legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
24
18.04.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, BioCrucesen egoitza izan behar zuen eraikin berriaren geroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Arrazoi duzu, Corrales andrea, azoka-jarduera murriztu egin da, horretara bultzatzen duten teknologia- eta komunikazio-arrazoiak daudelako. Baina horrek ez du zerikusirik BECen beste jarduera batzuk ere egitearekin (horretarako du hain tamaina handia); esaterako, kirol-jarduerak, ikuskizunak… Ez du zerikusirik aurreikuspen-faltarekin eta ez du zerikusirik kapitala amortizatzen laguntzeko San Mamesko partzelan aurreikusitako lurren justifikazioarekin… Ez du zerikusirik gastu korrontearekin. Lur horiek ez dituzte estaltzen kredituak amortizatzeko premia guztiak… bazirelako beste faktore batzuk ere, zuk bazenekienak gehitu egin behar zirela; besteak beste, sozietate batek izan behar zituen baina izan ez dituen mozkinak (galerak izan dira). Gainera, aurreikusitako moduan amortizatu ezin izateaz gain, defizita estali behar da. Eta lur horiek kapitala amortizatzeko soilik ziren, baina ez du zerikusirik… Zuek hori esaten jarrai ez dezazuen esan dut, joan zen ostiralean sailburu andreak hemen egindako interpelazioan ere esan baitzuen, lur horiek BECen defizitaren erantzuleak direla esaten jarrai ez dezazuen. Ez, ez, ez! Hori kapitala amortizatzeko da. Eta instituzioek lur horiek jartzen badituzte leku batean, kapitala jarriko dute beste aldetik. Ustiapen-gastuak negatiboak izatea da garrantzitsuena, hau da, sistematikoki galtzen dela dirua. Hori da garrantzitsua, eta hori ari da gertatzen. Adibidez, 2009an, aurreko legegintzaldiko lehen urtean, BECek 7,8 milioiko galerak zituela jakin genuen. Horrek alarma piztu zuen eta Unda jaunak, Industriako sailburuak, behin eta berriz aldarrikatu zuen arazoari aurre egiteko. Baina 2011n berdin jarraitzen zuen, 5,8 milioi euroko galerekin. 5,8 milioi euro, ezer egin gabe. Horregatik esaten dut arazoa –eta kasu honetan, Damborenea jaunak azaldu duen ideia errepikatuko dut– azpiegitura handiegia izatea dela. Eta ezin da esan inork ez zekiela; izan ere, ezin gara azoketara soilik mugatu. BECi buruz erabakitzeko ahalmena duten arduradunek berek erabaki zuten iaz Euskalduna handitzea (2.000 metro karratu ikuskizunetarako, BECen jarduera bererako) edo Miribillako Kirol Jauregia egitea. Arduradun berek, alderdi politiko berak. Zer dira, 18.000 metro karratu? Kirol-ikuskizunetarako, BECi lehia egiteko. Euzko Alderdi Jeltzaleak ezin al ditu planifikatu azpiegiturak BEC eragiten ari den galerak kontuan hartuta, gutxienez bideragarri egiteko? Elkarrekin lehian diren azpiegiturak sortzen jarraitzen dute eremu geografiko berean eta, gainera, ikaragarriak dira eta herrialdeari eragiten diote. Eta hori Durangoko Landako edo Alondegiaren 1.000 metro karratuak kontuan izan gabe. Hortaz, mesedez, nik horregatik eskatzen nuen nire legez besteko proposamenean ere, eta exijitu dut hala egiteko erdibidekoan ere, hona ager daitezela, aditzera emateko zer egingo den, etorkizunera begiratuz (jakina, azalpen politikoak eman behar direlako, diru publiko asko delako), arduradunak ager daitezela, alegia. Azken etapa luzeko Administrazio Kontseiluko lehendakaria Bilbao jauna izan da. Gertatutakoaren erantzulea bera da. Eta orain Eusko Jaurlaritzako Garapen Ekonomikoko sailburuak hartu du erantzukizun hori. Nahiago nuke arrakasta izango balu. Plana sinesgarria bada lagundu egingo diogu, eta adi egongo gara plana nola gauzatzen den eta plana zein den jakiteko. Eta, amaitzeko, esango dizut, azoka-jarduerak behera egin badu ere, Euskadin arrakasta lortutako adibide bat emango dizudala. Ficoba, Euskal Kostaldeko Nazioarteko Erakustazoka, Irunen egiten den azoka. Azoka-jarduerak behera egin du baina Ficobak irabaziak izan ditu azken hiru urte hauetan. Ia bera bakarrik finantzatu zen, baina gauzak ondo neurtuta. Sortu zenean, 4 milioi euro soilik lortu zituen Europar Batasunean eta 2 milioi Gipuzkoako Foru Aldundian, eta ahalegindu egin zelako. Foru Aldundiak hortxe utzi zuen eta ez zuen beste ezer jakin nahi izan. Orain udala haren kontura ari da kitatu gabeko kreditua amortizatzen, 2015ean (500.000 euro/urte), eta mozkinekin amaituko dena. Eta, gainera, BECen egiten diren azoken % 90 Ficoban sartzeko modukoak dira. Hori bai dela tamaina-arazoa. Bata errentagarria da, eta bestea hondamendia funts publikoentzako. Eta ez dut ulertzen –galdetuko diot hemen sailburu andreari– Eusko Jaurlaritzak urte honetarako aurreikusitako aurrekontuen arabera Ficobak zergatik ez duen ezer jaso behar eta BECek 24 milioi euro jaso behar dituen (12 forualdunditik eta 12 Eusko Jaurlaritzatik). Argi dago konpromiso bat dagoela baina ez dezagun hil gauzak ondo egiten dituena. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1101
10
24
18.04.2013
CORRALES GOTI
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, BioCrucesen egoitza izan behar zuen eraikin berriaren geroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro ere, legebiltzarburu anderea. Hara, Reyes jauna, ez dizut esan nire lehen interbentzioan beste gai batzuei buruz hitz egin nahi izan dudalako, baina ezin da etorri horrenbesteko zinismoarekin tribuna honetara. Ahaztu egin al zaizu azken lau urte hauetan nork gobernatu duen herrialde honetan, nork izan duen BECen Administrazio Kontseiluko lehendakariordetza, nor ziren BECen Administrazio Kontseiluko kontseilariak? Aurreko Eusko Jaurlaritzak ez al du erantzukizunik izan BECen kudeaketan? Beraz, ez zaitez etorri hona zuek azken lau urte hauetan izan dituzuenen aurreko gobernuei kudeaketa-akats eta -porrotak leporatuz. Ez zaitez ausartu hori egiten, oso ondo baitakizu ez dela egia. Lehendakari, José Luis Bilbao; lehendakariorde, Unda jauna; kontseilariak, Pilar Zorrilla, Ignacio Alday eta Tontxu Campos. Eta ez dut jarraituko Administrazio Kontseiluko kide diren Alderdi Sozialistako kideekin. Zuek ere erabateko erantzukizuna izan zenuten, Euzko Alderdi Jeltzaleak bezala, zuek gobernatutako azken lau urteetan. Erantzukizuna izan zenuten. Beraz, ez zaitezte zinikoak izan eta ez zaitezte hona etorri beste talde batzuei edo beste alderdi politiko batzuei erantzukizunak leporatuz. Ez dut uste BEC… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1102
10
24
18.04.2013
CORRALES GOTI
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, BioCrucesen egoitza izan behar zuen eraikin berriaren geroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Nik uste dut onartu egin behar dugula oparoaldi batetik gatozela eta oparoaldi horretan erakustazokak jakineko jarraibide batzuk zituela, bat-batean galdu ziren jarraibideak. Aitortu beharra dago, eta hala esan du sailburu andreak, BEC azoka-barruti paregabea dela arku atlantikoan. Ikaragarria dela ere aitortzen dugu, 150.000 metro karratu dituela eta oso zaila dela urte soan aktibo edukitzea. Modernizatu egin behar da eta mundura zabaldu, beste erakusketa-mota batzuk eta beste jarduera-mota batzuk erakarri behar dira. Beste bultzada bat emango zaio. Onartu beharra dago egungo egoera deserosoa dela instituzioentzako, baina BEC gabe, Euskadiren egoera, Euskadiren egoera komertziala edo turisti- koa oraingoaren aldean oso desberdina izango litzateke. Egin al diozue galdera hori zeuen buruari: zer izango litzateke Euskadi BEC gabe? Uste dut ona izango litzatekeela denok horretaz hausnartzea. Jardueraren beherakadak talka-neurri berriak eskatzen ditu Bilbao Exhibition Centreren bideragarritasuna eta bere kontuen oreka bermatzeko. Funtsezko azpiegitura iruditzen zaigu euskal ekonomia-ehun osorako eta, horregatik, Eusko Jaurlaritza, foru-aldundia eta BEC bera, azpiegitura bera, gogor ari dira lanean neurri zuzentzaileak eta plan berriak martxan jarri eta azpiegitura optimizatu eta errentagarri egiteko. Guztizko konpromisoa dago, instituzioen konpromiso estrategikoa dago azpiegitura honekiko. BEC errealitate aktiboa da une honetan; izan ere, estatu osoan apirilerako aurreikusitako azokei erreparatzen badiegu, Azoken Espainiako Elkartearen webguneak argitaratu duen bezala, BECen horien % 25 egiten ari direla edo egingo direla esango dizuet: hamabitik hiru azoka apirilean, denak arrantzaindustriarekin zerikusia dutenak. Eta arrantza-industriarekin zerikusia duten azoka horiei kontzertu bat eta nanoteknologiari buruzko beste azoka bat ere gehitu behar zaizkie. Nahikoa al dira? Beharbada ez, baina, nire lehen interbentzioan eta bigarrengo honetan ere esan dudan bezala, egoera txarrean gaude lanerako. Ez zaigu posible iruditzen BECen errealitatea berezko ekoizpen-ingurunetik eta horren koiunturatik banantzea. Gure industria nazioartekotzea ahalbidetzeko euskarri gisa ulertzen dugu BEC. Beste erabilera sozial eta kulturalen artean, noski. Uste dugu BECek izan behar duela euskarri onena gure enpresen produktu-sortarako, baina baita katearen azken katemaila dela ere. Ezkerraldeko legebiltzarkide gisa, sinesten dut Euskadiren beste berrindustrializazio bat izango dela. Ikerketan inbertitu beharra daukagu, garapenean inbertitu beharra daukagu, eta globalki iraunkorra den industrian diharduten lantokiak behar ditugu. Gure industria hobetuko duten produktu berriak ezagutu behar ditugu, eta kanpoan gure produktuak ezagutzea, baina baita gure ingurune naturalera erakarrita ere. Mundu globalizatu honetan geure burua ezagutzera eman beharra daukagu. Euskadik BECen premia du. Euskadi berpiztu behar dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1103
10
24
18.04.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko. Sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaurkoan berriro ekarri nahi dut tribuna honetara Rajoyren Gobernuaren azken lan-erreforma eta erreforma horrek langileen eskubideen aurka suposatu duen eraso zuzena. Erreforma hori ez da baliagarria izan, inondik ere, lanpostuak sortu eta ekonomia berpizteko. Aitzitik, lan-eskubideak kendu ditu, lanaren ezegonkortasuna areagotu, langabezia-tasa igo, kaleratze-kopurua igo, kaleratzea merkatu, enplegu-erregulazioko espedienteak ugaritu, eta lan-baldintzak nabarmen gaiztotu. Orain arteko negoziazio kolektiboaren esparruari amaiera eman dio erreforma horrek, eta, horren eraginez, okerrera egin dute lan-harremanek. Lan-baldintzetan desadostasunak dauden kasuetako gatazken ebazpenari buruzkoa da erreforma horrek egindako aldaketetako bat. Aldaketa horrek zehazten du enpresaren eta langileen artean akordiorik ez dagoenean Lan Gatazken Aholku Batzorde Nazionalean ebatziko direla desadostasunak, eta arbitrajea derrigorrezkoa izango dela. Eta iaz, legegintzaldia amaitu baino lehen, sozialisten Jaurlaritzak, jarduneko gobernua zela, dekretu-proiektu bat prestatu zuen, hitzarmen kolektiboetako lan-baldintzak ez aplikatzean sortzen ziren desadostasunak ebazteko euskal batzorde bat sortzeko, Madrilgo Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalaren baliokidea. Eta, batzorde horren bidez, Rajoyren erreformaren elementu bat aplikatu nahi da Euskadin, negoziazio kolektiboaren eskubidea gehien urratzen duenetako bat: derrigorrezko arbitrajea, aldeen artean gatazka dagoenean. Derrigorrezko arbitrajearen batzorde horrek aukera emango die ugazabei hitzarmen kolektiboak ez aplikatzeko, aldeak arbitrajera bideratzen baititu akordiorik ez dagoenean. Eta arbitraje horretan, negoziazio kolektiboan ordezkatuta ez dagoen hirugarren batek erabakiko ditu, edo, hobeto esanda, ezarri, lan-erreforman zehaztutako baldintzak. Guk esaten dugu EAEn bazela aldeen arteko desadostasunak ebazteko borondatezko prozedura bat –eta borondatezkoa dela nabarmendu nahi dut hemen–. Oraindik ez dugu oso ongi ulertzen zergatik erabaki zuen Gobernu sozialistak, hain zuzen agintaldia amaitzear zela, dekretu-proiektu hori egitea, lehenago lan-erreformaren kontrako konstituziokontrakota- sun-errekurtsoa aurkeztu bazuen. Erreforma horrek derrigorrezko arbitraje-formula hori ezartzen du gatazkak ebazteko. Lan-baldintzak ezartzean gatazkak daudenean, aldeez kanpoko arbitro bat behartzen da erabakia hartzera, alde interesdunen negoziazioaren kalterako beti. Hori oinarrizko eskubideetako baten kontrako eraso argia da: negoziazio kolektiborako eskubidearen kontrakoa. Eta galdetzen diogu EAJri zer egingo duen negoziazio kolektiboa, negoziazio-marko propioa bertan behera uzten duen lan-erreformari aurre egiteko. Y preguntamos al PNV cómo hará frente a la reforma laboral que deja sin valor la negociación colectiva, el marco propio de negociación. Ez da negoziaziorik izango, eskura jarri baitzaie ugazaba aseezinei hainbestetan eskatu duten tresna, krisiaren ondorioak egiaz ordaintzen ari den gizarteari eraso egiteko; alegia, langile-klaseari. Denok ulertzen dugu egoera larria dela, eta horregatik greba orokor baten atarian egon gaitezke. Ildo honetan, deigarriak dira Enplegu sailburua den Aburto jaunak egindako adierazpenak. Bere ustez, halako deialdi bat gizartearen aurka doa. Eta guk galdetzen diogu: zer doa benetan gizartearen aurka? Euren aurrekontuak dira benetan gizartearen eta pertsonen aurka doazenak, eta ondorioz testuinguru ekonomiko larri hau areagotzen da. Horregatik Aburtori eta Jaurlaritzari galdetu nahi diegu, eta horiek babesten dituen legebiltzartaldeari, zer egingo duten, zer neurri zehatz hartuko duten marko erasotzaile honen aurka egiteko. Erantzunaren zain gelditzen gara. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1104
10
24
18.04.2013
SÁNCHEZ MARTÍN
