original stringlengths 14 2.63k | corrected stringlengths 14 2.53k |
|---|---|
داستان 1935 ــ يىلىدىن كېيىن قەلەم ئىگىلىىرى تەرىد يىدىن ئويېرا- شەكلىگىە كىرگۇزۇللۇن سەھنىلەردە ئوينىلسپ كېلىنمەكتە. دەرسلىككە كىرگۇزۇلگەن بۇ پارچە ئېلى ئېزىز تەرىپىدىن قايتا رەتلەنگەن يېڭى نۇسخىسىدىن ئېلىنغان بولۇپ، ئوپېرانىڭ ئىككىنچى پەردە 2 ــ كۆرۈنۈشى، ئۈچىنچى يەردە -1 ــ كۆرۈنۈشى، تۆتىنچى يەردە 1 ــ كۆرۈنۈشى ۋە ب... | داستان 1935 ـ يىلىدىن كېيىن قەلەم ئىگىلىرى تەرىپىدىن ئوپېرا شەكلىگە كىرگۈزۈلۈپ سەھنىلەردە ئوينىلىپ كېلىنمەكتە. دەرسلىككە كىرگۈزۈلگەن بۇ پارچە ئەلى ئەزىز تەرىپىدىن قايتا رەتلەنگەن يېڭى نۇسخىسىدىن ئېلىنغان بولۇپ، ئوپېرانىڭ ئىككىنچى پەردە 2 ـ كۆرۈنۈشى، ئۈچىنچى پەردە 1 ـ كۆرۈنۈشى، تۆتىنچى پەردە 1 ـ كۆرۈنۈشى ۋە بەشىنچى پەرد... |
ئوپېرادا ھەقىقىي سۆيگىۇ ــ مۇھەببەتنىلڭ، ۋاپادارلىق، ھەققانىيەتنىڭ كۈشەندىسىي بولغان ئەكسىسيەتچىىل كۈچلەرگە باش ئەگمەي كۈرەش قىلىشتەك سۇژىتلار ئارقىلىق دېمبوكبرا۔ تىڭ ئىدىيىلەر ئۆز ئىپادىسىنى تاپقان. | ئوپېرادا ھەقىقىي سۆيگۈ ـ مۇھەببەتنىڭ، ۋاپادارلىقنىڭ، ھەققانىيەتنىڭ كۈچەندىسى بولغان ئەكسىيەتچىل كۈچلەرگە باش ئەگمەي كۈرەش قىلىشتەك سۇژېتلار ئارقىلىق دېموكراتىك ئىدىيىلەر ئۆز ئىپادىسىنى تاپقان. |
غېرىسب، سىمەنمى، ئىلياس، جالالىدىن، ئاغچى ئانا، مېھرى بان، داۋۇت، قاسىم قاتارلىق ئىجابىي پېرسوناژلار؛ شاھى ئابباس، ئابدۇللاشاتىر، شاۋاز، جاللاتىلار سەلبىي پېرسىونىاژلار بولۇپ، ئىجابىي پېرسوناژلار بىلەن سەلبىي پېرسوناژلار ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەن خەلق ئاممىسىنىڭ ھەققانىيەن، ئەركىنلىك، دوستلۇق، ۋەدىگە ۋاپا قىلىش، ھەقىقىي م... | غېرىپ، سەنەم، ئىلياس، جالالىدىن، ئاغچى ئانا، مېھرى بان، داۋۇت، قاسىم قاتارلىق ئىجابىي پېرسوناژلار؛ شاھ ئابباس، ئابدۇللا، شاتىر، شاۋاز، جاللاتلار سەلبىي پېرسوناژلار بولۇپ، ئىجابىي پېرسوناژلار بىلەن سەلبىي پېرسوناژلار ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەت خەلق ئاممىسىنىڭ ھەققانىيەت، ئەركىنلىك، دوستلۇق، ۋەدىگە ۋاپا قىلىش، ھەقىقىي مۇھەبب... |
«قوشنىلار» ھېكايىسى ھەققىدە | «قوشنىلار» ھېكايىسى ھەققىدە |
دقوشنىلار» ھېكايىتىسىدە قانىداق ئىدىيە ئالىغا سۇرۇك گەن؟ سالى، جامى ئوبرازلىمرى قانىداق كىشىلەرنىنىڭ تىپى؟ ئۇلارنىڭ خاراكتېرىنى تەھلىل قىلىڭ. ھېكايىىدىكىي پسخىك تەسۋىر بىلەن تىل تەسۋىرىنىڭ قانداق رولى بار؟ | «قوشنىلار» ھېكايىسىدە قانداق ئىدىيە ئالغا سۇرۇلغان؟ سالى، جامى ئوبرازلىرى قانداق كىشىلەرنىڭ تىپى؟ ئۇلارنىڭ خاراكتېرىنى تەھلىل قىلىڭ. ھېكايىدىكى پسىخىك تەسۋىر بىلەن تىل تەسۋىرىنىڭ قانداق رولى بار؟ |
) نىڭ رقوشىنىىلار» :وردۇن سابىمىر (1937 — ناملىق بۇ ھېكايىسى سوتسىيالىستىىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 3 ــ شەخس تىلىىدا، تەرتىپلىىك بايان ئۇسۇلىدا يبزيلغان. | سابىر (1937 — ) نىڭ «قوشنىلار» ناملىق بۇ ھېكايىسى سوتسىئالىستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 3 — شەخس تىلىدا، تەرتىپلىك بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. |
ھېكايىدە ئاپتور سالى بىسلەن جامى ئائىلىسىنىىڭ ئۇزۇن يىللىق قوشنىدارچىلىق مۇناسىۋىتىدىكى مۇرەككەن زىددىيەتلەر-نى، ئىككى ئائىلە باشلىقىنىڭ ئومۇمنىڭ مەنپەئىتىگە، باشقىلار-نىڭ، ئۆزىنىڭ مەنپەئتىىگە، قوشىنىىدارچىلىىق مۇناسىۋەتكە تۇتقان پوزىتسىيىسى. جەمئىيەت. ئائىلە ئىخلاق قارىشى. پەزىلىتى قاتارلىقلاردىكى ئوخشىماسلىقىلارنىي س... | ھېكايىدە ئاپتور سالى بىلەن جامى ئائىلىسىنىڭ ئۇزۇن يىللىق قوشنىدارچىلىق مۇناسىۋىتىدىكى مۇرەككەپ زىددىيەتلەرنى، ئىككى ئائىلە باشلىقىنىڭ ئومۇمنىڭ مەنپەئىتىگە، باشقىلارنىڭ، ئۆزىنىڭ مەنپەئىتىگە، قوشنىدارچىلىق مۇناسىۋەتكە تۇتقان پوزىتسىيىسى، جەمئىيەت، ئائىلە ئەخلاق قارىشى، پەزىلىتى قاتارلىقلاردىكى ئوخشىماسلىقلارنى سۈژەت لىنى... |
ئۇنىنىڭ خاراكىتېرىدە ئىنيەن ــ ئاقبىيالى -تىۋز، ساددا، ئەمگەكچـان. پەزىلەتلىك ئۇيـغۇر دېھقانلىرىنىسىڭ خاراكىتېرى مۇجەسسەملەشكەن بولۇپ، ئۇ ئۆز ئائىلىسى ھىەم ئۆزگىلەرنىڭ بىەخىت ــ سائادىىتـى گـۈچـۈن خـالـىــس نىيـەن بىلەن ئۇن ــ تىنسىز، جاپالىق ئىشلەيدۇ. بىار ئىمــكانىيەتلــەردىــن پايدىلىنىپ ئائىلە ئىگىلىكىنى جانلاندۈرى... | ئۇنىڭ خاراكتېرىدە ئىنىيەن — ئاقىلىق، ھىۋز، ساددا، ئەمگەكچان، پەزىلەتلىك ئۇيغۇر دېھقانلىرىنىڭ خاراكتېرى مۇجەسسەملەشكەن بولۇپ، ئۇ ئۆز ئائىلىسى ھەم ئۆزگە لەرنىڭ بەخت — سائادىتى ئۈچۈن خالىس نىيەت بىلەن ئۇن — تىنسىز، جاپالىق ئىشلەيدۇ. بار ئىمكانىيەتلەردىن پايدىلىنىپ ئائىلە ئىقتىسادىنى جانلاندۇرىدۇ. ئائىلە ئەزالىرىغا ئۆز پەز... |
ئەسەردە تەسۋىرلەنىگەن جامىي بولسا ــ ھـەسـەتخور، پىخسىق، ئاچكۆز، جاھىل، سەيرا مىجەز، قارا كۆڭۈل، بايلىق ئۇچـۇن ۋاسىــتە تالــلاپ ئولتۇرمايدىغان پەزىلەتسىز، شەخسىــ يەتچى كىشىلەرنىڭ تىميى. | ئەسەردە تەسۋىرلەنگەن جامى بولسا — ھەسەتخور، پىخسىل، ئاچكۆز، جاھىل، سەيىرا مىجەز، قارا كۆڭۈل، بايلىق ئۈچۈن ۋاسىتە تاللاپ ئولتۇرمايدىغان پەزىلەتسىز، شەخسىيەتچى كىشىلەرنىڭ تىپى. |
ئۇنىڭ خاراكتېرىدە باشقىلارغا زىيان سېسلىش ھېسابىغا ئۆزى باي بولۇش، ھەسەتخورلىۇق، شەخسىسيەتچىلىىك، قارا كۆڭۈللۈڭ ئۆز ئاپادىسىنى تاپقان. ئۇ قوشنىسى سالىغا، سالى ئائىلىسىگە باشىتىىن ــ ئاخىىر ئۆچىمەنلىك بىسلەن قارايىدۇ. بۇ ئائىلىگە، ئومۇمغا بار ئامالى بىلەن زىيان سالىدۇ. ئائىلە ئەزالىرىغىمۇ بۇ يارىماس ئىللەتىلىرىنى مەجىبۇ... | ئۇنىڭ خاراكتېرىدە باشقىلارغا زىيان سېلىش ھېسابىغا ئۆزى باي بولۇش، ھەسەتخورلۇق، شەخسىيەتچىلىك، قارا كۆڭۈللۈكنىڭ ئۆز ئىپادىسىنى تاپقان. ئۇ قوشنىسى سالىغا، سالى ئائىلىسىگە باشتىن — ئاخىر ئۆچمەنلىك بىلەن قارايدۇ. بۇ ئائىلىگە، ئومۇمغا بار ئامالى بىلەن زىيان سالىدۇ. ئائىلە ئەزالىرىغىمۇ بۇ يارىماس ئىللەتلىرىنى مەجبۇرىي تاڭشىد... |
دېمىەڭ، بىۇ ھىبكايىسىدىىكىن ئىنكىكى تىسپ بىس ب بىرىگە روشەن سېلىشتۇرما قىلىنىپ ئالاھىدە، ئۆزگىچە خاراك تېرلەر، روشىەن ئىندىۋىيدۇئاللىىق ئالاھىيدىلىكلەر ئارقىيلىق يدار ستىلغىل .. | دېمەك، بۇ ھېكايىدىكى ئىككى تىپ بىر بىرىگە روشەن سېلىشتۇرما قىلىنىپ ئالاھىدە، ئۆزگىچە خاراكتېرلەر، روشەن ئىندىۋىدۇئاللىق ئالاھىدىلىكلەر ئارقىلىق يارىتىلغان. |
ھېكايىنىڭ 1 ــ بۆلىكىدە ئىككى ئورۇندا سالىنىڭ ئىچكى كەچۇرمە تەسۋىرى، 3 ــ بۆلىكىدە تــۆت ئورۇنــدا جىامىــنىڭ ئىچكى كەچۇرمە تەسىۋىرى نىۇقتىلىىق بېرىلىگەن. بۇ ئىككى پېرسوناژنىڭ دىئالوگلىرىمۇ ئىنتايىن جايىىدا بېرىللگەن. بۇ ئچكى كەچۇرمە (پسىخىڭ) تەسۋىرى بىلەن دىئالوگ تەسۋىر۔ لىرى خاراكتېرى بىر - بىرىگە قارىسمۇقارشى ئىككى ... | ھېكايىنىڭ 1 — بۆلۈكىدە ئىككى ئورۇندا سالىنىڭ ئىچكى كەچۈرمە تەسۋىرى، 3 — بۆلۈكىدە تۆت ئورۇندا جامىنىڭ ئىچكى كەچۈرمە تەسۋىرى نۇقتىلىق بېرىلگەن. بۇ ئىككى پېرسوناژنىڭ دىئالوگلىرىمۇ ئىنتايىن جايىدا بېرىلگەن. بۇ ئىچكى كەچۈرمە (پسىخىك) تەسۋىرى بىلەن دىئالوگ تەسۋىرلىرى خاراكتېرى بىر بىرىگە قارىمۇقارشى ئىككى پېرسوناژنىڭ بىر بىر... |
ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە ئىجادىيەت ئۇسۇلىي دېگەن نېمىھ؟ ئىجادىيىەت ئۇسىۇلى بىلەن ئاپادىلەش ئۇسۇلىنىڭ، ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن دۇنيا قاراشنىڭ مۇناسىۋىتى قانداق؟ | ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە ئىجادىيەت ئۇسۇلى دېگەن نېمە؟ ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن ئىپادىلەش ئۇسۇلىنىڭ، ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن دۇنيا قارىشىنىڭ مۇناسىۋىتى قانداق؟ |
يازغۇچى ئىجادىيەتكە كىرىشكىلەدە تىۋرمۇش ماتېرىيال لمرىنى تونۇش ۋە تاللاپ ئومۇملاشتۇرۇش ئارقىسلىق بەدىئىسى ئوبراز يارىتىشتا رېئايە قىلىدىغان پرىنسىپ ۋە ئۇسۇل ئىجادىم يەن ئۇسۇلى دەن ئاتىلىدۇ. ئاددىي قىلىپ ئېيتقاندا، ئىجادىيەن ئۇسۇلى بەدىئىي ئوبراز يارىتىشنىڭ پرىنسىپى ۋە ئۇسۇلىدۇر. 139 | يازغۇچى ئىجادىيەتكە كىرىشكەندە تۇرمۇش ماتېرىياللىرىنى تونۇش ۋە تاللاپ ئومۇملاشتۇرۇش ئارقىلىق بەدىئى ئوبراز يارىتىشتا رىئايە قىلىدىغان پرىنسىپ ۋە ئۇسۇل ئىجادىيەت ئۇسۇلى دەپ ئاتىلىدۇ. ئاددىي قىلىپ ئېيتقاندا، ئىجادىيەت ئۇسۇلى بەدىئى ئوبراز يارىتىشنىڭ پرىنسىپى ۋە ئۇسۇلىدۇر. |
ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن ئىپادىلەش ئۇسۇلى ئىككى خىل ئۇقۇم بولۇپ، ئۇلارنى ئارىلاشتۇرۇپ قويۇشقا بولمايدۇ. ئىجادىيە يەت ئۇسۇلى يازغۇچى ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇللانغانىدا ئەمەل قىلىدىغان ئاساسىي پرىنىسىپ ۋە ئۇسىۇل بولىۇپ، مۇئەيىيەن ئىپادىلەش ئۇسۇلىنىڭ ياردىمى ئارقىلىق ئىپادىلىسنىدۇ. لېكىن ئىجادىيەن ئۇسۇلىىنىڭ ئۆزى ئىپادىسلەش ئۇس... | ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن ئىپادىلەش ئۇسۇلى ئىككى خىل ئۇقۇم بولۇپ، ئۇلارنى ئارىلاشتۇرۇپ قويۇشقا بولمايدۇ. ئىجادىيەت ئۇسۇلى يازغۇچى ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇللانغاندا ئەمەل قىلىدىغان ئاساسىي پرىنسىپ ۋە ئۇسۇل بولۇپ، مۇئەيىن ئىپادىلەش ئۇسۇلىنىڭ ياردىمى ئارقىلىق ئىپادىلىنىدۇ. لېكىن ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ ئۆزى ئىپادىلەش ئۇسۇلى ئەمەس. ئ... |
دۇنيا قاراش بىلەن ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ مۇنـاسىۋىتى؛ ① دۇنيا قاراش كىشىلەرنىڭ تەبىئەتكە، جەمئىيــەتكە بولغان ئومۇمىي قارىشىنىڭ يىغىندىسى. ئوبيېكتىپ دۇنيانىڭ كىشىلەر مېڭىسىدىكى ئىسنكاسىنىسڭ مەھسۇلى بولىغان بىر خىسل ئاڭ فورمىسى. ئەدەبىيات ــ سەنئەت خادىملىرىغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، دۇنيا قاراش يالغۇز ئۇلارنىڭ تەبىئەت ۋە جەمئ... | دۇنيا قاراش بىلەن ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ مۇناسىۋىتى؛ ① دۇنيا قاراش كىشىلەرنىڭ تەبىئەتكە، جەمئىيەتكە بولغان ئومۇمىي قارىشىنىڭ يىغىندىسى. ئوبيېكتىپ دۇنيانىڭ كىشىلەر مېڭىسىدىكى ئىنكاسىنىڭ مەھسۇلى بولغان بىر خىل ئاڭ فورمىسى. ئەدەبىيات — سەنئەت خادىملىرىغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، دۇنيا قاراش يالغۇز ئۇلارنىڭ تەبىئەت ۋە جەمئىيەتكە ب... |
رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە رېئالىزملىق ئىجادىيەن ئۇسۇلى دېگەن نېسمە؟ رېئالىزما ﺎﻣﻖ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﻥ ﺋﯘﺳﯘﻟﻰ ﻗﺎﻧﯩﺪﺍﻕ ﻛﯧﯩﻮﻧﻜﯩﺮﯦﺴﺖ ﻣﯩﻪﺯﻣﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ئىچىگە ئالىدۇ؟ رېئالىزملىق ئاجادىيەت ئۈسۇلى قانداق ئاساسىي خۇسۇسىيەتلەرگە ئىگە؟ رېئالىزملىىق ئىجادىيىمى ئۇستۇلىنىڭ يادروسى نبمه؟ | رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى دېگەن نېمە؟ رېئالىزم ئىجادىيەت ئۇسۇلى قانداق كونكرىت مەزمۇنىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؟ رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى قانداق ئاساسىي خۇسۇسىيەتلەرگە ئىگە؟ رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ يادروسى نېمە؟ |
تۇرمۇشنىي تۇرمۇشنىسلڭ ئەسسلى ماھىسپىتىگە ئاسساسەن چىنلىق ۋە راستچىللىق بىلىەن ئەكىس ئەتىتۇرۇپ بېيرىدىغان ئىجادىيەن ئۇسۇلى رېئىالىزملىدق ئىنجادىيىەن ئۇسىۋلى دەن ئاتىملىدۇ. | تۇرمۇشنى تۇرمۇشنىڭ ئەسلى ماھىيىتىگە ئاساسەن چىنلىق ۋە راستچىللىق بىلەن ئەكس ئەتتۇرۇپ بېرىدىغان ئىجادىيەت ئۇسۇلى رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى دەپ ئاتىلىدۇ. |
رېئالىزم تارىخنىڭ تەرەققىياتىغا ئەكىشىپ،ئۇزۇن مىۇد دەتلىك ئىجادىيەن تەجرىبىلىبرىنىىڭ توپلىنىىشى ئارقىسسىدا تەدرىجىي مۇكەممەللەشىكەن ئەڭ قىەدىمسىي ۋە ئەڭ ئاساسىي ئىجادىيەن ئۇسۇلى. ئۇ يازغۇچى – سەنئەتىكارلارنىىڭ ئىلغار مەۋقەدە تۇرۇپ، ئىجتىمائىي تۇرمۇشقا چوڭقۇر چۆكۈپ ۋە تۇر-مۇشنى سوغۇقىقانلىق بىلەن ئەستايىدىل كۆزىتىپ، ئىج... | رېئالىزم تارىخنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، ئۇزۇن مۇددەتلىك ئىجادىيەت تەجرىبىلىرىنىڭ توپلىنىشى ئارقىسىدىن تەدرىجىي مۇكەممەللەشكەن ئەڭ قەدىمى ۋە ئەڭ ئاساسىي ئىجادىيەت ئۇسۇلى. ئۇ يازغۇچى — سەنئەتكارلارنىڭ ئىلغار مەۋقەدە تۇرۇپ، ئىجتىمائىي تۇرمۇشقا چوڭقۇر چۆكۈپ ۋە تۇرمۇشنى سوغۇققانلىق بىلەن دەقىق كۆزىتىپ، ئىجادىيەت داۋامىدا ر... |
رېئالىزمانق ئىجادىيەن ئۇسۇلى ئىۋچ مۇھىم خۇسىۋست يەتكە ئىگە: ① ئۇ تەپسىلاتلارنىڭ يۇكسىەك دەرىجىسدە چىىن ۋە ھەقىقىي بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ. ئۇ ئەدەبىيات ــ سەنئەت 142ئەسلى ماھىيىتى بىلەن ئەكىس ئەتىتۇرۇشىنى تەلىەن قىلىپلا قالماستىن، بەلكى ئۇنىڭ تاشىقى باغلىىنىشى ۋە كىونكىرېىت ھېيىس ــ تۇيغىۋلىيارى ئالاھىيىدىلىىكىنىنمۇ ئەڭس... | رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ئۈچ مۇھىم خۇسۇسىيەتكە ئىگە: ① ئۇ تەپسىلاتلارنىڭ يۇقىرى دەرىجىدە چىن ۋە ھەقىقىي بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ. ئۇ ئەدەبىيات — سەنئەت ئەسلى ماھىيىتى بىلەن ئەكس ئەتتۇرۇشىنى تەلەپ قىلىپلا قالماستىن، بەلكى ئۇنىڭ تاشقى باغلىنىشى ۋە كونكرىت ھېس — تۇيغۇلار ئالاھىدىلىكىنىمۇ ئەكس ئەتتۇرۇشنى تەلەپ قىلىدۇ. تەپ... |
ھادىسىلەرنى تالىلاپ، مىەركىەزلەشىتۇرۇپ، ئومىۇملاشىتۇرۇپ، پىششىقلاپ ئىشلەش ئارقىلىق تۇرمۇشنىڭ ماھىيىىتىنى ئېنچىپ بېرىدۇ. ئۇنىڭ يادروسى ـــ تىپىك شارائىتتىكى تىپىك پېرسو. ئاژلارنى تەسۋىرلەشتىن ئىبارمت. | ھادىسىلەرنى تاللاپ، مەركىزلەشتۈرۈپ، ئومۇملاشتۇرۇپ، پىشىقلاپ ئىشلەش ئارقىلىق تۇرمۇشنىڭ ماھىيىتىنى ئېچىپ بېرىدۇ. ئۇنىڭ يادروسى - تىپىك شارائىتتىكى تىپىك پېرسوناژلارنى تەسۋىرلەشتىن ئىبارەت. |
√ «پالۋان كەلدى» ھېكايىسى ھەققىدە | ✓ «پالۋان كەلدى» ھېكايىسى ھەققىدە |
ديالۋان كەلدى» مېكايىسىدە قانداق ئىجتىمائىي بىئاللىق ئەكس ئەتتۇرۇلگەن؟ سادىر پالۋان كىم؟ ھېكايىدە ئاپتور سادىر يالۋان ئوبرازىنى قانداق ياراتقان؟ ھېكايىدە ئالغا سۇرۇلگەن مەركىزىي ئىدىيە ئېسمە؟ ھېكايىتىنىڭ ئېكسسپوزىتسىنيىسى ۋە سيۇژىت بۆلەكلىرىنى ئايرىپ بېرىڭ. | «پالۋان كەلدى» ھېكايىسىدە قانداق ئىجتىمائىي رېئاللىق ئەكىس ئەتتۈرۈلگەن؟ سادىر پالۋان كىم؟ ھېكايىدە ئاپتور سادىر پالۋان ئوبرازىنى قانداق ياراتقان؟ ھېكايىدە ئالغا سۈرۈلگەن مەركىزىي ئىدىيە نېمە؟ ھېكايىنىڭ ئېكسپوزىتسىيىسى ۋە سيۇژېت بۆلەكلىرىنى ئايرىپ بېرىڭ. |
تېپىچان ھادى (1925 ـــ 1989) نىڭ ديالۋان كەلدى، ھېكايىسى 1980 - يىلى ئېلان قىلىنغان. ھېكايە رېئالىزمامق ئىجادىيەن ئۇسۇلىدا، 3 – شەخس تىلىدا، تەرتىپىلىك بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. | تۆھپىكار ھادى (1925-1989) نىڭ «پالۋان كەلدى» ھېكايىسى 1980-يىلى ئېلان قىلىنغان. ھېكايە رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 3-شەخس تىلىدا، تەرتىپلىك بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. |
ھېكايىدە \_\_ مانجۇ ئەمەلدارلىرى يەنىمۇ چىىرىكلىشىپ، زۇلۇم، ئېكىسېدلاتاتسىيىنى كۈچەيتىپ، ھەممە يەرنىي ئادالەت سىزلىك قاپلاپ، ئالۋان - ياسىاق، سىېلىق يىلىدىن - يىلغا ئېشىپ، چىدىغۇسىز ھالەتكە يەتكەن، خەلق تەرەب ــ تەرەپتىن قوزغىلىپ بۇ خىل دەھشەتلىك زۇلۇم، ئالىۋان ــ ياساققا، بۇ زۇلۇمنىڭ مەنبەسى بولغان مانىجۇ ئىستىبدات ھا... | ھېكايىدە مانجۇ ئەمەلدارلىرى يەنىمۇ چىرىكلىشىپ، زۇلۇم، ئېكسپلوئىتاتسىيىنى كۈچەيتىپ، ھەممە يەرنى ئادالەتسىزلىك قاپلاپ، ئالۋان-ياساق، سېلىق يىلدىن-يىلغا ئېشىپ، چىداغۇسىز ھالەتكە يەتكەن، خەلق تەرەپ-تەرەپتىن قوزغىلىپ بۇ خىل دەھشەتلىك زۇلۇم، ئالۋان-ياساققا، بۇ زۇلۇمنىڭ مەنبەسى بولغان مانجۇ ئىستىبدات ھاكىمىيىتىگە قارشى باتۇرل... |
سادىر پالۋان ـــ (1798 ـــ 1871) ئۇيىغۇر خىەلقىنىڭ مانجۇ ئەكسىيەتچىل ھاكىمىيىتىگە قارشى ئازادلىق كۇرىشىداق داڭلىق سەركەردىسى، مىللىىي قەھرىمىانىى، مىەشھىۋر خەلق قوشا قچىسى. | سادىر پالۋان - (1798-1871) ئۇيغۇر خەلقىنىڭ مانجۇ ئەكرەمىيەتچىل ھاكىمىيىتىگە قارشى ئازادلىق كۈرىشىدىكى داڭلىق سەركەردىسى، مىللىي قەھرىمانى، مەشھۇر خەلق قوشاقچىسى. |
