensouder(s) wordt rekening gehouden met uiterlijke kenmerken Het dient vermeden te worden dat de donor en wensmoeder tot dezelfde specifieke subpopulatie behoren Als er toch sprake zou zijn van matching tussen twee individuen uit de zelfde subpopulatie, kan op indicatie genetische screening plaatsvinden Om de altruïstische donor maximaal te beschermen tegen ongewenste informatie, zou men de genetische screening alleen bij de wensmoeder kunnen laten plaatsvinden Bij een positieve uitkomst kan in tweede instantie de donor getest worden De kosten hiervan zullen Dragerschap testen zouden relevant kunnen zijn in de volgende situaties • In de Joodse gemeenschap segregeert een relatief groot aantal mutaties voor ernstige autosomaal recessieve aandoeningen Indien een Joodse spermadonor wordt gebruikt voor een joodse wensmoeder lijkt het zinvol de wensmoeder te • Wensmoeders, die oorspronkelijk afkomstig zijn uit Afrika (inclusief Afro-Amerikanen, dragerschap zinvol CF is met een carrierfrequentie van ongeveer #/## de meest frequente relevante autosomaal recessieve erfelijke aandoening onder Kaukasiërs Bij autosomaal dominante aandoeningen met gereduceerde of leeftijdsafhankelijke penetrantie, kunnen de consequenties veel groter zijn dan bij zeldzame autosomale.
597
nvog
van spermadonoren, vanwege een zeer gering toegenomen cumulatief risico op het verwekken van een kind met een ernstige autosomaal recessieve aandoening, is disproportioneel, zeker met het oog op de belasting van de altruïstische donor, die niet om genetisch onderzoek heeft gevraagd In aanmerking nemend dat we allen drager zijn van één of meerdere autosomaal recessieve mutaties zouden we bij Bij de matching van donor en wensouder(s) wordt rekening gehouden met uiterlijke kenmerken Het dient vermeden te worden dat de donor en wensmoeder tot dezelfde specifieke subpopulatie behoren Als er toch sprake zou zijn van matching tussen twee individuen uit de zelfde subpopulatie, kan op indicatie genetische screening plaatsvinden Om de altruïstische donor maximaal te beschermen tegen ongewenste informatie, zou men de genetische screening alleen bij de wensmoeder kunnen laten plaatsvinden Bij een positieve uitkomst kan in tweede instantie de donor getest worden De kosten hiervan zullen Dragerschap testen zouden relevant kunnen zijn in de volgende situaties • In de Joodse gemeenschap segregeert een relatief groot aantal mutaties voor ernstige autosomaal recessieve aandoeningen Indien een Joodse spermadonor wordt gebruikt voor een joodse wensmoeder lijkt het zinvol de wensmoeder te • Wensmoeders, die oorspronkelijk afkomstig zijn uit Afrika (inclusief Afro-Amerikanen, dragerschap zinvol CF is met een carrierfrequentie van ongeveer #/## de meest frequente relevante autosomaal recessieve erfelijke aandoening onder Kaukasiërs Bij autosomaal dominante aandoeningen met gereduceerde of leeftijdsafhankelijke penetrantie, kunnen de consequenties veel groter zijn dan bij zeldzame autosomale in pilotverband preconceptiezorg aan te bieden aan ongeselecteerde paren met kinderwens, dus zonder duidelijke aanwijzingen vooraf voor familiair voorkomende genetische ziekten In geval van hoge uptake van preconceptie zorg en indien genetische screening hiervan een onderdeel gaat vormen (verzekerde zorg wordt), is het niet meer dan logisch dat ook wensmoeder(s) en donoren hiervan gebruik kunnen maken, waarbij het praktisch lijkt om eventuele genetische screening ter voorkoming van met name autosomaal recessieve aandoeningen, zoveel mogelijk aan de kant van de wensmoeder(s) te laten plaatsvinden Welkom in………………………… U bent door uw huisarts of behandelend arts verwezen voor spermabank Deze folder beschrijft de gang van zaken voor behandelingen met Voor een bezoek op onze polikliniek schrijft u, de acceptrice, zich in bij… Dit staat ook beschreven in uw afspraakbrief Uw eventuele partner hoeft zich niet in te schrijven, maar wij verwachten wel dat uw partner meekomt bij het #e bezoek Tijdens het eerste bezoek wordt u eerst gezien door een arts, vervolgens heeft u een afspraak met onze counselor (indien mogelijk) U krijgt direct te horen of uw KID-verzoek wordt gehonoreerd Het kan zijn dat er nog een medische of een psychosociale reden is om het verzoek niet direct te honoreren Dit wordt direct met u besproken en ook krijgt u een Sinds de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting van kracht is (###), is het gebruik maken van anoniem gedoneerd sperma verboden Deze wet voorziet in de registratie van alle KID-zwangerschappen Als een kind, geboren na KID, op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd in contact wil.
588
nvog
kinderwens, dus zonder duidelijke aanwijzingen vooraf voor familiair voorkomende genetische ziekten In geval van hoge uptake van preconceptie zorg en indien genetische screening hiervan een onderdeel gaat vormen (verzekerde zorg wordt), is het niet meer dan logisch dat ook wensmoeder(s) en donoren hiervan gebruik kunnen maken, waarbij het praktisch lijkt om eventuele genetische screening ter voorkoming van met name autosomaal recessieve aandoeningen, zoveel mogelijk aan de kant van de wensmoeder(s) te laten plaatsvinden Welkom in………………………… U bent door uw huisarts of behandelend arts verwezen voor spermabank Deze folder beschrijft de gang van zaken voor behandelingen met Voor een bezoek op onze polikliniek schrijft u, de acceptrice, zich in bij… Dit staat ook beschreven in uw afspraakbrief Uw eventuele partner hoeft zich niet in te schrijven, maar wij verwachten wel dat uw partner meekomt bij het #e bezoek Tijdens het eerste bezoek wordt u eerst gezien door een arts, vervolgens heeft u een afspraak met onze counselor (indien mogelijk) U krijgt direct te horen of uw KID-verzoek wordt gehonoreerd Het kan zijn dat er nog een medische of een psychosociale reden is om het verzoek niet direct te honoreren Dit wordt direct met u besproken en ook krijgt u een Sinds de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting van kracht is (###), is het gebruik maken van anoniem gedoneerd sperma verboden Deze wet voorziet in de registratie van alle KID-zwangerschappen Als een kind, geboren na KID, op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd in contact wil donorpaspoort opvragen, met de fysieke en sociale kenmerken van de donor Een kind kan dit paspoort vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar opvragen Ook kunt u - als u een lesbische relatie Alle donoren die zich melden bij het Fertiliteitslaboratorium krijgen een intakegesprek, een genetisch screeningsgesprek en het verzoek te doneren voor op zijn minst twee kinderen Dit betekent dat hij hiervoor geen vergoeding ontvangt De voornaamste reden van een donor om sperma te doneren is het willen helpen van anderen Een donor heeft geen zeggenschap over aan wie zijn sperma wordt afgestaan Een donor kan geen beroep doen op zijn vaderschap Een donor heeft geen recht om het kind bij naam en toenaam te kennen Wel mag hij weten hoeveel kinderen zijn ontstaan uit zijn sperma Het maximaal aantal gezinnen is ## Een donor mag altijd aangeven dat hij voor minder gezinnen wil doneren, nooit meer Een donor mag zich maar inschrijven bij één spermabank Ondanks deze zorgvuldige screening kan het toch zijn dat een donor later drager blijkt te zijn van een bepaalde genetische aandoening Als dit zo is, dan wordt deze donor uit het donorbestand gehaald Mocht u al een kind hebben van deze donor, dan wordt u op de hoogte gebracht en - indien van toepassing - zal er verder onderzoek worden ingezet Ben u zelf afkomstig bent van een risicopopulatie waarbij een verhoogde kans is op.
566
nvog
fysieke en sociale kenmerken van de donor Een kind kan dit paspoort vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar opvragen Ook kunt u - als u een lesbische relatie Alle donoren die zich melden bij het Fertiliteitslaboratorium krijgen een intakegesprek, een genetisch screeningsgesprek en het verzoek te doneren voor op zijn minst twee kinderen Dit betekent dat hij hiervoor geen vergoeding ontvangt De voornaamste reden van een donor om sperma te doneren is het willen helpen van anderen Een donor heeft geen zeggenschap over aan wie zijn sperma wordt afgestaan Een donor kan geen beroep doen op zijn vaderschap Een donor heeft geen recht om het kind bij naam en toenaam te kennen Wel mag hij weten hoeveel kinderen zijn ontstaan uit zijn sperma Het maximaal aantal gezinnen is ## Een donor mag altijd aangeven dat hij voor minder gezinnen wil doneren, nooit meer Een donor mag zich maar inschrijven bij één spermabank Ondanks deze zorgvuldige screening kan het toch zijn dat een donor later drager blijkt te zijn van een bepaalde genetische aandoening Als dit zo is, dan wordt deze donor uit het donorbestand gehaald Mocht u al een kind hebben van deze donor, dan wordt u op de hoogte gebracht en - indien van toepassing - zal er verder onderzoek worden ingezet Ben u zelf afkomstig bent van een risicopopulatie waarbij een verhoogde kans is op rekening mee gehouden worden met de donorselectie Voorbeelden van genetische aandoeningen zijn sikkelcelziekte of cystic fibrose Er zal dan geen donor gekozen worden uit dezelfde risicopopulatie U dient dit met uw arts te bespreken en aan te geven op het kenmerkenlijstje Is het nodig de donor te screenen, dan wordt dat met u besproken Alle Alle bezoeken en aanvullende onderzoeken worden vergoed door de verzekering U moet echter wel een eigen bijdrage betalen De eigen bijdragen per <DATUM> zijn ( in te Bijlage IX De Kamervragen die aanleiding zijn geweest tot het voorleggen bij het College Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Arib (PvdA) over strengere # <PERSOON> u op de hoogte van het feit dat een neonazi zijn sperma heeft aangeboden bij verschillende spermabanken, onder de voorwaarde dat zijn zaad alleen zou worden # Vindt u het juist dat twee spermabanken akkoord zijn gegaan met die eis? Zo ja, Antwoord Spermadonatie is bedoeld voor de totstandbrenging van een zwangerschap door middel van kunstmatige inseminatie en niet om een persoonlijke voorkeur voor een bevolkingssamenstelling te bewerkstelligen Spermaklinieken moeten er daarom op toezien dat donoren om menslievende redenen hun sperma doneren Dit volgt ook uit het advies van het Centraal Begeleidingsorgaan voor de # Kunt u aangeven op welke wijze de richtlijnen van de spermabanken kunnen worden Antwoord Beroepsgroepen stellen in beginsel zelf richtlijnen op en passen deze Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), een richtlijn op te.
533
nvog
Het antifosfolipidesyndroom (APS) is een auto-immuunziekte die zowel primair - zonder samenhang met een Bij vrouwen die pre-eclampsie, foetale groeivertraging of vruchtdood hebben doorgemaakt worden vaker De diagnose antifosfolipidesyndroom wordt gesteld wanneer antifosfolipide-antistoffen worden aangetroffen (lupusanticoagulans = LAC en anticardiolipine = aCL) bij patiënten met veneuze of arteriële trombose, habituele abortus, onverklaarde foetale sterfte of ernstige pre-eclampsie of placenta-insufficiëntie leidend tot Er kunnen veel additionale ziekten voorkomen bij APS, maar deze zijn niet obligaat voor het stellen van de diagnose Afwijkingen die kunnen voorkomen bij APS zijn trombocytopenie, huidafwijkingen (livedo reticularis), nierafwijkingen (hypertensie, proteïnurie, nierinsufficiëntie), afwijkingen van het centraal zenuwstelsel transient ischaemic attack, amaurosis fugax, chorea, myelitis transversa, multi-infarctdementie), De bepaling van de antistoffen dient op twee onafhankelijke tijdstippen met een interval van ten minste # weken afwijkend te zijn en niet te worden verricht binnen ## weken na de zwangerschap Als er geen onderliggende auto-immuunziekte is spreekt men van een primair antifosfolipidesyndroom In veel gevallen is het antifosfolipidesyndroom echter secundair aan het voorkomen van connective tissue diseases zoals bv Het antifosfolipide syndroom is aanwezig als op zijn minst één van de klinische en één van beide laboratorium trombose in kleine bloedvaten in elk weefsel of orgaan zonder duidelijke gemeten op # verschillende tijdstippen met een interval van minstens # interval van minstens # weken bepaald volgens internationale richtlijnen # onmogelijkheid tot correctie van de test door toevoeging normaal # verkorting of correctie van de verlengde stollingsscreeningstest door Over de prevalentie van het primaire antifosfolipidesyndroom zijn geen cijfers bekend Wel is bekend dat ongeveer ##% van de patiënten met SLE antifosfolipide-antistoffen heeft Bij gezonde zwangeren is de prevalentie van LAC minder dan #,#% en van aCL <DATUM> Er is echter slechts bij #,# % sprake van matig tot Antifosfolipide-antistoffen zijn een zeer heterogene groep antistoffen Met lupusanticoagulans (LAC) worden antistoffen aangeduid die interfereren met de binding van stollingsfactoren aan fosfolipiden en daardoor bij in aangetoond door middel van een ‘enzyme linked immunosorbent assay' (ELISA) Door bepalingen te verrichten met behulp van internationale standaardpreparaten kan een semikwantitatieve opgave worden verkregen van de titer van anticardiolipine-antistoffen Resultaten worden weergegeven in gestandaardiseerde GPL- (IgG-aCL), MPL- (IGM-aCL) of APL- (IgA-aCL) eenheden Eén eenheid kan # µg/ml gezuiverde anticardiolipine-antistoffen binden De klinische verschijnselen van APS correleren vooral met aCL van de IgG-klasse en deze correlatie neemt toe met de titer Anti-β#glycoproteïne-antistoffen blijken ook gerelateerd te zijn aan de ernst van de ziekte# De standaardisatie van anti-β#glycoproteïne-antistoffentests moet echter nog worden verbeterd en over de invloed van anti-β#glycoproteïne-antistoffen tijdens de zwangerschap is nog LAC-activiteit en/of hoge concentraties van IgG aCL worden vaak in verband gebracht met vruchtdood, laat in het eerste, tweede en derde trimester Er is echter geen relatie tussen antifosfolipide-antistoffen en het optreden van eenmalige spontane abortus# Bij zwangeren met pre-eclampsie en foetale groeivertraging in de foetale groeivertraging is een veel voorkomende complicatie die vaak al in het tweede trimester kan ontstaan De oorzaak hiervan lijkt utero-placentaire insufficiëntie te zijn.
625
nvog
Wel is bekend dat ongeveer ##% van de patiënten met SLE antifosfolipide-antistoffen heeft Bij gezonde zwangeren is de prevalentie van LAC minder dan #,#% en van aCL <DATUM> Er is echter slechts bij #,# % sprake van matig tot Antifosfolipide-antistoffen zijn een zeer heterogene groep antistoffen Met lupusanticoagulans (LAC) worden antistoffen aangeduid die interfereren met de binding van stollingsfactoren aan fosfolipiden en daardoor bij in aangetoond door middel van een ‘enzyme linked immunosorbent assay' (ELISA) Door bepalingen te verrichten met behulp van internationale standaardpreparaten kan een semikwantitatieve opgave worden verkregen van de titer van anticardiolipine-antistoffen Resultaten worden weergegeven in gestandaardiseerde GPL- (IgG-aCL), MPL- (IGM-aCL) of APL- (IgA-aCL) eenheden Eén eenheid kan # µg/ml gezuiverde anticardiolipine-antistoffen binden De klinische verschijnselen van APS correleren vooral met aCL van de IgG-klasse en deze correlatie neemt toe met de titer Anti-β#glycoproteïne-antistoffen blijken ook gerelateerd te zijn aan de ernst van de ziekte# De standaardisatie van anti-β#glycoproteïne-antistoffentests moet echter nog worden verbeterd en over de invloed van anti-β#glycoproteïne-antistoffen tijdens de zwangerschap is nog LAC-activiteit en/of hoge concentraties van IgG aCL worden vaak in verband gebracht met vruchtdood, laat in het eerste, tweede en derde trimester Er is echter geen relatie tussen antifosfolipide-antistoffen en het optreden van eenmalige spontane abortus# Bij zwangeren met pre-eclampsie en foetale groeivertraging in de foetale groeivertraging is een veel voorkomende complicatie die vaak al in het tweede trimester kan ontstaan De oorzaak hiervan lijkt utero-placentaire insufficiëntie te zijn trombotisch effect in de placenta hebben door tegenwerking van stollingsremmers zoals β#-glycoproteïne, proteïne C en annexine V, een fosfolipidebindend proteïne met een sterke antistollingscapaciteit dat zich op Het is zinvol om preconceptioneel de patiënten te wijzen op een toegenomen kans op trombo-embolische processen tijdens de zwangerschap Bij de prenatale controles moet bij patiënten met het antifosfolipidesyndroom aandacht besteed worden aan verschijnselen die kunnen duiden op pre-eclampsie, foetale groeivertraging en trombo-embolische complicaties Omdat bij deze patiënten in de zwangerschap een verhoogde kans bestaat op een plotselinge daling van de trombocyten, wordt regelmatig het aantal Bestond al vóór de zwangerschap een indicatie voor behandeling met anticoagulantia, dan moet Bij zwangeren met positieve antifosfolipide-antistoffen, maar zonder antifosfolipidesyndroom, kan medicamenteuze therapie overwogen worden Is er echter geen trombose, habituele abortus of foetale sterfte in de voorgeschiedenis dan is het nut van behandeling niet bewezen (tabel #) Tabel # Aanbevelingen voor de behandeling van zwangere vrouwen met positieve zwangerschap toe te dienen Om die reden wordt doen Dit kan door deelname aan het FRUIT Er zijn dertien gerandomiseerde of quasi gerandomiseerde onderzoeken verricht bij vrouwen met een voorgeschiedenis van herhaalde abortus en aanwezigheid van antifosfolipide-antistoffen## ## ## Hoewel de kwaliteit van de individuele onderzoeken niet hoog is, kan worden geconcludeerd dat de combinatie van heparine en aspirine de kans op het verlies van de zwangerschap doet afnemen (relatief risico #,## (##%-BI #,##-#,##) ten opzichte van behandeling met alleen aspirine Dit is vooral het gevolg van het minder vaak.
623
nvog
placenta hebben door tegenwerking van stollingsremmers zoals β#-glycoproteïne, proteïne C en annexine V, een fosfolipidebindend proteïne met een sterke antistollingscapaciteit dat zich op Het is zinvol om preconceptioneel de patiënten te wijzen op een toegenomen kans op trombo-embolische processen tijdens de zwangerschap Bij de prenatale controles moet bij patiënten met het antifosfolipidesyndroom aandacht besteed worden aan verschijnselen die kunnen duiden op pre-eclampsie, foetale groeivertraging en trombo-embolische complicaties Omdat bij deze patiënten in de zwangerschap een verhoogde kans bestaat op een plotselinge daling van de trombocyten, wordt regelmatig het aantal Bestond al vóór de zwangerschap een indicatie voor behandeling met anticoagulantia, dan moet Bij zwangeren met positieve antifosfolipide-antistoffen, maar zonder antifosfolipidesyndroom, kan medicamenteuze therapie overwogen worden Is er echter geen trombose, habituele abortus of foetale sterfte in de voorgeschiedenis dan is het nut van behandeling niet bewezen (tabel #) Tabel # Aanbevelingen voor de behandeling van zwangere vrouwen met positieve zwangerschap toe te dienen Om die reden wordt doen Dit kan door deelname aan het FRUIT Er zijn dertien gerandomiseerde of quasi gerandomiseerde onderzoeken verricht bij vrouwen met een voorgeschiedenis van herhaalde abortus en aanwezigheid van antifosfolipide-antistoffen## ## ## Hoewel de kwaliteit van de individuele onderzoeken niet hoog is, kan worden geconcludeerd dat de combinatie van heparine en aspirine de kans op het verlies van de zwangerschap doet afnemen (relatief risico #,## (##%-BI #,##-#,##) ten opzichte van behandeling met alleen aspirine Dit is vooral het gevolg van het minder vaak Er wordt geadviseerd bij deze patiënten vroeg in de zwangerschap, zodra de zwangerschapstest positief is, te beginnen met een lage dosis aspirine gevolgd door subcutane toediening van heparine bij echoscopisch bevestigde hartactie In de onderzoeken werd doorgaans gestopt met aspirine bij een zwangerschapsduur van ## tot ## weken## ## ## Het is niet onderzocht of de toediening van aspirine gestopt zou kunnen worden aan het begin van het tweede trimester De meeste onderzoeken zijn verricht met ongefractioneerde heparine De heparine wordt gegeven tot en met het kraambed In één gerandomiseerd onderzoek bleek de werkzaamheid van laagmoleculair gewicht (LMW) heparine vergelijkbaar te zijn met die van ongefractioneerde heparine## Er zijn echter grotere multicenter-onderzoeken nodig om dit te bewijzen Aangezien LMW-heparine veel voordelen heeft ten opzichte van ongefractioneerde heparine wordt geadviseerd om LMW-heparine toe te passen Of patiënten met positieve antifosfolipide-antistoffen en pre-eclampsie en/of foetale groeivertraging in de voorgeschiedenis ook gebaat zijn met behandeling door middel van aspirine en heparine is niet bewezen Van de toepassing van corticosteroïden, intraveneuze immunoglobulinen en plasmaferese ter voorkoming van zwangerschapscomplicaties is het nut onvoldoende bewezen; bovendien geven corticosteroïden eerder een toename van zwangerschapscomplicaties, zoals pre-eclampsie en diabetes gravidarum Aangezien bij patiënten met het antifosfolipidesyndroom een verhoogde kans op trombose in het kraambed bestaat, wordt aanbevolen om post partum gedurende ten minste # weken # Het wordt aanbevolen om patiënten met antifosfolipide-antistoffen en trombose in de voorgeschiedenis tijdens de zwangerschap en het kraambed stollingspreventie te geven (bewijskracht #.
598
nvog
vroeg in de zwangerschap, zodra de zwangerschapstest positief is, te beginnen met een lage dosis aspirine gevolgd door subcutane toediening van heparine bij echoscopisch bevestigde hartactie In de onderzoeken werd doorgaans gestopt met aspirine bij een zwangerschapsduur van ## tot ## weken## ## ## Het is niet onderzocht of de toediening van aspirine gestopt zou kunnen worden aan het begin van het tweede trimester De meeste onderzoeken zijn verricht met ongefractioneerde heparine De heparine wordt gegeven tot en met het kraambed In één gerandomiseerd onderzoek bleek de werkzaamheid van laagmoleculair gewicht (LMW) heparine vergelijkbaar te zijn met die van ongefractioneerde heparine## Er zijn echter grotere multicenter-onderzoeken nodig om dit te bewijzen Aangezien LMW-heparine veel voordelen heeft ten opzichte van ongefractioneerde heparine wordt geadviseerd om LMW-heparine toe te passen Of patiënten met positieve antifosfolipide-antistoffen en pre-eclampsie en/of foetale groeivertraging in de voorgeschiedenis ook gebaat zijn met behandeling door middel van aspirine en heparine is niet bewezen Van de toepassing van corticosteroïden, intraveneuze immunoglobulinen en plasmaferese ter voorkoming van zwangerschapscomplicaties is het nut onvoldoende bewezen; bovendien geven corticosteroïden eerder een toename van zwangerschapscomplicaties, zoals pre-eclampsie en diabetes gravidarum Aangezien bij patiënten met het antifosfolipidesyndroom een verhoogde kans op trombose in het kraambed bestaat, wordt aanbevolen om post partum gedurende ten minste # weken # Het wordt aanbevolen om patiënten met antifosfolipide-antistoffen en trombose in de voorgeschiedenis tijdens de zwangerschap en het kraambed stollingspreventie te geven (bewijskracht <DATUM> Het is aangetoond dat de kans op herhaling van abortus halveert als patiënten met antifosfolipide-antistoffen en habituele abortus behandeld worden met aspirine en heparine tijdens de # Het wordt aanbevolen, indien heparine geïndiceerd is, gebruik te maken van laagmoleculair-gewicht # <PERSOON> EN, Hughes GR, Triplett DA, Khamashta MA International consensus statement on preliminary classification criteria for definite antiphospholipid syndrome report of an international workshop # Harris EN Syndrome of the black swan <PERSOON> syndrome <PERSOON> immunobiology and obstetrical consequences of antiphospholipid # <PERSOON> SJ Guidelines for testing and revised criteria for lupus anticoagulants SSC committee for the standardization of lupus anticoagulants <PERSOON>-beta#-glycoprotein I antibodies-when and how should they be # <PERSOON> RH Antiphospholipid antibodies update on detection, pathophysiology, and # Simpson JL, Carson SA, <PERSOON> B, et al Lack of association between antiphospholipid antibodies and first trimester spontaneous abortion prospective study of pregnancies detected within ## days of conception <PERSOON> factors for pre-eclampsia at antenatal booking systematic review of ##.
517
nvog
op herhaling van abortus halveert als patiënten met antifosfolipide-antistoffen en habituele abortus behandeld worden met aspirine en heparine tijdens de # Het wordt aanbevolen, indien heparine geïndiceerd is, gebruik te maken van laagmoleculair-gewicht # <PERSOON> EN, Hughes GR, Triplett DA, Khamashta MA International consensus statement on preliminary classification criteria for definite antiphospholipid syndrome report of an international workshop # Harris EN Syndrome of the black swan <PERSOON> syndrome <PERSOON> immunobiology and obstetrical consequences of antiphospholipid # <PERSOON> SJ Guidelines for testing and revised criteria for lupus anticoagulants SSC committee for the standardization of lupus anticoagulants <PERSOON>-beta#-glycoprotein I antibodies-when and how should they be # <PERSOON> RH Antiphospholipid antibodies update on detection, pathophysiology, and # Simpson JL, Carson SA, <PERSOON> B, et al Lack of association between antiphospholipid antibodies and first trimester spontaneous abortion prospective study of pregnancies detected within ## days of conception <PERSOON> factors for pre-eclampsia at antenatal booking systematic review of ## Pregnancy loss in the antiphospholipid-antibody syndrome - a possible thrombogenic mechanism <PERSOON> NA, <PERSOON-##> management of thrombosis in the antiphospholipid-antibody syndrome <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> controlled trial of aspirin plus heparin in pregnant women with recurrent miscarriage associated with phospholipid antibodies (or antiphospholipid ## <PERSOON-##> of antiphospholipid syndrome in pregnancy - a systematic review of ## <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> of recurrent miscarriage for women with antiphospholipid antibody or lupus anticoagulant <PERSOON-##> MH Treatment of antiphospholipid antibody syndrome (APS) in pregnancy a randomized pilot trial comparing low molecular weight heparin to unfractionated heparin <PERSOON-##> voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, in samenwerking met de NVK ontwikkeld door de Commissie Kwaliteit NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> <PERSOON-##> De richtlijn is samengesteld door een werkgroep onder leiding van <PERSOON-##> EN, Hughes GR, Triplett DA, Khamashta MA.
467
nvog
syndrome - a possible thrombogenic mechanism <PERSOON> NA, <PERSOON> management of thrombosis in the antiphospholipid-antibody syndrome <PERSOON> H, <PERSOON> controlled trial of aspirin plus heparin in pregnant women with recurrent miscarriage associated with phospholipid antibodies (or antiphospholipid ## <PERSOON> of antiphospholipid syndrome in pregnancy - a systematic review of ## <PERSOON> M, <PERSOON> J, <PERSOON> of recurrent miscarriage for women with antiphospholipid antibody or lupus anticoagulant <PERSOON> MH Treatment of antiphospholipid antibody syndrome (APS) in pregnancy a randomized pilot trial comparing low molecular weight heparin to unfractionated heparin <PERSOON-##> voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, in samenwerking met de NVK ontwikkeld door de Commissie Kwaliteit NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> <PERSOON-##> De richtlijn is samengesteld door een werkgroep onder leiding van <PERSOON-##> EN, Hughes GR, Triplett DA, Khamashta MA criteria for definite antiphospholipid syndrome report of an international workshop Arthritis Rheum Harris EN Syndrome of the black swan <PERSOON-##> immunobiology and obstetrical consequences of antiphospholipid antibodies <PERSOON-##> SJ Guidelines for testing and revised criteria for lupus <PERSOON-##> RH Antiphospholipid antibodies update on detection, pathophysiology, and treatment Simpson JL, Carson SA, <PERSOON-##> B, et al Lack of association between <PERSOON-##> factors for pre-eclampsia at antenatal booking systematic review of controlled <PERSOON-##> PC Pregnancy loss in the antiphospholipid-antibody syndrome - a possible thrombogenic mechanism <PERSOON-##> NA, <PERSOON> management of thrombosis in <PERSOON-##> H, <PERSOON> controlled trial of aspirin plus heparin in pregnant women with recurrent miscarriage associated with phospholipid antibodies (or antiphospholipid antibodies) <PERSOON-##> of antiphospholipid syndrome in pregnancy - a systematic review of <PERSOON> M, <PERSOON> J, <PERSOON> of recurrent miscarriage for women with antiphospholipid antibody or lupus anticoagulant <PERSOON-##> MH Treatment of.