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, lehendakari jauna. Egun on, legebiltzarkideok. Euskal Sozialistak legebiltzar-taldearen izenean hitza hartu dut Legebiltzar honetan, EH Bildu legebiltzar-taldeak aurkeztu duen legez besteko proposamena eztabaidatzeko. Proposamenean eskatzen da Jaurlaritzak bertan behera uzteko hitzarmen kolektiboak betetzen ez direnean sortutako desadostasunak ebatzi- ko dituen batzordea osatzeko prestatu zen dekretuproiektua; aurreko Eusko Jaurlaritzak idatzi zuen proiektua, eta txostenak egiten eta gizarte-eragileekin hitz egiten ari dira egun. Horretaz gain, nire legebiltzar-taldeak eta Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak adostutako erdibideko zuzenketa defendatuko dut. Gure ustez, garrantzitsua da Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea 3/2012 Legearen artikulu jakin batzuen kontra aurkeztutako konstituziokontrakotasun-errekurtsoa ebatzi bitartean gizarteeragileekin hitz egiteko eta negoziatzeko, Euskadiko negoziazio kolektiboko desadostasunak ebazteko ordezko organo bat sortze aldera, Langileen Estatutuaren aldaketan aurreikusitako Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo beharrik ez izateko. Aldi berean, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari nahiz gainerako gizarte-eragileei eskatzea gutxieneko baldintza batzuk zehazteko, desadostasunak negoziazio kolektiboaren bidez ebazteko, eta, hirugarren batzuek ebatzi behar dutenean gatazka, izendapena aldeen arteko ordezkarien akordioaren bidez egiteko. Eta azalduko dut zergatik. 2012ko uztailaren 6ko 3/2012 Legeak, lanmerkatua erreformatzeko premiazko neurriak zehazten dituenak, jarraipen-elementu batzuk ditu, baina baita oso haustura-elementu garrantzitsuak ere aurreko aldaketa-prozesuekin alderatuta. Enpresariari aukera handiagoa ematen dio erabaki-espazioak zabaltzeko, langileak kontratatzeari eta kudeatzeari eta langilekopuruan doitzeak egiteari dagokionez. Sarreran, legeak onartzen du aldaketa hori munduko eta Europako ekonomia-erakundeek eskatu dutela. Baina ez du adierazten helburu bakarra Espainiako ekonomiak berriro ere lanpostuak sortzeko behar dituen baldintzak sortzea denik, eta, hala, beharrezkoa duten segurtasuna eman langileei eta enpresariei, baizik eta alde handia zehazten duen beste urrats bat egiten du: merkatuak eta inbertitzaileak ere baditu helburu. Merkatuei eta inbertitzaileei buruzko erreferentzia horrek haustura dakar lehenagoko lan-erreformekin eta 2012koarekin alderatuz gero. Izan ere, helburu tradizionala, langilearen eskubidea (lanaren babesa) enpresaren eta produktibitatearen babesarekin ordezten da, eta horrek ikuspegi-aldaketa garrantzitsua dakar enplegu-emailearen aldebakarreko erabaki-espazioen erabileran, barne- nahiz kanpo-malgutasunari begira. Eta langileen gain uzten ditu enpresaren egoeraren eta garapenaren arriskuak. Alderdi Popularrak 2012an egindako lanerreformak tresna gehiago eman dizkie enpresariei langileen lan-baldintzak moldatzeko, baita zehazteko ere, enpresa-maila negoziazio kolektiboaren bidez, edo hori izanik ere. Eta funtsezko hiru neurriren bidez lortu nahi izan da hori. Lehen neurria da enpresei erraztea indarrean dagoen hitzarmen kolektibotik ateratzeko aukera, edo aldi baterako aplikatzea. Bigarrena, gai jakinetan enpresaren hitzarmen kolektiboa aplikatzeko lehentasuna ex lege ezartzea. Eta hirugarrena, indarraldia agortu duten hitzarmen kolektiboen aurreraeragin mugagabea indarrik gabe uztea. Hiru neurri jakin soilik diren arren, nabarmen aldatzen dute orain arteko lan-harremanen eta negoziazio kolektiboaren sistema. Enpresari zabaldu egiten dizkio erabaki kolektiboak hartzeko espazioak, eta sindikatuen eta ugazaba-elkarteen funtzioak murriztu sektorean eta lanbide arteko mailan. Arau honek indarrean jarraitzen du: hitzarmen kolektiboek haren aplikazio-eremuko enpresaburu eta langile guztiak behartzen dituzte indarrean dauden bitartean, baina ezarritako eremu horretatik atera daitezke negoziatzaileak, goragoko hitzarmena ezartzeak abantaila baino kalte gehiago eragin ditzakeenean. Hori da hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzea, arrazoi objektiboengatik deritzona. Arlo jakinei egin diezaioke erreferentzia, arrazoi ekonomikoak, teknikoak, antolakuntzakoak edo produkziokoak daudenean, eta ez soilik ekonomikoei, orain artean bezala. Neurri hori hitzarmen kolektiboa iraungi aurretik hitzartu behar da langileen ordezkariekin, eta kendu egiten da goragoko hitzarmenek hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzeko baldintzak ezartzeko zuten gaitasunaren traba. Eta, orain, kasu guztietan bermatzen da eskubide hori, goragoko mailako hitzarmenean jasota egon beharrik gabe. Hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzeak arlo batzuei soilik eragin diezaieke, baina negoziazio osoko arlo garrantzitsuenak dira; esaterako, lanaldia, ordutegia eta laneko denboraren banaketa, txandakako lana, ordainsaria eta soldata-zenbatekoa, lan-sistema eta etekina, funtzioak, eta Gizarte Segurantzaren borondatezko hobekuntzak. Hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzeko prozedura hau da. Langileen ordezkariekin kontsultatzeko epea irekitzen da; akordiorik lortuz gero, hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzea baimentzen duten arrazoiak daudela ulertzen da; akordiorik ez bada, hitzarmenean zehaztutako batzorde parekideari aurkeztu diezazkiekete desadostasunak, eta batzorde horretan ere ez bada akordiorik lortzen, hitzarmenean aurreikusitako prozedurak zehazten dira. Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera ere jo daiteke, edo autonomia-erkidegoetan aurreikusitako organoetara, gatazkak eragindako lurraldearen arabera. Halaber, gaia arbitraje baten erabakiaren esku ere utz daiteke. Hala, nabarmen erraztu da enpresan indarrean dauden hitzarmen kolektiboetan ezarritako legeak ez aplikatzea; hala ere, ez aplikatze hori hitzarmen kolektiboa indargabetu arte egon da indarrean. Bestalde –eta hau da garrantzitsuena–, hasiera batean langileen ordezkariekin adostu behar bada ere hitzarmenean soldatei buruz ezarritakoa ez aplikatzea, akordiorik ez izateak ez du jada blokeatzen edo eragozten ez aplikatzea. Baina askoz urrunago joan da: Rajoyren Gobernuaren lan-erreforman, gatazka kolektiboei irtenbidea aurkitzeko mekanismo autonomoekin fidatzen ez direla erakutsiz, mekanismo autonomo horiekin desadostasunak ebazten ez diren kasuetarako aurreikusten da, aldeek hala eskatuta, gaia derrigorrezko arbitraje loteslearen mende jarri ahal izatea, bai Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalean (orain arte kontsulta-izaerako hiru alderdiko organoa zen), bai autonomia-erkidegoen antzeko organoetan, eta, haiek, aldi berean, arbitro baten eskuetan utz dezakete, puntu hori konstituziokontrakoa ez bada, jakina. Eta zergatik diot hori? Bada, hain zuzen ere, EH Bilduren ordezkariak ongi esan duenez, konstituziokontrakotasun-errekurtsoa aurkeztu dugu bai Alderdi Sozialistak bai sindikatuek aldaketaren arlo jakin horren aurka, aldeen autonomiaren kontrakoa dela iritzita. 2012ko uztailaren 6ko 3/2012 Legea, lanerreforma arautzen duena, nahiz Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalaren Araudia errekurrituta daude, Konstituzio Auzitegian eta administrazioarekiko auzien ordenan, hurrenez hurren. Hala ere, aldaketak ez dira, kasu honetan, hor geratu. 2012ko aldaketak autonomia-erkidegoetan hiru alderdiko organo horiek sortzeko epe jakinik zehaztu ez zuen arren, Espainiako Gobernuak, hiru alderdiko organo horiek ez zirela sortzen ari ikusita, zer egin du? Beste bira bat eman dio gaiari, eta, gai horrekin zerikusirik ez zuen arau bat atera behar zuela baliatuz, seigarren xedapen gehigarria erantsi dio 2013ko martxoaren 15eko Errege Dekretuari, langile zaharrenen lan-bizitzaren jarraipenaren aldeko neurriak eta zahartze aktiboa sustatzeko neurriak ezartzekoari. Eta zehaztu du 2013ko ekainaren 17a baino lehen autonomia-erkidegoek ez baditugu hiru alderdiko organo horiek sortu eta abian jarri, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalaren baliokideak izango direnak, edo ez badugu sinatu lankidetzahitzarmen bat Enplegu eta Gizarte Segurantzaren Ministerioarekin, hitzarmena sinatu duten autonomiaerkidegoan batzordeak zer jarduera egingo duen adostuz, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalak zuzenean jakin dezakeela, subsidiarioki eta hiru alderdiko organo baliokide horiek sortzen ez diren bitartean, zer eskaera aurkeztu dituzten enpresek eta langileen lege-ordezkariek, eta, horrenbestez, derrigorrezko arbitraje horren kargu egin daitekeela zuzenean data horretatik aurrera. Autonomia-erkidego guztiak hori aplikatzera behartzen dituen bira hori egin ezean, orain arte egiten genuena egiten jarraitu ahal izango genuke, eta borondatezko arbitrajeetara jo. Baina prozedura hori aldatu egin da aurtengo martxoan egindako azken aldaketarekin. Beraz, ekainaren 17tik aurrera, zuzenean jo dezakete aldeek Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera, besterik gabe, derrigorrezko arbitrajea eskatzera. Legebiltzarkideok, hori da dagoena. Beraz, ez da egokia hiru alderdiko organo hori arautzen duen proiektua geratzea soilik defendatzea, Bilduk defendatzen duen moduan. Jarrera horrek ez du baliorik une honetan, beste joko-arau batzuk baititugu. Beraz, amaitzeko, defendatu nahi dut Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak eta Euzko Abertzaleak legebiltzartaldeak sinatutako erdibideko zuzenketan jaso dena. Nire ustez, dena den, garrantzitsua izango litzateke organo horrek mugak ezartzea kausa eta prozeduretan, hemen bestelako zerbait ezarri ahal izatea, gai horretan egin diren aldaketek eragin dituzten desorekak murrizteko. Bestelako organo bat sor daiteke, gai horretako erreformaren ondorioak hobetzeko; hala ere, jabetzen naiz arazo erantsi bat dugula orain, une honetan ugazaba-elkarteak ez baitaude prest lanerreformak berak eman dizkien abantailei uko egiteko, eta denbora alde dute. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1105
10
24
18.04.2013
ARREGI ROMARATE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on, sailburuok, legebiltzarkideok. Egun on guztioi. Lehenengo eta behin, esan beharra dago Euzko Alderdi Jeltzalea ez dagoela ados PPk Madrilen bideratutako lan-erreformarekin, legea tramitatu zenean argi eta garbi azaldu genuenez Kongresuan. Bigarrenez, legeak, lege diren heinean, bete egin behar dira, nahiz eta ados ez egon. Alde batetik, badaude legezko bideak indarrean dauden legeen kontra egiteko, errekurtsoen bidez, esaterako, ondo dakizuenez. Eta, bestetik, zelan ikusiko zenukete, demagun, atez ateko bilketaren kontra dagoen gipuzkoar batek, bere zaborrak pintxoetan jarri beharrean, beste edozein lekutan jarriko balitu? La PNL de Bildu pide que se deje sin efecto el proyecto de decreto de creación de una comisión vasca para dilucidar los desacuerdos que pudieran producirse por la no aplicación de las condiciones de trabajo establecidas en los convenios colectivos. Euzko Abertzaleak tampoco cree que el anteproyecto de decreto iniciado por el anterior Gobierno deba continuar su tramitación, por lo menos en la forma en que estaba planteado, porque no se inició diálogo alguno con los agentes implicados. Pero lo que no nos queda claro es qué es lo que pretende Bildu. ¿Que la resolución de los conflictos en relación con los convenios colectivos recaiga sobre el órgano de Madrid? Nosotros no podemos estar de acuerdo con dicho planteamiento. Hechos como este vienen a confirmar nuestra firme convicción de la imperiosa necesidad de un marco vasco de relaciones laborales cuanto antes. Bilduren jarrera ikusita, gure ustetan planteatzen ari direna, berriz ere, lege batekiko intsumisioa da, lan-erreforma bideratu zuen 3/2012 Legearekikoa, hain zuzen ere. Baina zer lortzen dugu horrekin? Ezer onik ez, desadostasunak Madrileko organoaren esku uztea, eta guretzat hori ez da zilegi. Beste galdera zuzen bat talde proposatzailearentzat: zergatik eskatzen diozue Eusko Jaurlaritzari intsumiso izan dadin legeekin, zuok ere, EH Bildukoek, beste zenbait kasutan bete egiten dituzuenean, lege diren heinean legeak bete egin behar direlako (kasuz kasu, Espainiako Banderen Legea, Madrilgo murrizketa-legeak…)? Lana edukitzea edo mantentzea, EH Bilduko ordezkari horrek esan duzun moduan, premiazkoa bihurtu da krisi-egoera honetan, eta, zalantzarik gabe, lan-baldintzak mantentzea ere oso inportantea da. PPk bultzatutako lan-erreformak urteetan zehar esfortzu handiz irabazitako lorpenak bertan behera uzten ditu. Horretan ere bat gatoz zuokin. Euzko Abertzaleak, berriz diot, ez dago batere ados lan-erreformak langileen lorpenentzat dakartzan murrizpenekin, baina indarrean dagoen lege honen aurrean saiatu gaitezen gure konpetentzien barnean erreforma honen kalteak ahal den gehien gutxitzen. Zelan? Epaitegi Konstituzionalak bere epaia ematen duen bitartean, gure esparruan adostutako irtenbide bat emanez daukagun arazoari. Ezin dugu Espainiako Gobernuaren esku utzi hitzarmen kolektiboetan ezarritako lan-baldintzak ez aplikatzean gerta daitezkeen desadostasunak erabakitzea. Aprobetxa ditzagun gure eskumenak eta saiatu gaitezen euskal batzorde bat eratzen, baina eragile guztien partaidetzarekin. Aurreko Gobernuari hau leporatu ahal zaio, ez zituela kontuan eduki eragileen jarrera ezberdinak. Por eso presentamos la enmienda a la totalidad instando al Gobierno a mantener conversaciones y negociaciones con los representantes sociales para constituir en Euskadi un órgano alternativo de resolución de desacuerdos que evite tener que recurrir a la comisión consultiva prevista en la reforma del Estatuto de los Trabajadores, porque entendemos que es im- prescindible que los conflictos laborales no se solucionen desde Madrid. Aprovechemos la posibilidad que deja esta ley recentralizadora a las que tan acostumbrados nos tiene el PP y creemos nuestro propio órgano de resolución de conflictos. Para ello será necesario dialogar y negociar con los agentes implicados, con los representantes de los trabajadores y de la patronal, para entre todos conseguir unos mínimos comunes que eviten echar por la borda los logros conseguidos por los trabajadores tras muchos años de esfuerzo. El momento es grave, tal y como han dicho otras representantes con anterioridad, y todos hemos de ser conscientes de lo que se avecina si no conseguimos unos acuerdos mínimos. Creemos que la situación requiere de altura de miras, de actuar con plena responsabilidad, en defensa de los trabajadores y trabajadoras, por lo que hay que mirar hacia adelante y lograr unos acuerdos de mínimos que garanticen la continuidad de los convenios colectivos vigentes en Euskadi y la resolución de los desacuerdos en un ámbito propio consensuado. Hacemos un llamamiento especial a los representantes sindicales para que negocien y acuerden, porque, si bien es cierto que la reforma laboral nos parece mala, muy mala, no es menos cierto que existen muchísimos convenios colectivos en Euskadi prorrogados algunos incluso más de diez años, porque no hemos sido capaces de establecer unos acuerdos mínimos para adecuarlos a la situación actual. Ante esta difícil situación, preocupados por el futuro, hemos acordado una enmienda transaccional con el Partido Socialista en la que se insta al Gobierno Vasco a conversar y negociar con todos los agentes implicados a fin de evitar que la resolución de los convenios colectivos se haga por el órgano consultivo de Madrid. Asimismo, instamos al Gobierno Vasco y a los representantes sociales a alcanzar unos mínimos comunes, haciendo especial hincapié en que, cuando se deje en manos de terceros la resolución del conflicto, la elección de dichos terceros sea realizada también de forma consensuada. Eta, amaitzeko, nahi bat adieraztea baino ez: Auzitegi Konstituzionalak, lehenbailehen, errekurritutako lan-erreformaren artikuluak legearen kontrakoak direla esan dezala eta indargabetu ditzala. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1106