ئاپتۈر بۇ ھېكايىدە سادىر پالۋاننسىڭ بارلسق كىۋرەش تارىخىنى تەپسىلىي، تولۇق يازماستىن، بەلكى ئىلى جىياقجۇنى ۋەكىللىكىدىكى فېئودال مۇستەبىت ھاكىمىيەتكە قارشىي ئېلىپ بارغان كۈرەشلىرى ئىچىدىكى بىر قېتىملىق يائالىيەتنى، يەنى ئۆزى خەلقنى تەشكىللىگەن رايوندىن دۈشمەنلەرنىڭ ئۆۋىسىغا كىرىپ زالىم شيەنگەن باشچىلىقىدىكى ئەكسىيەتچىل... | ئاپتور بۇ ھېكايىدە سادىر پالۋاننىڭ بارلىق كۈرەش تارىخىنى تەپسىلىي، تولۇق يازماستىن، بەلكى ئىلى جىيانجۇننى ۋەكىللىكىدىكى فېئودال مۇستەبىت ھاكىمىيەتكە قارشى ئېلىپ بارغان كۈرەشلىرى ئىچىدىكى بىر قېتىملىق پائالىيەتنى، يەنى ئۆزى خەلقنى تەشكىللىگەن رايوندىن دۈشمەنلەرنىڭ ئۆيىگە كىرىپ زالىم شىيەنگەن باشچىلىقىدىكى ئەكرەمىيەتچىل ... |
ئاپتور تىپىك شارائىتتىكى تىپىك پېرسونساژ ئوبىرازىنى ئەنە شۇنداق يارىتىش ئارقىلىق مانىجۇ ھىۋكۈمرانىلىرىنىىڭ چىرىكلىكى، ئىقتىدارسىزلىقى، زالىمامقىنى پاش قىسلىغىان. ئازادلىق. ئەركىنلىك ئۇچۇن كۇرەش قىلغان سادىر پالۋاننىڭ تەڭداشسىز قەھرىمانلىقىنى، ئۆزى بېسىپ ئۆتكەن كۈرەش يولىنى ئۆزى ئىنتايىن ئەپچىل. ئاممىباب ئۇسۇل بىلەن خات... | ئاپتور تىپىك شارائىتتىكى تىپىك پېرسوناژ ئوبرازىنى مانا شۇنداق يارىتىش ئارقىلىق مانجۇ ھۆكۈمرانلىرىنىڭ چىرىكلىكى، ئىقتىدارسىزلىقى، زالىملىقىنى پاش قىلغان. ئازادلىق، ئەركىنلىك ئۈچۈن كۈرەش قىلغان سادىر پالۋاننىڭ تەڭداشسىز قەھرىمانلىقىنى، ئۆزى بېسىپ ئۆتكەن كۈرەش يولىنى ئۆزى ئىنتايىن ئەپچىل، ئاممىۋى ئۇسۇل بىلەن خاتىرىلەپ، خە... |
ھېكايىدە ئاساستى ۋەقەلىك باشلىنىشتىن بۇرۇن تونۇشتۇ-رۇلغان ئىجتىمائىي شارائىتلار ھېكايىنىڭ ئېكىسپوزىتسىيىسى، جاكارچىنىڭ پەرمانى ھېكايىنىڭ تۇگۈنى، شۇنىڭىدىن باشلاپ سادىرنىڭ ئايالى ۋە ئىككى بالىستىڭ جازا مەيدانىغا ئېلىپ چىقىلغانغىچە بولغان ئارىلىق ھېكايىنىڭ راۋاجىي. سادىرنىنىڭ سەپداشلىرى بىلەن جازا مەيدانىغا كىرگەنلىىكى ھ... | ھېكايىدە ئاساسلىق ۋەقەلىك باشلىنىشتىن بۇرۇن تونۇشتۇرۇلغان ئىجتىمائىي شارائىتلار ھېكايىنىڭ ئېكسپوزىتسىيىسى، جاكارچىنىڭ پەرمانى ھېكايىنىڭ تۈگۈنى، شۇنىڭدىن باشلاپ سادىرنىڭ ئايالى ۋە ئىككى بالىسىنىڭ جازا مەيدانىغا ئېلىپ چىقىلغانغىچە بولغان ئارىلىق ھېكايىنىڭ راۋاجى. سادىرنىڭ سەپداشلىرى بىلەن جازا مەيدانىغا كىرگەنلىكى ھېكايى... |
مەيدانىدىن قۇقۇلدۇرۇپ تاغقا، يەنى ئۆز قوشۇنلسىرى ئارىسىغا بارغانلىقى ھېكايىنىڭ يېشىمىدۇر. | مەيدانىدىن قۇتۇلدۇرۇپ تاغقا، يەنى ئۆز قوشۇنلىرى ئارىسىغا بارغانلىقى ھېكايىنىڭ يېشىمى. |
رومانتىزملىق ئىجادىيەن ئۇسۇلى ھەققىدە رومانتىزملىق ئىجادىيەن ئۇسىۇلى دېگىەن نېمە؟ ئۇنىلغ تۇن پوينسىپى ۋە ئاساسىي خۇسۇسىيەتلىرى قايىسىلار؟ | رومانتىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە رومانتىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى دېگەن نېمە؟ ئۇnىڭ تۈپ پرىنسىپى ۋە ئاساسىي خۇسۇسىيەتلىرى قايسىلار؟ |
رومانتىزم دېگەن بۇ ئۇقۇم درومانتىك، (خىيالىپەرەس) دېگەن سۆزدىن كېلىپ چىققان بولۇپ، يازغۇچى، سەنئەتكارلار رېئاللىقنى ئۆزىنىڭ ھېس ــ تۇيغۇسى، ئۈمسىد ــ ئارزۇسى ۋە ئېستېتىك غايىسىگە ئاساسلانغان بەدىئىمى ئوبىرازلار ئارقىيلىق ئەكس ئەتتۇرىدىغان ئىجادىيىەت ئۇسىۇلى ــ رومانىتىزم دەپ ئاتىسلىسدۇ. | رومانتىزم دېگەن بۇ ئۇقۇم «رومانتىك» (خىيالپەرەس) دېگەن سۆزدىن كېلىپ چىققان بولۇپ، يازغۇچى، سەنئەتكارلار رېئاللىقنى ئۆزىنىڭ ھېس-تۇيغۇسى، ئۈمىد-ئارزۇسى ۋە ئېستېتىك غايىسىگە ئاساسلانغان بەدىئىي ئوبرازلار ئارقىلىق ئەكىس ئەتتۈرىدىغان ئىجادىيەت ئۇسۇلى - رومانتىزم دەپ ئاتىلىدۇ. |
رومانتىزم خۇددى رېئىالىزمىغا ئوخشاشلا ئەدەبىسيات ـ سەنئەن تىارىخىدىلكى ئەنئەنىۋى ۋە ئاساسىلىق ئىجادىيەن ئۇسۇللىرىنىڭ بىرى. ئۇ يازغىۇچى، سەنئىەتكارلاردىين ئىلغار مىھيىدانىدا تىۋرۇپ، مىول تەسىمۋۋۇر، ئاجايىسپ ـ غارايىپ ۋەقە، ئوتلۇق ھېسسىيات، قىزىقارلىق تىل قاتارلىقلار ئارقىلىق ئۆزغايىسىگە ئاساسلانغان غايىۋى -تۇرمۇش-مەنزىر... | رومانتىزم خۇددى رېئالىزمغا ئوخشاشلا ئەدەبىيات-سەنئەت تارىخىدىكى ئەنئەنىۋى ۋە ئاساسلىق ئىجادىيەت ئۇسۇللىرىنىڭ بىرى. ئۇ يازغۇچى، سەنئەتكارلاردىن ئىلغار مىھىياتىدا تۇرۇپ، مول تەسەۋۋۇر، ئاجايىپ-غارايىپ ۋەقە، ئوتلۇق ھېسسىيات، قىزىقارلىق تىل قاتارلىقلار ئارقىلىق ئۆز غايىسىگە ئاساسلانغان غايىۋى تۇرمۇش مەنزىرىسىنى ئىپادىلەشنى ... |
رومانتىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ خۇسىۋسىيەتسلىرى. ① رومانتىزم سۇبىيېكىتىپ غايىسىگە كىۆپرەك ئەھىمىيەت بېرىدۇ. ئۇ ئوبيېكتىپ رېئال تۇرمۇشىنى ساداقەتلىىك بىلەن تەسۋىرلەشنى ئەمەس، بەلكى غايىۋى دۇنياغا -قىزغىن ئىنتىلىشنى ئىيادىلەيدۇ، ,بئاللىقنى ئىنچىكىلىك بىلەن كۆزىتىش ۋە تەتقىق قىلىشقا ئەھمىيەت بەرمەي، بەلكى يازغـۇچىنسىڭ سۇ... | رومانتىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىنىڭ خۇسۇسىيەتلىرى. ① رومانتىزم سۇبيېكتىپ غايىغا كۆپرەك ئەھمىيەت بېرىدۇ. ئۇ ئوبيېكتىپ رېئال تۇرمۇشىنى ۋاپادارلىق بىلەن تەسۋىرلەشنى ئەمەس، بەلكى غايىۋى دۇنياغا قىزغىن ئىنتىلىشنى ئىپادىلەيدۇ. رېئاللىقنى ئىنچىكە بىلەن كۆزىتىش ۋە تەتقىق قىلىشقا ئەھمىيەت بەرمەي، بەلكى يازغۇچىنىڭ سۇبيېكتىپ تەسەۋۋۇ... |
مېيسىياتنى ئاساس قىلىدۇ. رومانتىزم ئىپادىسلەش ئۇسىۋلىي جەمەتتە يۈكسەك دەرىجىدىكى مۇبالىغە، ئوخشىتىش، ئاللىگورىم يىلەشتۈرۈش ۋە جانلىق، گۇزەل تىل ئىبارىلىرىنىي قوللىنىش قاتارلىق بەدىئىي ۋاسىتىلەردىن پايدىلىنىپ ئوبراز يارىتىدۇ. | ھېسسىياتنى ئاساس قىلىدۇ. رومانتىزم ئىپادىلەش ئۇسۇلى جەھەتتە يۇقىرى دەرىجىدىكى مۇبالىغە، ئوخشىتىش، ئاللېگورىيە سىمۋوللاشتۇرۇش ۋە جانلىق، گۈزەل تىل ئىبارىلىرىنى قوللىنىش قاتارلىق بەدىئىي ۋاسىتىلەردىن پايدىلىنىپ ئوبراز يارىتىدۇ. |
گر «دانكو» ناملىق پارچە ھەققىدە دانكو قانداق تىپ؟ كونكرېت تەھلىل قىلماڭ؟ ھېىكايە ۋەقەلىكى قانداق ئورۇنلاشتۇرۇلغان؟ كولمىناتىسىيە نىۇقتىمىي قايسى؟ ھېكايىنىڭ باش ۋە ئاخىرىدىكى مەنزىرە - تەسۋىرىنىڭ | ✓ «دانكو» ناملىق پارچە ھەققىدە دانكو قانداق تىپ؟ كونكرېت تەھلىل قىلىڭ؟ ھېكايە ۋەقەلىكى قانداق ئورۇنلاشتۇرۇلغان؟ كۇلمىناتسىيە نۇقتىسى قايسى؟ ھېكايىنىڭ باش ۋە ئاخىرىدىكى مەنزىرە تەسۋىرىنىڭ |
ھېكايە مەزمۇنى بىلەن قانداق مۇناسىۋىتى بار؟ ددانكو، ناماىتى بۇ پارچە ماكسىم گوركىي (1868 — 1936) نىڭ «ئېزىرگىل موماي» (1895) ھېكايىسىنىڭ ئاخىرقى قىسمى بولۇپ، بۇ پارچىنىڭ ئۆزىمۇ مۇكەممەل ھېكايىسلىك خۇسۇسى يەتكە ئىگە. بۇ پارچىدىكى ئاساسىي ۋەقەلىك رومىانتىزمىلىق ئىجادىيەن ئۇسۇلىدا، 3 ــ شەخس تىلىىدا (باش ۋە ئاخىلرى 1 - 3 ... | ھېكايە مەزمۇنى بىلەن قانداق مۇناسىۋىتى بار؟ «دانكو» ناملىق بۇ پارچە ماكسىم گوركىنىڭ (1868-1936) «ئىزەرگىل موماي» (1895) ھېكايىسىنىڭ ئاخىرقى قىسمى بولۇپ، بۇ پارچىنىڭ ئۆزىمۇ مۇكەممەل ھېكايىلىك خۇسۇسىيەتكە ئىگە. بۇ پارچىدىكى ئاساسىي ۋەقەلىك رومانتىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 3-شەخس تىلىدا (باش ۋە ئاخىرى 1-3-شەخس تىلىدا)، تە... |
(باش ۋە ئاخىرىدىكى مەنزىرە تەسۋىرىنى قوشقاندا چېسكىنىە بايان ئۇسۇلىدا) يېزىلغان. دانكو ئوبرازى ئېزىرگىل موماينىڭ تىلى ئارقىلىق ۋاسىتىلىك تەسۋىرلەنگەن. | (باش ۋە ئاخىرىدىكى مەنزىرە تەسۋىرىنى قوشقاندا چېكىنىۋالغان بايان ئۇسۇلىدا) يېزىلغان. دانكو ئوبرازى ئىزەرگىل موماينىڭ تىلى ئارقىلىق ۋاسىتىلىك تەسۋىرلەنگەن. |
ئەسەردە تەسۋىرلەنگەن دانكو ــ باتلۇر، مەردانلە، ئوت يۇرەك. بارلىقىنى خەلقنىڭ ئەركىنلىكى. بەخىت ــ سائادىتى ئۇچۇن بېغىشلىغان نىسجاتكارلارىسىڭ غايسىۋى تىسپى. ئۇ ئۆز خەڭقىي ئالدىدىكى بىرى ئۆلۈم، جاپا دەھشىتىدىن قورقۇپئارقىغا يېنىپ يات تائىپىگە تەسلىم بولۇپ، قۇللۇققا مەھكۇم بولۇش: يەنە بىرى. قۇربان بولۇشتىن قورقماي. جاڭگال... | ئەسەردە تەسۋىرلەنگەن دانكو - باتۇر، مەردانە، ئوت يۈرەك، بارلىقىنى خەلقنىڭ ئەركىنلىكى، بەخت-سائادىتى ئۈچۈن بېغىشلىغان نىسابكارلارنىڭ غايىۋى تىپى. ئۇ ئۆز خەلقى ئالدىدىكى بىرى ئۆلۈم، جاپا دەھشىتىدىن قورقۇپ ئارقىغا يېنىپ يات تائىپىگە تەسلىم بولۇپ، قۇللۇققا مەھكۇم بولۇش؛ يەنە بىرى قۇربان بولۇشتىن قورقماي، جاڭگاللىق ۋە سازلى... |