450
nvog
De ontwikkeling van de richtlijnmodule werd gefinancierd uit de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch toestemming van de uitgever Toestemming voor gebruik van tekst(gedeelten) kunt u schriftelijk of per e-mail en uitsluitend bij de uitgever aanvragen Adres en e-mailadres zie boven <PERSOON> <INSTELLING> te Leiden, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, Haaglanden Medisch <INSTELLING> te Den Haag, Nederlandse Vereniging <PERSOON>, adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten Bij het opstellen van de module heeft de werkgroep een inschatting gemaakt over de maximale termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update) De geldigheid van de richtlijnmodule komt eerder te vervallen indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding zijn een herzieningstraject te De gebruikers van de richtlijnmodule delen de verantwoordelijkheid en informeren de regiehouder De richtlijnmodule is geautoriseerd door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & De ontwikkeling van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijn kennisvalorisatie) hebben gehad De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van de NVOG De belangenformulieren zijn besproken binnen de betreffende <LOCATIE> werkgroep en indien van toepassing binnen de NVOG cie Kwaliteitsdocumenten Geen van de Regiehouder van de module (deze kan verschillen per module en kan ook verdeeld zijn over meerdere regiehouders) (half)Jaarlijks, eens in twee jaar, eens in vijf jaar regievoerende vereniging, gedeelde regievoerende verenigingen, of (multidisciplinaire) werkgroep die in stand blijft Lopend onderzoek, wijzigingen in vergoeding/organisatie, beschikbaarheid nieuwe middelen De Patiëntenfederatie <LOCATIE> heeft gedurende het ontwikkelproces contact plaatsgevonden over het patiëntenperspectief De conceptrichtlijn is voor commentaar voorgelegd aan de De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) hebben de concepttekst ter beoordeling ontvangen In de verschillende fasen van het ontwikkelproces is rekening gehouden met de implementatie van de richtlijnmodule en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de module in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren Deze module is opgesteld conform de eisen vermeld in het rapport Medisch Specialistische Richtlijnen # # van de adviescommissie <PERSOON> Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for <PERSOON>, ###), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de <PERSOON> werkgroep inventariseerde de knelpunten, stelde een long list met knelpunten op en Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De.
529
nvog
in twee jaar, eens in vijf jaar regievoerende vereniging, gedeelde regievoerende verenigingen, of (multidisciplinaire) werkgroep die in stand blijft Lopend onderzoek, wijzigingen in vergoeding/organisatie, beschikbaarheid nieuwe middelen De Patiëntenfederatie <LOCATIE> heeft gedurende het ontwikkelproces contact plaatsgevonden over het patiëntenperspectief De conceptrichtlijn is voor commentaar voorgelegd aan de De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) hebben de concepttekst ter beoordeling ontvangen In de verschillende fasen van het ontwikkelproces is rekening gehouden met de implementatie van de richtlijnmodule en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de module in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren Deze module is opgesteld conform de eisen vermeld in het rapport Medisch Specialistische Richtlijnen # # van de adviescommissie <PERSOON> Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for <PERSOON>, ###), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de <PERSOON> werkgroep inventariseerde de knelpunten, stelde een long list met knelpunten op en Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De rondom aanbevelingen, als kritiek, belangrijk (maar niet kritiek) en onbelangrijk Tevens definieerde de werkgroep tenminste voor de kritieke uitkomstmaten welke verschillen zij klinisch (patiënt) Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde wetenschappelijke studies in (verschillende) elektronische databases Tevens werd aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen In eerste instantie werd gezocht naar studies met de hoogste mate van bewijs De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases waarin is gezocht en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de module met desbetreffende uitgangsvraag De zoekstrategie is opvraagbaar bij de Richtlijnendatabase, zie het kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)- tabellen Het gebruikte RoB- instrument (AMSTAR – voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument beschreven in de samenvatting van de literatuur Indien van toepassing bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van Review Manager # Beoordelen van de kracht van het wetenschappelijke bewijs De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADEdiagnostiek voor diagnostische vragen (Schünemann, ###), en een generieke GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en prioriteren van de klinisch (patiënt) relevante uitkomstmaten, een systematische review per.
577
nvog
onbelangrijk Tevens definieerde de werkgroep tenminste voor de kritieke uitkomstmaten welke verschillen zij klinisch (patiënt) Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde wetenschappelijke studies in (verschillende) elektronische databases Tevens werd aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen In eerste instantie werd gezocht naar studies met de hoogste mate van bewijs De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases waarin is gezocht en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de module met desbetreffende uitgangsvraag De zoekstrategie is opvraagbaar bij de Richtlijnendatabase, zie het kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)- tabellen Het gebruikte RoB- instrument (AMSTAR – voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument beschreven in de samenvatting van de literatuur Indien van toepassing bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van Review Manager # Beoordelen van de kracht van het wetenschappelijke bewijs De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADEdiagnostiek voor diagnostische vragen (Schünemann, ###), en een generieke GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en prioriteren van de klinisch (patiënt) relevante uitkomstmaten, een systematische review per hoog; downgraden voor risk of bias, inconsistentie, indirectheid, imprecisie, en publicatiebias) Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADEmethodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische literatuuranalyse vele aanvullende argumenten (overwegingen) een rol spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen onder het kopje 'Overwegingen' andere aspecten belangrijk en deze worden meegewogen, zoals de expertise van de werkgroepleden, de waarden en voorkeuren van de patiënt, de kosten, de beschikbaarheid van voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld (gewogen) onder het kopje ‘Overwegingen’ conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt altijd bepaald door weging van alle relevante argumenten tezamen Bij de ontwikkeling van de module is expliciet rekening gehouden met de organisatie van zorg alle aspecten die randvoorwaardelijk zijn voor het verlenen van zorg (zoals coördinatie, communicatie, (financiële) middelen, menskracht en infrastructuur).
585
nvog
voor risk of bias, inconsistentie, indirectheid, imprecisie, en publicatiebias) Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADEmethodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische literatuuranalyse vele aanvullende argumenten (overwegingen) een rol spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen onder het kopje 'Overwegingen' andere aspecten belangrijk en deze worden meegewogen, zoals de expertise van de werkgroepleden, de waarden en voorkeuren van de patiënt, de kosten, de beschikbaarheid van voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld (gewogen) onder het kopje ‘Overwegingen’ conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt altijd bepaald door weging van alle relevante argumenten tezamen Bij de ontwikkeling van de module is expliciet rekening gehouden met de organisatie van zorg alle aspecten die randvoorwaardelijk zijn voor het verlenen van zorg (zoals coördinatie, communicatie, (financiële) middelen, menskracht en infrastructuur) beantwoorden van een specifieke uitgangsvraag maken onderdeel uit van de overwegingen bij de bewuste uitgangsvraag Randvoorwaarden die van invloed zijn op de implementatie van de Tijdens de ontwikkeling van deze module is systematisch gezocht naar onderzoek waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvraag Er is nagegaan of (aanvullend) wetenschappelijk onderzoek gewenst is om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden Mocht dit bij deze module het geval zijn, dan is er een aanbeveling voor het doen van onderzoek opgenomen in de bijlage Kennislacunes Deze bijlage is te vinden onder de aanverwante producten De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties en (patiënt) organisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De commentaartabel is op te vragen bij het Kennisinstituut via <PERSOON> MC, Kho ME, Browman GP, et al AGREE Next Steps Consortium AGREE II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care CMAJ ###;###(##) E###-## doi ## ###/cmaj ### <PERSOON> HJ, Oxman AD, Brozek J, et al Grading quality of evidence and strength of recommendations for diagnostic tests and strategies BMJ ###;###(###).
589
nvog
maken onderdeel uit van de overwegingen bij de bewuste uitgangsvraag Randvoorwaarden die van invloed zijn op de implementatie van de Tijdens de ontwikkeling van deze module is systematisch gezocht naar onderzoek waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvraag Er is nagegaan of (aanvullend) wetenschappelijk onderzoek gewenst is om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden Mocht dit bij deze module het geval zijn, dan is er een aanbeveling voor het doen van onderzoek opgenomen in de bijlage Kennislacunes Deze bijlage is te vinden onder de aanverwante producten De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties en (patiënt) organisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De commentaartabel is op te vragen bij het Kennisinstituut via <PERSOON> MC, Kho ME, Browman GP, et al AGREE Next Steps Consortium AGREE II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care CMAJ ###;###(##) E###-## doi ## ###/cmaj ### <PERSOON> HJ, Oxman AD, Brozek J, et al Grading quality of evidence and strength of recommendations for diagnostic tests and strategies BMJ ###;###(###) doi <DATUM> bmj ### ##<LOCATIE> Erratum in BMJ ###;###(###) doi <DATUM> bmj a### PubMed Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van de Federatie Voorkomt een electieve inleiding à terme (voor ## wk AD) bij zwangeren met een BMI )## Overgewicht (BMI≥##) is een toenemend probleem in de gezondheidszorg Hoewel er geen exacte gegevens zijn over de prevalentie van zwangeren en obesitas, is wel bekend dat deze ook in deze groep toeneemt Uit getallen van het CBS blijkt dat in ### ##,#% van de Nederlandse vrouwen boven de <LEEFTIJD> jaar overgewicht had (BMI≥##) en ##,#% van de vrouwen boven de <LEEFTIJD> jaar Morbide obesitas (BMI≥##) is geassocieerd met maternale en neonatale complicaties, waaronder serotiniteit (Heslehurst, ###), macrosomie (Lutsiv, ###, Gaudet, ###), , diabetes ###), sectio caesarea, asfyxie en intra uteriene vruchtdood (Aune, ###, Marchi, ###, In <LOCATIE> wordt momenteel bij morbide obese vrouwen de baring niet routinematig ingeleid Leid niet routinematig in tussen de ## en ## weken bij vrouwen met morbide obesitas (BMI ≥ ##) zonder andere bijkomende factoren om maternale en neonatale complicaties te voorkomen Wat zijn de gunstige en ongunstige effecten van electieve inleiding van de baring tussen de ## De werkgroep achtte composite morbidity een voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaat - Fluxus postpartum als een bloedverlies van meer dan <LOCATIE> binnen ## uur - Macrosomie als het geboortegewicht ) p## volgens de PRN.
667
nvog
doi <DATUM> bmj ### ##<LOCATIE> Erratum in BMJ ###;###(###) doi <DATUM> bmj a### PubMed Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van de Federatie Voorkomt een electieve inleiding à terme (voor ## wk AD) bij zwangeren met een BMI )## Overgewicht (BMI≥##) is een toenemend probleem in de gezondheidszorg Hoewel er geen exacte gegevens zijn over de prevalentie van zwangeren en obesitas, is wel bekend dat deze ook in deze groep toeneemt Uit getallen van het CBS blijkt dat in ### ##,#% van de Nederlandse vrouwen boven de <LEEFTIJD> jaar overgewicht had (BMI≥##) en ##,#% van de vrouwen boven de <LEEFTIJD> jaar Morbide obesitas (BMI≥##) is geassocieerd met maternale en neonatale complicaties, waaronder serotiniteit (Heslehurst, ###), macrosomie (Lutsiv, ###, Gaudet, ###), , diabetes ###), sectio caesarea, asfyxie en intra uteriene vruchtdood (Aune, ###, Marchi, ###, In <LOCATIE> wordt momenteel bij morbide obese vrouwen de baring niet routinematig ingeleid Leid niet routinematig in tussen de ## en ## weken bij vrouwen met morbide obesitas (BMI ≥ ##) zonder andere bijkomende factoren om maternale en neonatale complicaties te voorkomen Wat zijn de gunstige en ongunstige effecten van electieve inleiding van de baring tussen de ## De werkgroep achtte composite morbidity een voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaat - Fluxus postpartum als een bloedverlies van meer dan <LOCATIE> binnen ## uur - Macrosomie als het geboortegewicht ) p## volgens de PRN De werkgroep definieerde ##% verschil in composite morbidity als een klinisch relevant verschil In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde trials, en observationeel vergelijkend onderzoek De zoekverantwoording is weergegeven onder het Studies werden geselecteerd op grond van de volgende inclusiecriteria systematische reviews (gezocht in ten minste twee databases, gedetailleerde zoekstrategie beschikbaar en risk of bias beoordeling), gerandomiseerde trials of observationeel onderzoek waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen inleiding van de baring tussen de ##-## weken zwangerschapsduur en expectatief beleid met betrekking tot ten minste één van de hierboven beschreven Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden al deze studies echter geëxcludeerd (zie exclusietabel Er zijn geen studies gevonden welke voldeden aan de inclusiecriteria Er is geen conclusie op basis van de literatuursamenvatting mogelijk aangezien er geen enkele Uit de literatuursearch is geen enkele RCT of observationele studie gekomen die antwoord geeft op de vraag of inleiden van de baring een betere uitkomst geeft dan een expectatief beleid m b t de geformuleerde uitkomstmaat Van beide strategieën zijn voor- en nadelen te noemen, zowel maternaal als neonataal De genoemde risico’s in de vorm van secundaire sectio, fluxus postpartum, VTE, schouderdystocie, en macrosomie, asfyxie en IUVD, lijken voor beide strategieën gelijkwaardig Gezien deze bevindingen is de werkgroep van mening dat er geen, ook niet op basis van expert opinion, uitspraak gedaan kan worden over een voorkeur voor een van beide strategieën.
684
nvog
verschil In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde trials, en observationeel vergelijkend onderzoek De zoekverantwoording is weergegeven onder het Studies werden geselecteerd op grond van de volgende inclusiecriteria systematische reviews (gezocht in ten minste twee databases, gedetailleerde zoekstrategie beschikbaar en risk of bias beoordeling), gerandomiseerde trials of observationeel onderzoek waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen inleiding van de baring tussen de ##-## weken zwangerschapsduur en expectatief beleid met betrekking tot ten minste één van de hierboven beschreven Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden al deze studies echter geëxcludeerd (zie exclusietabel Er zijn geen studies gevonden welke voldeden aan de inclusiecriteria Er is geen conclusie op basis van de literatuursamenvatting mogelijk aangezien er geen enkele Uit de literatuursearch is geen enkele RCT of observationele studie gekomen die antwoord geeft op de vraag of inleiden van de baring een betere uitkomst geeft dan een expectatief beleid m b t de geformuleerde uitkomstmaat Van beide strategieën zijn voor- en nadelen te noemen, zowel maternaal als neonataal De genoemde risico’s in de vorm van secundaire sectio, fluxus postpartum, VTE, schouderdystocie, en macrosomie, asfyxie en IUVD, lijken voor beide strategieën gelijkwaardig Gezien deze bevindingen is de werkgroep van mening dat er geen, ook niet op basis van expert opinion, uitspraak gedaan kan worden over een voorkeur voor een van beide strategieën geïndividualiseerd Hierin kunnen bijkomende factoren, zoals bv vermoeden op macrosomie (Boulvain, ###), hypertensie en ## pre-eclampsie, kinderwens in de toekomst en dergelijke Gezien de groeiende prevalentie van morbide obesitas is hier sprake van een belangrijk kennishiaat Er is een grote behoefte aan een RCT waarin wordt onderzocht of inleiden van de Het is onbekend of inleiden van de baring tussen de ## en ## weken bij morbide obese zwangeren tot minder maternale en of neonatale complicaties leidt kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het ziekenhuis) of op ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de <PERSOON> body mass index and the risk of fetal death, stillbirth, and infant death a systematic review and meta-analysis JAMA ### Apr ##;###(##) ###-## doi <DATUM> jama ### ### <PERSOON> et Gynécologie (GROG) Induction of labour versus expectant management for large-for-date fetuses a CBS StatLine Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf ### <PERSOON> ZM, <PERSOON> M.
556
nvog
Hierin kunnen bijkomende factoren, zoals bv vermoeden op macrosomie (Boulvain, ###), hypertensie en ## pre-eclampsie, kinderwens in de toekomst en dergelijke Gezien de groeiende prevalentie van morbide obesitas is hier sprake van een belangrijk kennishiaat Er is een grote behoefte aan een RCT waarin wordt onderzocht of inleiden van de Het is onbekend of inleiden van de baring tussen de ## en ## weken bij morbide obese zwangeren tot minder maternale en of neonatale complicaties leidt kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het ziekenhuis) of op ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de <PERSOON> body mass index and the risk of fetal death, stillbirth, and infant death a systematic review and meta-analysis JAMA ### Apr ##;###(##) ###-## doi <DATUM> jama ### ### <PERSOON> et Gynécologie (GROG) Induction of labour versus expectant management for large-for-date fetuses a CBS StatLine Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf ### <PERSOON> ZM, <PERSOON> M fetal macrosomia a systematic review and meta-analysis <PERSOON> impact of maternal BMI status on pregnancy outcomes with <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x <PERSOON> body mass index and post-term birth a systematic review and meta-analysis Obes Rev ### Mar;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> obr ### <PERSOON> effects of morbid obesity on maternal and neonatal health outcomes a systematic review and meta-analyses Obes Rev ### Jul;##(#) ### doi <DATUM> obr ### <PERSOON> associated with obesity in pregnancy, for the mother and baby a systematic review of reviews Obes Rev ### Aug;##(#) ### doi <DATUM> obr ### <PERSOON> <PATIENTNUMMER># <PERSOON-##> effects of obesity on the first stage of labor Obstet Gynecol ### Jul;###(#) #<DATUM> doi <DATUM> AOG #b###e<PATIENTNUMMER>##c PubMed PMID.
516
nvog
De richtlijnontwikkeling werd gefinancierd uit een subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het Nederlands Genootschap van Abortusartsen gericht op het stimuleren van de kwaliteit van de abortushulpverlening geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enige andere manier, echter uitsluitend na voorafgaande toestemming van de uitgever Toestemming voor gebruik van tekst(gedeelten) kunt u schriftelijk of per e-mail en uitsluitend bij de Onderstaande is een samenvatting van de aanbevelingen uit de multidisciplinaire richtlijn ‘Begeleiding van vrouwen die een zwangerschapsafbreking overwegen’ Deze zelf staan alle aanbevelingen met de wetenschappelijke onderbouwing daarvan, alsmede de overwegingen die tot de aanbevelingen hebben geleid Waaruit dient de professionele begeleiding bij de besluitvorming voor de vrouw die De hulpverlener dient zich ervan te vergewissen dat de vrouw de Als blijkt dat de vrouw haar besluit vrijwillig en zorgvuldig heeft genomen en zij geen behoefte heeft aan verdere professionele begeleiding dan kan worden volstaan met het geven van de gewenste informatie over de zwangerschapsafbreking en Omdat ambivalente gevoelens bij het besluitvormingsproces vaak meespelen wordt hiernaar gevraagd en informatie en uitleg over gegeven Vrouwen die relevante psychologische en sociale problemen hebben wordt verwijzing Mocht de constatering zijn dat de vrouw twijfelt en blijft twijfelen dan moet Voordat de ingreep daadwerkelijk plaatsvindt, dient de arts die de ingreep verricht zich er van te vergewissen dat de vrouw dit wil Moet de hulpverlener een vrouw die een zwangerschapsafbreking overweegt, Het is aan te bevelen dat de vrouw die een zwangerschapsafbreking overweegt standaard en tijdig wordt geïnformeerd over de mogelijkheid echobeelden te zien De vrouw dient van te voren op de hoogte te worden gebracht van de mogelijkheid tot meekijken met de echo, waarbij de hulpverlener haar vertelt wat er waarschijnlijk te zien zal zijn zodat ze een geïnformeerde keuze kan maken Bij de uitvoering van de echo dient de echoscopist er op bedacht te zijn dat de ene vrouw de echo wel en de andere de echo niet wil zien en dit dus te bespreken In hoeverre dient de arts de noodsituatie van de vrouw te verkennen of in te gaan op De arts moet de vrouw de gelegenheid geven haar reden(en) voor een zwangerschapsafbreking aan te geven en toe te lichten De arts dient zich te vergewissen van het weloverwogen <INSTELLING> van haar beslissing Moeten de alternatieven voor zwangerschapsafbreking met iedere vrouw die een Omdat de meeste vrouwen die zich aanmelden bij een hulpverlener, abortuskliniek of zwangerschap af te breken al genomen hebben, is het niet wenselijk om iedere vrouw De vrouw wordt gevraagd of zij alternatieven heeft overwogen en of zij daar informatie Indien de vrouw alternatieven overweegt wordt een verwijzing aangeboden en, indien - Wat is de invloed van personen in de omgeving van de vrouw op het - Is er een verband tussen de ervaren mate van sociale steun tijdens het Indien de vrouw dat wil, kunnen de partner en voor de vrouw belangrijke anderen bij het gesprek aanwezig zijn en daarin worden betrokken.
542
nvog
een zwangerschapsafbreking overweegt standaard en tijdig wordt geïnformeerd over de mogelijkheid echobeelden te zien De vrouw dient van te voren op de hoogte te worden gebracht van de mogelijkheid tot meekijken met de echo, waarbij de hulpverlener haar vertelt wat er waarschijnlijk te zien zal zijn zodat ze een geïnformeerde keuze kan maken Bij de uitvoering van de echo dient de echoscopist er op bedacht te zijn dat de ene vrouw de echo wel en de andere de echo niet wil zien en dit dus te bespreken In hoeverre dient de arts de noodsituatie van de vrouw te verkennen of in te gaan op De arts moet de vrouw de gelegenheid geven haar reden(en) voor een zwangerschapsafbreking aan te geven en toe te lichten De arts dient zich te vergewissen van het weloverwogen <INSTELLING> van haar beslissing Moeten de alternatieven voor zwangerschapsafbreking met iedere vrouw die een Omdat de meeste vrouwen die zich aanmelden bij een hulpverlener, abortuskliniek of zwangerschap af te breken al genomen hebben, is het niet wenselijk om iedere vrouw De vrouw wordt gevraagd of zij alternatieven heeft overwogen en of zij daar informatie Indien de vrouw alternatieven overweegt wordt een verwijzing aangeboden en, indien - Wat is de invloed van personen in de omgeving van de vrouw op het - Is er een verband tussen de ervaren mate van sociale steun tijdens het Indien de vrouw dat wil, kunnen de partner en voor de vrouw belangrijke anderen bij het gesprek aanwezig zijn en daarin worden betrokken Tijdens het begeleidingsgesprek wordt navraag gedaan naar de ervaren sociale steun Indien de vrouw onvoldoende sociale steun ervaart wordt haar begeleiding Bij jonge vrouwen wordt in het kader van het ervaren van sociale steun met name naar de reactie van hun ouders gevraagd Wanneer uit het gesprek blijkt dat de vrouw gegronde reden heeft om aan te nemen dat er over de zwangerschap(safbreking) ernstige onenigheid met haar ouders zal komen, moet de hulpverlener niet aandringen Hoe moeten angst-, schaamte- en/of schuldgevoelens bij de vrouw die een Vrouwen kunnen om diverse redenen angstig zijn voor het nemen van het besluit tot, of het ondergaan van een zwangerschapsafbreking Hulpverleners horen hier naar te vragen en indien dit speelt, hier verder op in te gaan Het gedrag van de vrouw kan voor de hulpverlener een aanwijzing vormen dat emoties zoals angst, schaamte of schuld een rol spelen Het verdient aanbeveling dat ook deze non-verbale signalen worden opgemerkt en besproken Hoe wordt het welbevinden beïnvloed door de keuze voor een zwangerschapsafbreking en zijn er mogelijkheden om het welbevinden na die keuze te Omdat er verschillende factoren zijn die negatieve psychologische reacties na een zwangerschapsafbreking voorspellen dient bij de intake hiernaar te worden gevraagd Er dient uitleg gegeven te worden waarom er naar wordt gevraagd Er dient passende hulp te worden aangeboden wanneer er sterke negatieve effecten op het welbevinden zijn te verwachten gezien de specifieke situatie van die vrouw Beschermende factoren zijn een goede partnerrelatie, steun uit de sociale omgeving,.
540
nvog
Tijdens het begeleidingsgesprek wordt navraag gedaan naar de ervaren sociale steun Indien de vrouw onvoldoende sociale steun ervaart wordt haar begeleiding Bij jonge vrouwen wordt in het kader van het ervaren van sociale steun met name naar de reactie van hun ouders gevraagd Wanneer uit het gesprek blijkt dat de vrouw gegronde reden heeft om aan te nemen dat er over de zwangerschap(safbreking) ernstige onenigheid met haar ouders zal komen, moet de hulpverlener niet aandringen Hoe moeten angst-, schaamte- en/of schuldgevoelens bij de vrouw die een Vrouwen kunnen om diverse redenen angstig zijn voor het nemen van het besluit tot, of het ondergaan van een zwangerschapsafbreking Hulpverleners horen hier naar te vragen en indien dit speelt, hier verder op in te gaan Het gedrag van de vrouw kan voor de hulpverlener een aanwijzing vormen dat emoties zoals angst, schaamte of schuld een rol spelen Het verdient aanbeveling dat ook deze non-verbale signalen worden opgemerkt en besproken Hoe wordt het welbevinden beïnvloed door de keuze voor een zwangerschapsafbreking en zijn er mogelijkheden om het welbevinden na die keuze te Omdat er verschillende factoren zijn die negatieve psychologische reacties na een zwangerschapsafbreking voorspellen dient bij de intake hiernaar te worden gevraagd Er dient uitleg gegeven te worden waarom er naar wordt gevraagd Er dient passende hulp te worden aangeboden wanneer er sterke negatieve effecten op het welbevinden zijn te verwachten gezien de specifieke situatie van die vrouw Beschermende factoren zijn een goede partnerrelatie, steun uit de sociale omgeving, sociaaleconomische status en haar gevoel van controle over de versterkt zodat de hulpverlening hierop gericht dient te zijn Bij de nacontrole dient gevraagd te worden of er negatieve psychologische reacties na de zwangerschapsafbreking zijn geweest Zo ja, dan dienen deze besproken te worden Op welke wijze moet worden omgegaan met situaties waarbij het vermoeden bestaat van De vrouw komt met de hulpvraag met betrekking tot een ongewenste zwangerschap De belangrijkste rol voor hulpverleners is aan deze hulpvraag te voldoen en zo te werken dat het informeren naar geweld geen drempel opwerpt om de oorspronkelijke Indien door de hulpverlener geweld wordt gesignaleerd, dan dient veiligheid besproken te worden, ondersteuning geboden te worden en mogelijke opvang, De veiligheid van de vrouw dient te worden gegarandeerd bij haar bezoek en behandeling in de kliniek en/of ziekenhuis Ten minste een deel van het gesprek moet Het informeren (met instemming van de vrouw) van de huisarts of anderen over familiaal huiselijk geweld (FHG) door de hulpverlener kan op gespannen voet staan De hulpverlener dient zich dit te realiseren en met de vrouw te bespreken De criteria die gelden voor de rechtvaardiging van het doorbreken van de zwijgplicht moeten strikt worden gehanteerd als het gaat om geweld dat aan het licht komt bij Welke informatie met betrekking tot de methode van zwangerschapsafbreking moet worden gegeven aan een vrouw die besluit tot zwangerschapsafbreking? (paragraaf Vrouwen hechten er veel waarde aan zelf een keuze te maken voor een methode Dit.