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Iruditzen zait bai Sánchez andreak bai Arregi andreak bikain azaldu dutela gaia. Hain zuzen ere, 2012ko uztailaren 6ko 3/2012 Legean, lan-merkatua erreformatzeko premiazko neurriei buruzkoan, hau da, UPyDk irmoki kritikatu duen Lan Erreformaren Legean, negoziazio kolektiboari buruzkoa da 14. artikulua. 14. artikulu horren bidez, Langileen Estatutuko 82.3 artikulua aldatu zen; enpresa jakin batean aplikagarria den hitzarmen kolektiboa ez aplikatzeko aukerari buruzkoa da, artikulu horretan zehaztutako arrazoiak daudenean. Hitzarmena ez aplikatzeak arauan zehaztutako gaiei soilik eragin diezaieke, eta, egia esan, garrantzitsuenak dira: lanaldia, ordutegia, ordainsari-sistema, funtzioak, etab. Hitzarmena ez aplikatzeko, enpresaren eta langileen ordezkarien arteko akordioa behar da, dagokin kontsulta-epearen ondoren. Kontsulta-epearen ondoren, akordiorik ez bada, aldeetako edozeinek eraman dezake desadostasuna hitzarmeneko batzorde parekidera, eta zazpi eguneko epea izango du batzordeak erantzuteko. Batzorde parekideak ez badu akordiorik lortzen, estatuko edo autonomia-erkidegoko lanbide arteko akordioetan zehaztutako prozeduretara jo beharko dute aldeek, Langileen Estatutuaren 83. artikuluan aurreikusitakoetara. Azkenik, kontsulta-epea amaituta, akordiorik ez bada, eta ez badira aplikagarriak aurreko paragrafoak aipatzen dituen prozedurak, edo prozedura horiek ez badituzte desadostasunak ebatzi, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo dezake irtenbide bila aldeetako edozeinek, lan-baldintzak ez ezartzeak autonomia-erkidego baten baino gehiagoren lurretan kokatutako enpresen lan-zentroei eragiten dienean, edo autonomia-erkidegoetako organo baliokideetara, gainerako kasuetan. Azken ñabardura horretan oinarritzen zen Lopez Gobernuaren dekretu-proposamena estatukoaren moduko hiru alderdiko batzorde bat sortzeko, hitzarmenak ez aplikatzeari buruzko desadostasunak ebazteko Euskadin kokatutako languneei soilik eragiten zien kasuetan. Horri dagokionez, komeni da gogora ekartzea 5/2013 Errege Lege Dekretuak seigarren xedapen gehigarria duela, eta hartan autonomia-erkidegoak behartzen dituela hitzarmena ez aplikatzeari buruz akordiorik ez dagoenean sortzen diren gatazkei buruzko erabakiak hartzeko eskumena izango duen hiru alderdiko organoa sortzera hiru hilabeteko epean, edo lankidetza-hitzarmen bat sinatzera Enplegu eta Gizarte Segurantzaren Ministerioarekin, lurralde horretan Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalak zer jarduera egingo duen adostuz. Dena den, hori egin ezean, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo dezakete aldeek hitzarmena ez aplikatzearen ondoriozko gatazkak ebazteko. 2013ko martxoan sinatu da halako lehen lankidetza-hitzarmena, Enplegu eta Gizarte Segurantzaren Ministerioaren eta Kantabriako Autonomia Erkidegoaren artean. Bestalde, hiru alderdiko organoa osatu dute Andaluziak, Kataluniak, Valentziak eta GaztelaMantxak. Gure ustez, okerra da EH Bilduren proposamena; alegia, edo akats nabarmena da, edo intsumisioa edo antzeko zerbait proposatzen du. Argitu egin behar luke. Iruditzen zait EH Bilduren proposamenak ez duela zentzu handirik 5/2013 Errege Dekretuak egindako aldaketaren ostean; izan ere, hiru hilabeteko epean ez bada organo hori sortzen, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalak hartuko du funtzio hori, eta ez dut uste hori denik EH Bilduren helburua. Ez dut uste hori denik EH Bilduren nahia, baina hori gertatuko litzateke EH Bilduk proposatzen duena aurrera eramanez gero. 5/2013 Errege Dekretuaren aldaketa horren aurretik bai zuela zentzua EH Bilduren proposamenak, organo hori ez bazen sortzen, edo Ministerioarekin lankidetza-hitzarmena ez bazen sinatzen, bide hori ixten baitzitzaien Euskadiko enpresei, eta, zeharka, hitzarmenetik ateratzea eragozten zen enpresaren eta langileen artean akordiorik ez bazegoen. Orain, desagertu egin da aukera hori; horregatik diot EH Bilduren proposamenak zentzua zuela helburua bazen Euskadiko enpresei bide hori ixtea, eta hitzarmenetik ateratzea eragoztea enpresaren eta langileen artean akordiorik ez bazen. Ondorioz, eta, azken batean, UPyDren jarrera aurkezteko, erabaki behar da nahiago den organo propio bat sortu ala lankidetza-hitzarmen bat sinatu Enplegu eta Gizarte Segurantzaren Ministerioarekin, kontuan izanik hala egiten ez bada hiru hilabeteko epean, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo ahal izango dutela euskal enpresek. Eta gure ondorioa da hobe dela lankidetza-hitzarmen bat sinatzea Ministerioarekin, eta organo berririk ez sortzea. Beraz, hori da UPyDren jarrera politikoa. Gure ustez, egokiena da lankidetza-hitzarmen bat sinatzea Ministerioarekin, eta organo berririk ez sortzea. Besterik ez; eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1107
10
24
18.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi, legebiltzarkideok. Ganbera honetan, beste behin ere, 3/2012 Legeak onartutako lan-erreforma eztabaidatzen ari gara, eta, kasu honetan, puntu jakin bat; hemen esan den moduan, erreforma horrek Langileen Estatutuaren 82.3 artikuluan eragin duen aldaketa, hitzarmen kolektiboetan aurreikusitako lan-baldintzak ez aplikatzearen araubideari dagokionez. Eta, zehatzago oraindik: arauan jasotzen den aurreikuspen horren aukeraz, aldeen artean akordiorik ez dagoenean, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalak esku hartzeaz, hemen esan den moduan, negoziazio kolektiboan gatazkak ebazteko aurreikusitako prozeduretan aplikagarriak ez diren desadostasunak ebazteko, edo azkenean desadostasunak ebatzi ez direnean. Hemen esan den moduan, arauak hori zehazten zuen autonomia-erkidego baten baino gehiagoren lurraldeetan kokatutako enpresen languneetarako, eta, gainerako kasuetan, autonomia-erkidegoek helburu horretarako sortutako organoetara joko zela zehazten zuen. Eta gertatzen dena da ikusi dela autonomiaerkidego batzuk edo ez zeudela horretarako prest, edo batzorde hori sortzearen aurka zeudela. Eta Alderdi Popularraren Gobernua ez denez –beste gobernu batzuek egin zuten bezala– ezer egin gabe geratzen, besoak gurutzatuta geratzen, bada, 5/2013 Errege Lege Dekretua, langile zaharrenen lan-bizitzaren jarraipenaren aldeko neurriak eta zahartze aktiboa sustatzeko neurriak ezartzekoa, onartu zuen, eta seigarren xedapen gehigarrian zehaztu zuen dekretua indarrean sartu eta hiru hilabeteko epean autonomia-erkidegoek ez bazuten sortu edo abian jarri Aholku Batzorde Nazionalaren pareko hiru alderdiko organoa, edo hitzarmen bat sinatu –hemen esan den moduan– Enplegu Ministerioarekin, subsidiarioki jardun ahal izango duela erakunde horrek. Guk uste genuen dekretu hori onartuta atzera botako zuela EH Bilduk proposamena, ez baitirudi oso logikoa nahiago izatea Aholku Batzorde Nazionalak ebaztea desadostasuna, eta ez Autonomia Erkidego honetako organo batek. Baina, hala egin ez duenez, bada, hemen gaude gaia eztabaidatzen. Eta guri, gure taldeari, ez zaigu iruditzen ez denik egokia batzorde hori gure Autonomia Erkidegoaren esparruan sortzea; gainera, une honetan indarrean dagoen lan-legedia betetzen ariko ginateke. Eta, hemen esan den moduan, legeak gogoko ez direnean, aldatzeko saiakera egiten da, edo errekurtsoa aurkeztu, une honetan egin den bezala, baina bete egiten dira. Bete egiten dira. Batzuek sustatzen edo gainerakoei eskatzen dieten intsumisio hori, gero berek betetzen ez dutena, ez dator bat talde honekin. Eta, beraz, ez dugu eragozpenik jarriko, eta, hasiera batean, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak proposatu zuen zuzenketarekin ados gaude, zuzena iruditu baitzitzaigun. Baina ikusarazi nahi dut, halaber, ez garela arduragabeak izango, eta ez dugula inozotasun politikoko ariketa bat egingo. Eta hemen honekin lortu nahi dena da lan-erreforma iraintzea, hasteko, iruditzen zaidalako EH Bildurentzat, arau guztiak bezala, ezarria dela. Eta iraindu, gainera, zorroztasuna kendu nahi duen arau bat delako, eta gure lan-harremanen esparruari behar duen malgutasuna eman, lehenik, langabeziaren igoera geratzeko, eta, gero, lanpostuak sortzeko bidea berreskuratzeko. Izan ere, bistakoa da proposamen horren atzean talde honek babesten ez duen lan-filosofia bat dagoela. Zuen apustua baita –eta zuotako askok ere esan duzue hemen– lan-ereduak iraganeko zorroztasunei eta moteltasunei eustea, eta haiek dira, hein batean –eta talde honek beste kasu batzuetan ere aipatu du hemen– egungo egoeraren errudunak. Eta aurreko ereduari eutsi nahi diozue, besteak beste, zuen ekimen honekin zuen sindikatu-atalaren, LABen, bozeramaile eta ordezkari jokatzen baituzue funtsean. Izan ere, bistan denez, indarra galtzen dute sindikatuek erreforma honekin, eta nahiago duzue lan-legedia zorrotz bat, haien indarra eta protagonismoa lehenesten dituena, horrek enpresak ixtea eragingo badu ere. Bilduk, langileen eskubideak eta negoziazio kolektiborako eskubideak defendatzeko aitzakian, asmo bat ezkutatzen du, eta asmo hori da sindikatuen kontrol zorrotzari eustea, urte hauetan guztietan negoziazio kolektiboko prozesuetan izan dutena, eta, kasu askotan, langileen eskubideak arriskuan jartzen zituzten muturreko jarrerak defendatu dituzte. Eta esan da hemen: hitzarmen kolektibo batzuek hamar urte baino gehiago daramatzate akordiorik lortu ezinik. Zuek ez dituzue gogoko negoziazio kolektiboko prozesuen esparru berriak baimentzen dituen deszentralizazioa eta autonomia. Ez da ongi hartu lege-testu berriak tresnak ematea enpresa- eta produkzio-sare berria egoera ekonomiko berrietara moldatzeko, helburua enpresa ixtea saihestea dela. Azken batean, zuek hemen esan duzuen moduan, egia da Langileen Estatutuan jasotzen dela hitzarmen kolektibotik ateratzeko aukera, baina ez edozein arrazoirengatik, baizik eta arrazoi ekonomiko eta teknikoengatik, antolakuntzakoengatik eta produktiboengatik. Eta hori ez da berria. Gobernu sozialistak 2010eko lan-erreforman jaso zuen; izan ere, eskaera handia zuen behar bati erantzuten zion: lan-merkatuari malgutasuna emateko beharrari. Legedian jasotako aukera horrek enpresak ez ixtea beste helbururik ez duen planteamendu bati soilik erantzuten dio, lanpostu-galeraren zurrusta geratzea beste helbururik ez duela. Eta hemen ezagutu dugu lan-malgutasuneko eredu hori, eta lan-baldintzak aldatzeko aukera horretara jo duten euskal enpresen adibideak baditugu. Adibidez, Mondragón taldeko Irizar enpresak % 10 jaitsi zituen langileen soldatak jarduera jaistean. Edo Eroskiko kooperatibistak. Bazkideek erabaki zuten, lege hau indarrean sartu aurretik, lanaldia % 15 handitzea, soldatak izoztuz, edo lanaldia mantentzea eta soldatak % 5 jaistea. Beraz, hitzarmen kolektiboko baldintzak aldatzea ez da gauza berria, jada egin da hemen. Malgutasuna, malgurtasuna, duela denbora asko Europan aipatzen entzun genuena sailburuak eta biok. Lan-erreformaren zutabeetako bat da, eta kontzeptua, nioen moduan, Europako hainbat lan-eredutara eraman da, eta aplikatu eta txertatu; esaterako, daniarrean, austriarrean, alemaniarrean eta frantsesean. Gure herrira berandu ekarri eta aplikatzea da, hain zuen, langabezia-tasa altuaren erantzuleetako bat. Malgurtasuna da malgutasuna eta segurtasuna batzen dituen kontzeptu bat, lan-merkatuan aplikatua; lan-merkatu malgua lortzera bideratutako estrategia politiko bat. Langileen gizarte-babesa bermatzen du, eta erreaktiboagoa, inklusiboagoa eta lehiakorragoa izaten laguntzen. Eta denbora da Europan, nioen moduan, kontzeptu hori lantzen ari direla. Alemania eragile ekonomikoa da, eta Europan lehen postuan dago adierazle ekonomiko eta sozial ugaritan; bada, herrialde horren lan-harremanen esparruan, malgutasuna da langabezia-tasa txikiaren giltzarrietako bat. Alemaniako lan-ereduaren erreforma nagusia Schroeder jaunak egin zuen (ez dut uste eskuinekoa denik preseski), eta lanpostua aldi baterako eteteko, lanaldia murrizteko eta soldatak produktibitateari lotzeko aukera ematen du. Edo Hollande jaunak, beste kontserbadore famatu horrek, Frantzian berriki onartutako lan-erreformari buruz hitz egin dezakegu. Lanaldiak eta soldatak murrizteko aukera jasotzen du, lanpostuei eusteko akordioen bidez, enpresa-sektoreari aurrea hartzeko aukera emateko, eta egungo egoerari gizarte-planen eta kaleratzeen ordezko beste aukera batzuen bidez aurre egiteko. Bi herrialde horien eta gurearen arteko aldea da hango gizarte-eragileek, hemen ez bezala, erantzukizun- eta lankidetza-ariketa bat egin zutela beraien lan-legediak aldatzean. Eta emaitzak, lanpostuei dagokienez, eta zoritxarrez, guretzat, agerian daude. Eta, noski, legebiltzar-talde honetatik ez dugu lagunduko, hemen egin den moduan, enpresarien eta langileen artean etengabe egin nahi den kontrajartze hori egiten, biak baitira talde bereko atal, biak ezinbestekoak gure herrialdearen garapen ekonomiko eta sozialerako, biak beharrezkoak hazkundearen bidea berreskuratu nahi badugu. Eta, beraz, ez dugu kontrajartze eta norgehiagoka horretan aritzeko luxuan ibiltzeko aukerarik. Enpresabururik gabe, ez dago langilerik; eta langilerik gabe, ez dago enpresarik. Horregatik, legebiltzarkideok, guk ez dugu, bistan denez, EH Bilduren proposamenaren alde bozkatuko, proposatzen duena baita, berriro ere, nioen moduan, legeei intsumisio egitea. Hori bai, besteenei; inoiz ez berenei. Ez dugu eskatuko legea ez betetzea, Batzorde Nazional horren helburua hau baita: lan-ereduaren ahultasunetako bat gaindituta (enpresen barne-malgutasunerako aukeren garapen txikia), objektibotasuna bermatuko duten tresnak ematea, gatazkak ebazteko eta langileen eskubideak murriztu ditzaketen gehiegikeriak eta bidegabekeriak zuzentzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1108
10
24
18.04.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Bada, ez dakit, ba, nondik hasi... PSOEren ordezkariak aldaketen, moldatutako testuen eta halakoen irakurketa bat egin digu. Eskertzen dugu azalpena, baina esan nahi dizut ongi ezagutzen dugula zer mekanismo dauden, eta, hain zuzen ere, mekanismo horiek ezagutzen ditugulako, horregatik aurkeztu dugu ekimen hau. Eta joko-arauei dagokienez, guk hemen erabaki nahi dugu, eta hemen izan gure joko-arauak! Eta ez Madrilen erabakitzea gugatik. Eta egin dizkiguzuen galderei erantzungo diet pixka bat. Hobe den hemen ala Madrilen erabakitzea. Bada, gure ustez, jakina hobe dela hemen erabakitzea, baina Madrildik esaten duena aplikatuko duen batzorde bat izateko, edo Madrilgo Gobernuaren aldaketek zehaztua ezarriko duena, bada, gu ez gara erabaki horien bermatzaileak izango! Gure helburua da Euskadin gutxienez orain arte izan dugun negoziazio kolektiboa babestea. Eta negoziazio kolektiboaz ari garenean, akordioez ari gara, lan-gatazka batean eragindako bi aldeen artean akordioetara iristeaz. PSOEren ordezkariak nahikoa hitz egin du produktibitateaz, enpresen produktibitatea hobetzeaz... Bada, produktibitatea hobetzeko faktore edo osagai on bat da enpresetan laneko giro ona izatea. Eta lanean giro ona izateko faktore bat langileen lanbaldintzak dira. Llanos andreari esan nahi diot lotsagarria iruditzen zaidala esatea lan-legedi zorrotza dugula. Legedi hori, zuek garatu duzuena izan da gaur egun bizi dugun krisia eta egoera sortu edo larriagotu dituena. Eta milaka datu eman ditzaket langabeziaren igoerari, itxi diren hamaika enpresari, enpleguak erregulatzeko dauden espedienteei, BPGaren jaitsierari eta besteri buruz, eta hori guztia lan-erreformak ere eragin du. Beraz, lotsagarria iruditzen zaigu krisiaren erantzule langileak bihurtu nahi izatea, guretzat, agian, bankuak, Madrilgo Gobernua eta multinazional handiak direnean egungo egoeraren erantzuleak. Eta, zera, aurkeztutako zuzenketari dagokionez, erdibideko zuzenketari, badakigu gizarte-eragileekin hitz egiten hasi direla, eta hori positiboa da, ona da. Baina hau da arazo hemen: Zer gertatuko da akordiorik lortu ezean? Zer gertatuko da Euskadin? Hiru hilabete barru derrigorrezko arbitraje horretara iritsiko da? Azkenean hirugarren batek erabakiko duen arbitrajera? Eta badakizu noren edo zeren onurarako izango den, ezta? Eta, beno, gutxi gorabehera, hori zen. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1109
10
24
18.04.2013
SÁNCHEZ MARTÍN