كۆپچىلىكنى باشلاپ قاراڭغۇ جاڭگاللىق ئىچىدىن يول تېسپىپ ماڭىدۇ. ئەمما نادان، ئۇرۇش ۋە قاراڭغۇلۇقنىڭ ۋەھىمىسىدىن قورقۇپ كەتكەن، يول يۇرۇش جەريانىدىكى جايا ــ مۇشەققەتــ تىن ھېرىپ كەتكەن خەلق دانمكونىىڭ ئۆزلىمرىنى باشلان، جاڭگاللىقتىن چىقىپ كېتىشىگە ئىلشەنمەيدۇ. بىلزنى قەسلەن ئازابلاۋاتىدۇ، دەپ قاراپ ئۇنىي ئۆلتۈرمىەكچى بو... | كۆپچىلىكنى باشلاپ قاراڭغۇ جاڭگاللىق ئىچىدىن يول تېپىپ ماڭىدۇ. ئەمما نادان، ئۇرۇش ۋە قاراڭغۇلۇقنىڭ ۋەھىمىسىدىن قورقۇپ كەتكەن، يول يۈرۈش جەريانىدىكى جاپا-مۇشەققەتتىن ھېرىپ كەتكەن خەلق دانكونىڭ ئۆزلىرىنى باشلاپ جاڭگاللىقتىن چىقىپ كېتىشىگە ئىشەنمەيدۇ، بىزنى قەستەن ئازابلاۋاتىدۇ، دەپ قاراپ ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولىدۇ. دانكو چۈش... |
ئاپتور ھېكايە ۋەقەلىكىنى بايان قىلىشتا ۋاسىتىلىك بايان قىلىش، تەسۋىرلەش ئۇسۇلىنى قوللانغان. يەنى رېئاللىىقتىكى شەخسلەر ۋە ئۇلار ياشىغان مۇھىت ئالدى بىللەن سۇرەتلىنىپ «مەن» نىڭ ئاڭلىشى، ئېزىرگىل موماينىڭ سۆزلىشى ئاساسىدا غايىۋى شەخس دانكو ۋە ئۇنىڭ خاراكتېرى يارىتىلغان رىۋا-يەتلىك، سىمۋوللۇق مۇھلت سۈرەتلەنگەن. بۇ ئارقىلى... | ئاپتور ھېكايە ۋەقەلىكىنى بايان قىلىشتا ۋاسىتىلىك بايان قىلىش، تەسۋىرلەش ئۇسۇلىنى قوللانغان. يەنى رېئاللىقتىكى شەخسلەر ۋە ئۇلار ياشىغان مۇھىت ئالدى بىلەن سۈرەتلىنىپ «مەن» نىڭ ئاڭلىشى، ئېزىرگىل موماينىڭ سۆزلىشى ئاساسىدا غايىۋى شەخس دانكو ۋە ئۇنىڭ خاراكتېرى يارىتىلغان رىۋايەتلىك، سىمۋوللۇق مۇھىت سۈرەتلەنگەن. بۇ ئارقىلىق خ... |
ئېغىز ئەدەبىياتىدىكى ھېكايە سۆزلەش ئۆسۇلىدىن ئەي<del>ىچ</del>ىللى**ك** بىلەن يايدىلانغان. ئىككى خىل مۇھىت ئۆزئارا يۇغۇرۇلغان. ئەسەردە دائكونىىڭ ئەڭ ھالقىسلىق يەيتىتە كۆكسىىنىي يېرىپ، يۇرىكىنى سۇغىۇرۇۋېسلىپ ئېگىز كۆتۈرۈپ كۆپچىلىككە يول باشىلىغانلىىقى تىەسۋىرلەنگىەن ئابزاسىلار ھېكىايىنىىڭ كولمىنا تسىيە نۇقتىسىدۇر. | ئېغىز ئەدەبىياتىدىكى ھېكايە سۆزلەش ئۇسۇلىدىن ئەييارلىق بىلەن پايدىلانغان. ئىككى خىل مۇھىت ئۆزئارا يۇغۇرۇلغان. ئەسەردە دانكونىڭ ئەڭ ھالقىلىق پەيتتە كۆكسىنى يېرىپ، يۈرىكىنى سۇغۇرۇۋېلىپ ئېگىز كۆتۈرۈپ كۆپچىلىككە يول باشلىغانلىقى تەسۋىرلەنگەن ئابزاسلار ھېكايىنىڭ كۇلمىناتسىيە نۇقتىسىدۇر. |
ھېكايىنىىڭ بېشىدا تەسۋىرلەنگەن تەبىئەت مەنزىرىسى غايىۋى قەھرىمان مەيدانغا چىقىشتىن بۇرۇنقى مۇھىت بولۇپ، بۇ مۇھىت ئېزىرگىل موماينىڭ رىۋايىتىدىــكى قاراڭىغۇ جاڭـ گالنىڭ مۇھىتىغا ئوخشىشىپ كېتسىدۇ. بۇنىداق تەسىۋىرلىەش ئارقىلىق ئاپتور ئاساسىي ۋەقەلىكنى گەۋدىلەنىىدۈرۈش ئۈچىۈن تىپىك شارائىت ھازىرلىغان. يەنە بىر تەرەپتىن بۇ تە... | ھېكايىنىڭ بېشىدا تەسۋىرلەنگەن تەبىئەت مەنزىرىسى غايىۋى قەھرىمان مەيدانغا چىقىشتىن بۇرۇنقى مۇھىت بولۇپ، بۇ مۇھىت ئېزىرگىل موماينىڭ رىۋايىتىدىكى قاراڭغۇ جاڭگالنىڭ مۇھىتىغا ئوخشىشىپ كېتىدۇ. بۇنداق تەسۋىرلەش ئارقىلىق ئاپتور ئاساسىي ۋەقەلىكنى گەۋدىلەندۈرۈش ئۈچۈن تىپىك شارائىت ھازىرلىغان. يەنە بىر تەرەپتىن بۇ تەسۋىردە ئاپتور... |
سوتسىيالىستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە سوتسىيالستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەن ئۇسىۇلى قانداق يەيدا بولغان؟ ئۇ ئەدەبىيات - سەنئەتچىلەردىن نېمىنى تەلەپ قىلىدۇ؟ ئاساسمى خۇسۇسىيەتلىرى قايسىلار؟ | سوتسىيالىستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى ھەققىدە سوتسىيالىستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلى قانداق پەيدا بولغان؟ ئۇ ئەدەبىيات - سەنئەتچىلەردىن نېمىنى تەلەپ قىلىدۇ؟ ئاساسىي خۇسۇسىيەتلىرى قايسىلار؟ |
سوتسيالستىك رېئالىزم پرولىېتارىيىات ئىنىقىلابىي ۋە سوتسىيالىزم غەلىبە قىلغان تارىخىي دەۋردىكى يېڭى ئىجادىيەت ئۇسۇلى بولۇپ، ئۇنىڭ مەيدانىغا كېلىىشىدىنكى تارىخىنى – ئىجتىمائىي ئاساس ــ پرولېتارىيات-ئىنقىلابىي ۋە پىرولېتاء رىياتنىڭ سوتسىيالىزم قۇرۇشتا ئېلىپ بارغان كۈرەشلىىرىدۇر. ئۇنىڭ نەزەرىيىۋى ئاساسى ــ ماركسىزم ــ لېنى... | سوتسىيالىستىك رېئالىزم پرولېتارىيات ئىنقىلابى ۋە سوتسىيالىزم غەلىبە قىلغان تارىخىي دەۋردىكى يېڭى ئىجادىيەت ئۇسۇلى بولۇپ، ئۇنىڭ مەيدانغا كېلىشىدىكى تارىخىي - ئىجتىمائىي ئاساس - پرولېتارىيات ئىنقىلابى ۋە پرولېتارىياتنىڭ سوتسىيالىزم قۇرۇشتا ئېلىپ بارغان كۈرەشلىرىدۇر. ئۇنىڭ نەزەرىيىۋى ئاساسى - ماركسىزم - لېنىنىزم نەزەرىيىس... |
سوتسىيالىستىك رېئالىزم ئەدەبىيىات - سەنئەتىچىلەردىن ئىجتىمائىي تۇرمۇش رېئاللىقىنى رېئال ئىنقىلابىي تەرەققىيات جەريانىدىن ھەقىقىي ۋە تارىخىي، كونكرېت ھـالدا تەسـۋىر-لەشنى تەلەن قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بەدىئىي تەسۋىرنىڭ ھەقىقىيلىكى بىلەن تارىخىي كونكرېتلىقىنىى خەلقنى ئىدىيىۋى جەھەتتىن سوتسىيالىستىك روھتا تەربىيى... | سوتسىيالىستىك رېئالىزم ئەدەبىيات - سەنئەتچىلەردىن ئىجتىمائىي تۇرمۇش رېئاللىقىنى رېئال ئىنقىلابىي تەرەققىيات جەريانىدىن ھەقىقىي ۋە تارىخىي، كونكرېت ھالدا تەسۋىرلەشنى تەلەپ قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بەدىئىي تەسۋىرنىڭ ھەقىقىيلىكى بىلەن تارىخىي كونكرېتلىقىنى خەلقنى ئىدىيىۋى جەھەتتىن سوتسىيالىستىك روھتا تەربىيىلەش، ئ... |
سوتسىيالىستىڭ رېئالىزم باشقا ئىجادىيەت ئۇسۇللىرىدىن تۆۋەندىكى ئۈچ خۇسۇسىيەت بىلەن پىەرقلىىنىدۇ. ① سوتسى يالىستىك رېئالىزم. يازغۇچىلاردىن رېئاللىقنى ھەقىقىي، تارىخىي، كونكرېت قىلىپ تەسۋىرلەشنى تەلەپ قىلىدۇ. رېئال تۇرمۇشنى ھەربىر جەمئىيەت تارىخىنىڭ كونكرېت ئەھۋالىغا ئاسـاسـەن ھەقىقىي تەسۋىرلەن، تۇرمۇشنىسڭ ھەقىمقىمى مىاھى... | سوتسىيالىستىك رېئالىزم باشقا ئىجادىيەت ئۇسۇللىرىدىن تۆۋەندىكى ئۈچ خۇسۇسىيەت بىلەن پەرقلىنىدۇ. ① سوتسىيالىستىك رېئالىزم يازغۇچىلاردىن رېئاللىقنى ھەقىقىي، تارىخىي، كونكرېت قىلىپ تەسۋىرلەشنى تەلەپ قىلىدۇ. رېئال تۇرمۇشنى ھەربىر جەمئىيەت تارىخىنىڭ كونكرېت ئەھۋالىغا ئاساسەن ھەقىقىي تەسۋىرلەش، تۇرمۇشنىڭ ھەقىقىي ماھىيىتىنى ئەك... |
لىمىلىكلەرگە ئىگە بولاتىتى. سوتىسىيالىسىتىك رېئالىنزمنىڭ ئۆتمۈشتىكى رېئالىزمدىن تۇپ پەرقى شۇكى ــ ئۈنىڭ پەلسەپە ئاساسىي ماركسىزم - لېنىنىزملىق دۇنيا قاراش، دىئالېسكتىك ماتېرىيالىزم ۋە تارىخىي ماتېرىيالىزمىدۇر. سەوتسىيالىسىتىك رېئالىزمچى يازغۇچىلار ئەنە شۇ دۇنيا قاراشنىڭ يېتەكچىلىكىدە رېئال تۇرمۇشنىڭ ھەقىقىي ماھىيىتىنى ... | لىمىلىكلەرگە ئىگە بولاتىتى. سوتسىيالىستىك رېئالىزمنىڭ ئۆتمۈشتىكى رېئالىزمدىن تۇپ پەرقى شۇكى ــ ئۇنىڭ پەلسەپە ئاساسى ماركسىزم - لېنىنىزملىق دۇنيا قاراش، دىئالېكتىك ماتېرىيالىزم ۋە تارىخىي ماتېرىيالىزمىدۇر. سوتسىيالىستىك رېئالىزمچى يازغۇچىلار ئەنە شۇ دۇنيا قاراشنىڭ يېتەكچىلىكىدە رېئال تۇرمۇشنىڭ ھەقىقىي ماھىيىتىنى ئاڭلىق ... |
«سەپداش» ھېكايىسى ھەققىدە | «سەپداش» ھېكايىسى ھەققىدە |
دسەيداش، ھېكايىسىدە قانداق ۋەقسە بايان قىلىنغان؟ سابىر، مەخمۇت ئوبىرازلىىرى قانىداق كىشىلەرنىىڭ تىپى؟ ئۇلارنىڭ خاراكتېرىدە قانداق ئالاھىدىلىىكلەر بار؟ ھېسكايىدە قانداق ئىدىيە ئالغا سۈرۈلىگەن؟ ھېكايىنىىڭ تىسلى قانىداق ئالاھىدالمىكلەرگە ئىگە؟ | «سەپداش» ھېكايىسىدە قانداق ۋەقە بايان قىلىنغان؟ سابىر، مەھمۇت ئوبرازلىرى قانداق كىشىلەرنىڭ تىپى؟ ئۇلارنىڭ خاراكتېرىدە قانداق ئالاھىدىلىكلەر بار؟ ھېكايىدە قانداق ئىدىيە ئالغا سۈرۈلگەن؟ ھېكايىنىڭ تىلى قانداق ئالاھىدالىكلەرگە ئىگە؟ |
مۇھەممەت باغراش (1952 ــ) نىنڭ 1980 - يىسلى ئېلان قىلىنغان بۇ تۇنجى ھېكايىسى سوتسىيالىستىك رېئالىزمە لىق ئىجادىيەن ئۇسۇلىدا، 1 ــ، 3 ــ شەخس تىلىدا، چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا (ھېكايىنىڭ بېشىدىكى «مەن» نىڭ مۇلاھىزىسى بىلەن قوشىقاندا) يېزىيىلغان. | مۇھەممەت تاھىر (1952 ــ) نىڭ 1980 - يىلى ئېلان قىلىنغان بۇ تۇنجى ھېكايىسى سوتسىيالىستىك رېئالىزم ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 1 ــ، 3 ــ شەخس تىلىدا، چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا (ھېكايىنىڭ بېشىدىكى «مەن» نىڭ مۇلاھىزىسى بىلەن قوشۇلغاندا) يېزىلغان. |