530
nvog
status en haar gevoel van controle over de versterkt zodat de hulpverlening hierop gericht dient te zijn Bij de nacontrole dient gevraagd te worden of er negatieve psychologische reacties na de zwangerschapsafbreking zijn geweest Zo ja, dan dienen deze besproken te worden Op welke wijze moet worden omgegaan met situaties waarbij het vermoeden bestaat van De vrouw komt met de hulpvraag met betrekking tot een ongewenste zwangerschap De belangrijkste rol voor hulpverleners is aan deze hulpvraag te voldoen en zo te werken dat het informeren naar geweld geen drempel opwerpt om de oorspronkelijke Indien door de hulpverlener geweld wordt gesignaleerd, dan dient veiligheid besproken te worden, ondersteuning geboden te worden en mogelijke opvang, De veiligheid van de vrouw dient te worden gegarandeerd bij haar bezoek en behandeling in de kliniek en/of ziekenhuis Ten minste een deel van het gesprek moet Het informeren (met instemming van de vrouw) van de huisarts of anderen over familiaal huiselijk geweld (FHG) door de hulpverlener kan op gespannen voet staan De hulpverlener dient zich dit te realiseren en met de vrouw te bespreken De criteria die gelden voor de rechtvaardiging van het doorbreken van de zwijgplicht moeten strikt worden gehanteerd als het gaat om geweld dat aan het licht komt bij Welke informatie met betrekking tot de methode van zwangerschapsafbreking moet worden gegeven aan een vrouw die besluit tot zwangerschapsafbreking? (paragraaf Vrouwen hechten er veel waarde aan zelf een keuze te maken voor een methode Dit en lokale/ algehele anesthesie Deze keuzes dienen, voor zover medisch verantwoord, gerespecteerd en gehonoreerd te worden, ook indien hiervoor doorverwijzing nodig is Voorlichting over de methode dient gegeven te worden onafhankelijk van eventuele logistieke zaken als wachtlijst voor operatiekamers of voorkeur van degene die het gesprek voert Ook dient informatie te worden gegeven over de consequenties van de methode, met het oog op complicaties, de nacontrole en de mogelijkheid tot afscheid Als vrouwen afscheid van de vrucht willen nemen en deze eventueel begraven of cremeren, dient met hen besproken te worden wat het te verwachten effect op de Wat is de rol van de hulpverlener op het gebied van anticonceptie? (paragraaf <DATUM> begonnen bekend zijn of er aansluitend bijvoorbeeld een spiraal geplaatst moet Omdat er sprake is van een noodsituatie en dit zorgvuldige besluitvorming voor een irreversibele behandeling als een sterilisatie kan bemoeilijken, dient de zwangerschapsafbreking in beginsel niet gecombineerd te worden met sterilisatie Kan herhaling van ongewenste zwangerschap en herhaling van een Op basis van internationaal onderzoek zijn mogelijke risicofactoren geïdentificeerd waarvan slechts een klein aantal door de hulpverlening kan worden beïnvloed De hulpverlener dient zich bewust te zijn van zijn attitude en van zijn bejegening van vrouwen die na een eerdere zwangerschapsafbreking komen met een nieuw verzoek tot zwangerschapsafbreking en zonodig deze bejegening bij te stellen mogelijk beïnvloed worden Derhalve verdient het aanbeveling hier voldoende aandacht aan te geven in de hulpverlening aan de vrouw Te verwachten is dat de meest veilige en door haar geaccepteerde vorm van anticonceptie zorgt voor het.
538
nvog
zover medisch verantwoord, gerespecteerd en gehonoreerd te worden, ook indien hiervoor doorverwijzing nodig is Voorlichting over de methode dient gegeven te worden onafhankelijk van eventuele logistieke zaken als wachtlijst voor operatiekamers of voorkeur van degene die het gesprek voert Ook dient informatie te worden gegeven over de consequenties van de methode, met het oog op complicaties, de nacontrole en de mogelijkheid tot afscheid Als vrouwen afscheid van de vrucht willen nemen en deze eventueel begraven of cremeren, dient met hen besproken te worden wat het te verwachten effect op de Wat is de rol van de hulpverlener op het gebied van anticonceptie? (paragraaf <DATUM> begonnen bekend zijn of er aansluitend bijvoorbeeld een spiraal geplaatst moet Omdat er sprake is van een noodsituatie en dit zorgvuldige besluitvorming voor een irreversibele behandeling als een sterilisatie kan bemoeilijken, dient de zwangerschapsafbreking in beginsel niet gecombineerd te worden met sterilisatie Kan herhaling van ongewenste zwangerschap en herhaling van een Op basis van internationaal onderzoek zijn mogelijke risicofactoren geïdentificeerd waarvan slechts een klein aantal door de hulpverlening kan worden beïnvloed De hulpverlener dient zich bewust te zijn van zijn attitude en van zijn bejegening van vrouwen die na een eerdere zwangerschapsafbreking komen met een nieuw verzoek tot zwangerschapsafbreking en zonodig deze bejegening bij te stellen mogelijk beïnvloed worden Derhalve verdient het aanbeveling hier voldoende aandacht aan te geven in de hulpverlening aan de vrouw Te verwachten is dat de meest veilige en door haar geaccepteerde vorm van anticonceptie zorgt voor het prikpil) zal waarschijnlijk zorgen voor een minder grote kans op een herhaling van een zwangerschapsafbreking geplaatst worden en dienen ook beschikbaar te zijn in de Hoe vindt de besluitvorming plaats bij enkele bijzondere groepen vrouwen? (paragraaf Voor elke categorie vrouwen geldt dat de vrouw zoveel mogelijk bij de beslissing wordt betrokken en met haar mening moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden In de in met dit verzoek of stelt zich passief op De vrouw komt met het verzoek tot zwangerschapsafbreking, de arts wil dit Het is zorgvuldig, ook als de arts van mening is dat de vertegenwoordiger niet in het belang van de vrouw handelt, een ‘second opinion’ te vragen In het uiterste geval kan het verschil in visie aan de rechter worden voorgelegd De vertegenwoordiger komt met het verzoek tot zwangerschapsafbreking, de vrouw maakt haar mening niet kenbaar en de arts wil het verzoek niet honoreren De arts zal niet tot zwangerschapsafbreking overgaan als die niet verenigbaar is met de zorg van een goed hulpverlener Een verwijzing voor een ‘second opinion’ is Is dit verzet bestendig dan zal te allen tijde worden getracht de vrouw via een dialoog te overtuigen Lukt dit niet dan zal de zwangerschap niet afgebroken In de zeer uitzonderlijke situatie dat een zwangerschapsafbreking nodig is om nog ernstiger nadeel voor de vrouw te voorkomen, bijvoorbeeld zwaarwegende medische, psychische of sociale redenen, dan dient het verzoek aan de rechter te Welke additionele bijzonderheden gelden bij de counseling van de vrouw die.
539
nvog
waarschijnlijk zorgen voor een minder grote kans op een herhaling van een zwangerschapsafbreking geplaatst worden en dienen ook beschikbaar te zijn in de Hoe vindt de besluitvorming plaats bij enkele bijzondere groepen vrouwen? (paragraaf Voor elke categorie vrouwen geldt dat de vrouw zoveel mogelijk bij de beslissing wordt betrokken en met haar mening moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden In de in met dit verzoek of stelt zich passief op De vrouw komt met het verzoek tot zwangerschapsafbreking, de arts wil dit Het is zorgvuldig, ook als de arts van mening is dat de vertegenwoordiger niet in het belang van de vrouw handelt, een ‘second opinion’ te vragen In het uiterste geval kan het verschil in visie aan de rechter worden voorgelegd De vertegenwoordiger komt met het verzoek tot zwangerschapsafbreking, de vrouw maakt haar mening niet kenbaar en de arts wil het verzoek niet honoreren De arts zal niet tot zwangerschapsafbreking overgaan als die niet verenigbaar is met de zorg van een goed hulpverlener Een verwijzing voor een ‘second opinion’ is Is dit verzet bestendig dan zal te allen tijde worden getracht de vrouw via een dialoog te overtuigen Lukt dit niet dan zal de zwangerschap niet afgebroken In de zeer uitzonderlijke situatie dat een zwangerschapsafbreking nodig is om nog ernstiger nadeel voor de vrouw te voorkomen, bijvoorbeeld zwaarwegende medische, psychische of sociale redenen, dan dient het verzoek aan de rechter te Welke additionele bijzonderheden gelden bij de counseling van de vrouw die ondersteuning van de zwangere en haar partner in verdere besluitvorming alsmede Wanneer de bijzondere situatie zich voordoet dat bij het verzoek tot zwangerschapsafbreking in de abortuskliniek, een afwijking bij de vrucht wordt geconstateerd, is het belangrijk om de vrouw daarover te informeren en te wijzen op de mogelijkheid van verdere diagnostiek in een prenataal diagnostisch <INSTELLING> of het bewaren van foetaal weefsel voor verdere diagnostiek na de zwangerschapsafbreking Dhr <PERSOON>, abortusarts np, NGvA (redactiecommissie) Dhr <PERSOON>, medisch psycholoog, NIP (redactiecommissie) Mw <PERSOON>, MPH, gynaecoloog, NVOG (redactiecommissie) Mw <PERSOON>, abortusarts, NGvA Mw <PERSOON>, verpleegkundige en gezondheidswetenschapper, Mw <PERSOON>, beleidscoördinator, Stichting Ambulante Fiom <PERSOON>, maatschappelijk werker, Stichting Ambulante Fiom Dhr <PERSOON>, klinisch psycholoog, NIP Mw <PERSOON>, abortusarts, NGvA Dhr prof <PERSOON-##>, ethicus, Universiteit <LOCATIE> Dhr <PERSOON-##>, klinisch epidemioloog, OMS, <LOCATIE> Mw <PERSOON-##>, adviseur, OMS, <LOCATIE> Mw <PERSOON-##>, informatiespecialist, OMS, <LOCATIE> <DATUM> Het bespreken van angst, schaamte en/of schuldgevoelens en het daarop <DATUM> Informatie en keuze met betrekking tot de methode van afbreken van de #.
540
nvog
partner in verdere besluitvorming alsmede Wanneer de bijzondere situatie zich voordoet dat bij het verzoek tot zwangerschapsafbreking in de abortuskliniek, een afwijking bij de vrucht wordt geconstateerd, is het belangrijk om de vrouw daarover te informeren en te wijzen op de mogelijkheid van verdere diagnostiek in een prenataal diagnostisch <INSTELLING> of het bewaren van foetaal weefsel voor verdere diagnostiek na de zwangerschapsafbreking Dhr <PERSOON>, abortusarts np, NGvA (redactiecommissie) Dhr <PERSOON>, medisch psycholoog, NIP (redactiecommissie) Mw <PERSOON>, MPH, gynaecoloog, NVOG (redactiecommissie) Mw <PERSOON>, abortusarts, NGvA Mw <PERSOON>, verpleegkundige en gezondheidswetenschapper, Mw <PERSOON>, beleidscoördinator, Stichting Ambulante Fiom <PERSOON>, maatschappelijk werker, Stichting Ambulante Fiom Dhr <PERSOON>, klinisch psycholoog, NIP Mw <PERSOON>, abortusarts, NGvA Dhr prof <PERSOON-##>, ethicus, Universiteit <LOCATIE> Dhr <PERSOON-##>, klinisch epidemioloog, OMS, <LOCATIE> Mw <PERSOON-##>, adviseur, OMS, <LOCATIE> Mw <PERSOON-##>, informatiespecialist, OMS, <LOCATIE> <DATUM> Het bespreken van angst, schaamte en/of schuldgevoelens en het daarop <DATUM> Informatie en keuze met betrekking tot de methode van afbreken van de # #<DATUM> Besluitvorming bij enkele bijzondere groepen vrouwen ##<DATUM> Counseling bij tijdens de zwangerschap vastgestelde afwijkingen ### Internationaal gezien behoort <LOCATIE> tot de landen met de laagste abortuscijfers (Inspectie voor de Gezondheidszorg, ###) In <LOCATIE> vinden per jaar ongeveer ## ### zwangerschapsafbrekingen plaats (Inspectie voor de Gezondheidszorg, ###) (Waz (###)) is de belangrijkste wet die het kader waarbinnen de hulpverlening kan In ### werd deze wet geëvalueerd (<PERSOON-##> et al , ###) Geconcludeerd werd dat de wet in het algemeen goed wordt nageleefd, wat ook de indruk is van de inspectie, ook wat betreft de kern van de wet, de besluitvormingsaspecten Het globale evenwicht tussen het recht van de vrouw op hulp en de bescherming van ongeboren leven dat de wetgever voor ogen stond wordt in de praktijk gerealiseerd De kwaliteit van de zorg is goed, maar zou nog kunnen worden verbeterd; er zijn aanbevelingen gedaan ter bevordering van de kwaliteit bij onder andere verwijzing, counseling en besluitvorming de wet te wijzigen en onderschrijft de meeste aanbevelingen (Kamerstukken II Het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) heeft in ### ter stimulering van de kwaliteit van de abortushulpverlening o a.
588
nvog
#<DATUM> Besluitvorming bij enkele bijzondere groepen vrouwen ##<DATUM> Counseling bij tijdens de zwangerschap vastgestelde afwijkingen ### Internationaal gezien behoort <LOCATIE> tot de landen met de laagste abortuscijfers (Inspectie voor de Gezondheidszorg, ###) In <LOCATIE> vinden per jaar ongeveer ## ### zwangerschapsafbrekingen plaats (Inspectie voor de Gezondheidszorg, ###) (Waz (###)) is de belangrijkste wet die het kader waarbinnen de hulpverlening kan In ### werd deze wet geëvalueerd (<PERSOON> et al , ###) Geconcludeerd werd dat de wet in het algemeen goed wordt nageleefd, wat ook de indruk is van de inspectie, ook wat betreft de kern van de wet, de besluitvormingsaspecten Het globale evenwicht tussen het recht van de vrouw op hulp en de bescherming van ongeboren leven dat de wetgever voor ogen stond wordt in de praktijk gerealiseerd De kwaliteit van de zorg is goed, maar zou nog kunnen worden verbeterd; er zijn aanbevelingen gedaan ter bevordering van de kwaliteit bij onder andere verwijzing, counseling en besluitvorming de wet te wijzigen en onderschrijft de meeste aanbevelingen (Kamerstukken II Het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) heeft in ### ter stimulering van de kwaliteit van de abortushulpverlening o a van geïntegreerd kwaliteitsbeleid voor vier jaar subsidie van het ministerie van VWS verkregen Een belangrijk onderdeel van dit subsidietraject is het ontwikkelen van een aantal evidence based richtlijnen De eerste in deze reeks is de onderhavige richtlijn “Begeleiding van vrouwen die een zwangerschaps-afbreking overwegen”; dit sluit aan bij de behoefte, zoals geformuleerd in de evaluatie van de Waz en het standpunt van de staatssecretaris daaromtrent, om te komen tot een richtlijn rond de besluitvorming De richtlijn heeft als doel de kwaliteit van de abortushulpverlening te verbeteren door de begeleiding van vrouwen die een zwangerschapsafbreking overwegen te optimaliseren De richtlijn beperkt zich tot het proces van besluitvorming van de vrouw die zwangerschapsafbreking overweegt De richtlijn beoogt op deze wijze een handvat te bieden voor een uniform zorgaanbod op het gebied van begeleiding van De richtlijn is primair bedoeld voor alle hulpverleners die betrokken zijn bij de begeleiding van vrouwen die een zwangerschapsafbreking overwegen met name abortusartsen, huisartsen, gynaecologen, verpleegkundigen, (medisch) psychologen en maatschappelijk werkers Secundair kan de richtlijn ook dienen als informatiedocument voor beleidsmakers en financiers die betrokken zijn bij de zorg Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd in ### een multidisciplinaire werkgroep ingesteld Voor deelname aan de werkgroep werden organisaties van hulpverleners uitgenodigd die betrokken zijn bij de zorg voor vrouwen die een wetenschappelijke verenigingen gemandateerd voor deelname aan deze werkgroep De jurist en de ethicus namen deel op persoonlijke titel De werkgroepleden zijn.
570
nvog
kwaliteitsbeleid voor vier jaar subsidie van het ministerie van VWS verkregen Een belangrijk onderdeel van dit subsidietraject is het ontwikkelen van een aantal evidence based richtlijnen De eerste in deze reeks is de onderhavige richtlijn “Begeleiding van vrouwen die een zwangerschaps-afbreking overwegen”; dit sluit aan bij de behoefte, zoals geformuleerd in de evaluatie van de Waz en het standpunt van de staatssecretaris daaromtrent, om te komen tot een richtlijn rond de besluitvorming De richtlijn heeft als doel de kwaliteit van de abortushulpverlening te verbeteren door de begeleiding van vrouwen die een zwangerschapsafbreking overwegen te optimaliseren De richtlijn beperkt zich tot het proces van besluitvorming van de vrouw die zwangerschapsafbreking overweegt De richtlijn beoogt op deze wijze een handvat te bieden voor een uniform zorgaanbod op het gebied van begeleiding van De richtlijn is primair bedoeld voor alle hulpverleners die betrokken zijn bij de begeleiding van vrouwen die een zwangerschapsafbreking overwegen met name abortusartsen, huisartsen, gynaecologen, verpleegkundigen, (medisch) psychologen en maatschappelijk werkers Secundair kan de richtlijn ook dienen als informatiedocument voor beleidsmakers en financiers die betrokken zijn bij de zorg Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd in ### een multidisciplinaire werkgroep ingesteld Voor deelname aan de werkgroep werden organisaties van hulpverleners uitgenodigd die betrokken zijn bij de zorg voor vrouwen die een wetenschappelijke verenigingen gemandateerd voor deelname aan deze werkgroep De jurist en de ethicus namen deel op persoonlijke titel De werkgroepleden zijn Er zijn meerdere organisaties die zich direct dan wel indirect bezighouden met richtlijn zoveel mogelijk aansluiting te geven bij de praktijk zijn voorafgaand aan de start van de richtlijnontwikkeling een drietal focusgroepsbijeenkomsten gehouden De eerste focusgroep bestond uit vrouwen die een zwangerschapsafbreking hebben ondergaan De tweede focusgroep betrof vertegenwoordigers van de VBOK (thans Siris) en het <PERSOON> Instituut Ook de stichting “Schreeuw om leven” werd hiervoor uitgenodigd, maar deze besloot van deelname af te zien De derde focusgroep bestond uit vertegenwoordigers van Women on Waves, CHOICE for youth and sexuality en <PERSOON> in eigen buik Van de besprekingen in de focusgroepen is een verslag gemaakt en aan de leden voorgelegd ter verifiëring en eventuele aanvulling Deze verslagen zijn opgenomen als bijlage # en # en zijn door de werkgroep gebruikt bij het opstellen van de uitgangsvragen van de richtlijn Tot slot is de leden van de focusgroepen gevraagd om commentaar te leveren op de conceptrichtlijn Zoals eerder aangegeven beoogt de richtlijn de begeleiding van vrouwen, die een − Vermoeden van dwang, dan wel geweld/ misbruik Deze richtlijn is opgesteld aan de hand van “Appraisal of Guidelines for Research & (internationaal) geaccepteerd instrument voor de beoordeling van de kwaliteit van De werkgroep werkte gedurende twee jaar aan de totstandkoming van de beoordeelden inhoud en de kwaliteit van de literatuur Vervolgens schreven de werkgroepleden een paragraaf voor de richtlijn, waarin de relevante wetenschappelijke literatuur werd verwerkt Indien er geen wetenschappelijk relevante literatuur voorhanden was werd de tekst geschreven op basis van de expertise van de bediscussieerd.
553
nvog
richtlijn zoveel mogelijk aansluiting te geven bij de praktijk zijn voorafgaand aan de start van de richtlijnontwikkeling een drietal focusgroepsbijeenkomsten gehouden De eerste focusgroep bestond uit vrouwen die een zwangerschapsafbreking hebben ondergaan De tweede focusgroep betrof vertegenwoordigers van de VBOK (thans Siris) en het <PERSOON> Instituut Ook de stichting “Schreeuw om leven” werd hiervoor uitgenodigd, maar deze besloot van deelname af te zien De derde focusgroep bestond uit vertegenwoordigers van Women on Waves, CHOICE for youth and sexuality en <PERSOON> in eigen buik Van de besprekingen in de focusgroepen is een verslag gemaakt en aan de leden voorgelegd ter verifiëring en eventuele aanvulling Deze verslagen zijn opgenomen als bijlage # en # en zijn door de werkgroep gebruikt bij het opstellen van de uitgangsvragen van de richtlijn Tot slot is de leden van de focusgroepen gevraagd om commentaar te leveren op de conceptrichtlijn Zoals eerder aangegeven beoogt de richtlijn de begeleiding van vrouwen, die een − Vermoeden van dwang, dan wel geweld/ misbruik Deze richtlijn is opgesteld aan de hand van “Appraisal of Guidelines for Research & (internationaal) geaccepteerd instrument voor de beoordeling van de kwaliteit van De werkgroep werkte gedurende twee jaar aan de totstandkoming van de beoordeelden inhoud en de kwaliteit van de literatuur Vervolgens schreven de werkgroepleden een paragraaf voor de richtlijn, waarin de relevante wetenschappelijke literatuur werd verwerkt Indien er geen wetenschappelijk relevante literatuur voorhanden was werd de tekst geschreven op basis van de expertise van de bediscussieerd vervolgens werden deze plenair vastgesteld De afdeling Ondersteuning Professionele Kwaliteit van de Orde van Medisch Specialisten heeft de werkgroep ondersteund en Strategie voor zoeken naar en beoordelen van de literatuur Er werd eerst oriënterend gezocht naar Nederlandse en Engelstalige bestaande ((WEBLINK)), SIGN ((WEBLINK)) en van het CBO ((WEBLINK)) Ook werd nog gezocht naar Nederlandse en ((WEBLINK)) Tevens werd gezocht naar systematische reviews in de Cochrane Library Vervolgens werd er voor de afzonderlijke uitgangsvragen aan de hand van specifieke zoektermen gezocht naar Nederlandse en Engelstalige (OVID) (###-###) en psychINFO Tevens werd er aanvullend handmatig gezocht naar Nederlandse en Engelstalige studies aan de hand van de literatuurlijsten van de opgevraagde artikelen In eerste instantie werd gezocht naar (systematische reviews meerdere systematische reviews waren is er gekozen voor de meest recente In afwezigheid van RCTs werd verder gezocht naar prospectieve gecontroleerde De geselecteerde artikelen zijn vervolgens door de werkgroepleden beoordeeld op toepasbaarheid, kwaliteit van het onderzoek en tenslotte gegradeerd naar mate van bewijs Hierbij is de indeling gebruikt, zoals weergegeven in tabel # Bij het zoeken naar, en interpreteren van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek zag de werkgroep zich regelmatig voor problemen geplaatst Soms was er nauwelijks of geen literatuur over bepaalde onderwerpen te vinden, of was deze sterk verouderd De kwaliteit van de literatuur was wisselend, waarbij onderzoek soms niet meer aan de huidige kwaliteitscriteria voldeed en onderzoekspopulaties soms klein waren, zodat vraagtekens geplaatst kunnen worden bij de validiteit van de resultaten.
568
nvog
vastgesteld De afdeling Ondersteuning Professionele Kwaliteit van de Orde van Medisch Specialisten heeft de werkgroep ondersteund en Strategie voor zoeken naar en beoordelen van de literatuur Er werd eerst oriënterend gezocht naar Nederlandse en Engelstalige bestaande ((WEBLINK)), SIGN ((WEBLINK)) en van het CBO ((WEBLINK)) Ook werd nog gezocht naar Nederlandse en ((WEBLINK)) Tevens werd gezocht naar systematische reviews in de Cochrane Library Vervolgens werd er voor de afzonderlijke uitgangsvragen aan de hand van specifieke zoektermen gezocht naar Nederlandse en Engelstalige (OVID) (###-###) en psychINFO Tevens werd er aanvullend handmatig gezocht naar Nederlandse en Engelstalige studies aan de hand van de literatuurlijsten van de opgevraagde artikelen In eerste instantie werd gezocht naar (systematische reviews meerdere systematische reviews waren is er gekozen voor de meest recente In afwezigheid van RCTs werd verder gezocht naar prospectieve gecontroleerde De geselecteerde artikelen zijn vervolgens door de werkgroepleden beoordeeld op toepasbaarheid, kwaliteit van het onderzoek en tenslotte gegradeerd naar mate van bewijs Hierbij is de indeling gebruikt, zoals weergegeven in tabel # Bij het zoeken naar, en interpreteren van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek zag de werkgroep zich regelmatig voor problemen geplaatst Soms was er nauwelijks of geen literatuur over bepaalde onderwerpen te vinden, of was deze sterk verouderd De kwaliteit van de literatuur was wisselend, waarbij onderzoek soms niet meer aan de huidige kwaliteitscriteria voldeed en onderzoekspopulaties soms klein waren, zodat vraagtekens geplaatst kunnen worden bij de validiteit van de resultaten gewaardeerd wordt, met als gevolg dat de resultaten van studies niet altijd van toepassing waren voor de Nederlandse situatie Daarnaast kon de werkgroep zich niet aan de indruk onttrekken dat bij bepaalde publicaties vooringenomenheid van Systematische review / meta-analyse van tenminste # onafhankelijk van elkaar Tabel # Niveau van bewijskracht van de conclusie op basis van het aan de Onderzoek van niveau A# of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde # onderzoek van niveau A# of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde De ‘aanbevelingen’ geven een antwoord op de uitgangsvraag en zijn gebaseerd op zowel gegevens uit wetenschappelijk onderzoek als op de belangrijkste overwegingen toepasbaarheid daarvan op de Nederlandse situatie besproken Tevens wordt kennis ingebracht die is gebaseerd op jarenlange ervaring vanuit de verschillende disciplines, participerend in de werkgroep De voorkeur van patiënten, beschikbaarheid van implementatie van de richtlijn en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de richtlijn in de praktijk De richtlijn is alleen beschikbaar in een digitale versie en is verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en alle abortusklinieken en ziekenhuizen Ook is de richtlijn te downloaden vanaf de website van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen Daarnaast is een samenvatting van de richtlijn gepubliceerd in het Nederlands Deze richtlijn is bedoeld om te worden gebruikt voor de ontwikkeling of evaluatie van locale protocollen De richtlijn is niet bedoeld als lijst met aandachtspunten of checklist belangenverstrengeling zijn ter inzage bij de afdeling Ondersteuning Professionele.
556
nvog
van studies niet altijd van toepassing waren voor de Nederlandse situatie Daarnaast kon de werkgroep zich niet aan de indruk onttrekken dat bij bepaalde publicaties vooringenomenheid van Systematische review / meta-analyse van tenminste # onafhankelijk van elkaar Tabel # Niveau van bewijskracht van de conclusie op basis van het aan de Onderzoek van niveau A# of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde # onderzoek van niveau A# of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde De ‘aanbevelingen’ geven een antwoord op de uitgangsvraag en zijn gebaseerd op zowel gegevens uit wetenschappelijk onderzoek als op de belangrijkste overwegingen toepasbaarheid daarvan op de Nederlandse situatie besproken Tevens wordt kennis ingebracht die is gebaseerd op jarenlange ervaring vanuit de verschillende disciplines, participerend in de werkgroep De voorkeur van patiënten, beschikbaarheid van implementatie van de richtlijn en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de richtlijn in de praktijk De richtlijn is alleen beschikbaar in een digitale versie en is verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en alle abortusklinieken en ziekenhuizen Ook is de richtlijn te downloaden vanaf de website van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen Daarnaast is een samenvatting van de richtlijn gepubliceerd in het Nederlands Deze richtlijn is bedoeld om te worden gebruikt voor de ontwikkeling of evaluatie van locale protocollen De richtlijn is niet bedoeld als lijst met aandachtspunten of checklist belangenverstrengeling zijn ter inzage bij de afdeling Ondersteuning Professionele Richtlijnen bevatten aanbevelingen die zo veel mogelijk op wetenschappelijk bewijs gebaseerd zijn Aanbevelingen passen in het streven om kwalitatief goede of ‘optimale’ zorg te verlenen Aangezien deze aanbevelingen gebaseerd zijn op ‘algemeen bewijs voor optimale zorg’ en de inzichten van de werkgroep hierover, kunnen hulpverleners zo nodig in individuele gevallen afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, zelfs noodzakelijk Als van deze richtlijn wordt afgeweken dient dit te worden beargumenteerd en gedocumenteerd en waar relevant in overleg met de patiënt plaats te vinden Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur van het NGvA of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt eerder te vervallen indien er nieuwe ontwikkelingen zijn die aanleiding vormen om de richtlijn te herzien Het NGvA is als houder van deze richtlijn de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijk Bij de afbreking van een zwangerschap kan een groot aantal, naar aard zeer uiteenlopende wettelijke regelingen van toepassing zijn Die regelingen zijn van strafrechtelijke, civielrechtelijke of bestuurs-rechtelijke aard Het strafrechtelijk verbod van zwangerschapsafbreking in artikel ### Wetboek van Strafrecht (WvSr) (met uitzonderingen) is wellicht het meest in het oog springend De Wet afbreking zwangerschap (Waz) heeft een vergunningenstelsel in het leven geroepen Als vergunningsvoorwaarden gelden onder andere voorschriften met betrekking tot besluitvorming en hulpverlening Deze zijn in het Besluit afbreking strafbaar gesteld Daarnaast is ook de civielrechtelijke Wet geneeskundige.