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Bada, hasteko, adierazi nahi dut guk onartu genuena hasiera izan zela. Lege-proiektu bat idatzita utzi genuen, baina gogoko ez bada, aldatu egin dezakete aldeek, bistan denez, eta proiektu bati ekiten diozunean hasten zara negoziatzen, proiektua zehatz-mehatz nola amaitu daitekeen ikusteko. Besterik gabe, adierazi nahi dut 3/2012 Legeak tratu bereizketa egin duela ius variandi zabalaren eta soldatak ez aplikatzearen edo hitzarmen kolektiboen edukia aldi baterako ez aplikatzearen artean, argi dagoenez, eta orain Langileen Estatutuaren 82.3 artikuluak arautzen du. Nire ustez, aldaketa horrek negoziazio kolektiborako eskubidearekin talka gehien egiten duen Rajoyren elementu nagusietako bat txertatu du Euskal Autonomia Erkidegoan eta Espainia osoan, eta elementu hori da, hain zuzen, hitzarmen kolektiboa ez aplikatzeko derrigorrezko arbitrajea. Eta ez zaio arrotza lan-erreformaren plan horri hitzarmen kolektiboen eraginkortasunaren hustuketa, eta, gainera, haren pisua, antolakuntza- eta mobilizazio-gaitasuna, klasesindikatuek izan dezaketen eragina hustu nahi izatea, eta, hala, gizartea babesteko lerro garrantzitsu bat haustea. Sindikatuei negoziatzeko gaitasuna kentzen die, hitzarmenetik ateratzeko formula horren bidez, hitzarmen kolektiboetan adostu daitekeenari dagokionez, eta aurrerantzean, esan dugun moduan, enpresahitzarmenak lehenesten dira estatuko eta autonomiaerkidegoetako hitzarmenen gainetik, soldatei, ordutegiei, lanaldiei edo bateratze-neurriei dagokienez. Baina 2012ko aldaketarekin, desadostasunak daudenerako, aldeentzako hiru alderdiko organoa sortu da. Baina 2013ko dekretu-erreforman txertatzen den aldaketa horren bidez, hemen egiten edo negoziatzen ez badugu, edo hiru alderdiko organo hori hemen sortzen ez badugu, eskubidea izango dute aldeek Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzordearen derrigorrezko arbitraje horretara jotzeko. Bistan denez, hasiera batean zentzuren bat izan dezake ez geratzeak –izan ere, geratzeak, nolabait, intsumisioa dakar–, baizik eta hemen denbora izanik negoziatu ahal izateak… Izan ere, aurreko arauak ez zuen denboramugarik zehazten hemen zer nahi genuen eta zer ez negoziatzeko, eta behar beste bide genituen, gainera, irtenbideak lortzeko, araudiak berak ahalbidetzen zituen bitartekoen bidez, baita borondatezko arbitrajeen bidez ere, eta, hala, hemen organo hori sortu ez bazen, ezinbestean derrigorrezko arbitrajera jo behar izatea saihesten zen. Baina, noski, joko-arau horiek erabat aldatu dizkigute martxoaren 15eko aldaketa horren bidez. Hori dela eta, Euskadiko sozialistok uste dugu gizarteeragileak eta ugazabak negoziazio kolektiboaren egiazko protagonistak direla, eta, horrenbestez, negoziazio-gaiei buruz hirugarren batek erabaki lotesleak hartzea aurrekaririk gabeko esku-sartzea dela negoziazio kolektiboan, aldeen autonomiari eraso egiten baitio, orain artean inoiz gertatu ez den moduan. Baina ezin da saihestu, bistan denez, arauak zehazten duena, eta hemen ez badugu hemen erabakitzeko organo bat arautzen edo negoziatzen, hemen, gure autonomia-erkidegoan, beharrezko arbitraje horietarako, bada, Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo behar dugu automatikoki eta ezinbestean, beste ezer egin gabe. Baina, nire ustez, guk badugu hemen bestelakorik egiteko aukera, gure autonomia-erkidegoan hitzarmenak aplikatzen ez direnerako arau horrek arautzen duenaren ondorioak hobetzeko eragindako aldeentzat. Eta, gainera, garrantzitsua da hori egitea, eta alde guztien adostasunaren emaitza izatea, bai administrazioarena bai sindikatu eta ugazabena, bestela, arazo ugari izango baititu aplikatzeko. Horregatik defendatzen dut nire legebiltzartaldeak, Euskal Sozialistak, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldearekin sinatu duen erdibideko zuzenketa, lanerreforman txertatutako neurri horrek Euskadiko langile guztientzat duen helmenagatik eta arlo horretan egin daitezkeen jarduerek duten erantzukizun handiagatik. Llanos andrea, autonomia-erkidegoek Aholku Batzorde Nazionalaren pareko organoa osatua ez izatea ez da intsumisioa. Arauak ez zuen negoziatzeko gehieneko eperik zehazten, eta gu hitz egiten eta organo hori nola arautu zitekeen ikusten ari ginen. Ez zen egoera horrekiko intsumisioa, baina egin duzuena da, ezer esan gabe, eta abisurik eman gabe, hemendik aurrera oso epe laburra zehaztu, gaurtik ekainaren 17ra arteko epean egina izateko. Eta hemen egina ez badugu, hemen arautzen eta martxan jartzen ez dugun bitartean, Negoziazio Kolektiboko Aholku Batzorde Nazionalera jo beharko dute ezinbestean aldeek derrigorrezko arbitrajeetarako. Beraz, ez du ezertarako balio orain hitzarmena sinatzea Lan Ministerioarekin; izan ere, nahikoa da ekainaren 17ra arte itxarotea. Zertarako sinatuko dugu hitzarmena orain bertan! Gure autonomia-erkidegoan organoa sortzeko lan egin behar dugu. Eta, Zulaika andrea, ni ez naiz aritu produktibitateari buruz orokorrean; esan dut lan-erreforma honek baztertu egiten duela lanaren babes klasikoa, eta enpresa eta produktibitatea babesten dituela, eta horiek oso bestelako bi gauza dira. Eta, amaitzeko, nabarmendu nahi dut oso garrantzitsua dela konstituziokontrakotasun-errekurtsoari erantzun bitartean ahalik eta adostasun handiena lortzea gure autonomia-erkidegoan organoa sortzeko, ezingo baikenuke saihestu, martxoan egindako aldaketaren harira, ekainaren 17tik aurrera beharrezko arbitrajeak ebazteko Hitzarmen Kolektiboen Aholku Batzorde Nazionalera jo ahal izatea. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1110
10
24
18.04.2013
ARREGI ROMARATE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko berriz ere, legebiltzarburu andrea. Lehenengo eta behin, argi utzi nahi dut lanerreformarekin ez gatozela bat. Esan genuen Madrilen, eta han eztabaidatu zenean argi utzi genuen. Pero, al ser una ley, hay que cumplirla, y debemos intentar… Saiatu behar dugu saihesten Euskadiko enpresetan hitzarmen kolektiboei buruz izan daitezkeen desadostasunak Madrilgo Batzorde Nazionalean ebaztea. Gure ustez, hobe da desadostasunak ebazteaz arduratuko den organo propioa izatea. "Nola, ez bada akordiorik lortzen? ", galdetu du Zulaika andreak. Bada, akordioetara iristeko, ados egon behar dute bi aldeek, bistan denez, eta horregatik zehazten dugu gutxienez gutxieneko batzuk adostea. Zerbaitetan, gutxieneko batzuetan aurrera egin behar dugu, bestela, legea aplikatuko baitute, eta Madrildik etorri eta desadostasunak han ebatziko baitira. Nire ustez, ez zen hori EH Bilduren helburua, baina, legez besteko proposamena ikusita, bada, Madrilen eskuetan uzten du guztia. Eta ados nago Llanos andrearekin, eta Zulaika andreak ere esan du: bistan denez, bi aldeek izan behar dute ordezkaritza, eta esan dugu mintzaldian. Langileen eta enpresaren arteko akordioa izan behar du honek, eta, gure ustez, bi aldeen nahia izan behar da kontuan. Eta, halaber, Zulaika andreak esan duenean zer gertatzen den arbitroekin... Baina, saia gaitezen arbitro horiek ere... Legeak esaten badu hirugarren batek ebatzi behar dituela desadostasunak, bada saia gaitezen arbitro horiek ere adostasunez izendatzen. Saia gaitezen akordioetara iristen, legea hor baitago, gehiago edo gutxiago gustatu; ez dugu gustuko, baina hor dago, Zulaika andrea. Eta, noski, legeari intsumisio eginda, ez da ezer lortzen. Halaber, ez dugu uste, zuek bezala, greba orokorra hitzarmen kolektiboetatik ondoriozta daitezkeen gatazkak ebazteko irtenbidea denik. Ez da hori, behintzat, Euzko Abertzaleak taldearen bidea. Zer egingo dugu bien bitartean? Bada, hor dago konstituziokontrakotasun-errekurtsoa, eta guztiok akordio bat lortzen saiatzeko aukera, gustuko ez dugun lan-erreforma horrek ahalik eta kalte txikiena egiteko Euskadiko langileei. Eta besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1111
10
24
18.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Eskerrik asko, berriro, presidente andrea, eta egun on, berriro, legebiltzarkide guztioi. Ez naiz gehiegi luzatuko, asko hitz egin baitugu lan-erreformaz, eta ziur jarraituko dugula hari buruz hitz egiten. Baina, begira, nire ustez, gainerakoen ahoetan esan ez dutena jartzeko ohitura hori kentzen hasi behar da. Nik ez ditut langileak egin krisiaren, enpresak ixtearen, langabeziaren errudun. Ez noski. Baina enpresaburuak ere ez dira errudunak. Bistan denez, egoera ekonomikoa oso txarra dugu, eta aurreko Gobernuak ez zuen jakin hari aurre egiten; ez zuen egoera arintzeko ezer egin, baizik eta kontrakoa, larritu egin zuen. Eta, gainera, berriro errepikatuko dut: ni ados nago lan-erreformarekin, eta badirudi hemen denok argi utzi behar dugula osoko bilkura honetan, eta Osoko Bilkuraren egunerokoan zer jarrera dugun lanerreformaren aurrean... Gu ados gaude; izan ere –eta hemen esan dugu lehenago ere– lanpostu-galera... alegia, arrazoietako bat egoerak eragina da, baina beste bat egiturazkoa da erabat. Guk geneukan laneredua. Lan-eredu hori, esan dudan moduan, ez da Alderdi Popularrarena, Langileen Estatutua 1995ean onartu baitzen, Griñán ministro zela. Esan nahi dut ez dela…, ez dugula guk onartu. Baina oso merkatu zorrotza zen. Eta badirudi hemen amnesia dutela zenbaitek. Eta esan dut 2010ean ekin zitzaiola malgutasunaren bideari. Ez du hori esan hemen Sánchez andreak, aurreko aldaketarik ez balego bezala, eta hau 2010eko lan-erreforma azaltzeko egindako powerpoint bat da. 2010ekoa. Eta urte hartan, Langileen Estatutuaren 40. eta 41. artikuluak aldatu ziren, barne-malgutasuna hobetzeko, geografia-mugikortasunari, lan-baldintzen aldaketa handiari, kontratuak eteteari, lanaldia murrizteari eta soldatak ez aplikatzeko arrazoiei dagokienez. Eta 41. artikuluaren aldaketa hartan jaso zen langileen ordezkariekin eta sindikatu-elkarteekin sinatutako enpresa-itun eta -akordioak ugazabarentzat lotesleak ez izateko aukera. Hori 2010ean zehaztu zen. Zer gertatzen zen? Bada, aukera hori izan arren, ez zela ezer egiten akordiorik ez zegoenean. Izan ere, hori da gobernu sozialistek egin ohi dutena, egiten uztea, ezta? "Konponduko da, eroriko dira berez gauzak, sagar onduak bezala". Eta zer egin du Alderdi Popularraren Gobernuak? Bada, akordiorik lortzen ez bada, desadostasunaren aukera hori ez luzatzea sine die. Eta horregatik zehaztu du batzorde nazionala. Eta ez dut ulertzen zergatik egin zenuten dekretuaren zirriborro hura; izan ere, zuen nahia bazen, hain zuzen, hemen ez aplikatzea, bada, zirriborroa ez egitearekin nahikoa…! Eta denbora gutxi dagoela diozu... Iazko uztailean onartu zen, e! Eta hiru hilabete emango direnez, urtebeteko epea du autonomia-erkidego bakoitzak aholku-organo hori sortzeko. Batzuek egin dute dagoeneko, aizue, eta ez dut uste hainbeste zailtasun izan dituztenik. Gertatzen dena da, Arregi andreak esan duen moduan... Gu ados gaude lan hori akordio baten ostean egitearekin! Noski! Gauzak aldeen artean adosten direnean, askoz hobeak dira. Askoz hobeak. Baina adosteko, borondatea behar da... Adosteko borondatea behar da. Eta zuek Jaurlaritzan zeundetenean kexu zineten, hain zuzen, sindikatu batzuek ez zutelako adosteko borondaterik, eta ez zutelako eseri nahi. Gertatzen dena da, noski… Ulertzen dut, Talde Sozialistaren amnesia haren DNAn dagoen egoera bat da, eta Jaurlaritzan daudenean esaten dituen gauzak ahaztu egiten ditu oposizioan (Murmullos); eta, alderantziz, oposizioan dagoenean gauza asko defendatzen ditu, eta, gero, Jaurlaritzara iristean, ahaztu egiten dira asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1112
10
24
18.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-hitzarmenak ez betetzean sortzen diren de- sadostasunak konpontzeko batzorde bat sortzeko Jaurlaritzak egindako dekretu-proiektua bertan behera uztearen inguruan. Eztabaida eta behin etiko ebazpena
Nire ustez, ona da hemen organo hori izatea, baina zein da aukera? Etengabeko buxadurarik ez izatea, batzuek hain gogoko duten egiten uzte hori, ezer ez egite hori, posible ez izatea. Eta ez bada egiten, etengabeko buxadura hori ez izateko aukera bat dago. Eta, esan dut lehenago, eta berriro esango dut: Europan, Alemanian, Frantzian sartu berri den malgutasun horren helburua da langile guztien gehieneko eskubidea bermatzea, gehieneko eskubidea, eta hori lanpostua mantentzea da. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1113
10
24
18.04.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideok, legez besteko proposamen bat aurkeztu du Alderdi Sozialistak zerga-politika Legebiltzar honetan eztabaidatzeko eta adosteko ideia hori guztion artean lantzeko. 2013ko aurrekontuaren egoerarekin, garrantzi handiagoa hartzen du eztabaida honek. Baliabiderik gabe, ez dago politika publikorik; gastatzen duenak zerga-politikarik ez badu, ez da erantzuteko gaitasunik Legebiltzar honetan. Baliabideen % 70 administratzen duena, eta osasuneko, hezkuntzako, segurtasuneko, enpleguko, azpiegituretako... politika publiko nagusiak egiten dituena... ezin da diru-sarreren politika eraginkorretik kanpo egon, ezta lurralde-indarren korrelazio desberdinen eskuetan ere, Legebiltzar honetatik egin nahi dena herrialde-politika bada. Eztabaidatzea eta adostea ez da ez ezer baliogabetzea ez inor ordeztea. Ez dugu hori nahi, eta ez dugu hori proposatzen. Legebiltzar honen eta hiru lurraldeetako batzar nagusien arteko ekintza-batasuna nahi dugu, Autonomia Estatutuaren, Lurralde Historikoen Legearen eta Ekonomia Itunaren artekoa. Batzeko, herrigintzarako, ez elkarren artean lehian hasteko. Herrigintzan aritzea Legebiltzar honi dagokion ardura saihestezina da. Legeek eta eskumenek herritarren interes orokorraren mende egon behar dute. Guztiak osagarria izan behar du politikan, haren edukia prozeduraren mende egoteko armatzat erabili beharrean. Legebiltzar honetan, euskal herritar guztien ordezkarien % 100 biltzen gara, eta hiru batzar nagusietan ordezkaritza duten alderdi politikoen % 99 baino gehiago. Horrenbestez, erabateko zilegitasun politikoa dugu hemen, guztien ordezkaritza politikoa, eta, bakoitzaren eskumenak errespetatuz, lankidetzan aritzeko gogoa. Zergei buruzko eztabaida eta akordioetan lehenago izandako esperientziek ondorioztatzera garamatzate zerga-harmonizazioa ezinezkoa dela lurraldez lurralde. 