it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Pertanto bisogna pensare bene a progettare l' equipaggiamento per esplorazioni a lungo raggio lontano da un porto sicuro .
Trzeba zaprojektować swój sprzęt , by służył długo z dala od bezpiecznej przystani .
Questa è uno spezzone da un film del National Geographic uscita nel 1999
Mam tutaj fragment filmu National Geographic , który ukazał się w 1999 roku .
( Video ) Narratore : L' esplorazione è un' attività fisica per mettere i piedi in posti dove gli esseri umani non sono mai stati prima .
( Wideo ) Narrator : Eksploracja polega na zdobywaniu miejsc gdzie wcześniej nie stanęła ludzka stopa .
Questo è l' ultimo piccolo lembo di territorio totalmente sconosciuto che resta su questo pianeta .
Są to ostatnie , zupełnie nieznane miejsca na Ziemi .
Averne esperienza è un privilegio .
To przywilej .
Bill Stone : E ' stato ripreso nelle Sorgenti Wakulla in Florida .
Bill Stone : Zostało to nagrane w Wakulla Springs na Florydzie .
Ci sono un paio di cose da notare del filmato : ogni apparato che vedete lì non esisteva prima del 1999 .
Parę rzeczy do zapamiętania : żadne z urządzeń tu przedstawionych , nie istniało przed rokiem 1999 .
E ' stato sviluppato durante un periodo di 2 anni in progetti esplorativi reali .
Skonstruowano je w przeciągu 2 lat i użyto w ekspedycjach .
Questo gadget che vedete proprio qui si chiama mappatore digitale dei muri - e produce la prima mappa tridimensionale che nessuno abbia mai fatto di una grotta , ed è capitato che fosse sottacqua nelle Sorgenti Wakulla .
Ten gadżet to cyfrowy kartograf , jako pierwszy na świecie opracował trójwymiarowe mapy jaskiń . Przypadek sprawił , że były to podwodne Wakulla Springs .
E ' stato quel gadget che , con serendipità , ha aperto una porta verso un altro mondo inesplorato .
To właśnie ten gadżet szczęśliwie otworzył drzwi do kolejnego , nieodkrytego świata .
Questo è Europa .
To jest Europa .
Carolyn Porco giorni fa , ha parlato di un altro chiamato Encelado .
Carolyn Porco wspomniała także o Enceladusie , innym księżycu .
Questo è uno dei posti dove gli astronomi planetari credono ci sia un' alta probabilità di scoprire la prima vita extra terrestre nell' oceano che esiste la ' sotto .
Planetolodzy uważają , że istnieje wysokie prawdopodobieństwo znalezienia w ich oceanach pierwszych form życia poza Ziemią .
Per quelli che non hanno mai visto la storia , Jim Cameron ha prodotto un film IMAX davvero splendido un paio di anni fa , chiamato " Alieni del Profondo . " C' era una breve clip - ( Video ) Narratore : Una missione per esplorare sotto i ghiacci di Europa sarebbe l' estrema sfida robotica .
Do informacji tych , którzy jeszcze nie widzieli tego filmu , James Cameron parę lat temu zrobił wspaniały film IMAX , zatytułowany " Obcy z głębin " . Mamy tu krótki fragment . ( Wideo ) Narrator : Misja odkrycia tego , co jest pod lodem Europy , byłaby największym wyzwaniem dla robotyki .
Europa è talmente lontana che anche alla velocità della luce , ci vorrebbe più di un' ora per il comando da terra solo per raggiungere il veicolo .
Europa jest tak daleko , że komenda wysłana z prędkością światła dotarłaby do pojazdu dopiero godzinę później .
Deve essere abbastanza scafato da evitare i pericoli del terreno , e trovare un buon posto d' atterraggio sul ghiaccio .
Robot musi być dość inteligentny , by radzić sobie w terenie oraz znaleźć dobre miejsce do lądowania na lodzie .
Poi dobbiamo penetrare il ghiaccio .
Teraz musimy przebić się przez lód .
Ci vuole una sonda a fusione .
Potrzebujemy sondy , która topiłaby lód .
Si tratta fondamentalmente di un siluro a riscaldamento nucleare .
Jest to po prostu torpeda z głowicą nuklearną .