559
nvog
Aanbevelingen passen in het streven om kwalitatief goede of ‘optimale’ zorg te verlenen Aangezien deze aanbevelingen gebaseerd zijn op ‘algemeen bewijs voor optimale zorg’ en de inzichten van de werkgroep hierover, kunnen hulpverleners zo nodig in individuele gevallen afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, zelfs noodzakelijk Als van deze richtlijn wordt afgeweken dient dit te worden beargumenteerd en gedocumenteerd en waar relevant in overleg met de patiënt plaats te vinden Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur van het NGvA of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt eerder te vervallen indien er nieuwe ontwikkelingen zijn die aanleiding vormen om de richtlijn te herzien Het NGvA is als houder van deze richtlijn de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijk Bij de afbreking van een zwangerschap kan een groot aantal, naar aard zeer uiteenlopende wettelijke regelingen van toepassing zijn Die regelingen zijn van strafrechtelijke, civielrechtelijke of bestuurs-rechtelijke aard Het strafrechtelijk verbod van zwangerschapsafbreking in artikel ### Wetboek van Strafrecht (WvSr) (met uitzonderingen) is wellicht het meest in het oog springend De Wet afbreking zwangerschap (Waz) heeft een vergunningenstelsel in het leven geroepen Als vergunningsvoorwaarden gelden onder andere voorschriften met betrekking tot besluitvorming en hulpverlening Deze zijn in het Besluit afbreking strafbaar gesteld Daarnaast is ook de civielrechtelijke Wet geneeskundige Vindt de afbreking plaats met toepassing van een methode die nog in onderzoek is, dan geldt tevens de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (Wmo) Als het afstaan na de afbreking van het foetale weefsel aan de orde is, dan is tevens de Wet foetaal weefsel (Wfw) van toepassing Wordt het foetale weefsel toegepast op de mens dan gelden de eisen van de Wet Veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) Na de afbreking, moet met een oudere vrucht worden gehandeld overeenkomstig de Wet op de lijkbezorging (Wlb) Behalve de kwaliteitseisen zoals geformuleerd in Waz en Baz gelden de norm van goed hulpverlenerschap in de Wgbo alsmede de algemene Waz/Baz geldt de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) Naar verwachting komt in de toekomst nog de regeling van het elektronisch patiëntendossier Hierna wordt ingegaan op het strafrechtelijk kader (<DATUM> , de toepasselijkheid van de Waz (<DATUM> , de juridische regels voor de besluitvorming ingevolge Wgbo en Waz in het algemeen (<DATUM> en in enkele bijzondere situaties (<DATUM> , alsmede enkele regels voor na De wetgever heeft zich uitgesproken over de grenzen van de juridische toelaatbaarheid van zwangerschapsafbreking en deze, voor zover niet toelaatbaar, strafbaar gesteld (artikel ### WvSr) Hoewel uiteraard ethische opvattingen over de beschermwaardigheid van het ongeboren leven en over het recht op hulp bij ongewenste zwangerschap in de regeling doorklinken, heeft de wetgever niet een bepaalde (eigen) ethische opvatting aan een ieder opgelegd Met de wettelijke regeling is niet alles gezegd over de morele afwegingen in een individuele situatie.
583
nvog
Vindt de afbreking plaats met toepassing van een methode die nog in onderzoek is, dan geldt tevens de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (Wmo) Als het afstaan na de afbreking van het foetale weefsel aan de orde is, dan is tevens de Wet foetaal weefsel (Wfw) van toepassing Wordt het foetale weefsel toegepast op de mens dan gelden de eisen van de Wet Veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) Na de afbreking, moet met een oudere vrucht worden gehandeld overeenkomstig de Wet op de lijkbezorging (Wlb) Behalve de kwaliteitseisen zoals geformuleerd in Waz en Baz gelden de norm van goed hulpverlenerschap in de Wgbo alsmede de algemene Waz/Baz geldt de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) Naar verwachting komt in de toekomst nog de regeling van het elektronisch patiëntendossier Hierna wordt ingegaan op het strafrechtelijk kader (<DATUM> , de toepasselijkheid van de Waz (<DATUM> , de juridische regels voor de besluitvorming ingevolge Wgbo en Waz in het algemeen (<DATUM> en in enkele bijzondere situaties (<DATUM> , alsmede enkele regels voor na De wetgever heeft zich uitgesproken over de grenzen van de juridische toelaatbaarheid van zwangerschapsafbreking en deze, voor zover niet toelaatbaar, strafbaar gesteld (artikel ### WvSr) Hoewel uiteraard ethische opvattingen over de beschermwaardigheid van het ongeboren leven en over het recht op hulp bij ongewenste zwangerschap in de regeling doorklinken, heeft de wetgever niet een bepaalde (eigen) ethische opvatting aan een ieder opgelegd Met de wettelijke regeling is niet alles gezegd over de morele afwegingen in een individuele situatie Binnen de grenzen van de wet bestaat vrijheid om de eigen ethische en morele <DATUM> # Zelfstandig levensvatbare vrucht - niet zelfstandig levensvatbare In de strafrechtelijke regeling van zwangerschapsafbreking moet onderscheid worden gemaakt naar gelang de vrucht wel of niet zelfstandig levensvatbaar is Zelfstandig levensvatbaar is een vrucht, die naar redelijkerwijs verwacht mag worden, in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven (artikel ##a WvSr), ongeacht of daarbij inzet van medische middelen nodig is Ten tijde van het tot stand komen van de Waz is de grens van levensvatbaarheid gesteld op ## weken zwangerschapsduur Daarbij moest een marge worden gehanteerd in verband met onzekerheden bij de vaststelling van de zwangerschapsduur Bij gebruikmaking van conventionele methoden gold een marge van vier weken; als gebruik werd gemaakt van geavanceerder methoden, in het bijzonder ultrageluid, kon deze marge twee weken zijn Bij gebruikmaking van meer geavanceerde methoden om de zwangerschapsduur vast te stellen kan deze vrijwel nihil zijn Bij de evaluatie van de Waz is aandacht besteed aan de vraag of de discussie over het verlagen van de grens voor zinvol inzetten van behandeling bij (sommige) premature pasgeborenen invloed zou moeten hebben op de grens van zwangerschapsafbreking in het kader van WvSr/ Waz De evaluatiegroep concludeerde dat de koppeling tussen beide grenzen niet zo direct kan worden gelegd en dat het niet vanzelfsprekend is dat de abortusgrens naar beneden zou moeten gaan indien de grens voor behandeling in de neonatologie naar beneden zou gaan De grens voor.
571
nvog
Binnen de grenzen van de wet bestaat vrijheid om de eigen ethische en morele <DATUM> # Zelfstandig levensvatbare vrucht - niet zelfstandig levensvatbare In de strafrechtelijke regeling van zwangerschapsafbreking moet onderscheid worden gemaakt naar gelang de vrucht wel of niet zelfstandig levensvatbaar is Zelfstandig levensvatbaar is een vrucht, die naar redelijkerwijs verwacht mag worden, in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven (artikel ##a WvSr), ongeacht of daarbij inzet van medische middelen nodig is Ten tijde van het tot stand komen van de Waz is de grens van levensvatbaarheid gesteld op ## weken zwangerschapsduur Daarbij moest een marge worden gehanteerd in verband met onzekerheden bij de vaststelling van de zwangerschapsduur Bij gebruikmaking van conventionele methoden gold een marge van vier weken; als gebruik werd gemaakt van geavanceerder methoden, in het bijzonder ultrageluid, kon deze marge twee weken zijn Bij gebruikmaking van meer geavanceerde methoden om de zwangerschapsduur vast te stellen kan deze vrijwel nihil zijn Bij de evaluatie van de Waz is aandacht besteed aan de vraag of de discussie over het verlagen van de grens voor zinvol inzetten van behandeling bij (sommige) premature pasgeborenen invloed zou moeten hebben op de grens van zwangerschapsafbreking in het kader van WvSr/ Waz De evaluatiegroep concludeerde dat de koppeling tussen beide grenzen niet zo direct kan worden gelegd en dat het niet vanzelfsprekend is dat de abortusgrens naar beneden zou moeten gaan indien de grens voor behandeling in de neonatologie naar beneden zou gaan De grens voor bij een bepaalde zwangerschapsduur “in leven kan blijven” Dat is niet geheel gelijk aan het criterium dat wordt aangelegd voor beoordeling of bij een individuele pasgeborene een bepaalde behandeling als medisch zinvol is te beschouwen (<PERSOON> et al , ###; p ###) In het regeringsstandpunt wordt dan ook geen reden gezien om de uiterste termijn waarbinnen een zwangerschapsafbreking mag worden uitgevoerd, aan Inmiddels is erkend dat bij een langere zwangerschapsduur dan ## weken toch sprake kan zijn van een niet zelfstandig levensvatbare vrucht Dat is het geval als de vrucht een aandoening heeft ten gevolge waarvan deze nog in de baarmoeder of aansluitend aan de geboorte zal overlijden In dit verband wordt thans gesproken van categorie-#gevallen# Als de vrucht zelfstandig levensvatbaar is geldt afbreking van de zwangerschap in strafrechtelijke zin als doodslag (opzettelijk) of moord (opzettelijk en met voorbedachten rade) Dit volgt uit de omschrijving in artikel ##a WvSr van het begrip "een ander van het leven beroven" dat in de desbetreffende strafbepalingen (artikelen ###, ###, ###, ### WvSr) voorkomt # Onder omstandig-heden kan ook de vrouw hiervoor strafbaar zijn # Overmacht (artikel ## WvSr) is een algemeen toepasbare uitzondering op strafbaarheid Overmacht kan in dit verband in het bijzonder aan de orde zijn als de vrucht zeer ernstige afwijkingen heeft en nog aan andere strikt geformuleerde voorwaarden is voldaan In dit verband wordt wel gesproken van Afbreking van de zwangerschap in deze situaties valt buiten het bestek van deze.
578
nvog
een bepaalde zwangerschapsduur “in leven kan blijven” Dat is niet geheel gelijk aan het criterium dat wordt aangelegd voor beoordeling of bij een individuele pasgeborene een bepaalde behandeling als medisch zinvol is te beschouwen (<PERSOON> et al , ###; p ###) In het regeringsstandpunt wordt dan ook geen reden gezien om de uiterste termijn waarbinnen een zwangerschapsafbreking mag worden uitgevoerd, aan Inmiddels is erkend dat bij een langere zwangerschapsduur dan ## weken toch sprake kan zijn van een niet zelfstandig levensvatbare vrucht Dat is het geval als de vrucht een aandoening heeft ten gevolge waarvan deze nog in de baarmoeder of aansluitend aan de geboorte zal overlijden In dit verband wordt thans gesproken van categorie-#gevallen# Als de vrucht zelfstandig levensvatbaar is geldt afbreking van de zwangerschap in strafrechtelijke zin als doodslag (opzettelijk) of moord (opzettelijk en met voorbedachten rade) Dit volgt uit de omschrijving in artikel ##a WvSr van het begrip "een ander van het leven beroven" dat in de desbetreffende strafbepalingen (artikelen ###, ###, ###, ### WvSr) voorkomt # Onder omstandig-heden kan ook de vrouw hiervoor strafbaar zijn # Overmacht (artikel ## WvSr) is een algemeen toepasbare uitzondering op strafbaarheid Overmacht kan in dit verband in het bijzonder aan de orde zijn als de vrucht zeer ernstige afwijkingen heeft en nog aan andere strikt geformuleerde voorwaarden is voldaan In dit verband wordt wel gesproken van Afbreking van de zwangerschap in deze situaties valt buiten het bestek van deze strafbaar Om strafbaar te zijn wegens een zwangerschapsafbreking is het niet nodig Aanwijzing vervolgingsbeslissing levensbeëindiging niet op verzoek en late Sinds de inwerkingtreding van de Waz is eenmaal een gynaecoloog, die een zwangerschap van een levensvatbare vrucht had doen afbreken, wegens moord veroordeeld (Rb 's-Gravenhage <DATUM> <PERSOON> 's-Gravenhage <DATUM> TvGr ###/# – HR <DATUM> In ### is een strafrechtelijk onderzoek gestart tegen een Nederlandse vrouw die een abortus van een levensvatbare vrucht in Spanje had laten uitvoeren Het OM heeft later wegens de aanwezigheid van bijzondere omstandigheden besloten de vrouw niet (wegens medeplegen van moord) te vervolgen Persbericht OM d d <DATUM> "Verdachte illegale abortus niet verder vervolgd", (WEBLINK) Zie ook Kamerstukken II ##<DATUM> Aanhangsel, ### zwangerschapsafbreking, Staatscourant <DATUM> nr ## / p ## Zie ook <PERSOON> Centrale dat vaststaat dat de vrouw die de behandeling onderging ook werkelijk zwanger was Het gaat om het geven van een behandeling waarvan de "dader" weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat daardoor zwangerschap kan worden afgebroken Artikel ### lid # geeft de uitzondering op de strafbaarheid van een zwangerschapsafbreking als de behandeling is gegeven door een arts in een ziekenhuis of kliniek waar die behandeling volgens de Waz mag plaats vinden is de afbreking niet strafbaar Deze uitzondering geldt niet als de vrouw geen toestemming heeft gegeven voor de afbreking en/of ten gevolge van de afbreking is overleden Het is in theorie mogelijk.
616
nvog
zwangerschapsafbreking is het niet nodig Aanwijzing vervolgingsbeslissing levensbeëindiging niet op verzoek en late Sinds de inwerkingtreding van de Waz is eenmaal een gynaecoloog, die een zwangerschap van een levensvatbare vrucht had doen afbreken, wegens moord veroordeeld (Rb 's-Gravenhage <DATUM> <PERSOON> 's-Gravenhage <DATUM> TvGr ###/# – HR <DATUM> In ### is een strafrechtelijk onderzoek gestart tegen een Nederlandse vrouw die een abortus van een levensvatbare vrucht in Spanje had laten uitvoeren Het OM heeft later wegens de aanwezigheid van bijzondere omstandigheden besloten de vrouw niet (wegens medeplegen van moord) te vervolgen Persbericht OM d d <DATUM> "Verdachte illegale abortus niet verder vervolgd", (WEBLINK) Zie ook Kamerstukken II ##<DATUM> Aanhangsel, ### zwangerschapsafbreking, Staatscourant <DATUM> nr ## / p ## Zie ook <PERSOON> Centrale dat vaststaat dat de vrouw die de behandeling onderging ook werkelijk zwanger was Het gaat om het geven van een behandeling waarvan de "dader" weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat daardoor zwangerschap kan worden afgebroken Artikel ### lid # geeft de uitzondering op de strafbaarheid van een zwangerschapsafbreking als de behandeling is gegeven door een arts in een ziekenhuis of kliniek waar die behandeling volgens de Waz mag plaats vinden is de afbreking niet strafbaar Deze uitzondering geldt niet als de vrouw geen toestemming heeft gegeven voor de afbreking en/of ten gevolge van de afbreking is overleden Het is in theorie mogelijk De Waz en artikel ### WvSr zijn niet van toepassing op het gebruik van middelen ter voorkoming van de innesteling van de bevruchte eicel in de baarmoeder (spiraaltje, Een overtijdbehandeling (tot en met ## dagen overtijd) is een afbreking van een zwangerschap in de zin van artikel ### WvSr, zodat aan de voorwaarden van artikel ### lid # (alleen door arts in ziekenhuis of kliniek met vergunning) moet worden voldaan # Tijdens de totstandkoming van de Waz is afgesproken dat een "overtijdbehandeling" echter niet geldt als afbreking van zwangerschap in de zin van de Waz, omdat in dat vroege stadium niet zou kunnen komen vast te staan dat de vrouw inderdaad zwanger is Als gevolg daarvan golden niet de zorgvuldigheidseisen van de Waz, in het bijzonder niet de verplichte minimale beraadtermijn van vijf dagen Was het toentertijd wellicht niet goed mogelijk om in het bedoelde stadium met zekerheid vast te stellen of een vrouw zwanger is, tegenwoordig kan dat wel De regering heeft dan ook (conform de evaluatieaanbevelingen) geconcludeerd # dat er vragen … over de juridische definitie van zwangerschap, ontvangen <DATUM> Kamerstukken II ##<DATUM> Aanhangsel <PATIENTNUMMER>## – Kamerstukken II ##<DATUM> #<DATUM> XVI, nr ### Besluit van <DATUM-##> houdende wijziging van het Besluit afbreking zwangerschap (vaststelling duur zwangerschap), Staatsblad <DATUM-##> ### - <PERSOON> van toelichting geen reden meer bestaat om de overtijdbehandeling van de Waz uit te zonderen, maar meent dat daartoe geen wetswijziging nodig is omdat de zorgvuldigheidseisen in.
630
nvog
### WvSr zijn niet van toepassing op het gebruik van middelen ter voorkoming van de innesteling van de bevruchte eicel in de baarmoeder (spiraaltje, Een overtijdbehandeling (tot en met ## dagen overtijd) is een afbreking van een zwangerschap in de zin van artikel ### WvSr, zodat aan de voorwaarden van artikel ### lid # (alleen door arts in ziekenhuis of kliniek met vergunning) moet worden voldaan # Tijdens de totstandkoming van de Waz is afgesproken dat een "overtijdbehandeling" echter niet geldt als afbreking van zwangerschap in de zin van de Waz, omdat in dat vroege stadium niet zou kunnen komen vast te staan dat de vrouw inderdaad zwanger is Als gevolg daarvan golden niet de zorgvuldigheidseisen van de Waz, in het bijzonder niet de verplichte minimale beraadtermijn van vijf dagen Was het toentertijd wellicht niet goed mogelijk om in het bedoelde stadium met zekerheid vast te stellen of een vrouw zwanger is, tegenwoordig kan dat wel De regering heeft dan ook (conform de evaluatieaanbevelingen) geconcludeerd # dat er vragen … over de juridische definitie van zwangerschap, ontvangen <DATUM> Kamerstukken II ##<DATUM> Aanhangsel <PATIENTNUMMER>## – Kamerstukken II ##<DATUM> #<DATUM> XVI, nr ### Besluit van <DATUM> houdende wijziging van het Besluit afbreking zwangerschap (vaststelling duur zwangerschap), Staatsblad <DATUM> ### - <PERSOON> van toelichting geen reden meer bestaat om de overtijdbehandeling van de Waz uit te zonderen, maar meent dat daartoe geen wetswijziging nodig is omdat de zorgvuldigheidseisen in vergunningsvoorwaarden, al gelden en worden nageleefd In plaats van de verplichte minimum beraadtermijn van # dagen geldt bij een overtijdbehandeling nog steeds een flexibele beraadtermijn De voorgelegde wijziging van het Baz, waarvan de inwerkingtreding was voorzien per <DATUM> stuitte in de Staten-Generaal echter op vragen en is na de val van het kabinet in het voorjaar van ### op de lijst van controversiële onderwerpen geplaatst De wijziging kan onder het huidige kabinet Voor afbreken van een zwangerschap die langer dan ## weken heeft geduurd kan een kliniek alleen een vergunning krijgen als aan enkele extra voorwaarden is voldaan Een ziekenhuis wordt geacht op grond van andere regelingen aan deze voorwaarden Zoals gezien zijn artikel ### WvSr en de Waz niet van toepassing op afbreking van In het verleden was onduidelijk of een zwangerschapsduur moest worden geteld vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie (in amenorroeduur) dan wel vanaf de bevruchting of zelfs vanaf de innesteling In de hiervoor genoemde wijziging van het Baz is een verplichting opgenomen om voorafgaand aan de afbreking de zwangerschapsduur vast te stellen, waarbij deze duur is gedefinieerd als "tijd die een zwangerschap beslaat, uitgedrukt in het aantal dagen of weken dat de amenorroe duurt" Zoals hiervoor gezegd is behandeling hiervan uitgesteld <DATUM> # Toepasselijkheid in verband met methode van afbreking De keuze van de methode van zwangerschapsafbreking is een kwestie van het volgen vrouw Voor de toepasselijkheid van de Waz maakt de methode van afbreken geen verschil.
592
nvog
plaats van de verplichte minimum beraadtermijn van # dagen geldt bij een overtijdbehandeling nog steeds een flexibele beraadtermijn De voorgelegde wijziging van het Baz, waarvan de inwerkingtreding was voorzien per <DATUM> stuitte in de Staten-Generaal echter op vragen en is na de val van het kabinet in het voorjaar van ### op de lijst van controversiële onderwerpen geplaatst De wijziging kan onder het huidige kabinet Voor afbreken van een zwangerschap die langer dan ## weken heeft geduurd kan een kliniek alleen een vergunning krijgen als aan enkele extra voorwaarden is voldaan Een ziekenhuis wordt geacht op grond van andere regelingen aan deze voorwaarden Zoals gezien zijn artikel ### WvSr en de Waz niet van toepassing op afbreking van In het verleden was onduidelijk of een zwangerschapsduur moest worden geteld vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie (in amenorroeduur) dan wel vanaf de bevruchting of zelfs vanaf de innesteling In de hiervoor genoemde wijziging van het Baz is een verplichting opgenomen om voorafgaand aan de afbreking de zwangerschapsduur vast te stellen, waarbij deze duur is gedefinieerd als "tijd die een zwangerschap beslaat, uitgedrukt in het aantal dagen of weken dat de amenorroe duurt" Zoals hiervoor gezegd is behandeling hiervan uitgesteld <DATUM> # Toepasselijkheid in verband met methode van afbreking De keuze van de methode van zwangerschapsafbreking is een kwestie van het volgen vrouw Voor de toepasselijkheid van de Waz maakt de methode van afbreken geen verschil Waz Dit betekent bijvoorbeeld dat buiten een instelling met Waz-vergunning niet de Indien het zou gaan om een experimentele methode van afbreken is tevens de Wet Het verzoek tot afbreking van haar zwangerschap moet door de vrouw zijn gedaan en gehandhaafd in vrijwilligheid, na zorgvuldige overweging en in het besef van haar verantwoordelijkheid voor het ongeboren leven en de gevolgen voor haarzelf en de In geval van druk door arts of derden kan de vrijwilligheid ontbreken Wanneer het optreden door derden de vorm aanneemt van geweld of dreiging met geweld, kan dat aanleiding zijn om dit elders te melden (zie hiervoor paragraaf <DATUM> # en paragraaf <DATUM> Overigens kan ook in geval van dergelijk optreden door anderen niettemin sprake zijn In geval van twijfel bij de vrouw, en zolang deze nog twijfelt, is er in beginsel (nog) geen verzoek en mag de zwangerschap niet worden afgebroken Volgens de Wgbo moet de hulpverlener de patiënt informeren over aard en doel van daarvan, over andere methoden van onderzoek/ behandeling die in aanmerking komen en over de staat en vooruitzichten met betrekking tot het relevante gezondheidsterrein Bij de invulling van die plicht moet de hulpverlener zich laten leiden door hetgeen de patiënt redelijkerwijze dient te weten over deze onderwerpen De hulpverlener moet de informatie duidelijk en desgevraagd (tevens) schriftelijk Als de patiënt te kennen heeft gegeven geen inlichtingen te willen ontvangen, dan blijft het verstrekken daarvan achterwege, tenzij het belang dat de patiënt daarbij heeft, niet opweegt tegen het nadeel dat daaruit voor de patiënt of anderen kan.
556
nvog
Waz-vergunning niet de Indien het zou gaan om een experimentele methode van afbreken is tevens de Wet Het verzoek tot afbreking van haar zwangerschap moet door de vrouw zijn gedaan en gehandhaafd in vrijwilligheid, na zorgvuldige overweging en in het besef van haar verantwoordelijkheid voor het ongeboren leven en de gevolgen voor haarzelf en de In geval van druk door arts of derden kan de vrijwilligheid ontbreken Wanneer het optreden door derden de vorm aanneemt van geweld of dreiging met geweld, kan dat aanleiding zijn om dit elders te melden (zie hiervoor paragraaf <DATUM> # en paragraaf <DATUM> Overigens kan ook in geval van dergelijk optreden door anderen niettemin sprake zijn In geval van twijfel bij de vrouw, en zolang deze nog twijfelt, is er in beginsel (nog) geen verzoek en mag de zwangerschap niet worden afgebroken Volgens de Wgbo moet de hulpverlener de patiënt informeren over aard en doel van daarvan, over andere methoden van onderzoek/ behandeling die in aanmerking komen en over de staat en vooruitzichten met betrekking tot het relevante gezondheidsterrein Bij de invulling van die plicht moet de hulpverlener zich laten leiden door hetgeen de patiënt redelijkerwijze dient te weten over deze onderwerpen De hulpverlener moet de informatie duidelijk en desgevraagd (tevens) schriftelijk Als de patiënt te kennen heeft gegeven geen inlichtingen te willen ontvangen, dan blijft het verstrekken daarvan achterwege, tenzij het belang dat de patiënt daarbij heeft, niet opweegt tegen het nadeel dat daaruit voor de patiënt of anderen kan Mede gelet op de aard van de ingreep moet hier strikt De plicht de vrouw te informeren over behandelmethoden en risico's is uiteraard geen vastomlijnd voorschrift Wel geldt dat, hoe ernstiger het risico is en hoe groter de kans dat het zich realiseert, hoe strikter de informatieplicht moet worden opgevat en uitgevoerd Bij zwangerschapsafbreking geldt bovendien dat dit (in de regel) geen medisch noodzakelijke ingreep is; in die situaties moet eveneens ruim informatie Gaat het om een experimentele behandeling dan gelden de strikte informatie-eisen van de Wmo; deze informatie moet altijd ook schriftelijk worden gegeven (artikel # lid In de Waz is de informatieplicht in sommige opzichten enigszins gepreciseerd de vrouw moet worden bijgestaan, in het bijzonder, door het verstrekken van verantwoorde voorlichting over andere oplossingen van haar noodsituatie dan het afbreken van de zwangerschap (artikel #, #e lid, sub a Waz) Afstand doen ter adoptie is genoemd als mogelijk alternatief Ook moet nazorg, mede in de vorm van Verantwoorde voorlichting is volgens de wetgever passende informatie met betrekking tot mogelijke oplossingen van haar problemen en een passend antwoord op vragen die bij haar bestaan Het leek de wetgever "weinig zinvol de vrouw te doen voorlichten over andere onderwerpen dan over dat waarvoor zij de geneeskundige komt Een redelijke uitleg van deze bepalingen brengt mee dat voorlichting over niet in alle gevallen alle alternatieven hoeven te worden besproken # De wet schrijft voor dat na afbreking van de zwangerschap een genoegzame nazorg.