1990eko hamarkadan, hamarkada osoan, eta 2000ko hamarkadan, lurraldeetako hainbat zergaekimen bidez, harmonia galdu egin da, eta zergaproposamen horiek sozialistek, Euzko Alderdi Jeltzaleak, Alderdi Popularrak, Eusko Alkartasunak edo Bilduk sustatu dituzte. Ez da onargarria, halaber, Euskadin baterako zerga-politikari buruzko eztabaidarik, akordiorik eta harmonizaziorik ez izateak ekimenak aurkezteko gaita- suna kentzea batzar nagusi bakoitzari, haiek geratzea, eta harmonizazioa legebiltzarreko alderdi bakar baten nahiaren mende egotea. Sozialistok erakunde-esparrua errespetatzen dugu, erakunde bakoitzak dituen eskumenak, eta, hain zuzen ere, horregatik, gure eskumena herri honek behar dituen politika nagusiak diseinatzea delako, da beharrezkoa eta leku egokia Legebiltzar hau eztabaidatzeko eta adosteko. Baina eztabaida nagusia ez da harmonizazioa. Eztabaida nagusia da zer politika publiko, zer zerbitzu nahi ditugun, zer kostu duten, nork ematen dituen eta zer baliabide behar diren, zer zerga-presio dugun, zer zerga-irudi aplikatzen diren eta zer gizarte-eredutara goazen. Eta bistakoa da herrialde-helburu hori herrialdea ordezten duen leku batean landu behar dela, herrialdearen ikuspegia izan eta herrialdea zaintzeko ardura duen lekuan. Eta hori Eusko Legebiltzarrean egiten da. Eztabaida honek alde batean kokatzen ditu politikoki eta sozialki harmoniarik ez duen herrialdearekin jarraitu nahi dutenak, eta, bestean, berdintasunean aurrera egin nahi dugunak, gizarte-justiziako politika hobeen bidez. Euskadik zerga-politika bat izatea eragotzi dute bitan Legebiltzar honetan Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak. Horrek hormaren kontra du egun aurrekontuetarako babesik aurkitzen ez duen gobernua, haren baliabideak lortzeko eta esleitzeko aurreikuspen eta errealismo faltak murrizketa-proposamen negargarri batera eraman baitu, gizartearen aurkakoa delako. Oinarriak zehaztu ditzakegu Legebiltzar honetan, gaurtik aurrera zuzentzeko gure historiako beste garai batean asmo onenekin hasi zena, beste aldi politiko, ekonomiko eta sozial batean. Gaur, erabat aldatu da, oso denbora gutxian, geratzeko etorri den beste errealitate batera, eta erantzuteko tresnak behar ditu, tresna berriak; adibidez, zerga-politika Legebiltzar honetan ere eztabaidatu eta adostea, herritarrek herrialdea egiteko eman diguten erantzukizuna bete dezagun. Osasuna, hezkuntza, segurtasuna, enplegua eta ekonomia dira herritarren kezka nagusiak. Eta kezka horiei guztiei erantzun behar die Legebiltzarrak, politika publiko nagusien bidez. Gai horiek osatzen dute Legebiltzar honen eskumen politikoen jarduera nagusia, eta Euskadiko baliabide publikoen bi heren eramaten dituzte. Zerga-politikatik eta zerga-politika horren kudeaketatik sortzen dira baliabideak. Politikaren bidez, erakundeetan hartzen diren helburu eta erabakiei erantzuten die zerga-politikak. Sozialistok gaur proposamen hau ekarri dugu hona euskal herritarren zati handi bati erantzun behar baitiogu nola landuko ditugun haien egungo eta etorkizuneko beharrak, eta, helburu hori lortzeko, eztabaida eta akordio politikoak egin behar ditu Legebiltzar honek; adibidez, gai hauei buruzkoak: zerga-irudiak; zerga-motak; zerga-iruzurraren kontrako borroka; zerga-harmonizazioa; zerga-salbuespenak eta -hobariak; eman nahi diren zerbitzu publikoak emateko zer zerga-presio behar den. Zerga-arloa herrigintzarako funtsezko oinarrietako bat bada, onartu beharko da Legebiltzar honek herrigintzan ari behar duela, eta, horrenbestez, ezin da zerga-arloa kanpo utzi. Sozialistaren ekimena eta Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Popularraren osoko zuzenketei buruzko testuak aztertuta, adostasuna ikusten da arlo hauetan: guztiok diogu zerga-sistema harmonizatua behar duela Euskadik; guztiok diogu zerga-presio orokorrak berdina izan behar duela herritar guztientzat, eta guztiok diogu progresibotasun-irizpideei, gizartejustiziari, zuzentasunari eta eraginkortasunari erantzun behar diela. Horrenbestez, ados gaude funtzioan: ados gaude halako gauzetarako baliagarria izan behar duela zerga-politikak. Ez gaude ados hori zer organok argitu behar duen. Guk Legebiltzar hau izatea proposatzen dugu, eta horretara dator ekimen hau. Alderdi Popularrak proposatzen du lurralde bakoitzeko Batzar Nagusiak izatea, eta Euzko Alderdi Jeltzaleak, berriz, Zergak Koordinatzeko Organoan egitea. Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak proposatzen dutena egiten da egun. Neurtu behar da zer emaitza ematen duen egun egiten denak. Eta emaitzak dira harmonizaziorik eza, zerga-presio desberdinak, zerga-progresibotasunik eza, gizarte-justiziarik eza, zuzentasunik eza eta eraginkortasunik eza. Hori gertatzen da gure zerga-sistemarekin, une honetan sortua, planteatua eta martxan dagoen moduan. Eta emaitza hori dela eta, hau da aukeratzeko unea, eta beste bide bati heltzekoa. Zerga-politika Legebiltzar honetan eztabaidatzeko eta adosteko proposamenak, Euskadiko herritar guztiak ordezkatzen dituen Ganbera honetan hartzea proposatzen dugun akordioak ez du talka egiten forualdundien eta batzar nagusien eskumenekin; izan ere, Legebiltzar honek akordio politikoak hartzeko duen funtzioak foru-legeen laguntza behar baitu haiek gauzatzeko. Beraz, bermatu eta errespetatu egiten da foruerakundeen gaitasun politikoa. Are gehiago: bada akordioak zuzenean alderdi politikoetan egitea proposatzen duenik. Beraz, hori proposatzen duenak badaki eta ikusten du zergapolitika guztientzat bidezkoa eta berdina, progresiboa izateko, eremu zabalagoak behar direla, gaur egungoak baino zabalagoak, eta lankidetza-jarrera, osaga- rritasuna eta batura behar dira beti, eta hori proposatzen dugu sozialistok ekimen honen bidez. Sozialiston proposamenak hori guztia gauzatuko duen organo bat zehazten du, eta organo hori Legebiltzarra da, proposamena gardentasunez, jendaurrean eta parte-hartzeari bide emanez gauzatzeko. Zerga-politikak, gainera, eremu politiko eta juridikoa du Legebiltzar honetan. Hau jasotzen da Gernikako Estatutuaren 41.2 artikuluan: "Herrialde Historikoetako instituzio bidezkoek, bere esparruan, zerga erregimena mantendu, ezarri eta erregulatu ahal izango dute, Estatuaren zerga-egitura orokorrari, kontzertu berean Estatuarekin koordinazio, fiskal harmonizazio eta kolaborazioa izateko agertzen diren arauei eta Komunitate Autonomoaren barruan helburu berdinak lortzeko euskal Biltzarreak diktatuko dituenei kasu eginez". Ekonomia Itunaren Legearen 3. artikuluko 4. atalean lurralde historikoko erakundeen arteko koordinazioa, zerga-harmonizazioa eta lankidetza zehazten dira, horretarako Eusko Legebiltzarrak emango dituen arauen arabera. Lurralde Historikoen Legearen 14.3 artikuluan zehazten da Eusko Legebiltzarrak erantzukizuna eta eskumena duela foru-aldundiek eta batzar nagusiek beraien zerga-gaitasunak zer koordinazio-, harmonizazio- eta lankidetza-esparrutan gauzatu behar dituzten zehazteko. Hori garatzen da Ganbera honek izenburu horrekin eta helburu horretarako 1989ko maiatzaren 30ean onartu zuen legean, Zergapideen elkar-egokitasun, erakidetasun eta lankidetasunezko Legean. Eta lege hura onartu zuen goragoko legeek eta zentzumenak hala eskatzen zutelako. Izan ere, bidezkoena eta arrazoizkoena da Euskadin ezartzen den zergasistemaren koherentzia baterako organoak zaintzea. Eta ez da logikoa, eta legez kanpokoa da, Eusko Legebiltzarrak, Ganbera honek, ezer esaterik ez izatea euskal gizarte osoarentzat funtsezkoa den arlo honetan. Eta Zergapideen elkar-egokitasun, erakidetasun eta lankidetasunezko Legea onartu zenetik ia hogeita bost urte igaro ondoren, ia ukitu gabe egotea; Zergak Koordinatzeko Organoari koordinatzeko ia aukerarik ez eman izana; foru-ogasunak egiten ari diren ekintzak batera ikuskatzeko planik ez izatea, legearen 13. artikuluak ezartzen duenez, eta zergazerbitzuen ordenagailuak batu gabe egotea, 14. eta 15. artikuluetan zehazten denez, iruzur egiten dutenen aurka eraginkortasun handiagoz borrokatzeko. Legebiltzarkideok, herri-politika bat abian jartzeko aukera dugu. Eta hori egiteko beharra dugu; herritarren behar bat da, diru-sarrerek erabakitzen baitituzte politika publikoak, diru-sarrerei esker egiten baitira aurrekontuak. Izan ere, ez da bidezkoa, ez da bidezkoa euskal herritarrentzat 2013ko aurrekontu-proiektuak % 59ko murrizketa izatea enpleguan; % 38koa etxebizitzan; % 17koa gizarte-zerbitzuetan; % 7ko hezkuntzan, eta % 4koa osasunean. Izan ere, ez da bidezkoa, ez da bidezkoa Euskadiko aurrekontu-proiektuan, egungo proiektuan, ekonomia sustatzeari uko egitea, % 50eko murrizketa egiten baita barne-merkataritzan, % 56koa turismoan, % 49koa berrikuntza-funtsetan, eta % 63koa berrikuntzan eta lehiakortasun-estrategian. Ez dira bidezkoak murrizketak, beste politika batzuk egin baitaitezke, eta egin behar baitira, badelako hala egiteko esparrua eta egin daitezkeelako beste politika batzuk. Legebiltzarkideok, aukera ona da herriarentzat, eta gaur ez diogu ihes egiten utzi behar. Gaur, zergapolitika Legebiltzar honetan eztabaidatzeko eta adosteko proposamena onartu behar dugu, eta tresna horren eta ekintza horren bidez, politika ekonomikoak eta politika publikoak hartutako bide txarra zuzendu, aurrekontu-proiektuan zehaztu dena, diru-sarrerak falta baititu, eta ez izatez ez daudelako, baizik eta ez direlako bilatu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1114
10
24
18.04.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Prieto jauna, ez dakizu zenbat eskertzen dizugun eztabaida berritzaile hau ekartzea beste behin ere Legebiltzar honetara. Gainera, inoiz ez da zergez eztabaidatzen, azken bi urteetan astez aste errepikatu diguzun moduan. Zuk eta zure taldeak. Gai horretan, zure taldeko beste kide batzuei txanda hartu diezu. Gai honi buruz esan behar dizut, eta onartu behar dizut, egunetik egunera demagogoago zarela, eta hor geratuko naiz. Begira, nik ez dizut azalduko, alferrikakoa baita, bai baitakit alferrikakoa dela zuri harmonizazioa zer den azaltzea; harmonizazioa ez da berdintasuna, baina ez naiz hasiko hori zuri azaltzen, bai baitakit badakizula. Horrenbestez, zer den badakizula badakidanez, ez dut azaltzeko lana hartuko. Ez dut zuri hori azaltzeko lanik hartuko, zuk eta zure alderdiak herri honetako zerga guztiak bozkatu baitituzue azken hogeita hamar urteetan. Eta orain esatea harmonizaziorik ez dugula izan azken hogeita hamar urteetan, eta ezinezkoa dela hiru lurraldeen arteko harmonizazioa... Esango dizut noiz ez den harmonizaziorik izan: azken bi zerga-ekitaldietan. Esango dizut zergatik: zuengatik. Badakizu zergatik? Hemen Diputatuen Kongresuan proposatzen zenutenaren aurkakoa bozkatu zenutelako, eta, bide batez, hor ere harmonizazioa behar genuke. Baina ez zitzaizuen axola izan. Zuek Gipuzkoa harmonizaziotik kanpo jarri zenuten, hala nahi izan zenutelako. Beraz, ez da onargarria gaur hona etortzea esanez guk dugun sistema ezin dela harmonizatu. Hara, zuen alderdiak, Diputatuen Kongresua gobernatzen ari zinetenean, zerga-aldaketa batzuk proposatu zituen, eta harmonizatu egin behar ditugunez, hona ekarri genituen gainerakook, Zapatero jaunaren zerga-proposamenekin ados ez egon arren, eta zuek aurkakoa bozkatu zenuten Gipuzkoan… Eta orain etorri zara guri esatera sistemak ez duela funtzionatzen. Aizu, funtzionatzen ez dutenak zuek zarete, ez duzue alderdi koherente moduan funtzionatzen. Orduan, ez etorri erabakia hartu behar duena Legebiltzar hau dela esanez, hau harmonizaziorik ezaren ondoriozko hondamendia baita. Espainiako Langileen Alderdi Sozialistarena izango da, gauza berari bestelako botoa ematen baitio lekuan-lekuan! Eta ez esan muinean ados gaudela, eta arazoa dela zer administraziok... erabaki behar duena Legebiltzar hau den ala ez, ez baita egia. Zuk badakizu zu eta biok ez gaudela ados. Ez da egia zuen helburua euskaldun guztientzako presio baliokidea denik! Ez da egia! Zuk kontrakoa bozkatu duzu, zuek kontrakoa bozkatu duzue! Zuek idatzita datorrenaren eta Ekonomia Itunean guztiok bete behar dugunaren kontrakoa bozkatu duzue. Eta gaur etorri zarete esatera –eta amaitu egingo dut, ez baitut denbora gehiago galduko honekin–, gaur etorri zarete esatera eta laugarren eta azken puntuan esaten diguzue hemen eztabaidatu eta onartzeko betebeharra dugula, gai hau hemen onartu behar dugula. Zuri bost axola Konstituzioa, bost Estatutua, bost Ekonomia Ituna; izan ere, hemen orain bozkatuko dugu hemen gogoak ematen diguna egiten dugula, Txarli Prieto jaunak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak hala erabaki baitute. Eta, hala, hemen ditugu zergaeskumenak, ez Ekonomia Itunak ez Estatutuak ez Konstituzioak eskumen hori eman ez arren, Prieto jaunak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak erabaki dutelako. Bada, begira, guk, oraingoz, Konstituzioa, Estatutua eta Ekonomia Ituna errespetatzen jarraitzen dugu, eta, beraz, zuen proposamenaren aurka bozkatuko dugu. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1115
10
24
18.04.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Buenos días señorías y consejeros. Prieto jauna, zuk esan duzu Legebiltzarra ezin dela kanpoan geratu. Eta ez dago hala, Prieto jauna. Foru-organoen eta Legebiltzarraren arteko koordinazioa, erakunde guztien artekoa, ongi aurreikusita dago indarrean dagoen ordenamendu juridikoan. Ikusiko duzu gero, zuen gidoiari jarraikiz, zuek aurkeztu duzuen legez besteko proposamenaren gidoiari jarraikiz; erakutsi ahal izango dizuegu. Beste erreferentzia bat ere egin duzu, aurrekontua aipatu eta esan duzu "murrizketa-proposamen negargarria" dela, eta ez dut gai horri buruz sakon hitz egingo, ez baita hori eztabaidaren helburua. Izango dugu hori eztabaidatzeko aukera laster. Baina aurrekontu hau, Jaurlaritzak aurkeztu duen aurrekontua, soziala da, izan zitekeen sozialena, eta erabilgarri ditugun baliabide ekonomikoetara doitzen da, ondo dakizun moduan. Azkenik, zuk esan dituzunei buruz aritzeko, zehazki esan duzu guztiok ados gaudela funtzioan, helburuetan, eta ez gaudela ados organo eskumenduna zein den zehazten. Bada, Prieto jauna, zuk diozun moduan, eta benetan sinesten baduzu esaten ari zarena, organo eskumenduna zein den zehazten soilik dugu desadostasuna. Gainerako puntu guztietan ados gaude Ganbera honetan gaudenak, eta horrek esan nahi du bat egiteko aukera ugari ditugula, eta egin behar duguna da, ardura politikoagatik, guk guztiok, desadostasunak alde batera utzi, blokea ez gaitzaten, eta akordioei heldu. Gaur hemen esan dizudan moduan, organo eskumendunei buruz dugun jarrera defendatuko dut, beste behin ere, Euzko Abertzaleak taldearen izenean, eta, gainera, zuk zure legez besteko proposamenean jasotzen duzun gidoiari jarraikiz. Votaremos en contra de la proposición no de ley del grupo Socialistas Vascos, e intentaré aclarar las razones que llevan a ello a nuestro grupo. Los socialistas pretenden por medio de esta propuesta, tal y como ha dejado claro el señor Prieto, que la competencia de ese tema corresponda al Parlamento. En la proposición no de ley, cita el artículo 41.2.a del Estatuto de la Comunidad Autónoma Vasca, el artículo 2.4 de la Ley del Concierto Económico, el artículo 14.3 de la Ley de Territorios Históricos y, por último, la Ley de Armonización, Coordinación y Colaboración Fiscal. Según la interpretación de los socialistas, es esta Cámara la competente para debatir y aprobar la política fiscal. Por lo tanto, tanto los socialistas, como grupo proponente, y Bildu y UPyD, en cuanto que apoyan la propuesta, confunden, en nuestra opinión, lo que desean y lo que realmente dicen los artículos citados. Repasaremos su contenido, para comprobarlo. El punto 41.2.a del Estatuto de Autonomía del País Vasco dice lo siguiente: "El contenido del régimen de Concierto respetará y se acomodará a los siguientes principios y bases". "Herrialde Historikoetako instituzio bidezkoek, bere esparruan, zerga erregimena mantendu, ezarri eta erregulatu ahal izango dute, Estatuaren egitura orokor inpositiboari, kontzertu berean Estatuarekin koordinazio, fiskal harmonizazio eta kolaborazioa izateko agertzen diren arauei eta Komunitate Autonomoaren barruan helburu berdinak lortzeko euskal Biltzarreak diktatuko dituenei kasu eginez. Kontzertua Legez onartuko da". Por lo tanto, según ese artículo queda claro que son las juntas generales quienes tienen que mantener, aprobar y regular el régimen fiscal. Beraz, lurralde historiko bakoitzaren foru-egoitzan, ganberan, zehazten da lurralde bakoitzaren zerga-politika. Politika hori, gainera, foru-gobernuen eta Eusko Jaurlaritzaren artean koordinatzen da, Zergapideen elkar-egokitasun, erakidetasun eta lankidetasunezko Legearen bidez horretarako sortutako Zergak Koordinatzeko Organoan, eta ongi funtzionatu du. Aipatutako xedapenen arabera, Eusko Jaurlaritzaren eskumenak harmonizazio-, koordinazio- eta lankidetza-arau horietan xedatutakora mugatzen dira, baina abiapuntuko premisa da, eta oinarri logiko eta juridiko saihestezina, zerga itunduak arautzeko eskumena lurralde historikoena dela. Gainera, harmonizazioak zentzua du baldin eta foru-arauen desadostasunek herritarren oinarrizko berdintasuna hautsi badezakete, eta, hala, desadostasun hori zuzentzeko zenbait printzipio