Ci potrebbe essere ghiaccio dai 5 ai 26 km di spessore .
Lód może mieć grubość od 5 do 26 km .
Settimana dopo settimana , la sonda a fusione affonderà per il proprio peso attraverso il ghiaccio antico , finchè alla fine ... Ora , che cosa farete una volta arrivati alla superficie di quell' oceano ?
Tydzień po tygodniu sonda pod wpływem swojego ciężaru będzie zapadać się coraz niżej w lodzie , aż ... Co zrobimy , kiedy dotrzemy do powierzchni oceanu ?
avrete bisogno un VSA , un Veicolo Sottomarino Autonomo .
Potrzebujemy AUV , czyli autonomicznego pojazdu podwodnego .
Deve essere un cucciolo molto bravo , capace di navigare e prendere decisioni autonome in un oceano alieno .
Musi być sprytny , musi umieć sam pływać oraz sam podejmować decyzje w obcym oceanie .
BS : Quello che Jim non sapeva quando ha fatto quel film era che , sei mesi prima , la NASA aveva finanziato un gruppo che io ho messo assieme per sviluppare un prototipo del VSA per Europa .
B.S. : James , nagrywając ten film , nie wiedział , że 6 miesięcy wcześniej NASA sfinansowała zespół badawczy żeby zbudować prototyp AUV Europa .
Voglio dire , tralascio 3 anni di riunioni ingegneristiche , progettazione e integrazione di sistemi , e ha presentato DEPTHX - Esploratore Termico delle falde Freatiche Profonde .
Przebrnąłem przez 3 lata spotkań inżynierów , projektowania oraz integrację systemową i przedstawiłem DEPTHX - Deep Phreatic Thermal Explorer .
E come dice il filmato , questo è un cucciolo davvero bravo .
Jak widać na filmie , jest on sprytny .
Ha a bordo 96 sensori , 36 computer , 100.000 righe di programma di comportamento autonomo , racchiude più di 10 Kg di TNT in equivalente elettrico .
Ma 96 czujników , 36 komputerów pokładowych , 100 tys. linijek kodu autonomii behawioralnej , może pomieścić ponad 10 kg trotylu .
Questo è l' obiettivo : la sorgente idrotermale più profonda del mondo nel Cenote Zacaton nel Messico settentrionale .
To nasz cel , największe na świecie hydrotermalne źródło w Cenote Zacaton w Meksyku .
E ' stato esplorato fino a una profondità di 292 metri e oltre quello nessuno ne sa niente .
Zbadano je tylko do głębokości 292 m i nikt nie wie , co jest niżej .
questo è una parte della missione di DEPTHX .
To właśnie jest częścią misji DEPTHX .
Ci sono due scopi primari che vogliamo raggiungere qui .
Chcemy osiągnąć dwa główne cele .
Uno è : come si fa scienza in modo automatico sottoterra ?
Pierwszy , co zrobić , by robot sam podejmował decyzje ?
Come prendere un robot e farne un microbiologo ?
Jak zamienić robota w mikrobiologa pracującego w terenie ?
Ci sono più stadi coinvolti che mi prendo il tempo di illustrarvi , ma in sostanza guidiamo attraverso lo spazio , e lo popoliamo di variabile ambientali - solfiti , haliti , cose del genere .
Mam za mało czasu , aby o tym opowiadać , ale lecimy na Europę i transportujemy tam pewne ilości związków chemicznych , m.in siarczków i halogenków .
Calcoliamo le superfici di gradiente , e guidiamo il robot fino a una parete dove vi è una alta probabilità di vita .
Obliczamy nachylenie terenu i podjeżdżamy robotem do ściany , gdzie moglibyśmy znaleźć jakieś formy życia .
Ci muoviamo lungo la parete , in quello che chiamiamo operazioni di prossimità , cercando cambiamenti di colore .
Poruszamy się wzdłuż ściany , jest to tzw. manewr zbliżeniowy , szukając zmian w kolorze .
Se vediamo qualcosa che sembra interessante , lo mettiamo sotto il microscopio .
Jeśli widzimy coś ciekawego , sprawdzamy to pod mikroskopem .
Se passa l' esame microscopico , procediamo alla raccolta .
Zabieramy próbkę , jeśli zda ona test .