550
nvog
op de aard van de ingreep moet hier strikt De plicht de vrouw te informeren over behandelmethoden en risico's is uiteraard geen vastomlijnd voorschrift Wel geldt dat, hoe ernstiger het risico is en hoe groter de kans dat het zich realiseert, hoe strikter de informatieplicht moet worden opgevat en uitgevoerd Bij zwangerschapsafbreking geldt bovendien dat dit (in de regel) geen medisch noodzakelijke ingreep is; in die situaties moet eveneens ruim informatie Gaat het om een experimentele behandeling dan gelden de strikte informatie-eisen van de Wmo; deze informatie moet altijd ook schriftelijk worden gegeven (artikel # lid In de Waz is de informatieplicht in sommige opzichten enigszins gepreciseerd de vrouw moet worden bijgestaan, in het bijzonder, door het verstrekken van verantwoorde voorlichting over andere oplossingen van haar noodsituatie dan het afbreken van de zwangerschap (artikel #, #e lid, sub a Waz) Afstand doen ter adoptie is genoemd als mogelijk alternatief Ook moet nazorg, mede in de vorm van Verantwoorde voorlichting is volgens de wetgever passende informatie met betrekking tot mogelijke oplossingen van haar problemen en een passend antwoord op vragen die bij haar bestaan Het leek de wetgever "weinig zinvol de vrouw te doen voorlichten over andere onderwerpen dan over dat waarvoor zij de geneeskundige komt Een redelijke uitleg van deze bepalingen brengt mee dat voorlichting over niet in alle gevallen alle alternatieven hoeven te worden besproken # De wet schrijft voor dat na afbreking van de zwangerschap een genoegzame nazorg methoden ter voorkoming van ongewenste zwangerschap (artikel #, #e lid, sub d Waz) Het gaat er dus om dat deze beschikbaar is, maar dat hoeft niet per se "in huis" te zijn en er is ook geen verplichting om die voorlichting altijd (zelf) te geven Er moet wel voldoende gelegenheid zijn voor verantwoorde voorlichting (artikel # Baz) Bij het Evaluatie Wet afbreking zwangerschap, ZonMw, Den Haag, ###, p ##<DATUM> verslag van de behandeling dat (indien de vrouw daarin uitdrukkelijk toestemt) aan de verwijzende arts wordt gezonden, moet zo nodig een advies over te verlenen nazorg De wetgever hecht waarde aan de voorlichting over methoden ter voorkoming van De informatie moet duidelijk zijn en dus worden gegeven op het begripsniveau van de patiënt en in voor de patiënt begrijpelijke bewoordingen Wanneer arts en vrouw niet dezelfde taal goed beheersen is dat in dit opzicht een risicofactor # Het inschakelen van een tolk is onder omstandigheden aan te bevelen Voor het gebruik van ondersteunend voorlichtingsmateriaal zijn er geen specifieke voorschriften in de Waz De Wgbo stelt mondelinge informatie voorop, en verplicht "desgewenst" (door de patiënt) tot het verstrekken van ook schriftelijke informatie (artikel ###, #e lid) Onder het regime van de Wgbo geldt in het algemeen dat schriftelijk materiaal "ondersteunend" is en niet in de plaats mag komen van de mondelinge informatie Schriftelijk voorlichtingsmateriaal is immers niet afgestemd op het individuele begripsvermogen en ook de check op wat is begrepen ontbreekt Bij een experimentele ingreep (of experimentele aspecten van een ingreep) is de Wmo.
582
nvog
lid, sub d Waz) Het gaat er dus om dat deze beschikbaar is, maar dat hoeft niet per se "in huis" te zijn en er is ook geen verplichting om die voorlichting altijd (zelf) te geven Er moet wel voldoende gelegenheid zijn voor verantwoorde voorlichting (artikel # Baz) Bij het Evaluatie Wet afbreking zwangerschap, ZonMw, Den Haag, ###, p ##<DATUM> verslag van de behandeling dat (indien de vrouw daarin uitdrukkelijk toestemt) aan de verwijzende arts wordt gezonden, moet zo nodig een advies over te verlenen nazorg De wetgever hecht waarde aan de voorlichting over methoden ter voorkoming van De informatie moet duidelijk zijn en dus worden gegeven op het begripsniveau van de patiënt en in voor de patiënt begrijpelijke bewoordingen Wanneer arts en vrouw niet dezelfde taal goed beheersen is dat in dit opzicht een risicofactor # Het inschakelen van een tolk is onder omstandigheden aan te bevelen Voor het gebruik van ondersteunend voorlichtingsmateriaal zijn er geen specifieke voorschriften in de Waz De Wgbo stelt mondelinge informatie voorop, en verplicht "desgewenst" (door de patiënt) tot het verstrekken van ook schriftelijke informatie (artikel ###, #e lid) Onder het regime van de Wgbo geldt in het algemeen dat schriftelijk materiaal "ondersteunend" is en niet in de plaats mag komen van de mondelinge informatie Schriftelijk voorlichtingsmateriaal is immers niet afgestemd op het individuele begripsvermogen en ook de check op wat is begrepen ontbreekt Bij een experimentele ingreep (of experimentele aspecten van een ingreep) is de Wmo Onder de Wmo moet informatie altijd (ook) schriftelijk worden De wet stelt als norm "dat iedere beslissing tot het afbreken van zwangerschap met zorgvuldigheid wordt genomen en alleen dan uitgevoerd, indien de noodsituatie van de vrouw deze onontkoombaar maakt" (artikel #, #e lid, Waz) Onontkoombaar wil zeggen dat er geen alternatieve oplossingen voor de vrouw zijn (zie ook paragraaf <DATUM> #) De achterliggende redenen of oorzaken van een noodsituatie kunnen zeer divers zijn De wetgever maakt hierbij geen onderscheid Bij de totstandkoming van de wet is het begrip noodsituatie veelvuldig besproken Keer op keer is daarbij gezegd dat de wetgever dit begrip noodsituatie niet wil Er zijn wel klachten ingediend over afbreking van zwangerschap terwijl de vrouw stelt dat zij deze (nog) niet wenste In sommige gevallen lijkt miscommunicatie veroorzaakt te zijn doordat het gesprek in het <PERSOON> werd gevoerd Zie bijvoorbeeld de uitspraak van het CMT d d <DATUM> invullen, omdat individuele situaties van nood te zeer van elkaar verschillen om in algemene termen te kunnen omschrijven Er is geen concrete invulling aan gegeven waaraan een individuele beslissing zou kunnen worden getoetst ## Er is wel een algemene omschrijving in de parlementaire geschiedenis terug te vinden Met de noodsituatie als bedoeld in artikel # Waz is bedoeld "de toestand van geestelijke nood waarin de vrouw is komen te verkeren door haar ongewenste zwangerschap zonder dat sprake hoeft te zijn van dreigend fysiek of psychisch letsel" ## Daarmee zijn de.
584
nvog
Onder de Wmo moet informatie altijd (ook) schriftelijk worden De wet stelt als norm "dat iedere beslissing tot het afbreken van zwangerschap met zorgvuldigheid wordt genomen en alleen dan uitgevoerd, indien de noodsituatie van de vrouw deze onontkoombaar maakt" (artikel #, #e lid, Waz) Onontkoombaar wil zeggen dat er geen alternatieve oplossingen voor de vrouw zijn (zie ook paragraaf <DATUM> #) De achterliggende redenen of oorzaken van een noodsituatie kunnen zeer divers zijn De wetgever maakt hierbij geen onderscheid Bij de totstandkoming van de wet is het begrip noodsituatie veelvuldig besproken Keer op keer is daarbij gezegd dat de wetgever dit begrip noodsituatie niet wil Er zijn wel klachten ingediend over afbreking van zwangerschap terwijl de vrouw stelt dat zij deze (nog) niet wenste In sommige gevallen lijkt miscommunicatie veroorzaakt te zijn doordat het gesprek in het <PERSOON> werd gevoerd Zie bijvoorbeeld de uitspraak van het CMT d d <DATUM> invullen, omdat individuele situaties van nood te zeer van elkaar verschillen om in algemene termen te kunnen omschrijven Er is geen concrete invulling aan gegeven waaraan een individuele beslissing zou kunnen worden getoetst ## Er is wel een algemene omschrijving in de parlementaire geschiedenis terug te vinden Met de noodsituatie als bedoeld in artikel # Waz is bedoeld "de toestand van geestelijke nood waarin de vrouw is komen te verkeren door haar ongewenste zwangerschap zonder dat sprake hoeft te zijn van dreigend fysiek of psychisch letsel" ## Daarmee zijn de De arts hoeft deze niet te toetsen, maar moet nagaan of de beslissing vrijwillig is, en zorgvuldig tot stand gekomen, alsmede of hij een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar acht (dat wil zeggen dat er geen voor de vrouw aanvaardbaar alternatief is) en voor zichzelf "verantwoord" vindt De arts kan zich niet aan die verantwoordelijkheid onttrekken met een loutere verwijzing naar de beslissing van de vrouw, maar hoeft Afbreking van de zwangerschap mag niet eerder plaatsvinden dan op de zesde dag nadat de vrouw de arts heeft bezocht en daarbij haar voornemen met hem heeft besproken Deze termijn gaat niet alleen lopen bij een bezoek aan de arts die de zwangerschap zal afbreken, maar ook bij een gesprek met een in de zin van de Waz erkende verwijzer De beraadtermijn wordt met een dag bekort als de beoogde verwijzer de vrouw heeft meegedeeld - dit moet binnen drie dagen - dat hij niet zal Behandeling binnen die termijn is strafbaar, tenzij deze "onverwijld" noodzakelijk is om een dreigend gevaar voor het leven of de gezondheid van de vrouw af te wenden (artikel ## Waz) Bij de uitzondering van artikel ## op de beraadtermijn gaat het dus niet over de noodsituatie die de afbreking onontkoombaar maakt, maar om dreigend gevaar door het uitstellen van het tijdstip van de afbreking vanwege de verplichte Zie o a Kamerstukken II ###/##, ###, nrs <DATUM> p ##-##, p ###; Kamerstukken II ###/##, Zie o a Kamerstukken II ###/##, ###, nr #, p.
607
nvog
arts hoeft deze niet te toetsen, maar moet nagaan of de beslissing vrijwillig is, en zorgvuldig tot stand gekomen, alsmede of hij een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar acht (dat wil zeggen dat er geen voor de vrouw aanvaardbaar alternatief is) en voor zichzelf "verantwoord" vindt De arts kan zich niet aan die verantwoordelijkheid onttrekken met een loutere verwijzing naar de beslissing van de vrouw, maar hoeft Afbreking van de zwangerschap mag niet eerder plaatsvinden dan op de zesde dag nadat de vrouw de arts heeft bezocht en daarbij haar voornemen met hem heeft besproken Deze termijn gaat niet alleen lopen bij een bezoek aan de arts die de zwangerschap zal afbreken, maar ook bij een gesprek met een in de zin van de Waz erkende verwijzer De beraadtermijn wordt met een dag bekort als de beoogde verwijzer de vrouw heeft meegedeeld - dit moet binnen drie dagen - dat hij niet zal Behandeling binnen die termijn is strafbaar, tenzij deze "onverwijld" noodzakelijk is om een dreigend gevaar voor het leven of de gezondheid van de vrouw af te wenden (artikel ## Waz) Bij de uitzondering van artikel ## op de beraadtermijn gaat het dus niet over de noodsituatie die de afbreking onontkoombaar maakt, maar om dreigend gevaar door het uitstellen van het tijdstip van de afbreking vanwege de verplichte Zie o a Kamerstukken II ###/##, ###, nrs <DATUM> p ##-##, p ###; Kamerstukken II ###/##, Zie o a Kamerstukken II ###/##, ###, nr #, p #, p #, p ##; idem beraadtermijn De wetgever heeft erkend dat een verschillende interpretatie door verschillende geneeskundigen nooit geheel te vermijden is Maar het moet gaan om gevallen waarin een onverwijlde ingreep noodzakelijk is om dat gevaar af te wenden Dit dreigende gevaar kan betrekking hebben op de fysieke of op de psychische toestand van de vrouw Als voorbeeld werd toentertijd gegeven de toestand van In artikel # Waz wordt de vorm van de verwijzing in het midden gelaten Hoewel in de toelichtende stukken ## vaak sprake is van de "verwijsbrief'", en verwijzing meestal ook schriftelijk zal worden gedaan, zal een verwijzing onder omstandigheden ook elektronisch, telefonisch e d kunnen plaatsvinden en zal een onvolledige verwijzing op die manier achteraf in orde kunnen worden gebracht In alle gevallen moet de datum van verwijzing in het dossier worden genoteerd, aangezien op die datum de De beraadtermijn is bedoeld als concrete waarborg voor een zorgvuldige besluitvorming, en 'moet niet worden gezien als een "wachttijd" maar als een actief gevulde beraadtermijn, die enerzijds de geneeskundige in staat stelt adviezen in te winnen en anderzijds de vrouw die dat wenst de gelegenheid geeft van gespecialiseerde hulp gebruik te maken '## Er gelden evenwel geen wettelijke verplichtingen voor wat betreft de invulling van de beraadtermijn Voor de overtijdbehandeling geldt, zoals gezien, niet een vaste minimumtermijn, maar een flexibele beraadtermijn, afhankelijk van de concrete individuele omstandigheden Kamerstukken II ###/##, ###, nrs <DATUM> p.
617
nvog
#, p #, p ##; idem beraadtermijn De wetgever heeft erkend dat een verschillende interpretatie door verschillende geneeskundigen nooit geheel te vermijden is Maar het moet gaan om gevallen waarin een onverwijlde ingreep noodzakelijk is om dat gevaar af te wenden Dit dreigende gevaar kan betrekking hebben op de fysieke of op de psychische toestand van de vrouw Als voorbeeld werd toentertijd gegeven de toestand van In artikel # Waz wordt de vorm van de verwijzing in het midden gelaten Hoewel in de toelichtende stukken ## vaak sprake is van de "verwijsbrief'", en verwijzing meestal ook schriftelijk zal worden gedaan, zal een verwijzing onder omstandigheden ook elektronisch, telefonisch e d kunnen plaatsvinden en zal een onvolledige verwijzing op die manier achteraf in orde kunnen worden gebracht In alle gevallen moet de datum van verwijzing in het dossier worden genoteerd, aangezien op die datum de De beraadtermijn is bedoeld als concrete waarborg voor een zorgvuldige besluitvorming, en 'moet niet worden gezien als een "wachttijd" maar als een actief gevulde beraadtermijn, die enerzijds de geneeskundige in staat stelt adviezen in te winnen en anderzijds de vrouw die dat wenst de gelegenheid geeft van gespecialiseerde hulp gebruik te maken '## Er gelden evenwel geen wettelijke verplichtingen voor wat betreft de invulling van de beraadtermijn Voor de overtijdbehandeling geldt, zoals gezien, niet een vaste minimumtermijn, maar een flexibele beraadtermijn, afhankelijk van de concrete individuele omstandigheden Kamerstukken II ###/##, ###, nrs <DATUM> p #, p ##, Zie bijvoorbeeld Kamerstukken II ###/##, ###, nr #, p ## - Idem ###/##, ###, nr ##, p Zoals gezien vergt de wet dat bij iedere vrouw ten minste wordt vastgesteld of er een noodsituatie is die niet op andere wijze kan worden opgelost, of er een vrijwillig en weloverwogen verzoek is gedaan en gehandhaafd, en of de arts (dat is de arts die de ingreep verricht) de afbreking 'verantwoord' acht Ten minste één gesprek daarover moet dus altijd worden gevoerd Daarvoor moet kliniek/ ziekenhuis zorg dragen en voldoende tijd en ruimte ter beschikking stellen (artikel # Baz) Ziekenhuis en kliniek dienen er ook voor te zorgen dat medewerking van deskundigen op psychologisch en maatschappelijk gebied voldoende beschikbaar is en daar tijd en ruimte voor ter beschikking stellen (artikel # Baz) De wet geeft niet aan wanneer deze deskundigen moeten worden ingeschakeld, zoals de wet ook niet voorschrijft wat tijdens de <PERSOON> van de arts / rol van de vrouw De arts mag de behandeling slechts verrichten als deze op grond van zijn bevindingen verantwoord is te achten Bij de totstandkoming van de wet is zeer lang gediscussieerd over de rol van de arts en die van de vrouw bij de besluitvorming De "De situatie waarin de vrouw verkeert (en die geleid heeft tot het verzoek tot afbreken van de zwangerschap) behoort tot de elementen die de besluitvorming ten aanzien van abortus beheersen In de besluitvormingsprocedure dient voorlichting te worden.
608
nvog
Zie bijvoorbeeld Kamerstukken II ###/##, ###, nr #, p ## - Idem ###/##, ###, nr ##, p Zoals gezien vergt de wet dat bij iedere vrouw ten minste wordt vastgesteld of er een noodsituatie is die niet op andere wijze kan worden opgelost, of er een vrijwillig en weloverwogen verzoek is gedaan en gehandhaafd, en of de arts (dat is de arts die de ingreep verricht) de afbreking 'verantwoord' acht Ten minste één gesprek daarover moet dus altijd worden gevoerd Daarvoor moet kliniek/ ziekenhuis zorg dragen en voldoende tijd en ruimte ter beschikking stellen (artikel # Baz) Ziekenhuis en kliniek dienen er ook voor te zorgen dat medewerking van deskundigen op psychologisch en maatschappelijk gebied voldoende beschikbaar is en daar tijd en ruimte voor ter beschikking stellen (artikel # Baz) De wet geeft niet aan wanneer deze deskundigen moeten worden ingeschakeld, zoals de wet ook niet voorschrijft wat tijdens de <PERSOON> van de arts / rol van de vrouw De arts mag de behandeling slechts verrichten als deze op grond van zijn bevindingen verantwoord is te achten Bij de totstandkoming van de wet is zeer lang gediscussieerd over de rol van de arts en die van de vrouw bij de besluitvorming De "De situatie waarin de vrouw verkeert (en die geleid heeft tot het verzoek tot afbreken van de zwangerschap) behoort tot de elementen die de besluitvorming ten aanzien van abortus beheersen In de besluitvormingsprocedure dient voorlichting te worden bevindt Als deze volgens de vrouw niet tot een oplossing van haar noodsituatie kunnen leiden, dient de arts een besluit te nemen over het al dan niet verrichten van de abortus De arts kan zijn medewerking verlenen indien naar zijn inzicht, alle relevante omstandigheden in aanmerking genomen, de noodsituatie van de vrouw de abortus onontkoombaar maakt Bij het nemen van deze beslissing moet het oordeel van de vrouw zwaar wegen, zonder dat de arts zich met een beroep op het enkele feit dat de vrouw de zwangerschapsafbreking wenst aan zijn eigen verantwoordelijkheid kan onttrekken Het gaat om twee eigenstandige beslissingen de vrouw beslist of zij de abortus wil, de arts beslist of hij dit voor zich zelf kan verantwoorden, zowel medisch als ethisch" De wetgever heeft niet gewild dat de arts zijn oordeel over de Evaluatie Wet afbreking zwangerschap, ZonMw, Den Haag, ###, p ## <DATUM> # <PERSOON> van derden m i v positie van partner en/of verwekker De arts moet zich ervan vergewissen dat de vrouw haar verzoek heeft gedaan en verantwoordelijkheid voor ongeboren leven en van de gevolgen voor haarzelf en de Bij "de haren" heeft de wetgever bijvoorbeeld gedacht aan de verwekker en in geval de vrouw minderjarig is, aan haar ouders Daarbij heeft de wetgever uitdrukkelijk gesteld dat dit niet betekent dat dezen bij het overleg over de ingreep betrokken zouden moeten worden, maar dat van geval tot geval door de arts en de vrouw moet.
581
nvog
de vrouw niet tot een oplossing van haar noodsituatie kunnen leiden, dient de arts een besluit te nemen over het al dan niet verrichten van de abortus De arts kan zijn medewerking verlenen indien naar zijn inzicht, alle relevante omstandigheden in aanmerking genomen, de noodsituatie van de vrouw de abortus onontkoombaar maakt Bij het nemen van deze beslissing moet het oordeel van de vrouw zwaar wegen, zonder dat de arts zich met een beroep op het enkele feit dat de vrouw de zwangerschapsafbreking wenst aan zijn eigen verantwoordelijkheid kan onttrekken Het gaat om twee eigenstandige beslissingen de vrouw beslist of zij de abortus wil, de arts beslist of hij dit voor zich zelf kan verantwoorden, zowel medisch als ethisch" De wetgever heeft niet gewild dat de arts zijn oordeel over de Evaluatie Wet afbreking zwangerschap, ZonMw, Den Haag, ###, p ## <DATUM> # <PERSOON> van derden m i v positie van partner en/of verwekker De arts moet zich ervan vergewissen dat de vrouw haar verzoek heeft gedaan en verantwoordelijkheid voor ongeboren leven en van de gevolgen voor haarzelf en de Bij "de haren" heeft de wetgever bijvoorbeeld gedacht aan de verwekker en in geval de vrouw minderjarig is, aan haar ouders Daarbij heeft de wetgever uitdrukkelijk gesteld dat dit niet betekent dat dezen bij het overleg over de ingreep betrokken zouden moeten worden, maar dat van geval tot geval door de arts en de vrouw moet De Waz gaat uit van het individuele, in vrijheid gedane verzoek van de vrouw die afbreking van haar zwangerschap wenst Ten opzichte van derden (met inbegrip van de partner en/of verwekker) heeft de arts een zwijgplicht Voor het informeren en/of in de besluitvorming betrekken van derden is in de regel (zie echter ook paragraaf <DATUM> #) De vrouw is vrij om anderen in haar omgeving te raadplegen en/of anderszins bij de beslissing te betrekken, maar zij is daartoe niet verplicht Mocht er verschil van mening blijken tussen haar en anderen, dan is haar wens doorslaggevend en is de wens van die ander juridisch irrelevant Dat geldt ook voor de partner/verwekker, hoe zeer deze ook emotioneel, psychologisch en/of moreel, betrokken kan zijn bij de situatie; de partner kan niet besluiten tot abortus en heeft evenmin een vetorecht Dat zou ook niet anders kunnen, aangezien bij (afbreken van) zwangerschap de integriteit van het lichaam van de vrouw in het geding is; bij botsende meningen zal daarom altijd die van de vrouw <INSTELLING> geven Dat geldt ook bij zwangerschapsafbreking na prenatale diagnostiek Deze positie van de partner is expliciet besproken bij de totstandkoming van de wet en ook door de Nederlandse rechter bevestigd Volgens Europese rechterlijke instanties kan dergelijke wetgeving ook de toets aan Europese Het "altijd" betrekken van de partner in de besluitvorming kan de privacy van de vrouw aantasten, kan de gedachte doen postvatten dat de partner wel een beslissingsrecht heeft en het kan de vrijwilligheid van het verzoek onder druk zetten.
560
nvog
verzoek van de vrouw die afbreking van haar zwangerschap wenst Ten opzichte van derden (met inbegrip van de partner en/of verwekker) heeft de arts een zwijgplicht Voor het informeren en/of in de besluitvorming betrekken van derden is in de regel (zie echter ook paragraaf <DATUM> #) De vrouw is vrij om anderen in haar omgeving te raadplegen en/of anderszins bij de beslissing te betrekken, maar zij is daartoe niet verplicht Mocht er verschil van mening blijken tussen haar en anderen, dan is haar wens doorslaggevend en is de wens van die ander juridisch irrelevant Dat geldt ook voor de partner/verwekker, hoe zeer deze ook emotioneel, psychologisch en/of moreel, betrokken kan zijn bij de situatie; de partner kan niet besluiten tot abortus en heeft evenmin een vetorecht Dat zou ook niet anders kunnen, aangezien bij (afbreken van) zwangerschap de integriteit van het lichaam van de vrouw in het geding is; bij botsende meningen zal daarom altijd die van de vrouw <INSTELLING> geven Dat geldt ook bij zwangerschapsafbreking na prenatale diagnostiek Deze positie van de partner is expliciet besproken bij de totstandkoming van de wet en ook door de Nederlandse rechter bevestigd Volgens Europese rechterlijke instanties kan dergelijke wetgeving ook de toets aan Europese Het "altijd" betrekken van de partner in de besluitvorming kan de privacy van de vrouw aantasten, kan de gedachte doen postvatten dat de partner wel een beslissingsrecht heeft en het kan de vrijwilligheid van het verzoek onder druk zetten Mocht sprake zijn van het, na de zwangerschapsafbreking, willen bewaren en gebruiken van foetaal weefsel ten behoeve van bepaalde in de Wet foetaal weefsel (Wfw) toegestane doeleinden, dan kan ingevolge de Wfw de partner/verwekker in die beslissing wél enige zeggenschap hebben Deze personen kunnen deze zeggenschap uiteraard alleen realiseren als zij op de hoogte zijn van de zwangerschapsafbreking In verband met de privacy van de vrouw hebben zij evenwel geen recht hierover te worden geïnformeerd Een verzoek om het weefsel af te staan voor bewaren en gebruiken, mag pas worden gedaan nadat de beslissing tot afbreking is genomen (artikel #, #e lid, Wfw) Voor de regeling van de zeggenschap van vrouw en partner/verwekker over het ter beschikking stellen van foetaal weefsel zie paragraaf Meerderjarige personen worden geacht in staat te zijn tot het nemen van een rechtsgeldige beslissing, tenzij er reden is om het tegendeel te vermoeden Bij minderjarige personen (tot <LEEFTIJD> jaar) is in het algemeen het uitgangspunt juist omgekeerd, maar voor zorgbeslissingen is de gewone regeling van minderjarigheid aangepast teneinde de persoonlijke integriteit van de minderjarige persoon zoveel mogelijk recht te doen Bij een minderjarige vrouw, een verstandelijk beperkte vrouw, een vrouw met psychiatrische problematiek e d (maar ook buiten deze groepen) kan de vraag aan de orde zijn of zij "in staat is tot een redelijke waardering van haar ‘wilsonbekwaam’ gebruikt) Als een vrouw minderjarig en/of wilsonbekwaam is kan dat haar exclusieve beslissingsbevoegdheid aantasten en het optreden van een vertegenwoordiger van een wilsonbekwame meerderjarige vrouw kan zijn een curator,.
573
nvog
het, na de zwangerschapsafbreking, willen bewaren en gebruiken van foetaal weefsel ten behoeve van bepaalde in de Wet foetaal weefsel (Wfw) toegestane doeleinden, dan kan ingevolge de Wfw de partner/verwekker in die beslissing wél enige zeggenschap hebben Deze personen kunnen deze zeggenschap uiteraard alleen realiseren als zij op de hoogte zijn van de zwangerschapsafbreking In verband met de privacy van de vrouw hebben zij evenwel geen recht hierover te worden geïnformeerd Een verzoek om het weefsel af te staan voor bewaren en gebruiken, mag pas worden gedaan nadat de beslissing tot afbreking is genomen (artikel #, #e lid, Wfw) Voor de regeling van de zeggenschap van vrouw en partner/verwekker over het ter beschikking stellen van foetaal weefsel zie paragraaf Meerderjarige personen worden geacht in staat te zijn tot het nemen van een rechtsgeldige beslissing, tenzij er reden is om het tegendeel te vermoeden Bij minderjarige personen (tot <LEEFTIJD> jaar) is in het algemeen het uitgangspunt juist omgekeerd, maar voor zorgbeslissingen is de gewone regeling van minderjarigheid aangepast teneinde de persoonlijke integriteit van de minderjarige persoon zoveel mogelijk recht te doen Bij een minderjarige vrouw, een verstandelijk beperkte vrouw, een vrouw met psychiatrische problematiek e d (maar ook buiten deze groepen) kan de vraag aan de orde zijn of zij "in staat is tot een redelijke waardering van haar ‘wilsonbekwaam’ gebruikt) Als een vrouw minderjarig en/of wilsonbekwaam is kan dat haar exclusieve beslissingsbevoegdheid aantasten en het optreden van een vertegenwoordiger van een wilsonbekwame meerderjarige vrouw kan zijn een curator, In de Waz is voor minderjarige en/of wilsonbekwame vrouwen geen specifieke regeling getroffen Voor de besluitvorming wordt in beginsel teruggevallen op de algemene regels voor minderjarige en wilsonbekwame patiënten en de regels voor vertegenwoordiging in de Wgbo (in boek # van het Burgerlijk Wetboek) en de regeling van minderjarigheid, curatele en mentorschap, elders in het Burgerlijk Wetboek Bij wils(on)bekwaamheid gaat het over het vermogen om tot een weloverwogen beslissing te komen Een oordeel over dat vermogen moet zijn gekoppeld aan iedere te nemen beslissing afzonderlijk, ten tijde dat die beslissing moet worden genomen vermogens of de ontwikkelingsfase daarvan Als mogelijk sprake is van wils(on)bekwaamheid ter zake van de beslissing over afbreking, en die over de eventuele afbreking van de zwangerschap zelf Het oordeel over wils(on)bekwaamheid Bij zorgbeslissingen betekent minderjarigheid niet zonder meer dat (tevens) een vertegenwoordiger dient op te treden In de Wgbo zijn drie leeftijdsgroepen Deze groep is vrijwel geheel gelijkgesteld aan meerderjarige vrouwen en wordt geacht wilsbekwaam te zijn Het enige verschil is dat als een minderjarige vrouw vanaf <LEEFTIJD> jaar wilsonbekwaam is, haar ouders/voogd haar vertegenwoordiger zijn, d w z dat er geen curator of mentor wordt aangesteld, zoals (soms) bij meerderjarige vrouwen; voor het overige geldt hetzelfde als bij meerderjarige wilsonbekwame vrouwen Als het gaat om wilsbekwame minderjarige vrouwen van deze leeftijd is in beginsel voor elke ingreep naast de toestemming van de vrouw ook die van haar ouders/voogd nodig.