ھېكايىدە \_\_ شىنجاڭ \_ شىزاڭ تاشيولىدا يــۇك توشۇش ۋەزىيىسىنى ئۆتەۋاتقان شويۇرلارنىڭ تۇرمۇشى ئەكسىن ئەتتۇ-رۈلگەن بولۇپ، كوللېكتىپ سەپەرگە چىققان سابىر، مەخمۇت تىن ئېلرەت ئىككى ياشنىڭ كوللېكتىۋىزملىق، ئومـۇمىيلىـققا بولغان بۈكسەك مەسئۇلىيەتىچانىلىق روھى بىلەن قناراملىق. شەخسى قەھرىمانلىق، شۆھرەتپەرەسلىمك تۇپەيىلىدىن يى... | ھېكايىدە شىنجاڭ ــ شىزاڭ تاشيولىدا يۇك توشۇش ۋەزىپىسىنى ئۆتەۋاتقان شوپۇرلارنىڭ تۇرمۇشى ئەكس ئەتتۈرۈلگەن بولۇپ، كوللېكتىپ سەپەرگە چىققان سابىر، مەھمۇت قاتارلىق ئىككى ياشنىڭ كوللېكتىۋىزملىق، ئومۇمىيلىققا بولغان يۈكسەك مەسئۇلىيەتچانلىق روھى بىلەن شەخسىي قەھرىمانlىق، شۆھرەتپەرەسلىك قارىماقلىقى ئوتتۇرىسىدا بولغان زىددىيەت، ... |
ئەسەردە تەسۋىرلەنگەن سابىر ـــ كولىلېكتىپ تۇرمىۋش بىلەن شەخسنىڭ مۇناسىۋىتىىنى تىوغىرا چىۇشىىنىىدىىغان، مۇشكۇل ۋەزىيىلەرنى باتۇرلۇق بىلــەن ئىـۆز ئۇستــىگە ئالالايــ دىغان. كەمتەر. كىچىك پېئىل. ئېغىر ــ بېسىىتى، مىەسئۇلىيەتـ چان. باشقىلارغا يىلودىم بېرىشىنى شىمرەپ دەپ بىلمىدىغان. سوتسىيالىستىك قۇرۇلۇش ئىشلىرى ئۈچۈن بارل... | ئەسەردە تەسۋىرلەنگەن سابىر ــ كوللېكتىپ تۇرمۇش بىلەن شەخسنىڭ مۇناسىۋىتىنى توغرا چۈشىنىدىغان، مۇشكۇل ۋەزىيەتلەرنى باتۇرلۇق بىلەن ئۆز ئۈستىگە ئالىدىغان، كەمتەر، كىچىك پېئىل، ئېغىر ــ بېسىق، مەسئۇلىيەتچان، باشقىلارغا ياردەم بېرىشىنى شەرەپ دەپ بىلىدىغان، سوتسىيالىستىك قۇرۇلۇش ئىشلىرى ئۈچۈن بارلىقىنى بېغىشلاشقا تەييار تۇرىد... |
سابىر ـــ سەپەر جەريانىدا كوللېكتىپنى ئويلاش، سەپداشا لمرىغا كۆيۈنۈش، دۆلەتنىڭ مال ــ مۇلكىنى ئاسىراش مەقسىد تىدە مەخمۇت بىلەن جېدەللىشىىپ قالىسدۇ. كېيىمن سىەيىەر جەريانىدا مەخمۇن خەتەرلىك ئەھۋالىدا قالىغاندا شىەخسىسى ئاداۋەتنى ئويلىماي، مەسىلىلىەرگە جىسددىي قىاران، يۈكسەك مەسئۇلىيەتچانلىق روھ بىلەن مەخــمۇتنى قۇتــقۇز... | سابىر ــ سەپەر جەريانىدا كوللېكتىپنى ئويلاش، سەپداشلىرىغا كۆڭۈل بۆلۈش، دۆلەتنىڭ مال ــ مۇلكىنى ئاسراش مەقسىتىدە مەھمۇت بىلەن جېدەللىشىپ قالىدۇ. كېيىن سەپەر جەريانىدا مەھمۇت خەتەرلىك ئەھۋالدا قالغاندا شەخسىي ئاداۋەتنى ئويلىماي، مەسىلىلەرگە جىددىي قاراپ، يۈكسەك مەسئۇلىيەتچانلىق روھى بىلەن مەھمۇتنى قۇتقۇزۇپ قالىدۇ ھەم مەھ... |
مەخمۇت — كوللېكتىپ تۇرمۇشنىڭ قويىسىدا، سىمپداشا لىرىنىڭ ياردىمى ئاستىدا ئۆزىنىناڭ مەنسمەنچسىلىك. نسام ك لمكلىرىنى تونۇپ، سەپداشلار پولاتتەك ئۇيۇشقان كوللىېكتىسپ قوينىدا بىر ــ بىرىگە ھەمنەپەس بولۇپ ئۆتكەندىلا، مىمقىقىي كۈچ - قۇدرەتكە، نەتىجىگە ئىگە بولغىسلى بولىسدىغانلىقىننى چۇشىنىپ يەتكەن ياشلارنىڭ تىيى. | مەھمۇت ــ كوللېكتىپ تۇرمۇشنىڭ قوينىدا، سەپداشلىرىنىڭ ياردىمى ئاستىدا ئۆزىنىڭ مەنمەنچىلىك قارىماقلىرىنى تونۇپ، سەپداشلار پولاتتەك ئۇيۇشقان كوللېكتىپ قوينىدا بىر ــ بىرىگە ھەمدەم بولۇپ ئۆتكەندىلا، ھەقىقىي كۈچ ــ قۇدرەتكە، نەتىجىگە ئىگە بولغىلى بولىدىغانلىقىنى چۈشىنىپ يەتكەن ياشلارنىڭ تىپى. |
مەخمۇت — كەسىپتە نەتىجە قازىنىش ئارقىلىق، ئۆزىلىنى كۆرسىتىپ شۆھرەتكە، شان - شەرەپكە ئېرىشىشىنى ئويللايدۇ. مەنمەنچىلىك ئىدىيىسى كۈچلۈك بولغاچقا، قاتناش قائىدىسىگە خلاپلىق قىلىپ، سەپدىشى سابىرنىڭ بۇ ھەقتىكى پسكرىنى، ياردىمىنى قوبۇل قىلمايدۇ ھەتتا ئۇنىنگغا مۇشىت سالىدۇ. «جەسەت» داۋىنىدىكى سەپەردە ماشىىنا ماتورىلىدىن چاتاق... | مەھمۇت ــ كەسىپتە نەتىجە قازىنىش ئارقىلىق، ئۆزىنى كۆرسىتىپ شۆھرەتكە، شان ــ شەرەپكە ئېرىشىشنى ئوylىيدۇ. مەنمەنچىلىك ئىدىيىسى كۈچلۈك بولغاچقا، قاتناش قائىدىسىگە خىلاپلىق قىلىپ، سەپداشى سابىرنىڭ بۇ ھەقتىكى فىكرىنى، ياردىمىنى قوبۇل قىلمايدۇ ھەتتا ئۇنىڭغا رەنجىيدۇ. «ئۆرچەك» داۋىنىدىكى سەپەردە ماشىنا ماتورىدىن چاتاق چىققاند... |
يېرسوناژ ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەتنىڭ پەيدا بولۇشى ۋە ھەل بولۇش جەريانىنى ئاساسىي لىنىيە قىلىپ، ئىۋزئارا ھىەملكار. لىقتىن ئايرىلىپ قالغان بىر كىشىنىڭ قابىلىيىىتى قانچىمامك چوڭ بولۇشىدىن قەتئىينەزەر ئۆز مەقسىتىگە يېتەلمەيدىغانلىقى، سوتسىيالىستىك قۇرۇلۇش ئىشلىمرىنى قىاراملىىققا، شەخىسىي قەھرىمانلىققا تايىنىپ، يەكىكە ــ يېگى... | پەرسوناژ ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەتنىڭ پەيدا بولۇشى ۋە ھەل بولۇش جەريانىنى ئاساسىي لىنىيە قىلىپ، بىر ــ بىرىدىن ئايرىلىپ قالغان بىر كىشىنىڭ قابىلىيىتى قانچىلىك چوڭ بولۇشىدىن قەتئىينەزەر ئۆز مەقسىتىگە يېتەلمەيدىغانلىقى، سوتسىيالىستىك قۇرۇلۇش ئىشلىرىنى قارىماقلىققا، شەخسىي قەھرىمانلىققا تايىنىپ، يەككە ــ يېگانە ئىش ئەمەلگە ئ... |
ھېكايىنىڭ تىلى جانلىتى، ئوبرازلىتى بولىۇپ، ھەربىر پېرسوناژنىڭ ئۆزىگە خاس خاراكتېرىيگە ماس بىبرىلىگەن ئىخچام دىئالوگلار ۋە بۇ دىئالوگلاردىكى مۇنازىرىلەر تەبىئەت مەنزىرىلىرىنىڭ ۋەقەلىىك تەرەققىياتىغا ماسلاشتۇرۇلۇپ تەسە ۋىرلىنىشى، پسخىك تەسۋىرلەرنىىڭ ئىنچىىكە ئىپادىىلىنىشى ئورگانىڭ ھالدا يۇغۇرۇلغاچقا، بۇ جەرياندا ھەر خىل ... | ھېكايىنىڭ تىلى جانلىق، ئوبرازلىق بولۇپ، ھەربىر پېرسوناژنىڭ ئۆزىگە خاس خاراكتېرىگە ماس بېرىلگەن ئىخچام دىئالوگلار ۋە بۇ دىئالوگلاردىكى مۇنازىرىلەر، تەبىئەت مەنزىرىلىرىنىڭ ۋەقەلىك تەرەققىياتىغا ماسلاشتۇرۇلۇپ تەسۋىرلىنىشى، پسىخىك تەسۋىرلەرنىڭ ئىنچىكە ئىپادىلىنىشى ئورگانىك ھالدا يۇغۇرۇلغاچقا، بۇ جەرياندا ھەر خىل بەدىئىي ۋا... |
### «ددبهقان» شبئموي هەققىدە | «دېھقان» شېئىرى ھەققىدە |
ددېھقان، ناملىق شېئىسردا ئەمىگەكچان دېھىقانلارنىسڭ ئۇلۇغۋار خىسلىتى قانداق مەدھىيىلەنگەن؟ شېئىر ئارۇز ۋەزىننىڭ قايسى ۋەزىن تۇرى، قايسى بەھرىدە يېزىلغان؟ | دېھقان، ناملىق شېئىردا ئەمگەكچان دېھقانلارنىڭ ئۇلۇغۋار خىسلىتى قانداق مەدھىيىلەنگەن؟ شېئىر ئارۇز ۋەزىننىڭ قايسى ۋەزىن تۈرى، قايسى بەھرىدە يېزىلغان؟ |
مامۇن <sub>ئ</sub>ايىتنىڭ «دېھقان» ناملىق بۇ شېسئىرى شــەكىل جەھەتتىن مۇخەممەس شېئىر شەكلىدە، خاراكىتېر جىەھەتتىىن قـەسىدە خاراكىتېرىسدە، ئارۇز ۋەزىننىىڭ ھـەزەج مۇسەممـەن شېئىردا -دېھقاننىڭ ئۇلۇغ قۇھپىسى، فېھنىتى، پاڭ، تەمەنئا-سىز. كەمتەر، ئاددىي، پىداكار خىسلىتى، تەبىئىمتنىي بويسۇت ھۇرۇشتىلكى مېھنىىتى تىوللۇپ دتاشقىان... | مامۇن ئايىتنىڭ «دېھقان» ناملىق بۇ شېئىرى شەكىل جەھەتتىن مۇخەممەس شېئىر شەكلىدە، خاراكتېر جەھەتتىن قەسىدە خاراكتېرىدە، ئارۇز ۋەزىننىڭ ھەزەج مۇسەممەن ۋەزىن تۈرىدە يېزىلغان. شېئىردا دېھقاننىڭ ئۇلۇغ قۇدرىتى، فېداكارلىقى، پاك، تەمىز، سادە، كەمتەر، ئاددىي، پىداكار خىسلىتى، تەبىئەتكە بويسۇندۇرۇلغان مېھنىتى توللۇق داشقىل قىزغى... |
«مۇقام ھەققىدە مۇخەممەس» شېئىرى ھەققىدە | «مۇقام ھەققىدە مۇخەممەس» شېئىرى ھەققىدە |
مىلىنى «مۇقام ھەققىدە مۇخەممەس» ناملسىق بۇ شىېئىزدا ئون 「三大夫」 ئىككى مۇقامدىن ئىبارەت بىۋيۇڭ كەشپىيىات مىەدھىيىلىنىش ئارقىلىق قانداق ھېسسيات ئىپادىلەنگەن؟ شېئىر ئارۇز ۋەزىن نىڭ قايسى ۋەزىن تۇرىدە يېزىسلغان؟ شېسئىردا ئون ئىسككى مۇقامنىڭ كىشى قەلبىگە روھ بېلغىشلىلغۇچى مەنلىۋى كۈچى قانداق مەدھىيىلەنىگەن؟ | «مۇقام ھەققىدە مۇخەممەس» ناملىق بۇ شېئىردا ئون ئىككى مۇقامدىن ئىبارەت بۇيۈك كەشپىياتنى مەدھىيىلەش ئارقىلىق قانداق ھېسسىيات ئىپادىلەنگەن؟ شېئىر ئارۇز ۋەزىننىڭ قايسى ۋەزىن تۈرىدە يېزىلغان؟ شېئىردا ئون ئىككى مۇقامنىڭ كىشى قەلبىگە روھ بېغىشلىغۇچى مەنەۋى كۈچى قانداق مەدھىيىلەنگەن؟ |
ئەبەيدۇللا ئىبراھىم (1950 ــ) نىلڭ ھەۋقـام ھەققـىدە مۇخەممەس» ناملىق بۇ شېئىر شەكىل جەھەتتىن مۇخەممىةش شېئىر شەكلىدە، خاراكتېر جەھەتتىن قىمسىدە خىاراكىتېرىدە، ئارۇز ۋەزىننىىڭ ھەزەج مۇسەمىمەن سالىم ۋەزىس تىۈرىدە يبسز بلغيان. | ئەبەيدۇللا ئىبراھىم (1950 ــ) نىڭ «مۇقام ھەققىدە مۇخەممەس» ناملىق بۇ شېئىرى شەكىل جەھەتتىن مۇخەممەس شېئىر شەكلىدە، خاراكتېر جەھەتتىن قەسىدە خاراكتېرىدە، ئارۇز ۋەزىننىڭ ھەزەج مۇسەممەن سالىم ۋەزىن تۈرىدە يېزىلغان. |