ezarri behar badira. Beraz, hasteko, frogatu behar da harmonizatzeko behar objektiboa dagoela, gero hori gauzatzeko. Eta, gainera, harmonizazio-funtzioak ezin du, inola ere, legean zehaztutako foru-eskumena hutsik utzi (Konstituzio Auzitegiaren 1988ko 76. epaiaren eta Arbitraje Batzordearen 1/2011 erabakiaren arabera), eta Eusko Legebiltzarrak ezin ditu lurralde historikoetako batzar nagusiak ordeztu. Ekonomia Itunaren Legearen 2.4 artikuluak orain arte azaldutakoa berresten du. Hau dio, zehazki: "Printzipio nagusiak: Laugarrena. Lurralde historikoetako erakundeen arteko koordinazioa, tributu-sistemen harmonizazioa eta elkarrekiko lankidetza behar dira, Eusko Legebiltzarrak helburu horiek betetze aldera emandako arauak betez". Ez da eztabaidarako lekurik: zerga-sistema lurralde historikoek zehazten badute, haiei dagokie zerga-politika definitzea. Baina horrek ez du adierazten Eusko Legebiltzarrak ez duenik eskumenik haien arteko koordinazioa, zerga-harmonizazioa eta lankidetza bideratzeko arauak emateko. Bestalde, hau dio Lurralde Historikoen Legearen 14.3 artikuluak: "Eusko Legebiltzarrak, gero, Autonomia-Estatutoaren 41.2.a) Atalak agintzen duenaren babespean Kondaira-Lurraldeen arteko zerga-antolakideketarako, erakideketarako eta elkar-lanerako arauak ematearen kaltetan gabe. Ekonomia-Ituneak aitortzen dien araugintza-ahalmenaz baliatuz horretarako gaitasuna duten Foru-Erakundeek har ditzaten erabakiek zergapide berezien funtsezko alderdiak berdintasun-arauz araupetuko dituzte". Si lo leen con atención, podrán ver de nuevo que el artículo transcrito otorga a los órganos forales la competencia fiscal y que también recae en ellos el mandato de establecer una regulación única de los elementos imprescindibles de los diferentes impuestos. Y para que las previsiones no provoquen ninguna contradicción insalvable y no vacíen la competencia foral reivindicada, se ha de entender que el segundo da un criterio orientable para la política normativa de los territorios históricos, para que las normas forales aprobadas no deriven en desarmonización, falta de coordinación y colaboración fiscal. En cuanto a la Ley de Armonización, Coordinación y Colaboración Fiscal, no se exige uniformidad de opiniones, sino que solo fija los elementos fiscales que podrían armonizarse. Bestalde, hau dio lehenago aipatu dudan Arbitraje Batzordearen 1/2011 Erabakiaren bederatzigarren oinarri juridikoak: "Arlo horretan, hasteko zehaztu behar da, Bizkaiko Foru Aldundiaren ordezkaritzak alegazioetan ongi azpimarratu duenez, Autonomia Estatutuaren 41. artikuluak Eusko Legebiltzarrari zergak harmonizatzeko ematen dion eskumenak eskatzen du, oinarri logikotzat, zerga-eskumenaren titularrak lurralde historikoak direla onartzea". Aurrerago, hau zehazten du erabaki horrek berak: "harmonizazioarauak osagarriak izan daitezke" –zuk ere aipatu duzu–, eta ez eskumenen banaketari buruzko gainerako oinarrien ordezkoak". Aurkeztu den guztiaren arabera, ondorioztatzen da zergak mantentzeko, ezartzeko eta arautzeko eskumena lurralde historikoei soilik dagokiela. Beraz, haiengan dago zerga-politika. Aurrekoaren kalterik gabe, Eusko Legebiltzarrak zerga-harmonizazio, -koordinazio eta -lankidetzarako arauak emateko ahalmena ere onartua duenez, helburu horretarako politika presta dezake dagokion legearen, edo legeen, bidez. Hala ere, lege horiek ezin dute, inolaz ere, forueskumena ahuldu edo hutsaldu, ezta zergen arautzea bateratu ere. Ondorio horiek legez besteko proposamenean aplikatuta, nabarmentzen da ez duela lege-oinarririk Eusko Legebiltzarrak autonomia-erkidego osorako zerga-politika zehaztea eskatzeak, Arbitraje Batzordeak ere 1/2011 Erabakian adierazi zuen moduan, Ganbera honek ezin baititu itundutako zergak ez ezarri ez arautu. Eusko Legebiltzarrak ez badu zerga-ahalmenik itundutako zergak sortzeko, aldatzeko edo kentzeko, nola adierazi daiteke edo zinez esan Legebiltzarra izango dela zerga-politikari buruzko eztabaidaren egoitza? Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1116
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, Euskal Sozialistak taldearen jatorrizko proposamena eta Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Talde Popularrak aurkeztutako zuzenketak aztertuta, ondorioztatu dugu bat datozela puntuetako batean. Hau diote guztiek: "Eusko Legebiltzarrak uste du Euskadik behar duela zerga-sistema harmonizatu bat, Euskal Autonomia Erkidegoko herritar guztiei presio fiskal global berdina ezarriko diena eta progresibotasun-, justizia- eta ekitate-irizpideei erantzungo diena hala diru-bilketan nola errekurtsoen banaketan". Alegia, hiru alderdi politikoak ados daude funtsean zer den Euskadik behar duena, eta euskal herritarrok behar duguna: zerga-sistema harmonizatua. Alderdi Popularrak zuzen erantsi dio zuzenketari presio baliokide hori ez zaiela Euskadiko herritar guztiei soilik aplikatu behar, baizik eta Espainiako herritar guztiei. Alegia, horrela, jatorrizko testua hobetu du, baita Euskal Sozialistak taldearen jatorrizko testuko 1. puntuan jasotako jatorrizko proposamena ere. Baina Talde Popularrak txertatutako hobekuntza txiki hori desagertu egin da erdibideko zuzenketan: ez da sartu Talde Popularrak eta Euzko Abertzaleak taldeak sinatutako erdibideko zuzenketan. Dena den, bistakoa dirudi ez Euskal Sozialistak taldeak, ez Talde Popularrak, ez Euzko Abertzaleak taldeak ez dutela hainbeste zalantzan jartzen nolakoa izan behar duen egungo euskal erakunde- eta zergaereduak. Ezta Alderdi Sozialistak ere. Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak esaten dute ongi dagoela dagoen moduan, eta Euskal Sozialistak taldeak eransten du Eusko Legebiltzarrean eztabaidatu eta adostu behar dela zerga-politika, indarrean dagoen legedian oinarrituz. Baina ez du lege-aldaketarik proposatzen, baizik eta indarrean dagoen legedia gogora ekarri, zerga-politika Eusko Legebiltzarrean eztabaidatu eta adostu dezakegula esateko. Talde Popularrak eta Euzko Abertzaleak taldeak Espainiako Konstituzioa, Autonomia Estatutua eta Ekonomia Itunari buruzko Legea aipatzen dituzte azaltzeko lurralde historikoetako batzar nagusietan eztabaidatu eta adostu behar dela euskal herritarrentzako zergapolitika. Eta iruditzen zaie egitura horrekin ongi betetzen direla lehenago aipatutako helburuak, alegia, zerga-presio orokor baliokidea izatea herritar guztientzat. Guk, beti defendatu izan dugun moduan, uste dugu helburua, hain zuzen, zerga-politika bakarra izatea dela euskal herritar guztientzat, baina baita zerga-politika bakarra espainiar guztientzat ere, eta, zerga-politika bakarra, oinarrian behintzat, europar guztientzat. Zentzugabekeria da euskaldunok zerga batzuk edo beste batzuk ordaintzea bizi garen lurralde historikoaren arabera, eta printzipio hori beti eta leku guztietan defendatzen dugu, beste alderdi politiko batzuek ez bezala. Guretzat funtsezkoa da printzipio hori, eta hemen defendatzen dugu, baita Diputatuen Kongresuan ere. Zentzugabekeria da euskaldunok zerga batzuk edo beste batzuk ordaintzea zer lurralde historikotan bizi garen, eta zentzugabea espainiarrek zerga batzuk edo beste batzuk ordaintzea Espainiako zer lekutan bizi diren. Eta, hain zuzen ere, horregatik proposatzen dugu egungo sistema erabat aldatzea. Behin baino gehiagotan proposatu dugu, zuek ongi dakizuen moduan, helburu hori lortzeko beharrezkoak diren lege-aldaketa guztiak sustatzea: zergapolitika bakarra izatea, eta, hala, herritar guztiei ahalik eta berdintasun handiena bermatzea. Beraz, guk, beste taldeek ez bezala, zalantzan jartzen dugu egungo sistema, eta aldatu egin nahi dugu. Horregatik ez zaigu iruditzen behar bestekoa Euskal Sozialistak taldearen ekimena. A, eta gauza bitxi bat: Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak eredu ezohiko hori defendatzen dute, baina, aldi berean, zerga-sistema harmonizatua behar dugula diote, herritar guztiengan presio bera eragiten duena, baina ongi frogatuta dago harmonizaziorik eza eragiten duena dugun sistema dela; zuei beharrezkoa iruditzen zaizuen horren guztiz aurkakoa eragiten du. Alegia, eredu zentzugabe honek ematen dio bide harmonizaziorik ezari, edo, Damborenea jaunak nahiago badu, eredu zentzugabe honek ematen dio aukera Euskadiko Alderdi Sozialistari hemen edo han harmonizaziorik eza eragiteko, edo gainerako alderdiei. Baina sistema da harmonizaziorik ezari bide ematen diona. Damborenea jaunak gogora ekarri du azkenaldian ez dela harmonizaziorik izan Euskadin, baina ez da harmonizaziorik izan sistemak hori onartzen duelako, eta erraztu egiten duelako. Esan genuen zergei buruzko eztabaida monografikoan ezin dela serio eztabaidatu Euskadiko zergei buruz ez bada aipatzen gutxienez, eta kritikatzen, gure kasuan, euskal erakunde- eta zerga-eredu zentzugabea. Eta esan genuen zentzugabea dela Euskal Autonomia Erkidegoak, 2 milioi biztanle pasatxo baizik ez izanik, lau legebiltzar eta hiru foru-ogasun izatea Eusko Legebiltzarraren kontroletik kanpo. Eta ez duela zentzutik Euskadin hiru zerga-politika izateak, eta zentzugabea dela euskal herritar batek zerga batzuk edo besteak ordaintzea zer lurralde historikotan bizi den. Eta arrazoi horiengatik zentzugabea da Espainiako herritar batek, printzipio horiei jarraikiz, zerga batzuk edo besteak ordaintzea Espainiako zer eremutan bizi den. Osoko bilkura hartan defendatu genuen, halaber, zerga-eskumenak Legebiltzarrak izatea, gure kasuan –ezkutatzen ez dugun moduan– zerga-politika baterantz egin behar izateari kalte egin gabe, ez Espainian, baizik eta Europa osoan, Prieto jaunak aipatzen zituen eremu zabal horietan. Genioen moduan, berdintasuna ez ezik, zergapolitika hobea lortzea ere eragozten digu hiru zergapolitika izateak. Izan ere, ohikoa da, eta hala gertatu da historian zehar, lurralde historiko bakoitzak bere zerga-politika erabiltzea gainerako lurraldeekin lehiatzeko. Eta kritikatu egiten dugu –beti egin dugu, bakarrik izanik ere, UPyD Legebiltzar honetan dagoenetik– Ekonomia Itunaren sistema eta kupoaren kalkulua, sistema eta kalkulu horiek pribilegio bat baitira euskal herritarrentzat, Espainiako gainerako herritarrekin alderatuta haiek baino finantzaketa handiagoa dugulako. Eta gu mota guztietako pribilegioen kontra gaude, baita pribilegio horiek onura egiten digutenean ere. Ulertzen dut hemengo alderdi kontserbadoreek berentzat pribilegioak defendatzea, baina ulertezina da beren taldea aurrerakoitzat hartzen duten alderdi politikoek Ekonomia Itunaren sistema eta kupoaren kalku- lua defendatzen jarraitzea, Espainiako herritarrekin alderatuta, finantzaketa handiagoa izateko sistema baita. Eta guk ez dugu inolako pribilegiorik nahi, eta hori bai hemen bai Espainiako edozein eremutan salatzen dugu. Beraz, gure proposamena da sistema opaku, nahasgarri, garesti, gardentasun txikiko eta eraginkortasunik gabekoa aldatzea, disfuntzioak eta bikoizketak sortzen baititu, ahalik eta zerga-politika onena izatea eragozten baitu, eta harmonizaziorik eza eragin. Hau da harmonizaziorik ez izateari bide ematen dion sistema. Sistema honek bideratzen du alderdi politiko jakinek harmonizaziorik eza eragitea lurralde batean edo bestean. Eta, beraz, sistema hori aldatu behar da. Euskal Sozialistak taldearen ekimena ez da behar bestekoa, baina urrats bat da. Urrats bat da, halaber, egungo sistema zalantzan jarri eta hura aldatzeko beharrezkoa den eztabaida sustatzeko, eta urrats bat Ekonomia Ituna eta jasan behar dugun zentzugabeko egitura hori guztia ere zalantzan jartzeko. Horregatik, arrazoi politiko horiengatik, emango diogu aldeko botoa jatorrizko ekimenari. Besterik ez; eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1117
10
24
18.04.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Si, gracias. Zergei buruz egindako monografikoaren ostean, erantzun beharreko gogoeta politiko batzuei bide eman zitzaien. Eta horietako bat da Euskal Sozialistak taldeak aurkeztu duen legez besteko proposamenean jasotakoa. Hein handi batean, harrigarria da, gainerako taldeen zuzenketak eta erdibideko zuzenketa irakurrita, gauza bera esan arren, batzuek eta besteek zergei buruzko erabat gauza desberdinak ulertzen ditugula, eta progresibotasunaz, justiziaz eta zuzentasunaz hobe ezer ez esan. Hori da politikan hitzen edukia hustearen ondorio zuzena. Hala, sektore publikoan utziezinak diren zerbitzuak mantentzeaz hitz egiten denean ere, gauza bat esan eta guztiz kontrakoa egiten da. Hori da egungo politikaren hizkuntza-eredu berria. Eta, horrenbestez, nahiz eta aurkeztu diren ekimenetako zenbaitekin identifikatuta senti gaitezkeen, gutxienez arretaz jokatzera behartzen gaituzte haien eragileek. La realidad supera casi siempre la ficción, y, muchas veces, los discursos que se hacen desde este lugar. Quedan en meras palabras cuando vemos los presupuestos, que son un programa político. Los presupuestos son un programa político, y se ve claramente que los discursos presentados aquí son voluntaristas, pero no eficientes. Ez dut aurrekontuen balorazio bat egingo, ez baita horretarako unea, baina esango dut dirusarrerak eta zergetako diru-sarreren politikak ideologikoak baino ez direla. Hala, zerga-motak, inplementatzen den zerga-eredua, eta zergen pisuaren hartzaileak ikusita, batzuen eta besteen ideologia bereizteko moduetako bat ere bada, izen eta sigletatik harago, bakoitza esferaren ezkerraldean edo eskuinaldean kokatuz. Badakit diskurtso hori gaindituta dagoela esango duzuela, eta ez dela ideologien unea, baizik eta irtenbideena. Bada, hala da: ideologia bakoitzak irtenbideak ematen ditu, eta oso bestelakoak, gainera. Eta horren adibide, Gipuzkoa. Eta, horrenbestez, Euskal Herria Bilduk zergak harmonizatzeaz hitz egiten du, eta zerga-politika Eusko Legebiltzarrean eztabaidatu eta adosteaz, Autonomia Estatutuaren 41.2 artikuluak, Ekonomia Itunaren Legearen 2.4 artikuluak eta Lurralde Historikoen Legearen 14.3 artikuluak argi zehazten eta mugatzen dituzten irizpideen arabera, eta Harmonizazioari buruzko Euskal Legeak dioena aplikatuz. Eta termino horietan soilik izan behar du, termino zehatzak baitira; arau horiek ezartzen dituzten mugak argiak dira, eta ez dute interpretaziorik egiteko biderik ematen, paperean jasotakoa ez bada. Azken batean, Euskal Herria Bilduk forualdundien autonomiaz eta haiek zergei dagokienez dituzten eskumenen egungo esparrua errespetatzeaz baino gehiago hitz egiten dugu, ez baititugu zalantzan jartzen. Esaten ari gara hiru herrialdeak ordezkatzen dituen organoa izanda, foru-aldundiek biltzen duten diru guztiarekin egiten den gastu publikoaren zati garrantzitsuena hartzen duena, lurralde historikoen zergasistemaren printzipioetako bat izan behar dela gutxienez, Ekonomia Itunaren Legearen arabera, eta zergen koordinazioaz, harmonizazioaz eta lurralde historikoetako erakundeen lankidetzaz arduratu behar duela, horretarako Legebiltzarrak zehazten dituen arauei jarraikiz. Eta hori ez dut nik esaten; hori Ekonomia Itunaren Legeak esaten du. Eztabaida honetan, zerga-harmonizazioaz hitz egiten ere ari gara, eta Legebiltzar honek onartutako Zergapideen elkar-egokitasun, erakidetasun eta lankidetasunezko Legean ere puntu gatazkatsutzat definitzen da, eta horregatik definitzen du argi garapenean. Hau dio: Harmonizazioaren helburua "ez da zergaarloan lurralde historikoen organo eskumendunek eman behar duten legedia guztia berdinduta lortzen. Kontua ez da zerga-sistema bat eta beste bat desberdintzeko aukera oro saihestea, baizik eta haiek garatzeko oinarrizko ildoak zehaztea". Por lo tanto, creemos que esta Cámara tiene total legitimidad para debatir y acordar sobre fiscalidad, y de opinar, para concretar las líneas generales que se deben seguir. Nuestro objetivo es aportar un instrumento eficaz a esta Cámara, para aprobar bases específicas, para poder concretar el gasto anual recogido en los presupuestos. Hala, Euskal Herria Bilduk uste du Ganbera honek erabateko legitimotasuna duela zergak eztabaidatzeko eta adosteko, eta iritzia eman eta lerro nagusiak zehazteko. Helburua da Ganbera honi oinarrizko tresna bat ematea, diru-sarreretan ere jarrera giltzarriak zehazteko, gero urteko aurrekontuen eztabaidan gastu guztiak definitzeko. Euskal Herria Bilduk Gipuzkoan ezarritako zerga-politikaren alde egiten du, eta defendatu. Erakunde horrek egin dituen aldaketa guztiak mantentzen eta defendatzen ditugu, emaitzak aldekoak izan baitira, eta, bistakoak ez ezik, frogagarriak ere bai. Izan ere, azken batean, Gipuzkoak abian jarri duen zergaereduak eta zerga-politikak funtzionatu egiten dute, eta edukia eman egiaz progresibotasun, zuzentasun eta justizia hitzei. Horregatik guztiagatik, osoko eztabaida irekia nahi dugu, bereziki zergei buruzkoa, Ganbera honetan, eta horretarako behar den bakarra borondate politikoa da, tresnak bai baititugu. Beraz, eztabaidak ez du izan behar bai ala ez, baizik eta dagoena erabiltzeko edo ez erabiltzeko borondate politikoari buruzkoa. Eta Euskal Herria Bilduk uste du baietzaren unea dela, eta gure esku dagoen guztia erabiltzeko unea, murrizketen politikak uzteko eta diru-sarreren politikan aurrera egiteko. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1118