564
nvog
In de Waz is voor minderjarige en/of wilsonbekwame vrouwen geen specifieke regeling getroffen Voor de besluitvorming wordt in beginsel teruggevallen op de algemene regels voor minderjarige en wilsonbekwame patiënten en de regels voor vertegenwoordiging in de Wgbo (in boek # van het Burgerlijk Wetboek) en de regeling van minderjarigheid, curatele en mentorschap, elders in het Burgerlijk Wetboek Bij wils(on)bekwaamheid gaat het over het vermogen om tot een weloverwogen beslissing te komen Een oordeel over dat vermogen moet zijn gekoppeld aan iedere te nemen beslissing afzonderlijk, ten tijde dat die beslissing moet worden genomen vermogens of de ontwikkelingsfase daarvan Als mogelijk sprake is van wils(on)bekwaamheid ter zake van de beslissing over afbreking, en die over de eventuele afbreking van de zwangerschap zelf Het oordeel over wils(on)bekwaamheid Bij zorgbeslissingen betekent minderjarigheid niet zonder meer dat (tevens) een vertegenwoordiger dient op te treden In de Wgbo zijn drie leeftijdsgroepen Deze groep is vrijwel geheel gelijkgesteld aan meerderjarige vrouwen en wordt geacht wilsbekwaam te zijn Het enige verschil is dat als een minderjarige vrouw vanaf <LEEFTIJD> jaar wilsonbekwaam is, haar ouders/voogd haar vertegenwoordiger zijn, d w z dat er geen curator of mentor wordt aangesteld, zoals (soms) bij meerderjarige vrouwen; voor het overige geldt hetzelfde als bij meerderjarige wilsonbekwame vrouwen Als het gaat om wilsbekwame minderjarige vrouwen van deze leeftijd is in beginsel voor elke ingreep naast de toestemming van de vrouw ook die van haar ouders/voogd nodig De opgesteld door een werkgroep op verzoek van justitie/vws Deze is beschikbaar op (WEBLINK) (#) als de verrichting "kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de minderjarige (#) als de minderjarige vrouw ook na weigering van de ouders/voogd om toestemming De wetgever stelde zich op het standpunt dat een zwangerschapsafbreking niet al als zodanig een ingreep is die nodig is om ernstig nadeel te voorkomen Het prevaleren van de weloverwogen wens van de minderjarige boven het standpunt van de ouders, kan echter ook een zo ingrijpende beslissing als een zwangerschapsafbreking betreffen, en uitzondering (#) kan toelaten dat het vragen van toestemming aan de Als het gaat om wilsonbekwame minderjarige vrouwen van ##, ##, ## of <LEEFTIJD> jaar dan geldt dezelfde regeling als bij minderjarige vrouwen die nog geen <LEEFTIJD> jaar zijn en die steeds geacht worden wilsonbekwaam te zijn De hoofdregel luidt dat voor deze groep minderjarige vrouwen de ouders/ voogd beslissen, echter met inachtneming van de In beginsel geldt de zwijgplicht van de arts ook ten opzichte van een vertegenwoordiger Een uitzondering wordt gemaakt voor die informatie die een vertegenwoordiger, wiens informed consent is vereist, nodig heeft om zijn taak in het Een ouder wiens toestemming niet nodig is valt ook niet onder de groep aan wie zonder toestemming van de minderjarige vrouw, informatie mag worden verstrekt Als een minderjarige vrouw bezwaar maakt tegen het informeren van de ouders zou dat alleen moeten worden gehonoreerd als informeren, alles afwegend, strijdig zou zijn De vertegenwoordiger dient de wilsonbekwame of minderjarige vrouw zoveel mogelijk bij het nemen van de beslissing te betrekken.
575
nvog
Deze is beschikbaar op (WEBLINK) (#) als de verrichting "kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de minderjarige (#) als de minderjarige vrouw ook na weigering van de ouders/voogd om toestemming De wetgever stelde zich op het standpunt dat een zwangerschapsafbreking niet al als zodanig een ingreep is die nodig is om ernstig nadeel te voorkomen Het prevaleren van de weloverwogen wens van de minderjarige boven het standpunt van de ouders, kan echter ook een zo ingrijpende beslissing als een zwangerschapsafbreking betreffen, en uitzondering (#) kan toelaten dat het vragen van toestemming aan de Als het gaat om wilsonbekwame minderjarige vrouwen van ##, ##, ## of <LEEFTIJD> jaar dan geldt dezelfde regeling als bij minderjarige vrouwen die nog geen <LEEFTIJD> jaar zijn en die steeds geacht worden wilsonbekwaam te zijn De hoofdregel luidt dat voor deze groep minderjarige vrouwen de ouders/ voogd beslissen, echter met inachtneming van de In beginsel geldt de zwijgplicht van de arts ook ten opzichte van een vertegenwoordiger Een uitzondering wordt gemaakt voor die informatie die een vertegenwoordiger, wiens informed consent is vereist, nodig heeft om zijn taak in het Een ouder wiens toestemming niet nodig is valt ook niet onder de groep aan wie zonder toestemming van de minderjarige vrouw, informatie mag worden verstrekt Als een minderjarige vrouw bezwaar maakt tegen het informeren van de ouders zou dat alleen moeten worden gehonoreerd als informeren, alles afwegend, strijdig zou zijn De vertegenwoordiger dient de wilsonbekwame of minderjarige vrouw zoveel mogelijk bij het nemen van de beslissing te betrekken vertegenwoordiger is dat een hulpverlener zich aan een beslissing van een vertegenwoordiger niet hoeft te conformeren als die beslissing onverenigbaar is met In dat geval hoeft een beslissing van een vertegenwoordiger tot een ingreep door de arts niet te worden gevolgd Weigert een vertegenwoordiger toestemming te geven voor een ingreep die in de ogen van de arts noodzakelijk is, dan kan een beslissing Als (alleen) een vertegenwoordiger (bevoegd) toestemming heeft gegeven voor een ingreep bij een wilsonbekwame vrouw, maar de wilsonbekwame vrouw verzet zich tegen de ingreep, dan mag de ingreep alleen dan worden uitgevoerd als deze kennelijk nodig is teneinde "ernstig nadeel" voor de wilsonbekwame te voorkomen minderjarige vrouw moet tot stand komen tegen de achtergrond van deze regelingen, rekening houdend met het hoogstpersoonlijke <INSTELLING> van een afbreking Dit hoogstpersoonlijke <INSTELLING> speelt een rol bij de invulling van "open" begrippen In problematische situaties zou aansluiting kunnen worden gezocht bij het advies van de Inspectie voor de gezondheidszorg (in samenwerking met de Nederlandse vereniging Ingevolge dit advies is een sterilisatie "onder dwang" niet geoorloofd Een <INSTELLING> van beide ingrepen die dan ook raken aan belangrijke grondrechten Een verschil is dat een sterilisatie wellicht vooralsnog kan worden uitgesteld en vervangen door minder ingrijpende vormen van anticonceptie, terwijl voor een zwangerschapsafbreking zo'n alternatief niet bestaat Dat maakt de afweging voor een "goed hulpverlener" enigszins anders Voorts is relevant dat een tenzij een beroep op overmacht zou kunnen worden gedaan Een beroep op.
566
nvog
vertegenwoordiger is dat een hulpverlener zich aan een beslissing van een vertegenwoordiger niet hoeft te conformeren als die beslissing onverenigbaar is met In dat geval hoeft een beslissing van een vertegenwoordiger tot een ingreep door de arts niet te worden gevolgd Weigert een vertegenwoordiger toestemming te geven voor een ingreep die in de ogen van de arts noodzakelijk is, dan kan een beslissing Als (alleen) een vertegenwoordiger (bevoegd) toestemming heeft gegeven voor een ingreep bij een wilsonbekwame vrouw, maar de wilsonbekwame vrouw verzet zich tegen de ingreep, dan mag de ingreep alleen dan worden uitgevoerd als deze kennelijk nodig is teneinde "ernstig nadeel" voor de wilsonbekwame te voorkomen minderjarige vrouw moet tot stand komen tegen de achtergrond van deze regelingen, rekening houdend met het hoogstpersoonlijke <INSTELLING> van een afbreking Dit hoogstpersoonlijke <INSTELLING> speelt een rol bij de invulling van "open" begrippen In problematische situaties zou aansluiting kunnen worden gezocht bij het advies van de Inspectie voor de gezondheidszorg (in samenwerking met de Nederlandse vereniging Ingevolge dit advies is een sterilisatie "onder dwang" niet geoorloofd Een <INSTELLING> van beide ingrepen die dan ook raken aan belangrijke grondrechten Een verschil is dat een sterilisatie wellicht vooralsnog kan worden uitgesteld en vervangen door minder ingrijpende vormen van anticonceptie, terwijl voor een zwangerschapsafbreking zo'n alternatief niet bestaat Dat maakt de afweging voor een "goed hulpverlener" enigszins anders Voorts is relevant dat een tenzij een beroep op overmacht zou kunnen worden gedaan Een beroep op dan wel zekerheid is over dwang, drang, geweld, misbruik, hetzij jegens de vrouw, hetzij jegens de arts, door een of meer personen uit de omgeving van de vrouw Kortheidshalve wordt hierna de term "geweld" gebruikt Dit geweld kan diverse vormen hebben die in juridisch opzicht een verschillende benadering vergen Bij een vermoeden van geweld jegens de vrouw door derden, dat losstaat van de overwogen zwangerschapsafbreking, geldt voor hulpverleners hetzelfde als in situaties waarbij geen zwangerschapsafbreking aan de orde is Als sprake is van nog durend geweld en het nodig is om andere instanties in te schakelen kan de hulpverlener in een conflict van plichten komen te verkeren Het gaat daarbij om de afweging tussen enerzijds de plicht tot hulpverlening in de vorm van een einde maken aan een voor de vrouw bedreigende situatie en anderzijds de zwijgplicht als hulpverlener Er zijn criteria geformuleerd voor het doorbreken van de zwijgplicht in een conflict van plichten De criteria zijn afkomstig uit jurisprudentie en gezondheidsrechtelijke - allereerst moet alles zijn gedaan om toestemming voor doorbreking van de - blijven zwijgen moet voor een ander ernstige schade tot gevolg hebben; - blijven zwijgen moet de hulpverlener in gewetensnood brengen; - het probleem kan niet langs andere weg dan doorbreking van het zwijgen worden - het moet vrijwel zeker zijn dat door het doorbreken van de zwijgplicht de schade aan - het geheim wordt zo min mogelijk geschonden ## Deze criteria zijn niet (meer) geheel onomstreden; er is een tendens om wat minder.
554
nvog
geweld, misbruik, hetzij jegens de vrouw, hetzij jegens de arts, door een of meer personen uit de omgeving van de vrouw Kortheidshalve wordt hierna de term "geweld" gebruikt Dit geweld kan diverse vormen hebben die in juridisch opzicht een verschillende benadering vergen Bij een vermoeden van geweld jegens de vrouw door derden, dat losstaat van de overwogen zwangerschapsafbreking, geldt voor hulpverleners hetzelfde als in situaties waarbij geen zwangerschapsafbreking aan de orde is Als sprake is van nog durend geweld en het nodig is om andere instanties in te schakelen kan de hulpverlener in een conflict van plichten komen te verkeren Het gaat daarbij om de afweging tussen enerzijds de plicht tot hulpverlening in de vorm van een einde maken aan een voor de vrouw bedreigende situatie en anderzijds de zwijgplicht als hulpverlener Er zijn criteria geformuleerd voor het doorbreken van de zwijgplicht in een conflict van plichten De criteria zijn afkomstig uit jurisprudentie en gezondheidsrechtelijke - allereerst moet alles zijn gedaan om toestemming voor doorbreking van de - blijven zwijgen moet voor een ander ernstige schade tot gevolg hebben; - blijven zwijgen moet de hulpverlener in gewetensnood brengen; - het probleem kan niet langs andere weg dan doorbreking van het zwijgen worden - het moet vrijwel zeker zijn dat door het doorbreken van de zwijgplicht de schade aan - het geheim wordt zo min mogelijk geschonden ## Deze criteria zijn niet (meer) geheel onomstreden; er is een tendens om wat minder Een enkele rechterlijke uitspraak met die strekking is echter stevig bekritiseerd Het privacygevoelige <INSTELLING> van zwangerschapsafbreking is een reden hier strikt mee om te gaan voor de besluitvorming over afbreking van de zwangerschap voor de wet niet relevant Ook in die situatie gaat het om de door de vrouw ervaren noodsituatie door de Als er sprake is van geweld om te bereiken dat de vrouw de zwangerschap laat afbreken is er (mogelijk) geen vrijwillig verzoek In dat geval zou niet zijn voldaan aan <PERSOON> gezondheidsrecht deel I, #e geheel herz druk, Bohn een basale voorwaarde voor toelaatbaarheid van de zwangerschapsafbreking Niet elke invloed van anderen op het verzoek maakt dit echter onvrijwillig (ook – juridisch gezien - gelet op de bepaling dat een vrouw haar verzoek wordt geacht te doen en te handhaven "in het besef van … de gevolgen voor haarzelf en de haren" (zie ook Geweld jegens de vrouw om haar te weerhouden van afbreking van de zwangerschap zal wellicht niet in de spreekkamer blijken Indien dat wel het geval is kan er een Bij geweld jegens de arts om de afbreking te bewerkstelligen mag de arts zichzelf verdedigen en het geweld uit (laten) schakelen Hij mag geen behandeling inzetten tegen de wil van de vrouw Nalaten van de gewenste behandeling wegens bedreiging door derden kan in strijd zijn met de hulpverleningsplicht van de arts Een verzoek om het foetale weefsel na de afbreking ter beschikking te stellen mag pas.
544
nvog
is echter stevig bekritiseerd Het privacygevoelige <INSTELLING> van zwangerschapsafbreking is een reden hier strikt mee om te gaan voor de besluitvorming over afbreking van de zwangerschap voor de wet niet relevant Ook in die situatie gaat het om de door de vrouw ervaren noodsituatie door de Als er sprake is van geweld om te bereiken dat de vrouw de zwangerschap laat afbreken is er (mogelijk) geen vrijwillig verzoek In dat geval zou niet zijn voldaan aan <PERSOON> gezondheidsrecht deel I, #e geheel herz druk, Bohn een basale voorwaarde voor toelaatbaarheid van de zwangerschapsafbreking Niet elke invloed van anderen op het verzoek maakt dit echter onvrijwillig (ook – juridisch gezien - gelet op de bepaling dat een vrouw haar verzoek wordt geacht te doen en te handhaven "in het besef van … de gevolgen voor haarzelf en de haren" (zie ook Geweld jegens de vrouw om haar te weerhouden van afbreking van de zwangerschap zal wellicht niet in de spreekkamer blijken Indien dat wel het geval is kan er een Bij geweld jegens de arts om de afbreking te bewerkstelligen mag de arts zichzelf verdedigen en het geweld uit (laten) schakelen Hij mag geen behandeling inzetten tegen de wil van de vrouw Nalaten van de gewenste behandeling wegens bedreiging door derden kan in strijd zijn met de hulpverleningsplicht van de arts Een verzoek om het foetale weefsel na de afbreking ter beschikking te stellen mag pas Wfw) Iedere instelling waarin de afbreking plaatsvindt, dient deze procedure in een toestemming van de vrouw nodig, door middel van een eigenhandig getekende en gedagtekende verklaring (artikel #, #e lid, Wfw) Anders dan bij de beslissing tot zwangerschapsafbreking kan ook een partner/verwekker zeggenschap hebben over een eventuele terbeschikkingstelling van foetaal weefsel na de afbreking Als de vrouw toestemming heeft gegeven mag het weefsel desondanks niet worden bewaard en gebruikt als de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel daartegen bezwaar heeft gemaakt, of als de verwekker/niet-partner dat heeft verzocht (artikel #, #e lid, Wfw) Deze personen kunnen uiteraard alleen bezwaar maken resp een verzoek doen als zij op de hoogte zijn van de zwangerschapsafbreking In verband met de privacy van de vrouw met betrekking tot de zwangerschapsafbreking hebben zij evenwel geen recht daarover te worden geïnformeerd, noch ten opzichte van de vrouw, noch ten opzichte van derden (onder wie de arts/abortushulpverlener) De Wet op de lijkbezorging (Wlb) (die is ingegeven door hygiënische redenen) kent een verplichting tot begraven of cremeren van een lijk Daarvoor is verlof nodig van de ambtenaar van de burgerlijke stand (artikel ## Wlb) De Wlb geldt ook voor doodgeborenen na een zwangerschap van tenminste ## weken (artikel # Wlb), maar tot voor kort niet voor jongere vruchten Op <DATUM> is een wetswijziging in werking getreden## die inhoudt dat de wet ook van toepassing is op vruchten die na een zwangerschapsduur van minder dan ## weken ter wereld zijn gekomen en niet.
568
nvog
deze procedure in een toestemming van de vrouw nodig, door middel van een eigenhandig getekende en gedagtekende verklaring (artikel #, #e lid, Wfw) Anders dan bij de beslissing tot zwangerschapsafbreking kan ook een partner/verwekker zeggenschap hebben over een eventuele terbeschikkingstelling van foetaal weefsel na de afbreking Als de vrouw toestemming heeft gegeven mag het weefsel desondanks niet worden bewaard en gebruikt als de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel daartegen bezwaar heeft gemaakt, of als de verwekker/niet-partner dat heeft verzocht (artikel #, #e lid, Wfw) Deze personen kunnen uiteraard alleen bezwaar maken resp een verzoek doen als zij op de hoogte zijn van de zwangerschapsafbreking In verband met de privacy van de vrouw met betrekking tot de zwangerschapsafbreking hebben zij evenwel geen recht daarover te worden geïnformeerd, noch ten opzichte van de vrouw, noch ten opzichte van derden (onder wie de arts/abortushulpverlener) De Wet op de lijkbezorging (Wlb) (die is ingegeven door hygiënische redenen) kent een verplichting tot begraven of cremeren van een lijk Daarvoor is verlof nodig van de ambtenaar van de burgerlijke stand (artikel ## Wlb) De Wlb geldt ook voor doodgeborenen na een zwangerschap van tenminste ## weken (artikel # Wlb), maar tot voor kort niet voor jongere vruchten Op <DATUM> is een wetswijziging in werking getreden## die inhoudt dat de wet ook van toepassing is op vruchten die na een zwangerschapsduur van minder dan ## weken ter wereld zijn gekomen en niet Voor vruchten die na een kortere zwangerschapsduur levenloos ter wereld zijn gekomen of binnen ## uur daarna zijn overleden geldt geen verplichting tot begraven of cremeren Begraven of cremeren is wel toegestaan Er is echter geen verlof van de ambtenaar van de burgerlijke stand nodig; een verklaring van de behandelend arts dat het zo een vrucht Wijziging van de wet op de lijkbezorging, Staatsblad ###, ### – Besluit van <DATUM> tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding, Staatsblad ###, ### De Wet afbreking zwangerschap (Waz) is in ### in werking getreden abortusklinieken die daarvoor een vergunning hebben op grond van de Waz Er zijn ## ziekenhuizen met een vergunning en ## abortusklinieken Van deze klinieken zijn er negen die een tweedetrimestervergunning hebben Ziekenhuizen hebben geen speciale vergunning nodig voor afbrekingen van zwangerschappen in het tweede trimester Wettelijk zijn abortusklinieken en ziekenhuizen verplicht ieder kwartaal van de verrichte zwangerschapsafbrekingen bepaalde gegevens aan de Inspectie voor de van ### procent (Igz, ###; p #) De Igz rapporteert jaarlijks de gegevens van alle Stimezo begon al in ### met de zogenaamde Permanente Registratie (PR), waarbij op vrijwillige basis ook andere gegevens uit de abortusklinieken systematisch werden Bij het inwerkingtreden van de verplichte Igz-registratie is de vroegere PR als abortusregistratie (Lar), gecoördineerd door de <PERSOON> Nisso Groep Op vrijwillige basis bieden ## van de ## abortusklinieken (anonieme) gegevens van de vrouwen op individueel niveau aan De gegevens uit ziekenhuizen en twee abortusklinieken worden dus niet opgenomen in de Lar, zodat ongeveer ##% van de uitgevoerde.
621
nvog
ter wereld zijn gekomen of binnen ## uur daarna zijn overleden geldt geen verplichting tot begraven of cremeren Begraven of cremeren is wel toegestaan Er is echter geen verlof van de ambtenaar van de burgerlijke stand nodig; een verklaring van de behandelend arts dat het zo een vrucht Wijziging van de wet op de lijkbezorging, Staatsblad ###, ### – Besluit van <DATUM> tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding, Staatsblad ###, ### De Wet afbreking zwangerschap (Waz) is in ### in werking getreden abortusklinieken die daarvoor een vergunning hebben op grond van de Waz Er zijn ## ziekenhuizen met een vergunning en ## abortusklinieken Van deze klinieken zijn er negen die een tweedetrimestervergunning hebben Ziekenhuizen hebben geen speciale vergunning nodig voor afbrekingen van zwangerschappen in het tweede trimester Wettelijk zijn abortusklinieken en ziekenhuizen verplicht ieder kwartaal van de verrichte zwangerschapsafbrekingen bepaalde gegevens aan de Inspectie voor de van ### procent (Igz, ###; p #) De Igz rapporteert jaarlijks de gegevens van alle Stimezo begon al in ### met de zogenaamde Permanente Registratie (PR), waarbij op vrijwillige basis ook andere gegevens uit de abortusklinieken systematisch werden Bij het inwerkingtreden van de verplichte Igz-registratie is de vroegere PR als abortusregistratie (Lar), gecoördineerd door de <PERSOON> Nisso Groep Op vrijwillige basis bieden ## van de ## abortusklinieken (anonieme) gegevens van de vrouwen op individueel niveau aan De gegevens uit ziekenhuizen en twee abortusklinieken worden dus niet opgenomen in de Lar, zodat ongeveer ##% van de uitgevoerde ### zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd, inclusief de uit het buitenland afkomstig Er werden in ### <DATUM> zwangerschappen afgebroken bij vrouwen die in <LOCATIE> woonden Bij ## vrouwen was het land van vestiging onbekend Het aandeel van buitenlandse vrouwen is, na de scherpe daling tussen ### en ###, in de loop der jaren geleidelijk steeds verder afgenomen (Igz, ###; p ##) In ### hebben #,# vrouwen per # ### vrouwen in de vruchtbare leeftijd (## tot en met <LEEFTIJD> jaar) een zwangerschapsafbreking laten uitvoeren (= abortuscijfer) Het abortuscijfer is licht gestegen, van #,# in ### naar #,# in ### en #,# in ### Omdat het aantal abortussen bij in <LOCATIE> woonachtige vrouwen sinds ### vrijwel gelijk is gebleven wordt deze stijging verklaard door de afname van het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd (Igz, ###; p ##) In ### werd bijna één op de zeven vrouwen van ##-<LEEFTIJD> jaar in <LOCATIE> woonachtig) in de periode <PATIENTNUMMER>#(Igz, ###; p ##) Internationaal gezien is <LOCATIE> één van de landen met een laag abortuscijfer, net zoals Zwitserland (#,#) en <PERSOON> landen hebben een relatief De abortuscijfers bij allochtone vrouwen zijn hoger dan die bij autochtone vrouwen Abortuscijfer naar herkomst, per # ### vrouwen (##-<LEEFTIJD> jaar), ### (<PERSOON> Het abortuscijfer bij vrouwen uit de Nederlandse Antillen en vrouwen uit Afrika is het hoogst, maar daalde in ### Ook het abortuscijfer van Marokkaanse en Turkse.
704
nvog
### zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd, inclusief de uit het buitenland afkomstig Er werden in ### <DATUM> zwangerschappen afgebroken bij vrouwen die in <LOCATIE> woonden Bij ## vrouwen was het land van vestiging onbekend Het aandeel van buitenlandse vrouwen is, na de scherpe daling tussen ### en ###, in de loop der jaren geleidelijk steeds verder afgenomen (Igz, ###; p ##) In ### hebben #,# vrouwen per # ### vrouwen in de vruchtbare leeftijd (## tot en met <LEEFTIJD> jaar) een zwangerschapsafbreking laten uitvoeren (= abortuscijfer) Het abortuscijfer is licht gestegen, van #,# in ### naar #,# in ### en #,# in ### Omdat het aantal abortussen bij in <LOCATIE> woonachtige vrouwen sinds ### vrijwel gelijk is gebleven wordt deze stijging verklaard door de afname van het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd (Igz, ###; p ##) In ### werd bijna één op de zeven vrouwen van ##-<LEEFTIJD> jaar in <LOCATIE> woonachtig) in de periode <PATIENTNUMMER>#(Igz, ###; p ##) Internationaal gezien is <LOCATIE> één van de landen met een laag abortuscijfer, net zoals Zwitserland (#,#) en <PERSOON> landen hebben een relatief De abortuscijfers bij allochtone vrouwen zijn hoger dan die bij autochtone vrouwen Abortuscijfer naar herkomst, per # ### vrouwen (##-<LEEFTIJD> jaar), ### (<PERSOON> Het abortuscijfer bij vrouwen uit de Nederlandse Antillen en vrouwen uit Afrika is het hoogst, maar daalde in ### Ook het abortuscijfer van Marokkaanse en Turkse tieners is de verhouding tussen afbreken en uitdragen van de zwangerschap <DATUM> (van Naast de jongeren tot en met <LEEFTIJD> jaar zijn er nog twee groepen die een hogere kans Voor tweederde van de abortuspatiënten is het de eerste keer dat ze een zwangerschap laten afbreken Ten opzichte van vorige jaren zijn hierin geen opvallende veranderingen (Igz ###, p ##) In de groep vrouwen van allochtone herkomst heeft ongeveer de helft van de vrouwen eerder één of meer keer een zwangerschapsafbreking ondergaan; voor de Nederlandse vrouwen geldt dat voor een Eerste en tweede generatie allochtonen worden in de Lar gedefinieerd volgens de CBS-definitie De eerste generatie bestaat uit vrouwen die zelf in het buitenland geboren zijn, de tweede generatie bestaat uit vrouwen die zelf in <LOCATIE> geboren zijn, en waarvan minstens één van de Vrouwen kunnen met hun verzoek om zwangerschapsafbreking rechtstreeks naar de kliniek of het ziekenhuis gaan òf zich laten verwijzen De meeste vrouwen worden door Vrouwen met een zeer jonge zwangerschap gaan vaker rechtstreeks naar een kliniek In ### ging ##,# procent van alle behandelde vrouwen zonder verwijzing naar de kliniek of het ziekenhuis Van de vrouwen die voor een zwangerschapsafbreking kwamen ging #,# procent zonder verwijzing naar ziekenhuis of kliniek; als het om een overtijdbehandeling ging was dat ##,# % Dit verschil bestond ook in voorgaande jaren Met een zekere regelmaat wordt er verwezen naar en door de Fiom en het VBOK Opmerkelijk is dat in klinieken of ziekenhuizen soms wordt verlangd dat de.