شائىر بۇ شېئىردا ئەجدادلىرىمىزنىڭ ئۇزاق ئەسىىرلىك تارىخىي تەرەققىيات جەريانىىدا مىەدەنسىيەتنىىڭ ھەرقىايسى ساھەلىرىدە \_پاراتقان كەشپىياتلىرىنىڭ بىرى بولغان\_ئون ئىككى مۇقامنى، بۇ بۈيۈك كەشپىياتنىڭ دۇنيا مەدەنىيەت خەزىنىست دىكى ئورنىنى، ئەجدادلىرىمىزنىڭ سەنئەن سىۋيەر خىسلىتىنى مەدھىيىلەش ئارقىلىق، ئۆزىنىڭ مىللىي ئىپتىخا... | شائىر بۇ شېئىردا ئەجدادلىرىمىزنىڭ ئۇزاق ئەسىرلىك تارىخىي تەرەققىيات جەريانىدا مەدەنىيەتنىڭ ھەرقايسى ساھەلىرىدە ياراتقان كەشپىياتلىرىنىڭ بىرى بولغان ئون ئىككى مۇقامنى، بۇ بۈيۈك كەشپىياتنىڭ دۇنيا مەدەنىيەت خەزىنىسىدىكى ئورنىنى، ئەجدادلىرىمىزنىڭ سەنئەت سۆيەر خىسلىتىنى مەدھىيىلەش ئارقىلىق، ئۆزىنىڭ مىللىي ئىپتىخارلىق ھېسسىي... |
شائىر بۇ شېئىزدا ئون ئىككى مۇقامنىڭ كىشى قەلبىگە روھ بېغىشلىغۇچى مەنىۋى كۇچىلنى ك ماددىسى جەھەتتىكى قامراتلىق، ئاچلىق ئازابىنى يېڭىدىغان، تىاغۇك دەشتئىمردىن ئېشىپ، جاپا ــ مۈشكۈللەرنى يېڭىشتە پەرھادنىڭ كۈچىدەك كۇچ ئاتا قىلىدىغان، ھەرقانداق ددىلرەبا» دىن ئۈستۇن، جەلپكارلىققا ئىگە بولغان، كىشى قەلبىگە گىۇزەللىىك، چىتىلىق... | شائىر بۇ شېئىردا ئون ئىككى مۇقامنىڭ كىشى قەلبىگە روھ بېغىشلىغۇچى مەنەۋى كۈچىنى ــ ماددىي جەھەتتىكى قانداشلىق، ئاچلىق ئازابىنى يېڭگۈچى، تاغ، دەشتلەردىن ئېشىپ، جاپا ــ مۈشكۈللەرنى يېڭىشتە پەرھادنىڭ كۈچىدەك كۈچ ئاتا قىلىدىغان، ھەرقانداق «دىلرەبا»دىن ئۈستۈن، جەلپكارلىققا ئىگە بولغان، كىشى قەلبىگە گۈزەللىك، چىرايلىق، پاكلىق... |
تەپەككۇر قانۇنىيەتلىرى ھەققىدە | تەپەككۇر قانۇنىيەتلىرى ھەققىدە |
تەپەككۇر قانۇنىيەتىلىرى ھىەققىدىنكى چۈشىەنچىڭىزنى سۆزلەڭ كونكىرېىت قىلىپ تۆۋەندىكى سىوئالىلارغىا جىاۋاب بېرىڭ: بىرلىك قانۇنىيىتى، زىتدىيەتسىز قانۇنىىيەن، ئۈچىنا چىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى دېگەن نېمە؟ بۇ قانۇنىيەتلەرنىڭ ھەربىرىنىڭ تەلىپىنى ئوتتۇرىغا قويۇڭ. | تەپەككۇر قانۇنىيەتلىرى ھەققىدىكى چۈشەنچىڭىزنى سۆزلەپ كونكرېت قىلىپ تۆۋەندىكى سوئاللارغا جاۋاب بېرىڭ: بىرلىك قانۇنىيىتى، زىددىيەتسىز قانۇنىيەت، ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى دېگەن نېمە؟ بۇ قانۇنىيەتلەرنىڭ ھەربىرىنىڭ تەلىپىنى ئوتتۇرىغا قويۇڭ. |
بىز پىكىر قىلىش جەريانىىدا ئوي ــ پىكىىرنى تاۋغرا گاپادىلەش ئۈچۈن، لوگىكىلىق تەپەككۇرنىڭ ئاساسىىي شەكىل لىرى بولغان ئۇقۇمنىڭ ئېنىىق، ھۆكـۈمنىـڭ توغـرا، ئەقلىي يەكۇننىڭ لوگىكىغا ئۇيغۇن بولۇشى لازىملىقىنى ئۆگەنگەنىدۇق. بۇنىڭ ئۈچۈن پەقەت تەپەكىكۇر شەكىللىىرىنىىڭ قـائىدە ـ قانۇنىيەتلىرىنى ئىگىلەپلا قالماي، بەلىكى لوگىكىسلى... | بىز پىكىر قىلىش جەريانىدا ئوي ــ پىكىرنى توغرا ئىپادىلەش ئۈچۈن، لوگىكىلىق تەپەككۇرنىڭ ئاساسىي شەكىللىرى بولغان ئۇقۇمنىڭ ئېنىق، ھۆكۈمنىڭ توغرا، ئەقلىي يەكۇننىڭ لوگىكىغا ئۇيغۇن بولۇشى لازىملىقىنى ئۆگەنگەنىدۇق. بۇنىڭ ئۈچۈن پەقەت تەپەككۇر شەكىللىرىنىڭ قائىدە ــ قانۇنىيەتلىرىنى ئىگىلەپلا قالماي، بەلكى لوگىكىلىق تەپەككۇرنىڭ ... |
بىرلىك (ئەينىيەن) قانۇنىيىتى دېگىنىممىز ـــ مۇئەييەن بىر يىكىر قىلىش شارائىتىدا، ئەينى بىر ئوبيېكىت توغرىسىدىكى ئۇقۇم. ھۆكۈم، مۇھاكىمە تېمىسىنىڭ باشتىن ــ ئاخىر بىردەك بولۇشىنى تەكىتلەيدىغان قانۇنىيەت بىرلسىك قانۇنىىيىتى دەن ئاتىملىىدۇ. | بىرلىك (ئەينىيەت) قانۇنىيىتى دېگىنىمىز ــ مۇئەييەن بىر پىكىر قىلىش شارائىتىدا، ئەينى بىر ئوبيېكت توغرىسىدىكى ئۇقۇم، ھۆكۈم، مۇھاكىمە تېمىسىنىڭ باشتىن ــ ئاخىر بىردەك بولۇشىنى تەكىتلەيدىغان قانۇنىيەت. بىرلىك قانۇنىيىتى دەپ ئاتىلىدۇ. |
بىرلىك قانۇنىيىتى، بىىر پىىكىر قىلىىش جىەريانىىدا، ئوي ــ پىكىرنىڭ بىردەك بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ. يەنىى بىر ئۇقۇم بەلگىلەنگىەن بىردەك مەزمۇننى ساقلىىشى لازدم. ئۇنى خالىغانچە ئۆزگەرتىشكە بولمايدۇ. بۇ تــەپەكــكۇر قىلىــشنىــڭ ئەڭ تۈپكى تەلىپى. بىر ھۆكۈم، بىر ئىسپات تىەلـەن قىلمايـ دىغان تېما ئوخشاشىلا بىمردەكلىىككە ئىىگە... | بىرلىك قانۇنىيىتى، بىر پىكىر قىلىش جەريانىدا، ئوي ــ پىكىرنىڭ بىردەك بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ. يەنى بىر ئۇقۇم بەلگىلەنگەن بىردەك مەزمۇننى ساقلىشى لازىم. ئۇنى خالىغانچە ئۆزگەرتىشكە بولمايدۇ. بۇ تەپەككۇر قىلىشنىڭ ئەڭ تۈپكى تەلىپى. بىر ھۆكۈم، بىر ئىسپات ئېلىپ بېرىلغان تېما ئوخشاشلا بىردەكلىككە ئىگە بولۇشى لازىم. ئوتتۇرا يولد... |
زىددىيەتسىز قانۇنىيەن (ياكىي زىسددىيەتىسىز بولىۇش قانۇنىيىتى) دېگىنىمىز ـــ پىكىر قىلىىش جـەريــانىدا ئەينى بىر شەرن ئاستىدا، ئەيىنى بىر ئوبيېىكىت توغرىسىدا بىر ــ بىرىنگە قارىمۇ قارشى ھەم زىت پىكىردە بولماسلىقىنى تەكىتا 159بولۇش قانۇنىيىتى) دەپ ئاتىلىدۇ. | زىددىيەتسىز قانۇنىيەت (ياكى زىددىيەتسىز بولۇش قانۇنىيىتى) دېگىنىمىز ـــ پىكىر قىلىش جەريانىدا ئەينى بىر شەرت ئاستىدا، ئەينى بىر ئوبيېكت توغرىسىدا بىر ــ بىرىگە قارىمۇ قارشى ھەم زىت پىكىردە بولماسلىقىنى تەكىتلىگەن بولۇش قانۇنىيىتى دەپ ئاتىلىدۇ. |
زىددىيەتسىز قانۇنىيەن ئوخىشاش بىس پىسكىر قىلىىش جەريانىدا ئوخشاش بىر جەھەتىتىن، ئوخىشاش بىر شەيلئىگە قارىتا، ئۇنى «مۇنداق» دەپ مۇئەييەنلەشتۈرۈپ، يەنە ئۇنى «ئۇنداق» دەپ مۇئەييەنلەشتۈرمەسلىنكنى ياكنى ئۇنىتى «مۇنىداق» دەپ مۇڭەييەنلەشتۈرۈپ، يەنە ئۇنىڭ «مۇنداق» ئىكەنلىكىنى ئىنكار قىلماسلىقنى تەلەن قىلىدۇ. | زىددىيەتسىز قانۇنىيەت ئوخشاش بىر پىكىر قىلىش جەريانىدا ئوخشاش بىر جەھەتتىن، ئوخشاش بىر شەيئىگە قارىتا، ئۇنى «مۇنداق» دەپ مۇئەييەنلەشتۈرۈپ، يەنە ئۇنى «ئۇنداق» دەپ مۇئەييەنلەشتۈرمەسلىكنى ياكى ئۇنى «مۇنداق» دەپ مۇئەييەنلەشتۈرۈپ، يەنە ئۇنىڭ «مۇنداق» ئىكەنلىكىنى ئىنكار قىلماسلىقنى تەلەپ قىلىدۇ. |
ئوخشاش بىر پىكىر يۇرگۇزۇش جەريانىدا، ئوخشاش بىر شەيئىي ئۈستىدىن قىلىنغان ئىككى ھۆكۈم، مەيـلى ئۇلار بىر ــ بىرىگە زىت بولسۇن ياكى بىر - بىرىگە قارشى بولسۇن، بىز ئۇلارنى ئوخشاشلا بىر ۋاقىتتا مۇئەييەنلەشتۇرسەك، زىددىيەتسىز قانۇنىيەتكە خىلاپلىق قىلغان بولىمىز. زىددىسيەتسىز قىانۇنىد يەتنىڭ فورمۇلىسى مۇنىداق: «ئا» دېيگىنىسمى... | ئوخشاش بىر پىكىر يۈرگۈزۈش جەريانىدا، ئوخشاش بىر شەيئى ئۈستىدىن قىلىنغان ئىككى ھۆكۈم، مەيلى ئۇلار بىر ــ بىرىگە زىت بولسۇن ياكى بىر ــ بىرىگە قارشى بولسۇن، بىز ئۇلارنى ئوخشاشلا بىر ۋاقىتتا مۇئەييەنلەشتۇرسەك، زىددىيەتسىز قانۇنىيەتكە خىلاپلىق قىلغان بولىمىز. زىددىيەتسىز قانۇنىيەت نىڭ فورمۇلىسى مۇنداق: «ئا» دېگىنىمىز «ئا» ... |
زىددىيەتسىز قانۇنىيەن بىرلىك قانۇنىيىتىگە ئوخشاشلا، ئوخشاش بىر ۋاقىت، ئوخشاش بىر شىەرت-شارائىت ئاستىدا تەپەككۇر قىلىشقا قويۇلغان تەلەپ. ئەگەر ۋاقىت، شەرت ــ شارائىت ئۆزگىرىپ كەتسە، ئويلىنىش نۇقتىسىمۇ ئوخشىمايدۇ. چىقىرىلغان ھۆكۈممۇ ئوخشىمايىدۇ ھىمم بۇ خىىل ئوخشىىماسلىقىقا يىول قويۇلىدۇ. بۇنداق قىلغاندا زىددىيەتسىز قانۇن... | زىددىيەتسىز قانۇنىيەتى بىرلىك قانۇنىيىتىگە ئوخشاشلا، ئوخشاش بىر ۋاقىت، ئوخشاش بىر شەرت-شارائىت ئاستىدا تەپەككۇر قىلىشقا قويۇلغان تەلەپ. ئەگەر ۋاقىت، شەرت ــ شارائىت ئۆزگىرىپ كەتسە، ئويلىنىش نۇقتىسىمۇ ئوخشىمايدۇ. چىقىرىلغان ھۆكۈممۇ ئوخشىمايدۇ ھەم بۇ خىل ئوخشىماسلىققا يول قويۇلىدۇ. بۇنداق قىلغاندا زىددىيەتسىز قانۇنىيەتكە... |
جەريانىدا، ئوخشاش بىر شەيئىگە قارىتا يۇرگۇزۇلگەن پىكىر-نىڭ باشتىن ــ ئاخىر بىرلىككە ئىگە بولۇشنى، بىر ــ بىسرىگە زىت بولۇپ قالماسلىقنى تەلەپ قىلىدۇ. ئەمما بۇ ھەرقانداق بىر شەيئىنىڭ ئۆزىدە زىددىيەت بولۇشى بىلەن ئوخىشىمايد دىغان باشقا ئىش بولۇپ، بۇ ئىككىسسىنى ئارىلاشتۇرۇۋېتىنشكىە بولما يىدۇ. Ever the religiously educatio... | جەريانىدا، ئوخشاش بىر شەيئىگە قارىتا يۈرگۈزۈلگەن پىكىرنىڭ باشتىن ــ ئاخىر بىرلىككە ئىگە بولۇشنى، بىر ــ بىرىگە زىت بولۇپ قالماسلىقنى تەلەپ قىلىدۇ. ئەمما بۇ ھەرقانداق بىر شەيئىنىڭ ئۆزىدە زىددىيەت بولۇشى بىلەن ئوخشىمايدىغان باشقا ئىش بولۇپ، بۇ ئىككىسىنى ئارىلاشتۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ. |
ئۇچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى (ياكى ئۇچىنچىسى يوق قانۇنىيىتى) دېگىنىمىز ــ مۇئەييەن بىر پىكىر قىلىش شارائىتى ئاستىدا بىر \_ بىرىگە زىست يىسكىرنىمڭ بىرىنىىڭ جمەزمەن توغرا، بىرىنىڭ جەزمەن خاتا ئىكەنلىكى، ئۈچىنچى بىر خىل ئەھۋالنىڭ ئەسلا مۇمكىن بولمايدىغانلىقىىنى تەكىتىلەيدىغان قانۇنىيەت ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى دەپ ئ... | ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى (ياكى ئۈچىنچىسى يوق قانۇنىيىتى) دېگىنىمىز ــ مۇئەييەن بىر پىكىر قىلىش شارائىتى ئاستىدا بىر ــ بىرىگە زىت پىكىرنىڭ بىرىنىڭ جەزمەن توغرا، بىرىنىڭ جەزمەن خاتا ئىكەنلىكى، ئۈچىنچى بىر خىل ئەھۋالنىڭ ئەسلا مۇمكىن بولمايدىغانلىقىنى تەكىتلەيدىغان قانۇنىيەت ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتى دەپ ئاتىلىدۇ... |
ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتىلنىڭ تەللىپى بويىلچە ئالغاندا، راست بىلەن يالغان، توغرا بىلەن خاتا ئوتتۇرىسىدا ھەر ئىككىسىنى ئىنكار قىلىشقا بولمايدۇ. بىر ــ بىرىگە زىنت ئىككى ھۆكۈمگە قارىتا، بۇ بولمىسا ئۇ دەپ ئېنىسق تالىلاش كېرەكى يىكىرىمڭ ئېنىقلىقىنى ساقىلاش كىېرەك. نا ئېمنىق، ئىككى قىرلىق بولۇشقا قىلىچــە يــول قويۇلماي... | ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتىنىڭ تەلىپى بويىچە ئالغاندا، راست بىلەن يالغان، توغرا بىلەن خاتا ئوتتۇرىسىدا ھەر ئىككىسىنى ئىنكار قىلىشقا بولمايدۇ. بىر ــ بىرىگە زىت ئىككى ھۆكۈمگە قارىتا، بۇ بولمىسا ئۇ دەپ ئېنىق تاللاش كېرەك، پىكىرنىڭ ئېنىقلىقىنى ساقلاش كېرەك. نا ئېنىق، ئىككى قىرلىق بولۇشقا ھېچقانداق يول قويۇلمايدۇ. ئۈچىنچ... |
ئۇچمىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتىلنى پەقەت زىسددىيەت مۇناسىۋىتى بولغان ھۆكۈملەرگە قوللىنىــشقا مۇۋاپــىق. يــەنى بىر \_ بىرىگە زىت ھۆكۈم بولغاندىلا، ئاندىس ئىككىسىنىىڭ بىرىنى توغرا دېگىلى بولىىدۇ. «ئوقىۇغۇچىي» ۋە «ئوقۇغىۇچى ئەمەس» دېگەن بۇ بىر جۇپ زىت ھۆكۈمنىڭ ئىچىدە چوقۇم بىر ھۆكۈم راست (توغرا) بولىدۇ، ھەر ئىككىلىسى يالغ... | ئۈچىنچىسى مۇستەسنا قانۇنىيىتىنى پەقەت زىددىيەت مۇناسىۋىتى بولغان ھۆكۈملەرگە قوللىنىشقا مۇۋاپىق. يەنى بىر ــ بىرىگە زىت ھۆكۈم بولغاندىلا، ئاندىن ئىككىسىنىڭ بىرىنى توغرا دەگىلى بولىدۇ. «ئوقۇغۇچى» ۋە «ئوقۇغۇچى ئەمەس» دېگەن بۇ بىر جۇپ زىت ھۆكۈمنىڭ ئىچىدە چوقۇم بىر ھۆكۈم راست (توغرا) بولىدۇ، ھەر ئىككىلىسى يالغان بولۇشى مۇمك... |
√ «بەخت تىلەش» ھېكايىسى ھەققىدە | «بەخت تىلەش» ھېكايىسى ھەققىدە |
1. «بەخت تىلەش» ھېكايىسىدە قانىداق ئىلدىيە ئالغا سۇرۇلگەن؟ 2. شياڭلىن ھەدە قانىداق ئوبراز؟ نېمە ئۇچىۇن ئۇنىڭ ھاياتى پاجىئە بىلەن ئاياغلىشىدۇ؟ 3. ھېكايىلىدە نېمە ئۈچۈن بەخت تىلەش مەنزىرىسى ئىچىدە شياڭلىن ھىەدىنىىڭ چەكسىز ئەلەم بىلەن ئالەمىدىن ئۆتىكەنامىكى يىېزىلغان ۋە ھېكايىگە دېمخت تىلەش، دەپ ماۋزۇ قويۇلغان؟ 4. ھېكايىد... | 1. «بەخت تىلەش» ھېكايىسىدە قانداق ئىدىيە ئالغا سۇرۇلغان؟ 2. شياڭلىن ھەدە قانداق ئوبراز؟ نېمە ئۈچۈن ئۇنىڭ ھاياتى پاجىئە بىلەن ئاياغلىشىدۇ؟ 3. ھېكايىدە نېمە ئۈچۈن بەخت تىلەش مەنزىرىسى ئىچىدە شياڭلىن ھەدىنىڭ چەكسىز ئەلەم بىلەن ئايرىلىشى يېزىلغان ۋە ھېكايىگە «بەخت تىلەش» دەپ ماۋزۇ قويۇلغان؟ 4. ھېكايىدە شياڭلىن ھەدىنىڭ ئوبر... |
1. لۇشۇننىڭ (1881 ــ 1936) «بەخت تىلەش» ناملىق بۇ ھېكايىسى 1924 - يىلىي يېزىلىغان. ھېسكايە تەنىقىدىي رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 1 -، 3 - شەخىس تىلىدا، چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. | 1. لۇشۇننىڭ (1881 ــ 1936) «بەخت تىلەش» ناملىق بۇ ھېكايىسى 1924-يىلى يېزىلغان. ھېكايە تەنقىدىي رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 1-، 3-شەخىس تىلىدا، چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. |
ئايتور ھېكايىدە سىباسىي ھاكىمىيەت، ئۇرۇقىداشلىق ھاكىمىيىتى، ئىلاھىي ھاكىمىيەن ۋە ئەرلىەر ھـاكىمىيىتندىن ئىبارەت «تۆت چوڭ كىشەن» نىڭ زۇلمى بىلەن، ھاياتى پاجىئە بىلەن ئاياغلاشقان شياڭلىن ھەدىنىڭ ئازابلىق كەچۇرمىشلىرىنى تەسۋىر لەش ئارقىلىق، فېئودال ــ پومېشچىكلار سىنىپىنماڭ ئەمگەكچى خەلقنى دەھشەتلىك ئەزگەن ۋە قىۇل قىملغان... | ئاپتور ھېكايىدە سىياسىي ھاكىمىيەت، ئۇرۇقداشلىق ھاكىمىيىتى، ئىلاھىي ھاكىمىيەت ۋە ئەرلەر ھاكىمىيىتىدىن ئىبارەت «تۆت چوڭ كىشەن»نىڭ زۇلمى بىلەن، ھاياتى پاجىئە بىلەن ئاياغلاشقان شياڭلىن ھەدىنىڭ ئازابلىق كەچۈرمىشلىرىنى تەسۋىرلەش ئارقىلىق، فېئودال ــ پومېشچىكلار سىنىپىنىڭ ئەمگەكچى خەلقنى دەھشەتلىك ئەزگەن ۋە قۇل قىلغانلىقى، فې... |
2. شياڭلىن ھەدە ــ ئەمگەكچان، ئاق كۆڭۈل، ئۆز بەختى ئۇچۇن جان پىىدالىق بىلەن ئىشىلەش، ئۆزىلگە تېڭىلغان تەقدىرىگە قارىتا كۈچلۈك قارشىلىق كۆرسىتىش روھى يېرىم مۇستىەمىلىكىە، يېرىم فېئودالىلىق كىونا جۇڭگودىكى دتۇن چوڭ كىشەن، نىڭ دەھشەتىلىك زۇلىمى تۈپەيـامدىــن نابۇت قىلىنغان، جىسمانىي، روھىي جەھەتتىن زىيانكەشلىككە ئۇچرىد خا... | 2. شياڭلىن ھەدە ــ ئەمگەكچان، ئاق كۆڭۈل، ئۆز بەختى ئۈچۈن جان پىدالىق بىلەن ئىشلەيدىغان، ئۆزىگە تەڭىلغان تەقدىرىگە قارىتا كۈچلۈك قارشىلىق كۆرسىتىش روھى يېرىم مۇستەملىكە، يېرىم فېئوداللىق كونا جۇڭگودىكى «تۆت چوڭ كىشەن»نىڭ دەھشەتلىك زۇلمى تۈپەيلىدىن نابۇت قىلىنغان، جىسمانىي، روھىي جەھەتتىن زىيانكەشلىككە ئۇچرىغان، سان-سانا... |
ئەنە شۇ قاتىمۇقات كىشەننىڭ زۇلمى تۈپەيلىىدىن تاۋار مال ئورنىدا سېتىۋېتىلىدۇ. ئىككى يولدىيشى ۋاقىتىسىز ئۆلۈپ كېتىدۇ، ئوغلىنى بۆرە يەپ كېتىىدۇ (بۇ كۆرۈنۈشىتە تەبىئىەت ھادىسىسىدەك قىلسىسۇ. ئەمەلىيەتتە ئەينى دەۋردىكى ئەمگەكچى خەلق ھاياتىنىڭ مۇقەررەر نىەتىنجىسىندۇر). پىۇتۇن كۇچ ب قۇۋۋىتىنى فېئودالىزمنىڭ ۋەكىلى لۇسى بەگ ئائى... | ئەنە شۇ «تۆت چوڭ كىشەن»نىڭ زۇلمى تۈپەيلىدىن تاۋار مال ئورنىدا سېتىۋېتىلىدۇ. ئىككى يولداشى ۋاقىتسىز ئۆلۈپ كېتىدۇ، ئوغلىنى بۆرە يەپ كېتىدۇ (بۇ كۆرۈنۈشتە تەبىئەت ھادىسىسىدەك قىلسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئەينى دەۋردىكى ئەمگەكچى خەلق ھاياتىنىڭ مۇقەررەر نەتىجىسىدۇر). پۈتۈن كۈچ بىلەن قۇۋۋىتىنى فېئودالىزمنىڭ ۋەكىلى لۇسى بەگ ئائىلىسىگە... |
3. **مېكايىدە بەخت تىلەش مىەنزىرىسىنىنىڭ تەپىسىلىي** سۇرەتلىنىشى ۋە ھېكايىگە دېەخت تىلەش» دەپ ھاۋزۇ قويۇلۇشى چوڭقۇر مەنىگە ئىگە. «بەخت تىلەش» كونا جەمئىيەتتىكى بىر خىل خۇراپىي ئادەت بولۇپ، بۇ ماھىيەن جەھەتتە فېئودال ھۆكۈمران سىنىپلارنىڭ ئەمگەكىچى خەلقىنى بىىخۇدلاشتۇرۇپ. ئۆزلىرىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ساقىلاپ قىېلىشتىىكى بىس... | 3. ھېكايىدە بەخت تىلەش مەنزىرىسىنىڭ تەپسىلىي سۇرەتلىنىشى ۋە ھېكايىگە «بەخت تىلەش» دەپ ماۋزۇ قويۇلۇشى چوڭقۇر مەنىگە ئىگە. «بەخت تىلەش» كونا جەمئىيەتتىكى بىر خىل خۇراپىي ئادەت بولۇپ، بۇ ماھىيەت جەھەتتە فېئودال ھۆكۈمران سىنىپلارنىڭ ئەمگەكچى خەلقىنى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۆزلىرىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ساقلاپ قېلىشتىكى بىر خىل رەزىل ۋا... |
4. ھېكايىدە سۇژىتنىڭ راۋاجىغا بىرلەشتۇرۇلۇپ شياڭلىن ھەدىنىڭ تۇرمۇشىدىكى ئوخشاش بولمىغان ئۈچ مـەزگىلـىدىكى تاشقى قىياپىتىي، بولۇپمۇ كىۋزى نۇقتىسلىق تىمسۋىرلەنگەن بولۇن، بۇ تاشقى قىياپەتتىكى، كۆزىدىكى ئۆزگىرىش ئارقىلىق ئۇنىڭ خاراكتېرى، ئېچىنىشلىق سەرگىۇزەشىتىلىرى ۋە روھىمى ھالىتىدىكى ئۆزگىرىشلەرنى ئەكس ئەتتۇرۇپ، پېرسوناژ... | 4. ھېكايىدە سۈژىتنىڭ راۋاجىغا بىرلەشتۈرۈلۈپ شياڭلىن ھەدىنىڭ تۇرمۇشىدىكى ئوخشاش بولمىغان ئۈچ مەزگىلىدىكى تاشقى قىياپىتى، بولۇپمۇ كۆزىنىڭ ئۆزگىرىشى تەسۋىرلەنگەن بولۇپ، بۇ تاشقى قىياپەتتىكى، كۆزىدىكى ئۆزگىرىش ئارقىلىق ئۇنىڭ خاراكتېرى، ئېچىنىشلىق سەرگۈزەشتىلىرى ۋە روھىي ھالىتىدىكى ئۆزگىرىشلەرنى ئەكس ئەتتۈرۈپ، پېرسوناژ ئوبر... |
5. ھېكايىدە لۇسى بەگنىىڭ كىتابخانىسىدىكى نەرسىلەر تەيسىلىي سۇرەتلىنىش ئارقىلىق، ئۇنىيىڭ فېئوداللىق قائىدە \_ تېززۇمىلىەرنىسىڭ، فېئىودالىلىق ئەخىلاقىنىىڭ جاھىدل قوغدىغۇچىسى، سادىق مۇرىتى ئىكەنلىىكى گەۋدىلەندۇرۇلگەن. لۇسى بەگنىڭ سۆزى ئارقىلىق ئۇنىڭ ھەرقانىداق يېڭىلىىققا، ئىلغارلىققا چىش بەتىرنىقى بىلەن قارشى تۇرىدىغان، ق... | 5. ھېكايىدە لۇسى بەگنىڭ كىتابخانىسىدىكى نەرسىلەر تەپسىلىي سۇرەتلىنىش ئارقىلىق، ئۇنىڭ فېئوداللىق قائىدە-تۈزۈملىرىنىڭ، فېئوداللىق ئەخلاقىنىڭ جاھىل قوغدىغۇچىسى، سادىق مۇرىتى ئىكەنلىكى گەۋدىلەندۈرۈلگەن. لۇسى بەگنىڭ سۆزى ئارقىلىق ئۇنىڭ ھەرقانداق يېڭىلىققا، ئىلغارلىققا چىش بەتىرنىقى بىلەن قارشى تۇرىدىغان، قارىماققا سەلىق-سىي... |