O aspiriamo un campione liquido , o possiamo anche prelevare una carota dalla parete .
Próbkę albo w postaci płynnej , albo kawałek skały .
Senza mani sul volante .
Nie mamy rąk na kierownicy .
Questa è tutta autonomia comportamentale che viene eseguita dal robot da solo .
Robot posiada autonomię behawioralną i dzięki temu może się sam orientować w terenie .
Ma il vero trucco da prestidigitatore per questo veicolo , è un nuovo rivoluzionario sistema di navigazione che abbiamo realizzato , noto come 3D SLAM , per Simultanea Localizzazione e Mappatura
Jednak prawdziwym sukcesem jest ostatnio rozwinięty , całkiem nowy system nawigacji , znany jako 3D SLAM , który służy do jednoczesnej lokalizacji i mapowania .
DEPTHX è un occhio che vede tutto .
DEPTHX jest wszystkowidzącą gałką oczną .
I suoi sensori guardano avanti e indietro contemporaneamente , permettendogli di fare nuove esplorazioni mentre sta ancora compiendo il posizionamento geometrico di quello che è già successo .
Jego czujniki patrzą do przodu i do tyłu w tym samym czasie , pozwalając na nowe odkrycia przy jednoczesnym zachowanie geometrycznego zablokowania czujników na skupianie się na jakimś obiekcie .
Quello che vado ora a mostrarvi è la prima esplorazione sotterranea robotica completamente autonoma che sia mai stata compiuta .
Teraz pokażę Wam pierwszą na świecie , całkowicie autonomiczną , podziemną eksplorację przy pomocy robota .
Il prossimo Maggio , andremo oltre i 1000 metri nello Zacaton e se saremo fortunati , DEPTHX ci riporterà le prime schiere di batteri scoperti roboticamente .
W maju tego roku wyruszymy z -1000 m w Zacaton i jeśli nam się poszczęści , DEPTHX zbierze pierwszy szczep bakterii odkryty przez robota .
Dopo questo il passo successivo sarà il test in Antartide , e poi se il finanziamento continua e la NASA deciderà di proseguire , potremmo lanciarlo potenzialmente nel 2016 e nel 2019 potremmo avere le prime prove di vita fuori da questo pianeta .
Kolejnym krokiem będzie sprawdzenie tego systemu na Antarktydzie , a potem , jeśli dostaniemy pieniądze i NASA sie na to zdecyduje , moglibyśmy potencjalnie wystartować przed 2016 , bu w 2019 znaleźć dowody na życie poza Ziemią .
E allora cosa dire delle esplorazioni spaziali pilotate da uomini ?
Co z załogową eksploracją kosmosu ?
Il governo ha recentemente annunciato piani per un ritorno sulla Luna entro il 2024 .
Rząd niedawno przedstawił plan powrotu na Księżyc do 2024 r .
La buon riuscita di quella missione porterà a rare visite della luna da parte di un piccolo numero di piloti e scienziati " governativi " .
Skutkiem udanego zakończenia tej misji będą sporadyczne wizyty grupek rządowych naukowców i pilotów na Księżycu .
Non ci porterà oltre nell' espansione generale dell' umanità nello spazio di quanto non lo fossimo 50 anni fa .
Nie zrobimy ani jednego kroku wprzód w porównaniu z eksploracją przestrzeni kosmicznej 50 lat temu .
Qualcosa di fondamentale deve cambiare se vogliamo vedere un accesso comune allo spazio durante la nostra vita .
Coś zasadniczego musi się zmienić , jeśli chcemy , by w ciągu naszego życia każdy mógł polecieć w kosmos .
Quello che vi mostrerò adesso sono un paio di idee controverse .
Teraz przedstawię Wam parę kontrowersyjnych pomysłów .
E spero che starete con me e avrete fiducia che c' è della credibilità dietro quello che sto per dire qui .
Mam nadzieję , że będziecie cierpliwi i uwierzycie , że za tym , co mówię , stoi coś wiarygodnego .
Ci sono tre requisiti-base per lavorare privatamente nel campo spaziale .
Aby pracować prywatnie w kosmosie , muszą być spełnione 3 warunki .
Uno di questi è la necessità di un trasporto terra-spazio economico .