680
nvog
<DATUM> (van Naast de jongeren tot en met <LEEFTIJD> jaar zijn er nog twee groepen die een hogere kans Voor tweederde van de abortuspatiënten is het de eerste keer dat ze een zwangerschap laten afbreken Ten opzichte van vorige jaren zijn hierin geen opvallende veranderingen (Igz ###, p ##) In de groep vrouwen van allochtone herkomst heeft ongeveer de helft van de vrouwen eerder één of meer keer een zwangerschapsafbreking ondergaan; voor de Nederlandse vrouwen geldt dat voor een Eerste en tweede generatie allochtonen worden in de Lar gedefinieerd volgens de CBS-definitie De eerste generatie bestaat uit vrouwen die zelf in het buitenland geboren zijn, de tweede generatie bestaat uit vrouwen die zelf in <LOCATIE> geboren zijn, en waarvan minstens één van de Vrouwen kunnen met hun verzoek om zwangerschapsafbreking rechtstreeks naar de kliniek of het ziekenhuis gaan òf zich laten verwijzen De meeste vrouwen worden door Vrouwen met een zeer jonge zwangerschap gaan vaker rechtstreeks naar een kliniek In ### ging ##,# procent van alle behandelde vrouwen zonder verwijzing naar de kliniek of het ziekenhuis Van de vrouwen die voor een zwangerschapsafbreking kwamen ging #,# procent zonder verwijzing naar ziekenhuis of kliniek; als het om een overtijdbehandeling ging was dat ##,# % Dit verschil bestond ook in voorgaande jaren Met een zekere regelmaat wordt er verwezen naar en door de Fiom en het VBOK Opmerkelijk is dat in klinieken of ziekenhuizen soms wordt verlangd dat de verwijzing soms alsnog gevraagd naar de huisarts te gaan Dat is niet conform de strekking van de wet en kan afbreuk doen aan de toegankelijkheid van de Bij een overtijdbehandeling geldt niet de verplichte beraadtermijn van vijf dagen (zie hoofdstuk #) Niettemin was in ### bij tweederde van de overtijdbehandelingen wel gehanteerd, bij de helft zelfs langer dan vijf dagen Dit beeld komt overeen met van de beslissing tot zwangerschapsafbreking te voorkomen en zodoende een Uit de registratie valt niet af te leiden wat de onderliggende redenen zijn voor het in acht nemen van een beraadtermijn Abortusartsen hebben als uitgangspunt dat een vrouw de beraadtermijn moet nemen die ze nodig heeft Dit kan betekenen dat vrouwen in overleg met de arts een aantal dagen bedenktijd nemen, ondanks dat dit wettelijk niet verplicht is Er kunnen ook meer praktische redenen aan ten grondslag liggen, zoals het maken van een afspraak op een geschikt moment (Igz, ###; p ##) of De meeste vrouwen maken de keuze al vroeg in de zwangerschap Het grootste deel van de zwangerschapsafbrekingen (##,#% in ###) vindt in het eerste trimester van tussen de zesde en tiende dag na het eerste gesprek (Igz, ###; p ##) In ### bestond ruim ##% van alle zwangerschapsafbrekingen uit overtijdbehandelingen (Igz, overtijdbehandelingen) vond plaats in de eerste zeven weken (Igz, ###; p ##) Dat betekent dat de vrouwen in kwestie op dat moment nog geen # weken ‘over tijd’ zijn in ###, verricht in ziekenhuizen respectievelijk klinieken, als percentage.
610
nvog
Dat is niet conform de strekking van de wet en kan afbreuk doen aan de toegankelijkheid van de Bij een overtijdbehandeling geldt niet de verplichte beraadtermijn van vijf dagen (zie hoofdstuk #) Niettemin was in ### bij tweederde van de overtijdbehandelingen wel gehanteerd, bij de helft zelfs langer dan vijf dagen Dit beeld komt overeen met van de beslissing tot zwangerschapsafbreking te voorkomen en zodoende een Uit de registratie valt niet af te leiden wat de onderliggende redenen zijn voor het in acht nemen van een beraadtermijn Abortusartsen hebben als uitgangspunt dat een vrouw de beraadtermijn moet nemen die ze nodig heeft Dit kan betekenen dat vrouwen in overleg met de arts een aantal dagen bedenktijd nemen, ondanks dat dit wettelijk niet verplicht is Er kunnen ook meer praktische redenen aan ten grondslag liggen, zoals het maken van een afspraak op een geschikt moment (Igz, ###; p ##) of De meeste vrouwen maken de keuze al vroeg in de zwangerschap Het grootste deel van de zwangerschapsafbrekingen (##,#% in ###) vindt in het eerste trimester van tussen de zesde en tiende dag na het eerste gesprek (Igz, ###; p ##) In ### bestond ruim ##% van alle zwangerschapsafbrekingen uit overtijdbehandelingen (Igz, overtijdbehandelingen) vond plaats in de eerste zeven weken (Igz, ###; p ##) Dat betekent dat de vrouwen in kwestie op dat moment nog geen # weken ‘over tijd’ zijn in ###, verricht in ziekenhuizen respectievelijk klinieken, als percentage De meeste klinieken verrichtten ### tot ### zwangerschapsafbrekingen per jaar Van de ## ziekenhuizen met een Waz-vergunning (eind ###) meldden ## ziekenhuizen geen enkele zwangerschapsafbreking, ## ziekenhuizen deden een enkele behandeling Van het totaal aantal afbrekingen is het aandeel tweede trimesterbehandelingen De meeste zwangerschapsafbrekingen in het tweede trimester, <DATUM> van de <DATUM> (##,# procent), vonden plaats in de negen abortusklinieken met een tweede trimestervergunning De overige ### afbrekingen in het tweede trimester (##,# procent) vonden plaats in ## ziekenhuizen, waarvan de meeste in academische centra Het aandeel van de ziekenhuizen in de tweede trimester zwangerschapsafbrekingen is sinds ### verdrievoudigd van #,# procent naar ##,# procent (Igz, ###; p ##) Met name in de jaren ###-### was er een relatieve stijging in tweede trimesterafbrekingen, vooral in de periode ## tot ## weken, in ziekenhuizen In ### betrof #,# procent van alle zwangerschapsafbrekingen in ziekenhuizen een afbreking tussen ## en ## weken (###); in ### was dit ##,# procent (###) en in ### ##,# tussen ## en ## weken uitgevoerd een kleine stijging ten opzichte van ### (#%) Het relatieve aandeel van deze groep ten opzichte van alle afbrekingen in ziekenhuizen overtijdbehandelingen is al jaren gering #,# á #,#% Meer dan ### ml bloedverlies is de meest voorkomende complicatie; deze kwam in ### vaker voor (#,#%) dan in ### en ### (#,#%) (Igz, ###; p ##) Andere complicaties kunnen worden gemeld Meer dan een derde van de vrouwen kiest voor een nacontrole in de kliniek of het.
735
nvog
zwangerschapsafbrekingen per jaar Van de ## ziekenhuizen met een Waz-vergunning (eind ###) meldden ## ziekenhuizen geen enkele zwangerschapsafbreking, ## ziekenhuizen deden een enkele behandeling Van het totaal aantal afbrekingen is het aandeel tweede trimesterbehandelingen De meeste zwangerschapsafbrekingen in het tweede trimester, <DATUM> van de <DATUM> (##,# procent), vonden plaats in de negen abortusklinieken met een tweede trimestervergunning De overige ### afbrekingen in het tweede trimester (##,# procent) vonden plaats in ## ziekenhuizen, waarvan de meeste in academische centra Het aandeel van de ziekenhuizen in de tweede trimester zwangerschapsafbrekingen is sinds ### verdrievoudigd van #,# procent naar ##,# procent (Igz, ###; p ##) Met name in de jaren ###-### was er een relatieve stijging in tweede trimesterafbrekingen, vooral in de periode ## tot ## weken, in ziekenhuizen In ### betrof #,# procent van alle zwangerschapsafbrekingen in ziekenhuizen een afbreking tussen ## en ## weken (###); in ### was dit ##,# procent (###) en in ### ##,# tussen ## en ## weken uitgevoerd een kleine stijging ten opzichte van ### (#%) Het relatieve aandeel van deze groep ten opzichte van alle afbrekingen in ziekenhuizen overtijdbehandelingen is al jaren gering #,# á #,#% Meer dan ### ml bloedverlies is de meest voorkomende complicatie; deze kwam in ### vaker voor (#,#%) dan in ### en ### (#,#%) (Igz, ###; p ##) Andere complicaties kunnen worden gemeld Meer dan een derde van de vrouwen kiest voor een nacontrole in de kliniek of het andere arts De helft van de vrouwen zegt dat ze naar de huisarts gaat voor de Het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) werd in ### opgericht om de belangenbehartiging van alle abortusartsen te bundelen Deze betreft zowel zijn lid van het NGvA De opleiding van abortusartsen werd gestandaardiseerd en is door abortusartsen maken deel uit van de opleidingsregels (NGvA, ###) Het kwaliteitsbeleid wordt landelijk afgestemd in het Platform Abortus <LOCATIE> (PAN) waarin de beroepsgroep NGvA en de kliniekdirecties op basis van gelijkwaardigheid De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) heeft in ### een Maatschappelijk werkenden zijn verenigd in de NVMW en psychologen in het NIP en Platform Abortus <LOCATIE> Secretariaat NGvA, Domus Medica, <LOCATIE> Igz (###) Jaarrapportage ### van de Wet afbreking zwangerschap Den Haag Nederlandse Vereniging voor Obsterie en Gynecologie (WEBLINK) richtlijnen ) perinatologie ) <PERSOON> abortus registratie ### <PERSOON> in <LOCATIE> In <PERSOON> (Eds ), Beëindiging van zwangerschap abortus, inductie en <PERSOON> in <LOCATIE> ###-### Jaarverslag van de landelijke <PERSOON>, Th.
650
nvog
van de vrouwen zegt dat ze naar de huisarts gaat voor de Het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) werd in ### opgericht om de belangenbehartiging van alle abortusartsen te bundelen Deze betreft zowel zijn lid van het NGvA De opleiding van abortusartsen werd gestandaardiseerd en is door abortusartsen maken deel uit van de opleidingsregels (NGvA, ###) Het kwaliteitsbeleid wordt landelijk afgestemd in het Platform Abortus <LOCATIE> (PAN) waarin de beroepsgroep NGvA en de kliniekdirecties op basis van gelijkwaardigheid De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) heeft in ### een Maatschappelijk werkenden zijn verenigd in de NVMW en psychologen in het NIP en Platform Abortus <LOCATIE> Secretariaat NGvA, Domus Medica, <LOCATIE> Igz (###) Jaarrapportage ### van de Wet afbreking zwangerschap Den Haag Nederlandse Vereniging voor Obsterie en Gynecologie (WEBLINK) richtlijnen ) perinatologie ) <PERSOON> abortus registratie ### <PERSOON> in <LOCATIE> In <PERSOON> (Eds ), Beëindiging van zwangerschap abortus, inductie en <PERSOON> in <LOCATIE> ###-### Jaarverslag van de landelijke <PERSOON>, Th De Waz eist dat de behandelend arts voorafgaand aan de zwangerschapsafbreking zich ervan vergewist dat de vrouw haar besluit vrijwillig, zorgvuldig en weloverwogen heeft genomen en dat de vrouw de overtuiging heeft dat haar noodsituatie niet op andere wijze kan worden opgelost dan door de zwangerschapsafbreking De begeleiding moet afgestemd zijn op de individuele behoefte van de vrouw en is dus Vrouwen die om een zwangerschapsafbreking verzoeken, ontvangen bij huisartsen, Begeleiding wordt hier gedefinieerd als een proces, met als doel het vermogen te vergroten van de vrouw om haar situatie te overzien en te beoordelen, opties te evalueren en op basis van informatie een beslissing te nemen (RCOG, ###) Uitgangspunt is dat de hulpverlener niet de eigen opvatting over het bestaan van een noodsituatie opdringt aan de vrouw en bereid is samen met haar te zoeken naar een Het verstrekken van begrijpelijke informatie gebeurt op een, voor zover mogelijk, objectieve manier Hulpverleners dienen in eerste instantie hun aandacht te richten op de mate van vrijwilligheid waarmee de vrouw kiest voor een zwangerschapsafbreking en in hoeverre haar besluit hiertoe vaststaat Ook als de vrouw door een andere arts is verwezen, is de arts die de ingreep verricht daarvoor zelf verantwoordelijk, ongeacht de inhoud van de verwijzing Indien de vrouw is verwezen gaat de beraadtermijn lopen op de datum van de verwijzing Zie paragraaf Bij het evaluatieonderzoek van de Waz werden in totaal ### vragenlijsten ontvangen, dit was een respons van ##% Hiervan werden er ### in het onderzoek betrokken.
519
nvog
De Waz eist dat de behandelend arts voorafgaand aan de zwangerschapsafbreking zich ervan vergewist dat de vrouw haar besluit vrijwillig, zorgvuldig en weloverwogen heeft genomen en dat de vrouw de overtuiging heeft dat haar noodsituatie niet op andere wijze kan worden opgelost dan door de zwangerschapsafbreking De begeleiding moet afgestemd zijn op de individuele behoefte van de vrouw en is dus Vrouwen die om een zwangerschapsafbreking verzoeken, ontvangen bij huisartsen, Begeleiding wordt hier gedefinieerd als een proces, met als doel het vermogen te vergroten van de vrouw om haar situatie te overzien en te beoordelen, opties te evalueren en op basis van informatie een beslissing te nemen (RCOG, ###) Uitgangspunt is dat de hulpverlener niet de eigen opvatting over het bestaan van een noodsituatie opdringt aan de vrouw en bereid is samen met haar te zoeken naar een Het verstrekken van begrijpelijke informatie gebeurt op een, voor zover mogelijk, objectieve manier Hulpverleners dienen in eerste instantie hun aandacht te richten op de mate van vrijwilligheid waarmee de vrouw kiest voor een zwangerschapsafbreking en in hoeverre haar besluit hiertoe vaststaat Ook als de vrouw door een andere arts is verwezen, is de arts die de ingreep verricht daarvoor zelf verantwoordelijk, ongeacht de inhoud van de verwijzing Indien de vrouw is verwezen gaat de beraadtermijn lopen op de datum van de verwijzing Zie paragraaf Bij het evaluatieonderzoek van de Waz werden in totaal ### vragenlijsten ontvangen, dit was een respons van ##% Hiervan werden er ### in het onderzoek betrokken Uit deze evaluatie bleek ook dat bijna ##% van de vrouwen die naar een abortuskliniek was gegaan, vóór de eerste afspraak al zeker was dat ze een zwangerschapsafbreking wilde, ##% twijfelde een beetje, #% twijfelde heel erg en #% wilde op dat moment geen zwangerschapsafbreking In het ziekenhuis was ##% van de vrouwen zeker van haar beslissing voor de eerste afspraak, ##% twijfelde een beetje, ##% twijfelde heel ##% van de vrouwen, uit zowel klinieken als ziekenhuizen, bij wie de beraadtermijn in acht was genomen, gaf aan dat hun voornemen niet in die periode was veranderd Ruim ##% was zekerder geworden terwijl <DATUM> van de vrouwen meer was gaan twijfelen (<PERSOON> et al , ###; p ##) Uit deze gegevens blijkt dat het merendeel van de vrouwen haar besluit al genomen heeft voordat zij aan de hulpverlener het verzoek doet om een zwangerschapsafbreking De vrouw die zeker is van haar besluit, heeft meestal geen behoefte aan een heroverweging van haar motieven maar verwacht informatie en directe verwijzing naar een hulpverlener Zij wil informatie over ingreep, pijn, verdoving, risico’s, verblijfsduur en de periode na de zwangerschapsafbreking Twijfel, onzekerheid of besluiteloosheid is een cognitief begrip het niet overtuigd kunnen kiezen tussen verschillende alternatieven Ambivalentie is de gelijktijdige aanwezigheid van tegengestelde gevoelens De zwangerschap kan bij de vrouw twijfel en ambivalentie oproepen aan de ene kant de overtuiging of het verlangen deze voort.
578
nvog
Uit deze evaluatie bleek ook dat bijna ##% van de vrouwen die naar een abortuskliniek was gegaan, vóór de eerste afspraak al zeker was dat ze een zwangerschapsafbreking wilde, ##% twijfelde een beetje, #% twijfelde heel erg en #% wilde op dat moment geen zwangerschapsafbreking In het ziekenhuis was ##% van de vrouwen zeker van haar beslissing voor de eerste afspraak, ##% twijfelde een beetje, ##% twijfelde heel ##% van de vrouwen, uit zowel klinieken als ziekenhuizen, bij wie de beraadtermijn in acht was genomen, gaf aan dat hun voornemen niet in die periode was veranderd Ruim ##% was zekerder geworden terwijl <DATUM> van de vrouwen meer was gaan twijfelen (<PERSOON> et al , ###; p ##) Uit deze gegevens blijkt dat het merendeel van de vrouwen haar besluit al genomen heeft voordat zij aan de hulpverlener het verzoek doet om een zwangerschapsafbreking De vrouw die zeker is van haar besluit, heeft meestal geen behoefte aan een heroverweging van haar motieven maar verwacht informatie en directe verwijzing naar een hulpverlener Zij wil informatie over ingreep, pijn, verdoving, risico’s, verblijfsduur en de periode na de zwangerschapsafbreking Twijfel, onzekerheid of besluiteloosheid is een cognitief begrip het niet overtuigd kunnen kiezen tussen verschillende alternatieven Ambivalentie is de gelijktijdige aanwezigheid van tegengestelde gevoelens De zwangerschap kan bij de vrouw twijfel en ambivalentie oproepen aan de ene kant de overtuiging of het verlangen deze voort (Adler et al , ###; Allanson et al , ###; Husfeldt et al , ###; Kero et al , ###; Landy, ###; Rowlands, ###; Tornbom et al , ###) Dit is ook bekend uit de praktijk Ondanks de overtuiging dat de juiste keuze is gemaakt, kunnen na de beslissing gevoelens zoals onder andere schuld en verdriet, om dat wat niet heeft kunnen zijn, Om te kunnen kiezen moet in het geval van twijfel of ambivalentie over het afbreken van een zwangerschap kennis aanwezig zijn over de alternatieven De vrouw dient zich bewust te zijn van wat de alternatieven en de consequenties daarvan voor haar rationeel en gevoelsmatig betekenen Sterke twijfel of zeer sterke ambivalentie kan leiden tot verwarring, paniek en stress, welke kunnen leiden tot voortdurende Bij de evaluatie Waz zijn aan een klein aantal vrouwen vragen gesteld over de besluitvormingsprocedure en twijfel Uit die evaluatie blijkt dat de meerderheid van de vrouwen antwoordt niet getwijfeld te hebben tijdens de gesprekken over hun abortusverzoek Van de vrouwen die in de abortusklinieken werden behandeld meldde achteraf circa een kwart dat ze hadden getwijfeld en in de ziekenhuizen was dat bijna Ruim de helft van deze vrouwen zou die twijfel niet hebben laten merken Dat geldt voor een kwart van de vrouwen die achteraf zeggen heel erg getwijfeld te hebben Als ze het wel laten merken dan blijkt dat er niet altijd, maar in de meeste gevallen wel, op wordt gereageerd door de hulpverlener Hoewel de aantallen klein zijn, lijken vrouwen van niet-Nederlandse herkomst iets vaker te twijfelen en laten ze dat ook iets.
613
nvog
et al , ###; Landy, ###; Rowlands, ###; Tornbom et al , ###) Dit is ook bekend uit de praktijk Ondanks de overtuiging dat de juiste keuze is gemaakt, kunnen na de beslissing gevoelens zoals onder andere schuld en verdriet, om dat wat niet heeft kunnen zijn, Om te kunnen kiezen moet in het geval van twijfel of ambivalentie over het afbreken van een zwangerschap kennis aanwezig zijn over de alternatieven De vrouw dient zich bewust te zijn van wat de alternatieven en de consequenties daarvan voor haar rationeel en gevoelsmatig betekenen Sterke twijfel of zeer sterke ambivalentie kan leiden tot verwarring, paniek en stress, welke kunnen leiden tot voortdurende Bij de evaluatie Waz zijn aan een klein aantal vrouwen vragen gesteld over de besluitvormingsprocedure en twijfel Uit die evaluatie blijkt dat de meerderheid van de vrouwen antwoordt niet getwijfeld te hebben tijdens de gesprekken over hun abortusverzoek Van de vrouwen die in de abortusklinieken werden behandeld meldde achteraf circa een kwart dat ze hadden getwijfeld en in de ziekenhuizen was dat bijna Ruim de helft van deze vrouwen zou die twijfel niet hebben laten merken Dat geldt voor een kwart van de vrouwen die achteraf zeggen heel erg getwijfeld te hebben Als ze het wel laten merken dan blijkt dat er niet altijd, maar in de meeste gevallen wel, op wordt gereageerd door de hulpverlener Hoewel de aantallen klein zijn, lijken vrouwen van niet-Nederlandse herkomst iets vaker te twijfelen en laten ze dat ook iets Deze verschillen zijn in het algemeen klein maar redelijk consistent (<PERSOON> et al , ###; p ##) Opgemerkt dient te worden dat in de evaluatie niet gevraagd is naar ambivalentie en geen onderscheid is gemaakt tussen ambivalentie en twijfel aan de beslissing Verder is de evaluatie mogelijk niet representatief omdat de aantallen klein zijn ten gevolge van een lage respons; er een bias is (bijv het sociaal gewenste antwoord geven - het is niet netjes om niet een beetje spijt te hebben of niet getwijfeld te hebben), omdat het een vragenlijstonderzoek is, waarbij de lijsten achteraf thuis werden ingevuld Bovendien is het onderzoek niet representatief omdat het in een te klein aantal centra Hoe om te gaan met vrouwen die twijfelen over een eventuele Over het onderwerp besluitvormingsgesprekken met vrouwen die twijfelen over gepubliceerde wetenschappelijke studies naar de effectiviteit en de vergelijkingen van (Baker, ###; Runkle, ###) Er is in <LOCATIE> een boek over de ervaringen van hulpverleners en cliënten (<PERSOON> et al , ###) Er is een Engelstalig artikel over manieren ###) een psychoanalytische beschouwing met twee case studies (Loader, ###) en Er zijn theoretisch drie verschillende types van begeleiding te onderscheiden; De meeste vrouwen krijgen implicatiebegeleiding Het doel van dit type begeleiding is om het de vrouw mogelijk te maken om de implicaties van de voorgenomen handelswijze voor haar en de haren te begrijpen Bij de implicatiebegeleiding wordt implicatiebegeleiding gaat in principe vooraf aan eventuele steunende en.
585
nvog
Deze verschillen zijn in het algemeen klein maar redelijk consistent (<PERSOON> et al , ###; p ##) Opgemerkt dient te worden dat in de evaluatie niet gevraagd is naar ambivalentie en geen onderscheid is gemaakt tussen ambivalentie en twijfel aan de beslissing Verder is de evaluatie mogelijk niet representatief omdat de aantallen klein zijn ten gevolge van een lage respons; er een bias is (bijv het sociaal gewenste antwoord geven - het is niet netjes om niet een beetje spijt te hebben of niet getwijfeld te hebben), omdat het een vragenlijstonderzoek is, waarbij de lijsten achteraf thuis werden ingevuld Bovendien is het onderzoek niet representatief omdat het in een te klein aantal centra Hoe om te gaan met vrouwen die twijfelen over een eventuele Over het onderwerp besluitvormingsgesprekken met vrouwen die twijfelen over gepubliceerde wetenschappelijke studies naar de effectiviteit en de vergelijkingen van (Baker, ###; Runkle, ###) Er is in <LOCATIE> een boek over de ervaringen van hulpverleners en cliënten (<PERSOON> et al , ###) Er is een Engelstalig artikel over manieren ###) een psychoanalytische beschouwing met twee case studies (Loader, ###) en Er zijn theoretisch drie verschillende types van begeleiding te onderscheiden; De meeste vrouwen krijgen implicatiebegeleiding Het doel van dit type begeleiding is om het de vrouw mogelijk te maken om de implicaties van de voorgenomen handelswijze voor haar en de haren te begrijpen Bij de implicatiebegeleiding wordt implicatiebegeleiding gaat in principe vooraf aan eventuele steunende en bijzondere stress gegeven Een gedeelte van de vrouwen heeft daar behoefte aan Bij een klein gedeelte is psychologische begeleiding geïndiceerd Het doel van deze begeleiding is om de vrouw te helpen bij het zelf tot een beslissing komen bij sterke twijfel en/of ambivalentie, bij de consequenties van de beslissing en bij de mogelijke/eventuele problemen die als gevolg van het besluit ontstaan vinden plaats in de psychologische begeleiding Bij de evaluatie Waz bleek dat <DATUM> van de vrouwen na de vijf dagen beraadtermijn meer is gaan twijfelen (<PERSOON> et al , ###; p ##) Het is niet bekend hoeveel daarvan voor psychologische begeleiding Bij de hulpvraag om een zwangerschapsafbreking moet de arts tot wie de vrouw zich wendt, proberen díe vrouwen te identificeren die meer professionele ondersteuning nodig hebben bij de besluitvorming Het kan bijvoorbeeld gaan om vrouwen die (lijken te) twijfelen, vrouwen met sterk ambivalente gevoelens, vrouwen met een zwak sociaal netwerk en/of weinig tot geen steun uit haar omgeving, bij geheimhouding van worden, bij het vermoeden van dwang of drang en mogelijk vrouwen bekend met Verdere begeleiding moet in deze situaties altijd worden aangeboden en liefst zo spoedig mogelijk plaatsvinden Doorverwijzing naar een gespecialiseerde hulpverlener De grenzen van de begeleiding bij de besluitvorming over een duidelijk zijn Hoe gespecialiseerd de hulpverlener ook is en hoe lang de gesprekken ook duren, persoonlijke en relatieproblemen kunnen daardoor niet worden opgelost, evenmin kunnen gevoelens van bijvoorbeeld ambivalentie of schuld geheel worden Het blijkt dat in <LOCATIE> de meerderheid van de vrouwen met een.
591
nvog
vrouwen heeft daar behoefte aan Bij een klein gedeelte is psychologische begeleiding geïndiceerd Het doel van deze begeleiding is om de vrouw te helpen bij het zelf tot een beslissing komen bij sterke twijfel en/of ambivalentie, bij de consequenties van de beslissing en bij de mogelijke/eventuele problemen die als gevolg van het besluit ontstaan vinden plaats in de psychologische begeleiding Bij de evaluatie Waz bleek dat <DATUM> van de vrouwen na de vijf dagen beraadtermijn meer is gaan twijfelen (<PERSOON> et al , ###; p ##) Het is niet bekend hoeveel daarvan voor psychologische begeleiding Bij de hulpvraag om een zwangerschapsafbreking moet de arts tot wie de vrouw zich wendt, proberen díe vrouwen te identificeren die meer professionele ondersteuning nodig hebben bij de besluitvorming Het kan bijvoorbeeld gaan om vrouwen die (lijken te) twijfelen, vrouwen met sterk ambivalente gevoelens, vrouwen met een zwak sociaal netwerk en/of weinig tot geen steun uit haar omgeving, bij geheimhouding van worden, bij het vermoeden van dwang of drang en mogelijk vrouwen bekend met Verdere begeleiding moet in deze situaties altijd worden aangeboden en liefst zo spoedig mogelijk plaatsvinden Doorverwijzing naar een gespecialiseerde hulpverlener De grenzen van de begeleiding bij de besluitvorming over een duidelijk zijn Hoe gespecialiseerd de hulpverlener ook is en hoe lang de gesprekken ook duren, persoonlijke en relatieproblemen kunnen daardoor niet worden opgelost, evenmin kunnen gevoelens van bijvoorbeeld ambivalentie of schuld geheel worden Het blijkt dat in <LOCATIE> de meerderheid van de vrouwen met een Een klein gedeelte van de vrouwen blijft twijfelen en/of blijft ambivalent na Bij een hulpvraag om zwangerschapsafbreking moet de arts, tot wie de vrouw zich wendt, proberen díe vrouwen te identificeren die meer professionele ondersteuning nodig hebben bij de besluitvorming Deze vrouwen moet altijd begeleiding worden aangeboden die liefst zo snel mogelijk moet worden gerealiseerd Doorverwijzing naar een De hulpverlener begeleidt de vrouw die overweegt haar zwangerschap af te breken Het is niet de taak van de hulpverlener om eventueel bestaande andere problematiek Adler, N E , <PERSOON> factors in abortion A review <PERSOON> abortion decision reasons and ambivalence <PERSOON>, een levensbesluit In <PERSOON> among women applying for abortion Acta Obstetricia et prospective study among women and men Journal of <PERSOON> making and referral <PERSOON> of Women Requesting Induced Abortion London RCOG Press Rowlands, S (###).