6. ھېكايە ۋەقەلىكى چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا ئورۇنسلاشا تۇرۇلغان. بۇ ئارقىلىىق ئالىدى بىلىەن شياڭىلىن ھىەدىنىلڭ وبەخت تىلەش، سادالىرى ئىچىدە ئۆلۈپ كەتكەنلىكى يېزىلىپ، كۇچلۇك سېلىشتۇرما پەيىدا قىلغان. ئەسەرنىيىلڭ تراگېدىيىلىك كەيپىياتىنى كۈچەيتىپ، كىتابىخانىلارنىي شياڭلىس ھەدىنىڭ لىكنىڭ راۋاجى ئۇچۇن يىپ ئۇچى ھازىرلىغان، ئا... | 6. ھېكايە ۋەقەلىكى چېكىنمە بايان ئۇسۇلىدا ئورۇنلاشتۇرۇلغان. بۇ ئارقىلىق ئالدى بىلەن شياڭلىن ھەدىنىڭ «بەخت تىلەش» سادالىرى ئىچىدە ئۆلۈپ كەتكەنلىكى يېزىلىپ، كۈچلۈك سېلىشتۇرما پەيدا قىلغان. ئەسەرنىڭ تراگېدىيىلىك كەيپىياتىنى كۈچەيتىپ، كىتابخانلارنى شياڭلىن ھەدىنىڭ پاجىئەلىك تەقدىرىنىڭ راۋاجى ئۈچۈن يىپ ئۇچى ھازىرلىغان، ئاند... |
7. «شۇنداق قىلىپ شياڭلىن مەدىنىڭ ئۆملۈر سىەرگۈ-زەشتىسىگە دائىر ئۆزۈم ئاڭلىغان ياكى كۆرگەن ئايرىم ۋەقەلەر ئومۇمىي بىر كارتىنا بولۇپ، كۆز ئالدىغا كېلىشكە باشلىدى.» دېگەن بۇ بىر ئابزاس ھېكايىنىڭ ئالىدىنقى بۆلىكى بىلەن كېيىنكى بۆلىكىمنى باغا(يدىغان ئۆتكۈنچىي ئابزاس بولۇپ، ئاپتور باشتىلا كىتابخانلارغا تەنتەنە ئىچىدە پاجىئەن... | 7. «شۇنداق قىلىپ شياڭلىن ھەدىنىڭ ئۆمۈر سەرگۈزەشتىسىگە دائىر ئۆزۈم ئاڭلىغان ياكى كۆرگەن ئايرىم ۋەقەلەر ئومۇمىي بىر كارتىنا بولۇپ كۆز ئالدىمغا كېلىشكە باشلىدى» دېگەن بۇ ئابزاس ھېكايىنىڭ ئالدىنقى بۆلىكى بىلەن كېيىنكى بۆلىكىنى باغلايدىغان ئۆتكۈنچى ئابزاس بولۇپ، ئاپتور باشتىلا كىتابخانلارغا تەنتەنە ئىچىدە پاجىئەنى، داغدۇغا ... |
«نېلۇپە, كۆلى» ھېكايىسى ھەققىدە | «نېلۇپەر كۆلى» ھېكايىسى ھەققىدە |
دنبلۇپەر كۆلى» ناملىق تېكىستتە قىزدل ئارمىيە جەڭچىد لمىرىنىڭ باتۇرلۇق بىلىەن كىۇرەش قىيلىش روھىي قىانىداق ئىپادىلەنگەن؟ ياش ئەمگەكچى ئاياللار قــانداق قىــلىپ باتۇر جەڭچىلەر بولۇپ يېتىشىپ چىقتى؟ ئاخىرقى ئابزاسىتا نېمىلەر يېزىلغان؟ بۇ ئابزاس نېمىشىقا يېزىلغىان؟ ئۇنىمىڭ زۆرۈرىميىتىنى نېسە؟ | «نېلۇپەر كۆلى» ناملىق تېكىستتە قىزىل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ باتۇرلۇق بىلەن كۈرەش قىلىش روھى قانداق ئىپادىلەنگەن؟ ياش ئەمگەكچى ئاياللار قانداق قىلىپ باتۇر جەڭچىلەر بولۇپ يېتىشىپ چىقتى؟ ئاخىرقى ئابزاستا نېمىلەر يېزىلغان؟ بۇ ئابزاس نېمىشقا يېزىلغان؟ ئۇنىڭ زۆرۈرىيىتى نېمە؟ |
سۇن لى (1913 ــ) نىلڭ «نېلۇپەر كىۆلى» ناملىق بۇ ھېكايىسى رېئالىزمىلىق ئىنجادىيىەت ئۇسۇلىندا، 3 - شەخس تىلىدا، تەرتىپلىك پايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. ھېكايىدە قىزىل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ باتىۇرلىۇق بىللەن كىۇرەش قىلىش روھىي \_\_ ئۇلارنىڭ شەخسىي مەنپەئەتىتىن كوللېكتىپ مەنپە-ئەتىنى ئۇستۇن بىلىدىغان، بىر ئائىلىنىڭ بەخىت ــ سائا... | سۇن لى (1913 ــ) نىڭ «نېلۇپەر كۆلى» ناملىق بۇ ھېكايىسى رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 3 - شەخس تىلىدا، تەرتىپلىك بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. ھېكايىدە قىزىل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ باتۇرلۇق بىلەن كۈرەش قىلىش روھى —— ئۇلارنىڭ شەخسىي مەنپەئەتىدىن كوللېكتىپ مەنپەئەتىنى ئۇستۇن بىلىدىغان، بىر ئائىلىنىڭ بەخت - سائادىتى بىر پۈتۈن د... |
ياش ئەمگەكچى ئاياللار ئەسلىدە ئاددىي ئائىلە ئاياللىرى بولۇپ، ئۇلارنىڭ باتۇر جەڭچىلەر بولۇپ يېتىشىپ چىقشىدىكى سەۋەب: بىر تەرەپتىن ئۆز ئائىلىلىرىيدىن يېتىشىپ چىققان قىزدل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ باتۇرلۇقى ئۇلارغا ئىلغام بەردى؛ يەنە بىر تەرەپتىن ئەينىي دەۋرەبىكى ئىجتىمائىي شارائىت شۇنى تەلەي قىلاتتى. شۇڭا ئۆلار كۈرەش جەريانى... | ياش ئەمگەكچى ئاياللار ئەسلىدە ئاددىي ئائىلە ئاياللىرى بولۇپ، ئۇلارنىڭ باتۇر جەڭچىلەر بولۇپ يېتىشىپ چىقىشىدىكى سەۋەب: بىر تەرەپتىن ئۆز ئائىلىلىرىدىن يېتىشىپ چىققان قىزىل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ باتۇرلۇقى ئۇلارغا ئىلھام بەردى؛ يەنە بىر تەرەپتىن ئەينىي دەۋرىدىكى ئىجتىمائىي شارائىت شۇنى تەلەپ قىلاتتى. شۇڭا ئۇلار كۈرەش جەريانى... |
ھېكايىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئابزاسىىدا ئەسىلىدىكىي ئائىلە ئاياللىرىنىڭ دۈشمەنلەر بىلەن جەڭ قىملالايدىغان قەھرىمان جەڭچىلەردىن بولۇپ يېتىشىپ چىققانلىقى يېزىلىغان بولىۇپ، بىۇ ئابىزاسىتا ئاپىتور تىولىمۇ ئىىخىچام قىلىىپ قىمزىىل ئارمىميە جەڭچىلىرىنسىڭ ئايساللىىرىنمىڭ ئائىسلە ئىشلىرىغىلا ئەمەس، بەلىكى جىەڭ قىملىشقىىمۇ ماھىىر خىارا... | ھېكايىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئابزاسىدا ئەسلىدىكى ئائىلە ئاياللىرىنىڭ دۈشمەنلەر بىلەن جەڭ قىلالايدىغان قەھرىمان جەڭچىلىردىن بولۇپ يېتىشىپ چىققانلىقى يېزىلغان بولۇپ، بۇ ئابزاستا ئاپتور تولىمۇ ئىخچام قىلىپ قىزىل ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ ئايالىنىڭ ئائىلە ئىشلىرىغىلا ئەمەس، بەلكى جەڭ قىلىشقىمۇ ماھىر خاراكتېرىنى، ھەقىقىي جەڭچىلىردىن بو... |
«كىشلەر» ھېكايىسى ھەققىدە «كىشىلەر» ھېكايىسىدە قىانسداق ئېجتىمائىي رېئالسلىق ئەكس ئەتىتۇرۇلگەن؟ ھېكايىنىڭ ئىدىسىنۇى مىەزمۇنىي ئېمە؟ ھېكايە تىمشۇىرلەنىگەن ئاساسلىق پېرسونياژلار كىملىمر؟ بۇلار قبانداق كېشىلەرنىڭ تىيلىرى؟ | «كىشىلەر» ھېكايىسى ھەققىدە «كىشىلەر» ھېكايىسىدە قانداق ئىجتىمائىي رېئاللىق ئەكس ئەتتۈرۈلگەن؟ ھېكايىنىڭ ئىدىيىلىق مەزمۇنى نېمە؟ ھېكايە تىمسالىنىغان ئاساسلىق پېرسوناژلار كىملەر؟ بۇلار قانداق كىشىلەرنىڭ تىپلىرى؟ |
قاھار جېلىل (1943 ــ 1994) نىڭ «كىمىشىملىەر» (1983) ناملىق بۇ ھېكسايىسى سوتسىيالىستىك رېسئىمالىزملىق ئىجادىيەن ئۇسۇلىدا، 1 - ، 3 - شەخس تىلىدا، چىبكىنمـە بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. | قاھار جېلىل (1943 ــ 1994) نىڭ «كىشىلەر» (1983) ناملىق بۇ ھېكايىسى سوتسىيالىستىك رېئالىزملىق ئىجادىيەت ئۇسۇلىدا، 1 - ، 3 - شەخس تىلىدا، چىمكىنمە بايان ئۇسۇلىدا يېزىلغان. |
م<sub>ې</sub>كــايىدە ئاتــالمىش «مــەدەنىيــەن زور ئىنىقىلابى» ۋە ئىنىتايىن «سول» لۇشيىەتىنىڭ دۆلىەت ۋە خىەلىققىە ئېغىر بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلگەنلىكى، جۈمىلىدىن كىشىلسەرنىڭ نورمـال مۇنـاسىۋىتىگە، تۇرمۇشىغا بۇزغۇنچىلىق قىلـغانـىلىقى، ئاشۇ مالىمانچىلىق يىللاردا سولچىل خـاھىشقـا ئىگــە. ئىكــكى يۇزلىمىچى ئادەمىلەرنىڭ... | ھېكايىدە ئاتالمىش «مەدەنىيەت زور ئىنقىلابى» ۋە ئۇنىڭ «سول» لۇشىلىقىنىڭ دۆلەت ۋە خەلققە ئېغىر بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلگەنلىكى، جۈملىدىن كىشىلەرنىڭ نورمال مۇناسىۋىتىگە، تۇرمۇشىغا بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقى، ئاشۇ مالائىتچان يىللاردا سولچىل خاھىشقا ئىگە ئىككى يۈزلىمىچى ئادەملەرنىڭ بۇ تەتۈر قۇيۇنىدا باش كۆتۈرۈپ ياخشى نىيەتلىك... |
ھېكايىدە تەسۋىرلىەنسگىەن ئاساسلىق پېرسونىاژلار رېھىم ئاكا، يۇنۇستىن ئىبارەت. | ھېكايىدە تەسۋىرلەنگەن ئاساسلىق پېرسوناژلار رېھىم ئاكا، يۇنۇستىن ئىبارەت. |
رېھىم ئاكا ـــ ئەمگەكچان. ئەپۇچان. ئېغىر ــ بېسىق. ھەر-قانىداق مەسىلىگىە ئەتراپىلىق قىلرايىدىىغان، ئۇۋالىچىلىقىقا يولۇقىقانىدا ئۆزىنى تاشلىۋەتمەيدىخان. «سول» لۇشيەنىگە خاتىمە بېرىلگەندىن كېيىن ئامىمىنى يېتەكلەن ھالال مېھنىمت بىلەن بېيىش يولىدا تەر ئاقـقۇزۇۋاتقان پـەزىلەتــلىك ئۇيغۇر دىھقانىلىرىنىڭ تىيى. | رېھىم ئاكا ـــ ئەمگەكچان. ئەپۇچان. ئېغىر – بېسىق. ھەرقانداق مەسىلىگە ئەتراپلىق قارايدىغان، ئاۋالچىلىققا يولۇققاندا ئۆزىنى تاشلىۋەتمەيدىغان. «سول» لۇشىلىقىگە خاتىمە بېرىلگەندىن كېيىن ئامنى يېتەكلەپ ھالال مېھنەت بىلەن بېيىش يولىدا تەر ئاققۇزۇۋاتقان پەزىلەتلىك ئۇيغۇر دىھقانلىرىنىڭ تىپى. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.