10
24
18.04.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea… Azken urteetako hemeroteka birpasatzen duen edonor ohartuko da hau ez dela gobernuan edo Euskadiko erakundeetan erantzukizunak dituzten alderdi politiko gehienen errealitate politikotik kanpo egon den eztabaida. Hemeroteka hori hartuz gero, ikusiko dugu mota askotako proposamenak aurkeztu direla zerga-politikari buruz eztabaidatzeko eta akordioak lortzeko. Besteak beste, Euskadiren esperientziak bere arazoak izan dituelako. Gogora ekar ditzakegu, adibidez, zerga-pizgarriak, opor fiskal ospetsu haiek sortu zirenetik, edo sozietateen zerga, Euskadiko lurraldee- tan desberdina izan zena batzuen eta besteen jarrera politikoaren ondorioz. Beraz, horrek guztiak, herrialdeko zerga-politika bat egiteko beharra zehaztu du batetik, baina, bereziki, egoera ekonomiko berriak aurrera egin duen heinean, krisi ekonomiko honek zabaldu egin du hausnarketarako espazioa; ezinbestekoa da, herrigintzan aurreratu nahi bada, eta herritar guztiei begiratu nahi bazaie, baliabideak lortzeko politika egokia izatea, herri hau egituratzeko, egiteko, herritarrei erantzuteko herri honek gehiengoz adostu ditzakeen irizpideen bidez. Hori oso nabarmena da egun aurrekontuetan, indarrean dugun ekitaldirako aurrekontu-proiektuan. Lehen esan dudan moduan, murrizketa ugari ditu; urritasun ugari dituzte krisitik ateratzeko hain beharrezkoak diren ekonomia sustatzeko politikek. Herritar guztientzat funtsezkoak diren arreta publikoak zaintzeko betebeharra dute Eusko Jaurlaritzak eta Eusko Legebiltzar honek, baliabide publikoen % 70 gastatzen baitituzte, eta, nioen moduan, herritarren gizartebeharren arreta nagusiak eman. Horregatik, hura da diru-sarreren politikaz hitz egin behar duena. Izan ere, ezin da herri osoarentzako politika bat geroratuta egin; unean bertan eta zuzenean egin behar da, baliabide publikoetan, zerga-politikan, dirusarreren politikan protagonismoa bilatuta. Nire ustez, hain nabarmena da hori, ezen bada hori mahaitxo biribil batean egitea proposatu duenik; baten batek proposatu du hiru alderdi nagusiak mahaitxo biribil batean elkartzea, eta zerga-politikan akordio-proposamen bat lortu arte hitz egitea. Bada, mota guztietako burutapenak aurkeztu dira. Aizue, ez da organorik asmatu behar. Badugu erakundea: Legebiltzarra. Eta Legebiltzarrari eskatzen diogu sozialistok, gaitasun juridikoari jarraikiz, baina batez era gaitasun politikoari jarraikiz, zerga-politikari buruzko eztabaida eta akordio hori egitea. Eta hori nabarmendu nahi dut, letra larriz gainera: zergapolitika eztabaidatu eta adostu nahi dugu. Zergapolitika. Eta politikak espazio bat du, eta gero, garatu egiten da espazio hori, lege bidez, garatu behar den lekuan. Batzuetan hemen garatu ahal izango da, gure eskumen juridikoei jarraikiz; beste batzuetan, berriz, foru-erakundeetan. Dagokion lekuan garatu beharko da. Eta, politikoki, aukera eta beharra ez ezik, betebeharra ere badugu. Herrigintzarako, herri osoa gobernatzeko, herri osoarentzako politika publikoak egiteko betebeharra dugu! Eta hori ezin dugu egin eztabaidatu gabe, behar ditugun baliabideak bilatu, aurkitu eta esleitu gabe. Ados nago Maneiro jaunarekin esaten duenean zergek esparru zabalagoak behar dituztela. Nire lehen mintzaldian ere esan dut. Jakina baietz! Gutxienez, gure bizitza gauzatzen duguneko esparru politiko eta sozialak. Eta, noski, askoz esparru zabalagoetarantz jo beharko genuke; gertatzen dena da Legebiltzar honek duen gaitasuna duela, eta dituen mugak. Eta hona etorri eta testigantza egin edo aurrera egin dezakegu, eta, noski, bi gauzak ere egin nahi ditugunez (batzuetan testigantza, baina baita aurrera egin ere), bada, proposamen bat dugu eztabaidak egiteko, hemen eztabaidatzeko zer politika egin nahi dugun, eta, ondoren, dagokion moduan, herritarrenganaino eraman, erakundeekin batera. Eta, hori dela eta, asko eskertzen diet haien jarrera bai UPyDri bai Bilduri, urrats hau egiten, aurrera egiteko aukera baitute. Hemen ikusi den moduan, jarrera politiko desberdinekin egiten dugu, aldeak eta beste helburu batzuk dituzten jarrera politikoekin, baina batzeko aukera ere ematen digute. Izan ere, hori da Legebiltzar honen funtsezko bokazioa: desberdinak batu ahal izatea, bizikidetzarako, gizarte osoarentzako politikak egiteko. Hori da politikaren funtsa: desberdinek espazio berak partekatzea, bide berak egin ahal izateko, herritar guztien onerako. Eta hori da, egiaz, eztabaidagaia hemen, eta horregatik, berriro eskerrak eman nahi dizkiet bi taldeei. Uste dut gure diskurtsoetan ere bat egiten dugula puntu batzuetan, hemen esan dituzuen gauzetan ikusi dudanez, baita proposatu den zuzenketagatik ere; gertatzen dena da zuek urrats bat atzerago geratzen zaretela, eta guk aurrerantz egiten dugula urrats bat, hori da aldea. Baina ez izan ez beldurrik ez kezkarik, oso gustura sentituko baitzarete urrats bat aurrera eginda. Eta, batez ere, herri osoarentzat politika egiteko betebeharra duena sentituko da oso gustura, eta hori Jaurlaritza da. Jaurlaritzak proposatu behar dizkie euskal herritarrei egun behar bestekoak ez diren politikak; izan ere, murrizketak negargarriak dira, ezin dira inondik hartu, eta konpondu egin behar dira. Konpontzeko, baina, zerga-politika bat behar da, eta bestelako baliabide batzuk. Beraz, egokiera on batean gaudela uste dut. Eta, Damborenea jauna, sentitzen dut... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1119
10
24
18.04.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
... sentitzen dut ezer ezin esan izatea, ez baituzu ezer esan. Horrenbestez, ezin da erantzunik izan.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1120
10
24
18.04.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bada, Prieto jauna, zerbait esan dizut nik. Esan dizut Espainiako Konstituzioa errespetatzen dugula, eta harekin ados gaudela, Autonomia Estatutua errespetatzen dugula, eta harekin ados gaudela, Ekonomia Ituna errespetatzen dugula, eta harekin ados gaudela, eta, beraz, ez gaudela ezertan ados zuekin. Bada, zerbait esan dizut nik. Bitxia da, eta bitxia diot, Legebiltzar honek zerga-eskumenak izatearen alde bozkatuko duten hiru alderdietatik inork ez proposatzea hori proposatu behar duten lekuan, eta badauden lekuan, Diputatuen Kongresuan. UPyDk, nik gogoratzen dudanez, Ekonomia Ituna indargabetzea proposatu du beti (beraz, Ekonomia Itunaren kontra zaudete, eskumenak hemen, batzar nagusietan edo edozein lekutan izatearen aurka); Alderdi Sozialistak, PFEZa zehaztu behar zenean, aurka bozkatu zuen, espainiarren artean aldeak sortzen zituelako. Bilduk beti bozkatu izan du Ekonomia Itunaren aurka, bai behintzat Herri Batasuna zenean, eta orain esatea Legebiltzarra dela zerga-eskumenak erabaki eta bozkatu behar dituena... Beraz, bitxia da hain zuzen Ekonomia Itunaren alde ez egoteagatik nabarmendu diren alderdiek gaur esatea Legebiltzar honek onartu behar dituela zergaarauak. Eta bitxia diot, argia izan baita gutxienez Maneiro jauna; hau esan du: "Hau indargabetzeko aurrerapauso bat da". Bada, litekeena da, litekeena. Eta ziur asko arrazoi emango dizut zuri horretan. Aurrerapauso bat da. Orain falta zaigun bakarra da Alderdi Sozialistak Diputatuen Kongresuan proposatzea Ekonomia Ituna indargabetzea, eta zuen babesarekin eta beste batzuenarekin, bada, agian nire taldekoren bat ere konbentzituko duzue hori egiteko, uniformetasun eta berdintasunaren kontu horrengatik, oso aurrerakoia eta ezkerrekoa baita, eta bada halakorik nire alderdian ere. Hemen norberak nahi duena esan dezake, baina hiru zerga-eredu ditugula esatea gezurra esatea da. Gezurra esatea da. Ez ditugu hiru zerga-eredu! Edo Bilduko jauna etortzea esanez pozik dagoela Bilduk Gipuzkoan egin duen zerga-proposamenarekin, oso aurrerakoia baita. Aizue, errenta altuei gutxienez bost puntu igo behar diezue PFEZa Mariano Rajoy berdintzeko! Baina zer ari zara esaten! Hori da zuen eredua? Kopiatu Mariano Rajoyrena! Zuek Gipuzkoan duzuena baino bost puntu gehiago PFEZean errenta altuenei, eta kapital-errentei ere bai, gainera. Zertaz ari gara? Zertaz ari gara? Hemen egiaz izan den harmonizaziorik eza gertatu zen batzuek Gipuzkoan erabaki zutenean ondarearen zerga izaten jarraitu behar genuela, Alderdi Sozialistak erabaki zuenean Espainiako gainerako lekuetan ez zela gehiago kobratuko. Eta hori ez zen zergen harmonizazioa haustea bakarrik; beste modu askotara ere katalogatu zitekeen. Prieto jaunak esan digu hemen oso gauza zentzugabeak egin direla; esaterako, opor fiskalak. Opor fiskalak Alderdi Sozialistak bozkatu zituen... Uste dut Alderdi Sozialista izan zela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan boto bera eman zuen bozketa gutxietako bat. Alde bozkatu zenuten zuek hiru lurraldeetan. Eta ongi gogoan dut, guk ez baikenuen alde bozkatu, jada lanean ari ziren enpresekin alderatuta alde handia eragiten zuela iruditu baitzitzaigun. Baina zuek bozkatu zenuten alde. Eta ez etorri esanez zuek helburu hori zenutela, zerga-politikan akordio baten bila ari zinetelako. Ez da egia; esan nizun duela bi urte, Jaurlaritzan zeundetenean. Guk zerga-gaian akordio batera iristea proposatu genizuen, eta oraindik ere Alderdi Sozialistaren proposamenen zain gaude. Inoiz ez duzue zergaren bat aldatzeko proposamenik aurkeztu, ezta Ganbera honetan ere, eta hori, ostiralero-ostiralero... barkatu, ostegunero-ostegunero, duela bi urtetik, zerga-politika adostea oso garrantzitsua dela esaten ari zareten arren. Ezer adosteari uko egiten diozue. Zuek jendea erakartzeko dei bihurtu duzue hau, eta, hala, ostegunero, edo ostegun batean bai eta bestean ez, eta baita ostiral batzuetan ere, gai hau eztabaidatu behar dugu. Orain, ez dakit bozketa honen ondoren, eta Prieto jaunaren arabera, ez ote zatozten testigantza ematera, eta zuek egingo duzuen adierazpen horren ondoren, kontzertu ekonomikoaren aldekoenak, Legebiltzarra dela zerga-eskumenak dituena, pentsatzen dut euskaldunok foru-aldundiei zergak ordaintzeari utzi diezaiokegula; izan ere, zerga-eskumenak izateari utziko diotenez, zergak legez kobratzen dizkigunen bati ez diogu ordainduko. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1121
10
24
18.04.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egia da, Damborenea jauna, ez ditugula hiru zerga-eredu; euskal zerga-eredu bat dugu, eta zergapolitika arautzeko eskumena foru-organoek dute; Zergak Koordinatzeko Organoak koordinatzen ditu, eta Legebiltzarrak harmonizatu. Sistema bakarra, euskal zerga-eredu bat. Maneiro jauna, eredu zentzugabearen ondorioa da harmonizaziorik eza, zuk diozunez. Eredu zentzugabe hori, zuk hala deskribatzen duzuna, hogeita hamar urtez izan da indarrean; baliozkoa dela erakutsi du, oso eraginkorra dela, eta agian uneren batzuetan, egia da, zenbait alderdi aldatu beharko direla, baina eredua baliozkoa eta eraginkorra da. Hogeita hamar urtez, baliozkoa eta eraginkorra izan da eredua. Prieto jaunak arazoak izan diren uneren batzuk aipatu ditu, salbuespen batzuk. Hainbeste urte indarrean daramatzan eredu batekin, eredu baten aurrean batek esku bateko hatzekin zenbatu dezakeenean harmonizaziorik ez izatearen zenbat arazo egon diren, horrek adierazten du legea, orokorrean, oso ona dela. Salbuespena kontatzen denean, salbuespena dela adierazten du, eta, beraz, ona dela eredua. Gainera, ereduaren beste puntu indartsu bat da aurreikusita daudela izan daitezkeen harmonizaziorik ezak. Beraz, harmonizaziorik ez dagoen kasurako irtenbidea ere aurreikusita dagoenean, are hobea da eredua. Zuk eskatu diguzu, Prieto jauna, urrats bat aurrera egiteko, beste urrats bat aurrera egiteko, gusturago sentituko omen gara eta. Baina zuk ongi dakizu gu etengabe ari garela aurrerapausoak ematen, urratsez urrats, baina egia da kostatzen ari zaigula zuen parera iristea. Baina ahalegintzen jarraituko dugu. López de Munain jauna, zuk esandako gauzatxo batzuei erantzuna ematearren. Zure diskurtsoa entzunda, Prieto jaunaren diskurtsoa entzunda eta Maneiro jaunaren diskurtsoa entzunda, sinestezina da hirurok legez besteko proposamen hori sinatuko duzuela. Eta horrek esan gura duena da zuen helburua beste bat dela, Euzko Alderdi Jeltzaleari kokoteko bat emateagatik zuen ideia propioen kontra joateko gai zaretela. Zuen ideien kontra joateko gai zarete Euzko Alderdi Jeltzalearen kontra joateagatik. Hori da zuen helburua. Eta hori, López de Munain jauna, argi eta garbi utzi duzu hemen gaurko eztabaidan, eta utzi zenuen aurreko eztabaidan gure legebiltzarkide taldeko Alex Etxeberriarekin iruzur fiskalari buruz eztabaidatu zenuenean eta hemengo beste legebiltzarkide batzuekin esan zenuenean: "Tras el debate sobre fiscalidad celebrado el pasado 15 de marzo, el fraude vuelve a ser un tema recurrente una vez más. Euskal Herria Bilduk ez dio ekimen honi zuzenketarik egin. Erabaki genuen orain egun batzuk izandako monografikoaren ondoren, beste urrats batean kokatuko ginela, hau da, eztabaida hartan hartutako erabakiak abian jartzeko urratsean kokatzen ginela uste genuen". Ez, López de Munain jauna. Zuk ez duzu zuzenketarik aurkeztu eta Maneiro jaunak ez du zuzenketarik aurkeztu. Zuok hiruren artean Euzko Alderdi Jeltzalearen kontra ateratako ekimen bat, hori zen helburua. Y continúo con lo que dijo en aquel entonces: "Ez da kasualitatea lehengo joan den astean hemen ordezkaritza duten alderdi politiko batzuen zenbait bozeramailek iruzurrari aurre egiteko nolabaiteko utzikeria egoztea foru-administrazioei, eta gaur ere berriro gauza bera. Talde horien helburua" (zer talderi buruz ari zinen, López de Munain?) "ez da argi geratzen, dirudienez, ezin baita oso ondo jakin helburua egungo eredua hobetzea den, ala euskal zerga-sistema atzeko atetik aldatzea, zerga-bilketako aktoreak aldatuta". Eta zer da zuok gaur egingo duzuena? Salatzen duzu beste batzuen asmoa, eta Euzko Alderdi Jeltzaleari kokoteko bat ematearren zuen ideia propioen kontra joateko gai zarete? Zer sendotasun dauka zuen proiektuak? Indarrean dagoen ordenamendu juridikopolitikoan daude jasota instituzioen, bere pertsonalitatearen mailaren eta eskumenaren defentsa. Eremu instituzional ezberdinak errespetatu egin behar ditugu. Indarrean dagoen legedia gustatzen ez bazaizue, aurkeztu ekimenak aldatzeko, baina ez ez betetzeko. Bestela, zer legitimitaterekin eskatuko diezue herritarrei legeak betetzeko, zeuok betetzen ez badituzue? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1122