460
nvog
de vrouwen blijft twijfelen en/of blijft ambivalent na Bij een hulpvraag om zwangerschapsafbreking moet de arts, tot wie de vrouw zich wendt, proberen díe vrouwen te identificeren die meer professionele ondersteuning nodig hebben bij de besluitvorming Deze vrouwen moet altijd begeleiding worden aangeboden die liefst zo snel mogelijk moet worden gerealiseerd Doorverwijzing naar een De hulpverlener begeleidt de vrouw die overweegt haar zwangerschap af te breken Het is niet de taak van de hulpverlener om eventueel bestaande andere problematiek Adler, N E , <PERSOON> factors in abortion A review <PERSOON> abortion decision reasons and ambivalence <PERSOON>, een levensbesluit In <PERSOON> among women applying for abortion Acta Obstetricia et prospective study among women and men Journal of <PERSOON> making and referral <PERSOON> of <PERSOON> of Family Planning and Runkle, A (###) In good consience a practical, emotional and spiritual guide to European Jounal of <PERSOON> counseling techniques for caring for women with unintended <PERSOON> aspects of induced abortion <PERSOON-##> about unwanted pregnancy Acta Obstetricia et <PERSOON-##> Th A M , In <LOCATIE> wordt bij een vrouw die overweegt een zwangerschap af te breken om ###) Een consistent beleid voor het aan vrouwen laten zien van echoscopiebeelden <PERSOON-##> en <PERSOON-##> onderzochten gevoelens en ervaringen bij het zien van de echo bij ### vrouwen die in Canada een zwangerschapsafbreking tot ## weken ondergingen De meeste vrouwen gaven aan dat het zien van de echobeelden de van de vrouwen veranderde van gedachten over het verzoek om In bovengenoemd onderzoek werd bij een klein aantal vrouwen een diepte-interview afgenomen waaruit bleek dat de geïnterviewden een uitgebreidere beschrijving van de echobeelden door de hulpverlener op prijs zouden hebben gesteld Allen waren vóór de mogelijkheid te kiezen voor het zien van de echobeelden als onderdeel van de In de abortuskliniek in <PERSOON-##> werd een pilot studie verricht naar de ervaringen.
396
nvog
Journal of Family Planning and Runkle, A (###) In good consience a practical, emotional and spiritual guide to European Jounal of <PERSOON> counseling techniques for caring for women with unintended <PERSOON> aspects of induced abortion <PERSOON> about unwanted pregnancy Acta Obstetricia et <PERSOON> Th A M , In <LOCATIE> wordt bij een vrouw die overweegt een zwangerschap af te breken om ###) Een consistent beleid voor het aan vrouwen laten zien van echoscopiebeelden <PERSOON> en <PERSOON> onderzochten gevoelens en ervaringen bij het zien van de echo bij ### vrouwen die in Canada een zwangerschapsafbreking tot ## weken ondergingen De meeste vrouwen gaven aan dat het zien van de echobeelden de van de vrouwen veranderde van gedachten over het verzoek om In bovengenoemd onderzoek werd bij een klein aantal vrouwen een diepte-interview afgenomen waaruit bleek dat de geïnterviewden een uitgebreidere beschrijving van de echobeelden door de hulpverlener op prijs zouden hebben gesteld Allen waren vóór de mogelijkheid te kiezen voor het zien van de echobeelden als onderdeel van de In de abortuskliniek in <PERSOON> werd een pilot studie verricht naar de ervaringen Eerst werd kwalitatief onderzoek uitgevoerd focusgroep-interviews met het personeel, interviews met ## vrouwen die een zwangerschapsafbreking ondergingen en observatie van het gedrag, in het bijzonder de assertiviteit van de vrouwen Het zien van de echo werd door de meerderheid van de vrouwen als erg positief ervaren en had hen geholpen de zwangerschapsafbreking beter te verwerken Opvallend was dat maar twee van de zestien vrouwen zelf gevraagd hadden de echobeelden te zien De onderzoeker concludeerde uit het kwalitatieve onderzoek dat (a) het personeel van de kliniek een goede informatiebron bleek te zijn voor het achterhalen wat er in vrouwen die naar de abortuskliniek komen omging, (b) de assertiviteit van de vrouw van belang leek te zijn voor wat de vrouw van de arts te zien krijgt van de echo en (c) de opvattingen van de dienstdoende arts (echoscopist) zijn mede bepalend voor wat de Vanwege (b) werd bij het prospectieve kwantitatieve deel van het onderzoek bij de resterende ## vrouwen in de vragenlijst ook een assertiviteitsschaal opgenomen Van de ## respondenten (##,#%) hadden zeventien vrouwen de echo niet gezien Vier van dezen kruisten aan dat zij de echo niet wilden zien omdat ze anders niet meer gedurfd De vragen over ervaringen met het zien van de echo werden ingedeeld in statistisch verantwoorde clusters die werden opgenomen in een regressievergelijking die voorspelde wat de score van de vrouw was op de vraag of de echo haar geholpen had met de verwerking Na het uitsluiten van confounding (vertekening van de ervaringen.
510
nvog
werd kwalitatief onderzoek uitgevoerd focusgroep-interviews met het personeel, interviews met ## vrouwen die een zwangerschapsafbreking ondergingen en observatie van het gedrag, in het bijzonder de assertiviteit van de vrouwen Het zien van de echo werd door de meerderheid van de vrouwen als erg positief ervaren en had hen geholpen de zwangerschapsafbreking beter te verwerken Opvallend was dat maar twee van de zestien vrouwen zelf gevraagd hadden de echobeelden te zien De onderzoeker concludeerde uit het kwalitatieve onderzoek dat (a) het personeel van de kliniek een goede informatiebron bleek te zijn voor het achterhalen wat er in vrouwen die naar de abortuskliniek komen omging, (b) de assertiviteit van de vrouw van belang leek te zijn voor wat de vrouw van de arts te zien krijgt van de echo en (c) de opvattingen van de dienstdoende arts (echoscopist) zijn mede bepalend voor wat de Vanwege (b) werd bij het prospectieve kwantitatieve deel van het onderzoek bij de resterende ## vrouwen in de vragenlijst ook een assertiviteitsschaal opgenomen Van de ## respondenten (##,#%) hadden zeventien vrouwen de echo niet gezien Vier van dezen kruisten aan dat zij de echo niet wilden zien omdat ze anders niet meer gedurfd De vragen over ervaringen met het zien van de echo werden ingedeeld in statistisch verantwoorde clusters die werden opgenomen in een regressievergelijking die voorspelde wat de score van de vrouw was op de vraag of de echo haar geholpen had met de verwerking Na het uitsluiten van confounding (vertekening van de ervaringen tussen de clusters), werden drie factoren geïdentificeerd die verklaarden dat het zien van de echo een significant positieve invloed had op de subjectieve score voor verwerking van de abortuservaring (## cases, p(#,##) Dit waren in volgorde van (#) een positieve evaluatie van het zien van de echo (blij zijn het gezien te hebben, het (#) het kunnen zien dat er nog geen foetale delen zichtbaar waren (nog geen Uit de regressieanalyse bleek dat het al dan niet zien van de echo alleen afhankelijk was van het aanbod van de arts om de echo te zien (verklaarde variantie ##,##%) De veronderstelde relatie met assertiviteit kon niet worden bevestigd (<PERSOON>, ###; p ##) De meerderheid van de vrouwen wilde graag van tevoren op de hoogte gebracht worden van de mogelijkheid om de echo te zien Veel vrouwen kunnen zich geen goede voorstelling maken van wat er op de echobeelden te zien zal zijn (Zechmeister, ###) De vrouw moet daarom vooraf op de hoogte worden gebracht van de mogelijkheid de echo te zien en geïnformeerd worden Een meerderheid van de vrouwen die besloten heeft tot een Het zien van de echobeelden in het eerste trimester wordt over het algemeen ervaren als positief en heeft nagenoeg geen invloed op de Het lijkt waarschijnlijk dat het zien van de echo, wanneer de vrouw dat wil, een positieve invloed heeft op de verwerking van een Het is in <LOCATIE> nog niet gebruikelijk om in het algemene voorlichtingsmateriaal te vermelden dat de vrouw de echobeelden kan zien.
592
nvog
clusters), werden drie factoren geïdentificeerd die verklaarden dat het zien van de echo een significant positieve invloed had op de subjectieve score voor verwerking van de abortuservaring (## cases, p(#,##) Dit waren in volgorde van (#) een positieve evaluatie van het zien van de echo (blij zijn het gezien te hebben, het (#) het kunnen zien dat er nog geen foetale delen zichtbaar waren (nog geen Uit de regressieanalyse bleek dat het al dan niet zien van de echo alleen afhankelijk was van het aanbod van de arts om de echo te zien (verklaarde variantie ##,##%) De veronderstelde relatie met assertiviteit kon niet worden bevestigd (<PERSOON>, ###; p ##) De meerderheid van de vrouwen wilde graag van tevoren op de hoogte gebracht worden van de mogelijkheid om de echo te zien Veel vrouwen kunnen zich geen goede voorstelling maken van wat er op de echobeelden te zien zal zijn (Zechmeister, ###) De vrouw moet daarom vooraf op de hoogte worden gebracht van de mogelijkheid de echo te zien en geïnformeerd worden Een meerderheid van de vrouwen die besloten heeft tot een Het zien van de echobeelden in het eerste trimester wordt over het algemeen ervaren als positief en heeft nagenoeg geen invloed op de Het lijkt waarschijnlijk dat het zien van de echo, wanneer de vrouw dat wil, een positieve invloed heeft op de verwerking van een Het is in <LOCATIE> nog niet gebruikelijk om in het algemene voorlichtingsmateriaal te vermelden dat de vrouw de echobeelden kan zien vrouw de echo wel en de andere de echo niet wil zien De echoscopist dient dit te bespreken Dit geldt voor overtijdbehandelingen en waarschijnlijk voor het hele eerste Er is geen onderzoek bekend over het zien van de echo in het tweede trimester Wanneer een echo onverwachte bevindingen oplevert, bijvoorbeeld een tweelingzwangerschap of aanwijzingen voor een afwijking, wordt dit met de vrouw besproken Zo nodig wordt nader onderzoek voorgesteld en een eventuele verwijzing Het is aan te bevelen dat de vrouw die een overtijdbehandeling overweegt standaard en tijdig wordt geïnformeerd over de mogelijkheid echobeelden te zien <PERSOON> van een abortus een zware bevalling? Drie factoren die de verwerking van een abortuservaring positief kunnen beinvloeden <PERSOON>'s perceptions about seeing the ultrasound picture before an abortion <PERSOON> images the power of visual technology in antenatal care and the implications for women's reproductive freedom Health Care Anal , #, De term “noodsituatie” is geen medisch begrip, maar een juridisch begrip dat centraal staat in de Waz (artikel #, #e lid), als de inhoudelijke voorwaarde voor een toelaatbare zwangerschapsafbreking De wetgever wil dit begrip noodsituatie niet invullen, omdat individuele situaties van nood te zeer van elkaar verschillen om in algemene termen te kunnen omschrijven Er is geen concrete invulling aan gegeven waaraan een individuele beslissing kan worden getoetst.
561
nvog
echo wel en de andere de echo niet wil zien De echoscopist dient dit te bespreken Dit geldt voor overtijdbehandelingen en waarschijnlijk voor het hele eerste Er is geen onderzoek bekend over het zien van de echo in het tweede trimester Wanneer een echo onverwachte bevindingen oplevert, bijvoorbeeld een tweelingzwangerschap of aanwijzingen voor een afwijking, wordt dit met de vrouw besproken Zo nodig wordt nader onderzoek voorgesteld en een eventuele verwijzing Het is aan te bevelen dat de vrouw die een overtijdbehandeling overweegt standaard en tijdig wordt geïnformeerd over de mogelijkheid echobeelden te zien <PERSOON> van een abortus een zware bevalling? Drie factoren die de verwerking van een abortuservaring positief kunnen beinvloeden <PERSOON>'s perceptions about seeing the ultrasound picture before an abortion <PERSOON> images the power of visual technology in antenatal care and the implications for women's reproductive freedom Health Care Anal , #, De term “noodsituatie” is geen medisch begrip, maar een juridisch begrip dat centraal staat in de Waz (artikel #, #e lid), als de inhoudelijke voorwaarde voor een toelaatbare zwangerschapsafbreking De wetgever wil dit begrip noodsituatie niet invullen, omdat individuele situaties van nood te zeer van elkaar verschillen om in algemene termen te kunnen omschrijven Er is geen concrete invulling aan gegeven waaraan een individuele beslissing kan worden getoetst # Waz, is bedoeld "de toestand van geestelijke nood waarin de vrouw is komen te verkeren door haar ongewenste zwangerschap zonder dat sprake hoeft te zijn van De arts dient te vragen waarom een vrouw een zwangerschapsafbreking wil; zij kan haar redenen aangeven en toelichten Van de arts wordt niet gevraagd een oordeel te geven over de beweegredenen van de vrouw Daarnaast dient de arts zich ervan te vergewissen dat de beslissing vrijwillig is, en zorgvuldig tot stand gekomen, alsmede of hij een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar acht (dat wil zeggen dat er geen voor de vrouw aanvaardbaar alternatief is) en het voor zichzelf "verantwoord" vindt De arts kan zich niet aan die verantwoordelijkheid onttrekken met een loutere verwijzing naar de beslissing van de vrouw, maar hoeft evenmin de beslissing van de vrouw "over te doen " De wetgever heeft niet gewild dat de arts zijn oordeel over de In de Waz staan de taken en verantwoordelijkheid van de arts vooral in het teken van Naar de omstandigheden waaronder een vrouw zichzelf beschouwt in een noodsituatie te verkeren, is onderzoek gedaan In <LOCATIE> is dat recent gedaan in het kader van de evaluatie van de Waz Onderzoek in het buitenland wordt hier buiten beschouwing gelaten vanwege de moeilijk vergelijkbare culturele en maatschappelijke situaties De redenen die door vrouwen in het evaluatieonderzoek <PERSOON> et al , ###) het meest werden genoemd zijn een compleet gezin, de financiën, geen kinderwens,.
526
nvog
# Waz, is bedoeld "de toestand van geestelijke nood waarin de vrouw is komen te verkeren door haar ongewenste zwangerschap zonder dat sprake hoeft te zijn van De arts dient te vragen waarom een vrouw een zwangerschapsafbreking wil; zij kan haar redenen aangeven en toelichten Van de arts wordt niet gevraagd een oordeel te geven over de beweegredenen van de vrouw Daarnaast dient de arts zich ervan te vergewissen dat de beslissing vrijwillig is, en zorgvuldig tot stand gekomen, alsmede of hij een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar acht (dat wil zeggen dat er geen voor de vrouw aanvaardbaar alternatief is) en het voor zichzelf "verantwoord" vindt De arts kan zich niet aan die verantwoordelijkheid onttrekken met een loutere verwijzing naar de beslissing van de vrouw, maar hoeft evenmin de beslissing van de vrouw "over te doen " De wetgever heeft niet gewild dat de arts zijn oordeel over de In de Waz staan de taken en verantwoordelijkheid van de arts vooral in het teken van Naar de omstandigheden waaronder een vrouw zichzelf beschouwt in een noodsituatie te verkeren, is onderzoek gedaan In <LOCATIE> is dat recent gedaan in het kader van de evaluatie van de Waz Onderzoek in het buitenland wordt hier buiten beschouwing gelaten vanwege de moeilijk vergelijkbare culturele en maatschappelijke situaties De redenen die door vrouwen in het evaluatieonderzoek <PERSOON> et al , ###) het meest werden genoemd zijn een compleet gezin, de financiën, geen kinderwens, relatieproblemen, of een partner die de zwangerschap niet wil Het is veelal een conglomeraat van factoren dat de vrouw doet besluiten een zwangerschapsafbreking werd aan de artsen ook gevraagd of het hier om een noodsituatie ging zoals beschreven in de Waz Op die vraag antwoordde ##% bevestigend In #% van de casussen hadden de hulpverleners daar geen oordeel over, in de meeste gevallen omdat ze het niet persoonlijk hadden vastgesteld Eén hulpverlener antwoordde dat het niet mogelijk was om deze situatie als noodsituatie in de zin van de Waz te zien omdat het onduidelijk is wat er in de wet met noodsituatie bedoeld wordt De toelichtingen op de vraag waarom de situatie in kwestie wel als een noodsituatie werd beoordeeld, liepen zeer uiteen van puur inhoudelijke redenen, tot en met ‘de vrouw bepaalt’, ‘de vrouw was zeer beslist’, en ‘de vrouw wilde het’ Dus zowel de inhoud van de noodsituatie als meer procedurele redenen waren voor de artsen van belang in het bepalen of er sprake was van een noodsituatie in de zin van de <PERSOON> et al , Verder werd in de evaluatie Waz geconcludeerd ‘dat er in de praktijk conform de bedoeling van de wetgever met het begrip ‘noodsituatie’ wordt omgegaan Voorts geven de onderzoeksbevindingen geen aanleiding terug te komen op het door de wetgever welbewust gekozen en gehandhaafd uitgangspunt om aan dit begrip geen De regering acht in de huidige praktijk met betrekking tot de noodsituatie, het bespreken van alternatieven en de beraadtermijn in onderlinge samenhang een goede.
567
nvog
Het is veelal een conglomeraat van factoren dat de vrouw doet besluiten een zwangerschapsafbreking werd aan de artsen ook gevraagd of het hier om een noodsituatie ging zoals beschreven in de Waz Op die vraag antwoordde ##% bevestigend In #% van de casussen hadden de hulpverleners daar geen oordeel over, in de meeste gevallen omdat ze het niet persoonlijk hadden vastgesteld Eén hulpverlener antwoordde dat het niet mogelijk was om deze situatie als noodsituatie in de zin van de Waz te zien omdat het onduidelijk is wat er in de wet met noodsituatie bedoeld wordt De toelichtingen op de vraag waarom de situatie in kwestie wel als een noodsituatie werd beoordeeld, liepen zeer uiteen van puur inhoudelijke redenen, tot en met ‘de vrouw bepaalt’, ‘de vrouw was zeer beslist’, en ‘de vrouw wilde het’ Dus zowel de inhoud van de noodsituatie als meer procedurele redenen waren voor de artsen van belang in het bepalen of er sprake was van een noodsituatie in de zin van de <PERSOON> et al , Verder werd in de evaluatie Waz geconcludeerd ‘dat er in de praktijk conform de bedoeling van de wetgever met het begrip ‘noodsituatie’ wordt omgegaan Voorts geven de onderzoeksbevindingen geen aanleiding terug te komen op het door de wetgever welbewust gekozen en gehandhaafd uitgangspunt om aan dit begrip geen De regering acht in de huidige praktijk met betrekking tot de noodsituatie, het bespreken van alternatieven en de beraadtermijn in onderlinge samenhang een goede #, Van de arts wordt gevraagd zich ervan te vergewissen of de beslissing vrijwillig is en zorgvuldig tot stand is gekomen, alsmede of voor de vrouw een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar is Van de arts wordt D Waz, zie ook <PERSOON> # De wet erkent dat de noodsituatie persoonlijk en subjectief en niet in algemene termen te omschrijven is Derhalve is het begrip noodsituatie Uit de evaluatie van de Waz blijkt dat het veelal een conglomeraat van factoren is dat de vrouw doet besluiten tot een zwangerschapsafbreking De meest genoemde redenen voor een zwangerschapafbreking zijn een compleet gezin, financiën, geen kinderwens, geen energie, geen goede Niveau # woonruimte, te jong, opleiding, te korte relatie of relatieproblemen, of een geven over de beweegredenen van de vrouw Maar voor de vrouw kan het heel belangrijk zijn om zich uit te spreken over haar beweegreden Die gelegenheid moet <PERSOON> K , Een gedeelte van de vrouwen die ongewenst zwanger zijn, kiest voor een dragen Daarna kan de vrouw ervoor kiezen om het kind zelf groot te brengen en op te voeden, ter adoptie af te staan, of (tijdelijk) de zorg te laten aan pleegouders Omdat de keuze hoogstpersoonlijk is en kan afhangen van de omstandigheden waarin de vrouw zich bevindt zijn onderzoeksgegevens moeilijk te interpreteren Literatuur.
532
nvog
gevraagd zich ervan te vergewissen of de beslissing vrijwillig is en zorgvuldig tot stand is gekomen, alsmede of voor de vrouw een afbreking van de zwangerschap onontkoombaar is Van de arts wordt D Waz, zie ook <PERSOON> # De wet erkent dat de noodsituatie persoonlijk en subjectief en niet in algemene termen te omschrijven is Derhalve is het begrip noodsituatie Uit de evaluatie van de Waz blijkt dat het veelal een conglomeraat van factoren is dat de vrouw doet besluiten tot een zwangerschapsafbreking De meest genoemde redenen voor een zwangerschapafbreking zijn een compleet gezin, financiën, geen kinderwens, geen energie, geen goede Niveau # woonruimte, te jong, opleiding, te korte relatie of relatieproblemen, of een geven over de beweegredenen van de vrouw Maar voor de vrouw kan het heel belangrijk zijn om zich uit te spreken over haar beweegreden Die gelegenheid moet <PERSOON> K , Een gedeelte van de vrouwen die ongewenst zwanger zijn, kiest voor een dragen Daarna kan de vrouw ervoor kiezen om het kind zelf groot te brengen en op te voeden, ter adoptie af te staan, of (tijdelijk) de zorg te laten aan pleegouders Omdat de keuze hoogstpersoonlijk is en kan afhangen van de omstandigheden waarin de vrouw zich bevindt zijn onderzoeksgegevens moeilijk te interpreteren Literatuur vrouw en het daarbij behorende welbevinden achteraf in kaart worden gebracht Dit Er bestaat geen vergelijkend onderzoek tussen vrouwen met een ongewenste zwangerschap die verschillende keuzes maken per zwangerschap en naar het effect van die verschillende keuzes per zwangerschap per vrouw Daarbij komt dat wanneer vrouwen met een ongewenste zwangerschap besluiten hun zwangerschap uit te dragen en zelf voor het kind te zorgen zij niet in contact komen met de hulpverlening voor zwangerschapsafbreking Zij verdwijnen uit beeld dus er bestaan ook geen gegevens over het welbevinden van deze groep De meeste vrouwen die zich aanmelden bij een hulpverlener weten al dat zij de zwangerschap willen laten afbreken Zij stellen ook geen prijs op uitvoerige is vooral nodig bij die vrouwen die nog geen keuze hebben gemaakt (Simmonds et al , Wat de beste keuze is verschilt per vrouw en haar individuele situatie Uit de literatuur kan niet gedestilleerd worden welke keuze de meest (on)gunstige psychische of <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al , ###; Zeck et al , ###; <PERSOON>, Het kiezen voor het uitdragen van een ongewenste zwangerschap en het kind afstaan ter adoptie, zijn zeer moeilijke beslissingen met doorgaans veel impact op de ouder(s) en het kind Er zijn weinig vrouwen die daarvoor kiezen (IPPF, ###) In het kader van evaluatie van de Waz werd onderzoek verricht onder vrouwen die abortusklinieken of ziekenhuizen bezochten met het verzoek tot een (<PERSOON> et al , ###; p ##).
535
nvog
welbevinden achteraf in kaart worden gebracht Dit Er bestaat geen vergelijkend onderzoek tussen vrouwen met een ongewenste zwangerschap die verschillende keuzes maken per zwangerschap en naar het effect van die verschillende keuzes per zwangerschap per vrouw Daarbij komt dat wanneer vrouwen met een ongewenste zwangerschap besluiten hun zwangerschap uit te dragen en zelf voor het kind te zorgen zij niet in contact komen met de hulpverlening voor zwangerschapsafbreking Zij verdwijnen uit beeld dus er bestaan ook geen gegevens over het welbevinden van deze groep De meeste vrouwen die zich aanmelden bij een hulpverlener weten al dat zij de zwangerschap willen laten afbreken Zij stellen ook geen prijs op uitvoerige is vooral nodig bij die vrouwen die nog geen keuze hebben gemaakt (Simmonds et al , Wat de beste keuze is verschilt per vrouw en haar individuele situatie Uit de literatuur kan niet gedestilleerd worden welke keuze de meest (on)gunstige psychische of <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al , ###; Zeck et al , ###; <PERSOON>, Het kiezen voor het uitdragen van een ongewenste zwangerschap en het kind afstaan ter adoptie, zijn zeer moeilijke beslissingen met doorgaans veel impact op de ouder(s) en het kind Er zijn weinig vrouwen die daarvoor kiezen (IPPF, ###) In het kader van evaluatie van de Waz werd onderzoek verricht onder vrouwen die abortusklinieken of ziekenhuizen bezochten met het verzoek tot een (<PERSOON> et al , ###; p ##) gevallen expliciet aan de orde kwamen Zo geeft bijna tweevijfde van de vrouwen aan dat met hen was besproken hoe hun leven eruit zou zien bij uitdragen van de zwangerschap Voor wat betreft het bespreken van alternatieven geven hulpverleners aan dat het alternatief van het uitdragen van de zwangerschap in iets meer dan de helft van de gevallen besproken wordt (meer dus dan aangegeven door de vrouwen) Dit is minder dan men op grond van de wet zou mogen verwachten Het meest wordt daarvoor als reden gegeven dat de vrouw heel zeker was van haar beslissing en dat het bespreken van alternatieven daarom weinig zinvol zou zijn (<PERSOON> et al , ###; p Uit de evaluatie van de <PERSOON> et al , ###; p ##) bleek ook dat voor de meeste vrouwen adoptie of specifieke ondersteuning bij en na de zwangerschap niet een te overwegen optie was Slechts enkele vrouwen twijfelden serieus of ze hiervoor zouden kiezen Daarbij werd specifieke ondersteuning bij en na het uitdragen van de zwangerschap door een iets groter aantal vrouwen overwogen dan adoptie (<PERSOON> et Tevens bleek uit de evaluatie dat hulpverleners over het algemeen niet voor het standaard bespreken van alternatieven waren Dit had ten eerste te maken met het moment waarop de alternatieven werden aangereikt, namelijk als de vrouw al een beslissing had genomen Als op het moment van begeleiding nog twijfel bestond was men wel geneigd om alternatieven te bespreken Ten tweede had dit te maken met de <PERSOON> Mw.
575
nvog
geeft bijna tweevijfde van de vrouwen aan dat met hen was besproken hoe hun leven eruit zou zien bij uitdragen van de zwangerschap Voor wat betreft het bespreken van alternatieven geven hulpverleners aan dat het alternatief van het uitdragen van de zwangerschap in iets meer dan de helft van de gevallen besproken wordt (meer dus dan aangegeven door de vrouwen) Dit is minder dan men op grond van de wet zou mogen verwachten Het meest wordt daarvoor als reden gegeven dat de vrouw heel zeker was van haar beslissing en dat het bespreken van alternatieven daarom weinig zinvol zou zijn (<PERSOON> et al , ###; p Uit de evaluatie van de <PERSOON> et al , ###; p ##) bleek ook dat voor de meeste vrouwen adoptie of specifieke ondersteuning bij en na de zwangerschap niet een te overwegen optie was Slechts enkele vrouwen twijfelden serieus of ze hiervoor zouden kiezen Daarbij werd specifieke ondersteuning bij en na het uitdragen van de zwangerschap door een iets groter aantal vrouwen overwogen dan adoptie (<PERSOON> et Tevens bleek uit de evaluatie dat hulpverleners over het algemeen niet voor het standaard bespreken van alternatieven waren Dit had ten eerste te maken met het moment waarop de alternatieven werden aangereikt, namelijk als de vrouw al een beslissing had genomen Als op het moment van begeleiding nog twijfel bestond was men wel geneigd om alternatieven te bespreken Ten tweede had dit te maken met de <PERSOON> Mw Het uitdragen van een ongewenste zwangerschap in combinatie met het afstaan van haar kind voor adoptie, is een uitzondering en beperkt zich tot enige tientallen kinderen per jaar Het is en blijft een emotioneel belastend proces voor de afstandsmoeder met emotionele gevolgen voor het kind dat wordt afgestaan De instanties die gespecialiseerd zijn in de ondersteuning aan de vrouwen die twijfelen over of kiezen voor het uitdragen van de zwangerschap en/of adoptie zijn de Stichting Ambulante Fiom en VBOK (Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind, thans Siriz) In verhouding tot het aantal afgebroken zwangerschappen maakt ongeveer # procent gebruik van deze specifieke hulpverlening (Stichting Ambulante Fiom, ###; Bij de Stichting Ambulante Fiom worden jaarlijks meer dan <DATUM> vrouwen (en mannen) begeleid bij de besluitvorming over een onbedoelde zwangerschap Gemiddeld overwegen ### van hen de mogelijkheid om hun kind ter adoptie af te staan Daarvan worden jaarlijks gemiddeld ## kinderen daadwerkelijk ter adoptie Deze grafiek is een benadering, onder andere als gevolg van de manier van registreren Het CBS registreert adopties op grond van cijfers van de rechtbanken en daar kan een vertragende factor inzitten van <LEEFTIJD> jaar (wettelijke verzorgingstermijn) tot enkele jaren <PERSOON> voor de kinderbescherming en Justitie registreren op grond van het moment van afgestaan Eveneens heeft de Stichting Ambulante Fiom in ### nog ### tienerouders begeleid Informatieve vragen en hulp via e-mail of chat zijn in bovenstaande aantallen niet meegerekend Uit de Fiom-praktijk blijkt dat de vrouwen die daar komen.
569
nvog