Jednym z nich jest konieczność opłacalnego transportu .
I Bert Rutan e Richard Bransons di questo mondo hanno incluso questo nei loro progetti e li applaudo
Bert Rutans i Richard Bransons wiedzą o tym i dlatego im kibicuję .
Dai , Dai , Dai .
Tak trzymać .
Un' altra cosa di cui abbiamo bisogno sono posti dove stare in orbita .
Kolejna rzeczą są miejsca do zatrzymania się na orbicie .
Hotel orbitali per cominciare , ma poi anche luoghi di lavoro per il resto di noi .
Hotele na orbicie na początek , a potem warsztaty dla reszty z nas .
L' ultimo pezzo mancante , il vero propulsore paradigmatico , è questo : una stazione di servizio in orbita .
Ostatnim kawałkiem układanki , czymś przełomowym , będzie stacja benzynowa na orbicie .
Non assomiglierà a questa .
Nie będzie ona tak wyglądać .
Se esistesse , cambierebbe tutti i progetti futuri di astronavi e spedizioni spaziali .
Gdyby istniała , zmieniłaby projekt pojazdów kosmicznych i planowanie misji .
Ora , per darvi una posiibilità di capire perchè c' è forza in quella frase , vi devo fornire le basi di Spazio 101 .
Żeby pomóc Wam w zrozumieniu , dlaczego to stwierdzenie jest prawdziwe , muszę Wam podać informacje o Space 101 .
E la prima cosa è che qualunque cosa facciate nello spazio si paga al kilo .
Po pierwsze , za wszystko , co robicie w kosmosie płacicie za kilogramam .
Qualcuno ha bevuto una di queste questa settimana ?
Pił ktoś z Was ten napój w tym tygodniu ?
Paghereste 10.000 dollari per quella in orbita .
Na orbicie zapłacilibyście za niego 10 tys. dolarów .
Molto di più di quanto paghereste per TED , se Google mollase la sua sponsorizzazione .
To więcej niż za TED , jeśli Google przestałoby je finansować .
( Risate ) La seconda è che più del 90 % del peso del veicolo è propellente .
( Śmiech ) Po drugie , paliwo stanowi ponad 90 % wagi pojazdu .
perciò , ogni volta che volete far qualcosa nello spazio , dovete letteralmente buttar via una quantità enorme di denaro ogni volta che spingete l' acceleratore .
Dlatego też , za każdym razem by zrobić coś w kosmosie dosłownie wyrzuca się olbrzymie sumy pieniędzy przy każdym naciśnięciu na pedał gazu .
Nemmeno i cervelloni del Tesla possono combattere questa legge fisica .
Nawet ludzie z Tesla nie zmienią praw fizyki .
Allora , cosa succederebbe se poteste ottenere il vostro carburante a 1 / 10 del prezzo ?
Co więc , gdyby cena za paliwo wynosiła 1 / 10 tej kwoty ?
C' è un posto dove è possibile .
Jest takie miejsce , gdzie jest to możliwe .
In effetti , anche meglio - potreste averlo a 14 volte di meno se poteste trovarlo sulla luna .
Właściwie to jest nawet lepiej - paliwo znalezione na Księżycu byłoby 14 razy tańsze .
C' è una missione poco conosciuta lanciata dal Pentagono 13 anni fa , chiamata Clementine .
Niewielu wie , że 13 lat temu Pentagon wysłał na Księżyc misję o nazwie Clementine .
E la cosa più straordinaria che venne fuori da quella missione fu una forte marcatura per l' idrogeno nel cratere Shackelton sul polo sud della Luna .
Dzięki tej misji odkryto znaki obecności tlenu w kraterze Shackleton na biegunie południowym Księżyca .
Il segnale era così forte , che poteva essere prodotto solo da 10 trilioni di tonnellate d' acqua sepolta nei sedimenti , raccolta per milioni e miliardi d' anni a seguito degli impatti di materiali da asteroidi e comete .
Ten sygnał był tak silny , że może oznaczać jedynie 10 trylionów ton wody znajdujących się pod warstwą osadu , zbieranych miliardy lat przez zderzanie się z asteroidami i kometami .
Se andiamo a prenderla e realizziamo quella possibile stazione di servizio , dobbiamo pensare al modo di muovere grandi volumi di carico pagante attraverso lo spazio .
Jeśli zamierzamy urzeczywistnić powstanie tej stacji , musimy obmyślić sposoby transportowania dużych ładunków w kosmosie .
Possiamo farlo fin da ora .
Teraz nie jesteśmy tego w stanie zrobić .
Il modo in cui oggi si fa questo è di avere un razzo multistadio che deve venir lanciato dal suolo , e deve resistere a ogni sorta di forze aerodinamiche .
Na dzień dzisiejszy buduje się system w ten sposób , że jest rura , która jest wyrzucona z powierzchni Ziemi i która stawia opór wszystkim rodzajom sił aerodynamicznych .
Dobbiamo far di meglio
Musimy znaleźć coś lepszego .
Possiamo farlo perchè nello spazio non c' è resistenza aerodinamica .
Możemy to zrobić , ponieważ w kosmosie nie ma aerodynamiki .
Possiamo andarci e usare sistemi gonfiabili per quasi tutto .
Możemy używać nadmuchiwanych systemów do prawie wszystkiego .
Questa è un' altra idea che nacque a Livermore già nel 1989 , nel gruppo del Dott. Lowell Wood .
Grupa dr. Lowella Wooda ze szkoły w Livermore wpadła na ten pomysł w 1989 r .
E possiamo estenderla adesso a quasi ogni cosa .
Możemy go teraz zastosować do praktycznie wszystkiego .
Bob Bigelow al momento ha un apparato in corso di test in orbita .
Bob Bigelow ma na orbicie swoją próbną kapsułę .
Possiamo andare molto più in là .
My możemy zrobić o wiele więcej :
Possiamo costruire rimorchiatori spaziali , piattaforme spaziali per contenere acqua e liquidi criogenici .
zbudować holowniki , platformy orbitalne do przechowywania kriogenów i wody .
C' è un' altra cosa .
Jest coś jeszcze .
Quando sarete di ritorno dalla Luna , avrete a che fare con la meccanica orbitale .
Kiedy wracasz z Księżyca , będziesz miał do czynienia z mechaniką orbitalną .
Questa dice che vi state muovendo a 3 km al secondo più veloci di quanto vorreste per tornare alla vostra pompa di rifornimento .
Mówi ona , że poruszasz się ponad 3 km na sekundę szybciej , niż tyle , ile chciałbyś się poruszać , by dotrzeć do swojej stacji .
Avete due opzioni .
Masz dwie możliwości :
Potete bruciare carburante dei razzi per arrivarci , o potete fare qualcosa di veramente incredibile .
albo spalisz paliwo rakietowe , albo zrobisz coś naprawdę niewiarygodnego .
Potete tuffarvi nella stratosfera , e dissipare esattamente la velocità in eccesso , e tornar fuori alla vostra stazione di servizio .
Możesz zanurzyć się w stratosferze i precyzyjnie wytracić prędkość , a potem wrócić na stację kosmiczną .
Non è mai stato fatto .
Nigdy tego nie dokonano .
E ' rischioso e sarà certo una cavalcata del diavolo - meglio di Disney .
Byłoby to bardzo ryzykowne , ale też i niesamowicie porywające , lepsze niż Disney .
L' approccio tradizionale alle esplorazioni spaziali è stato finora che ci si porta tutto il carburante necessario per riportare tutti a casa in caso di una emergenza .
Tradycyjnie podczas wyprawy w kosmos zabiera się tyle paliwa , ile trzeba , by w razie wypadku wrócić .
Se provate a farlo per la Luna , si comincia col bruciare un miliardo di dollari solo per mandarci un equipaggio .
Jeśli spróbowalibyśmy tego na Księżycu , spalilibyśmy miliard dolarów w samym tylko paliwie potrzebnym do wysłania załogi .
Ma se invece , ci mandate una squadra di minatori , senza il propellente per il ritorno , ( Risate ) Qualcuno sa la storia di Cortez ?
Ale jeśli wysłalibyśmy tam ekipę wydobywczą bez paliwa na powrót ... ( Śmiech ) Słyszał ktoś historię Corteza ?
Questa non è come quella . Sono molto più come Scotty .
To coś innego . Dużo bardziej jak Scotty .