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lau urte behar izan ditugu, baina uste dut lortzen ari garela. Lortzen ari gara, legebiltzarkide bakarrarekin, Ganbera honek nahiz gizarteak egunero gero eta argiago jasotzea gure eredua erabat zentzugabea dela, gure erakunde- nahiz zerga-eredua erabat zentzugabea dela, eta, beraz, badirudi urratsak egiten ari garela eztabaida hau irekitzeko edo sustatzeko. Nire ustez, harro senti gaitezke UPyDri dagokionez. Nik esan dut ekimen hori ez dela behar bestekoa, hemen luze eta zabal jardun baitugu gai horri buruz, eta UPyDk oso jarrera argiak izan ditu beti: Espainiako Konstituzioa aldatu behar da; Gernikako Estatutua aldatu behar da; Ekonomia Itunaren Legea aldatu behar da, eta Ekonomia Ituna indargabetu behar da, askoz eredu arrazoizkoagoa izateko, XXI. mendearekin bat datorrena. Nik ez dakit zehatz-mehatz esan dudan hiru zerga-eredu ditugula. Hala esan dugula esan du Damborenea jaunak. Pentsatzen dugu erabat erakunde- eta zerga-eredu zentzugabea dugula, eta ez dela ez baliozkoa ez eraginkorra, eta, horrenbestez, guk aldatu egin nahi dugula. Beti esan dugu hori, eta beti defendatu dugu hori lau urte hauetan. Eta gaur egun hiru zerga-politika ditugula, eta aldatu nahi dugun eredu bat, harmonizaziorik eza eta aldeak eragiten baititu. Eta gu herritarren arteko berdintasunaren alde gaude, Euskadin, Espainian eta Europan. Eta beti defendatu izan ditugun printzipio horiekin defendatzen dugu –beti egin izan dugu hemen, ia beti bakarrik– Espainiako Konstituzioa, Gernikako Estatutua eta Ekonomia Itunaren Legea aldatzea. Eta beti defendatu izan dugu, eta beti koherenteak izan gara horrekin, Ekonomia Ituna eta kupoaren kalkulua indargabetzea, neurriz gaindiko finantzaketa eragiten baitu. Eta nor finantzatzen du neurriz gaindi? Euskal herritarrak. Pribilegioak. Eta gu edozein pribilegioren aurka gaude, itxura batean on egin diezaguketen pribilegioak izanik ere; baina, lehenago edo beranduago, amaitu egingo dira. Izan ere, guztientzat onena da gizartearen parte batek pribilegioak ez izatea; epe ertain eta luzean, guztientzat onena da ahalik eta berdintasun handiena izatea. Beraz, zalantza guztietatik kanpo dago gure koherentzia. Ekimen horren alde bozkatu behar duen talde politiko bakoitzak azalduko zuen, edo azalduko du, zergatik emango dion aldeko botoa. Izango ditu bere arrazoiak. Eta talde jakin batzuen inkoherentzia jakin batzuk oso argi ikusiko dira osoko bilkura honetan; ez, ordea, UPyDren kasuan. Uste dut koherentzia erabatekoa dela. Eta, nioen moduan, talde politiko bakoitzak jakingo du zergatik bozkatuko duen bozkatuko duena ekimen honetan. Egia esan, guk aldeko botoa eman genion ekimen honi berari osoko bilkura monografikoan; bozketa ez zen baliozkoa izan, erdibideko zuzen- keta bat lortu baitzen, gero atzera bota, eta, horren eraginez, ekimenak aurrera egin ez. Baina guk bai sakatu genuen, iruditzen baitzaigu urrats bat dela. Eta horregatik bozkatuko dugu ekimen honen alde, urrats bat delako, urrats txiki bat gure erakundeeta zerga-ereduak zalantzan jartzeko, are Ekonomia Ituna bera, ez baitu zentzurik XXI. mendean. Ez du zentzurik izango epe laburreko Espainian, eta ez du zentzurik eta etorkizunik izango guztiok eraiki nahi dugun Europan, zerga-politika bakarra, barne-mugarik ez duten herritarrak eta ahalik eta berdintasun handiena izango dituen Europan. Ekonomia Ituna amaitu egingo da, hain zuzen, eta pozten gara halako eztabaida eta ekimenek noranzko horretan urrats txikiak egiten laguntzeaz. Dena den, ekimen honen alde bozkatzeaz gainera, etorkizunean proposatuko dugu –beti egin dugu– lege-aldaketa handiak egitea, arazoaren sustraira joateko, indarrean dagoen legedia guztitik aldatu beharrekoa aldatzeko, beti eta leku guztietan defendatzeko, printzipio berekin eta koherentzia guztiarekin, herritar guztientzako ahalik eta berdintasun handiena. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1123
10
24
18.04.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egia esan, nahiko zaila egiten zait ulertzea zergatik eman behar ditugun, Euskal Herria Bildu taldearen izenean, bozketa baten arrazoiak. Kasu honetan, baiezkoa ematea erabaki dugu. Aurrekoan jada bazegoen, osoko bilkura monografikoan; lehenago azaldu den moduan, hala egin behar zen, baina denok dakigu kasu hartan zergatik ez zen atera ekimen hura… Gauza bat esan nahi dut nik: bestelako helburuak ditugun hiru alderdi akordio batera iristea, edo testu baten edukia modu batera edo bestera ulertzea, hemen harmonizazioari eta berdintasunari buruz azaltzen saiatu naizen aldearen modukoa da. Alegia, ez da gauza bera; azaldu dugu, azaldu dugu, eta legeak berak ere azaltzen du. Eta nik osorik irakurri dut, hori azaltzen duen paragrafo osoa. Alderdi Popularrak esaten digunean Mariano Rajoyren zerga-politikak imitatzeko –edo, kasu honetan, Bizkaiko Foru Aldundiarenei buruz ere hitz egin dezakegu–, ez dira aipatzen zerga-ezkutuak, eta Alderdi Popularraren kasuan ezta zerga-amnistia ere; alegia, lapurretan aritu direnei barkatzea… Izan ere, oso erraza da adibideak ematea, baina guztiok dugu historia bat atzean, eta guztiok dakigu nor den nor. Gorospe andreari esan nahi diot... bestelako osoko bilkura batean nik esan nuena ekartzen badidazu eztabaidatzeko… Zerga-iruzurraz ari ginen, forualdundiek edo batzar nagusiek zerga-iruzurrarekin egiten dutenaz. Bozketa hau ekarri eta lehenago aurkeztu duguna zuei belarrondoko bat emateko soilik bozkatuko dugula… Bada, agian merezi duzue belarrondoko bat, bai noski, urte hauetan guztietan bideratu duzuen zerga-politikagatik. Bai, argi esaten dizugu. Bai. Gainera zuek, eta hau harira datorren eztabaida bat da, orain hau esaten duzue, Urkullu jaunak aurkeztu duen testuan: "Zerga-sistemak herritarren artean aberastasuna ongi banatzeko tresna izan behar du, progresibotasunari eta gizarte-justiziari begira". Eta oso ondo dago, oso itxura ona du, benetan. Baina zuen beste buru batentzat, kasu honetan, Bizkaiko batentzat, Legebiltzar horretako kide guztiok exkertiar eta populistak baizik ez gara. Hori zuek ere esaten duzue, hori ere hor dago, duela hilabete gutxitik hona. Zuek gehien dutenei errentak igotzeaz hitz egiten duzuenean, populista eta exkertiartzat jokatzen duzue. Zuek jakin beharko duzue benetan zertaz ari zareten mundu guztiak partekatzen zituen hiru gauzaz hitz egiten duzuenean: zuzentasuna, progresibotasuna eta justizia. Zuek gizarte-justiziari buruz ere hitz egiten duzue. Guk hemen esan nahi dugun bakarra da, eta hori da esan duguna, oinarrizko ildoak Legebiltzar honetan eztabaidatzeko aukera izan behar dela; alegia, ona litzatekeela gastuei eta aurrekontuei ez ezik diru-sarreren aukerei buruz ere hitz egitea. Izan ere, hemen, azken batean, Legebiltzar honetan eguneroeguneroko hizketagaia murrizketak dira. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1124
10
24
18.04.2013
SEMPER PASCUAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadin hartu beharreko zerganeurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, erdibideko zuzenketa puntuz puntu bozkatzeko eskatu nahi dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1125
10
24
18.04.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Buenas tardes, señor lehendakari, señor consejero, parlamentarios y parlamentarias aquí presentes. No somos muchos, pero al menos estamos algunos para tratar este asunto. Alderdi Popularrak ekimen hau aurkeztu zuenean (esan beharra dago aurkeztu zela jada aurreko legegintzaldia amaitzerakoan), hala egin zuen akats bat sumatu genuelako babes-sistemaren funtzionamenduan. Akats konpongarria zen, eskabideak aurkez- tearekin zerikusia zuena. Denok gogoratuko dugunez, azaroaren 24ko 4/2011 Legeak, Diru Sarrerak Bermatzeko eta Gizarteratzerako Legea aldatu zuenak, hainbat moldaketa egin zituen abenduaren 23ko 18/2008 Legean, Diru Sarrerak Bermatzeko eta Gizarteratzerakoan; bada, lege berriak honako hau ezartzen du 59.1 artikuluan: "Diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzako prestazio osagarria, lege honetan zuzenbidezko prestazio ekonomiko gisa erregulatuak, jaso hala izateko, interesatuak eskabidea egin beharko du lehenago, Eusko Jaurlaritzari zuzenduta, eta erroldatuta dagoen eta benetan bizi den udalerriari dagokion LanbideEuskal Enplegu Zerbitzuaren bulegoan aurkeztuko du. Bulego horretan, izapideak egiteko behar dituen informazio eta orientabide guztiak emango zaizkio eskatzaileari". Gure ustez, eskabideak Lanbidek autonomiaerkidegoko hiru lurraldeetan dituen bulegoetan (51 bat dira) aurkeztu beharrak, kontuan hartu gabe norbera zer udalerritan dagoen erroldatuta eta zeinetan duen benetako bizilekua, bada, horrek zailagoa egiten zien eskatzaileei... Eta hori nabarmena zen toki batzuetan, adibidez Arabako Errioxan, batzuetan bertako eskatzaileek joan behar izaten baitzuten Lanbideren kasuan kasuko bulegoa zegoen udalerrira. Esaten dut egoera horrek, gure ustez –eta gainera hala eman zaigu aditzera–, zaildu egiten zizkiela eskatzaileei prestazio ekonomiko horietarako izapideak, zeren, esan dudanez, bulegoa zegoen tokira joan behar baitzuten. Uste dugu erraztu egin behar zela izapideen prozesua; hau da, behar ziren moldaketak egin eskabideak udaletan ere aurkeztu ahal izateko. Horixe da, hain zuzen ere, legez besteko proposamen honen asmoa. Denok gogoratuko dugu, bestalde, Diru Sarrerak Bermatzeko Legeari egindako azken moldaketa zela medio Eusko Jaurlaritzak bere gain hartu zuela, Lanbideren bitartez, izapideen eta ebazpenen ardura, bai prestazio ekonomiko horien kasuan, baita dirusarrerak bermatzeko errentarenean eta etxebizitzarako prestazio osagarriarenean ere, eta beste horrenbeste gizarteratze-hitzarmenei dagokienez. Lege honen moldaketarekin, erraztu eta hobetu nahi zen prestazio horien izapidetzea, eta horrela, eraginkortasun handiagoa lortu. Baina, horretaz gain, enplegurako politika aktiboak eskualdatzean aukera ederra sortu zen prestazio ekonomikoak eta enplegua elkarrekin erlazionatzeko eta lotzeko. Eta berriz adieraziko dut gure taldeak maiz azaldu duen ideia bat, gaiaren inguruko eztabaidak izan direnean ere azpimarratu baitu: azken helburua enplegagarritasunak izan behar du; norbanakoak babes-sistematik atera daitezela, baina aldi berean sisteman egonik; alegia, behar duten beste denboraz egon daitezela babessisteman, gizarte-laguntzak jasoz, baina sistemaren onuradun kroniko bihurtu gabe, azken helburua enplegagarritasuna delako. Ezin izan da akordiorik lortu Alderdi Sozialistak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak sinatu duten erdibideko zuzenketan, eta hala gertatu da desadostasunak izan direlako puntu zehatzetan. Saiatuko naiz, bada, desadostasun horietakoren bat azaltzen. Gure iritziz, lehen puntuan jaso egin da, nolabait, planteatu genuen ideia, puntu horretan eskatzen baitzaio Eusko Jaurlaritzari jarrai dezala Lanbideren funtzionamendua hobetzen. Egia da, ordea, eta esan egin behar da, badagoela zer hobetu asko Lanbiden. Esaten da prestazio hauen izapidetzeak eraginkorragoa izan behar duela, eta hala dagokionean, behar diren hitzarmenak bilatu behar direla erakunde edo entitateekin, horren bitartez azkarragoa izan dadin, indarrean dagoen legeriarekin bat etorriz, prestazio horietarako agirien bideratze administratiboa. Iruditzen zaigu testu horrek jasotzen duela, nolabait, gure asmoa, hau da, babes-sistemak gaur egun duen hutsa zuzentzea, eskabideak bakarrik aurkez daitezkeelako, lehen esan dudanez, Lanbideren bulegoak dauden udalerrietan. Era berean, bigarren puntuan eskatzen zaio Eusko Jaurlaritzari Lanbideren orientazio-metodoa hobetu dezala, norbanakoentzako arretan oinarrituz... Uste dut hori ere erredundantzia hutsa dela, hala aurreikusten baita legean bertan. Deigarria egin zaigu, ordea, hirugarren puntua, zeinak eskatzen baitio Eusko Jaurlaritzari beharrezkoak diren akordioak bila ditzala gainerako erakundeekin, akordio horien helburua izanik gizarte-bazterketako egoeran daudenei gizarteratze-prozesuak erraztea haien lan-munduratzeari begira. Uste dugu horrek ez duela zerikusi handirik ekimenarekin, zeren, lehenago azaldu dudanez, haren helburua baita udalek eurek ere jaso ahal ditzaten hainbat eskabide eta agiri, eta izan ere, uste dugu legearen asmoa dela, lehenago esan dudanez, prestazio ekonomikoak enplegagarritasunari lotzea, eta Eusko Jaurlaritzak prestazio ekonomikoen eskumena eskuratzean Lanbideren bitartez badagoela aukera, esan dudanez, gizarte-laguntzak prestakuntzarekin eta enpleguarekin lotzeko, horretarako tresna baitira gizarteratze-hitzarmenak. Baina kontua da, hain zuen ere, legera jotzen badugu honako hau dioela, hitzez hitz, 65. artikuluan: "Lege honen ondorioetarako, gizarteratze aktiborako hitzarmenak definitzen dira programa-dokumentu gisa, zeinetan parte-hartzaileek ezartzen baitituzte izaera sozial edota laboraleko ekintza espezifiko batzuk…". Hau da, legean bertan esanda dago. Ez dugu ulertzen zein den pasarte horren helburua; ez du ezer berririk ekartzen, eta hala da gizarteratze-hitzarmenei buruzko artikuluak berak definizio hau ematen duelako haietaz: "izaera sozial edota laboraleko ekintza espezifikoak", beharrezkoak "baztertuta geratzeko arriskutik edo baztertuta egotetik prebenitzeko". Halaxe dio artikuluak berak. Eta zehazten du, gainera, hitzarmenen edukia, eta aipatzen ditu, berariazko puntu batean, gizarteratzea errazteko ekintzak eta gizarte- eta osasunzerbitzuen eskuragarritasuna errazteko ekintzak. Bestalde, Euskadiko gizarte-zerbitzuen sistema egituratu zuen legean bertan, hau da, Gizarte Zerbitzuei buruzko otsailaren 5eko 12/2008 Legean, kapituluetako batek, Euskadiko gizarte-zerbitzuen sistema horrek izango zituen antolaera eta egitura zehazten zituenak, hainbat mailatako gizarte-zerbitzuak aipatzen ditu: gizarte-zerbitzuak, udal alorrekoak, oinarrizkoak, foru-zerbitzuak eta autonomikoak. Ez dugu ulertu, hartara, zer dela-eta txertatu den puntu hori, legeak berak ziurtatzen baititu, behar bezainbeste, pertsona horien gizarte-arreta maila era guztietako zerbitzuen bitartez, legeak berak hala aurreikusita. Azaldutakoagatik, beraz, gure zuzenketari eutsiko diogu, uste dugulako testurik egokiena dela, baina ez gara agertuko, horratik, Alderdi Sozialistak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak hitzartu duten erdibideko zuzenketaren aurka. Eskatuko dugu, hori bai, puntuz puntu bozka dadila, eta hala gertatuz gero, aldeko botoa emango diegu lehenengo bi puntuei, baina baita abstenitu ere, azaldu ditudan arrazoiengatik, hirugarrenean. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1126
10
24
18.04.2013
SÁNCHEZ MARTÍN
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Arratsalde on, legebiltzarkideok. Legebiltzar honetan Euskal Sozialistak taldearen ordezkari gisa parte hartuz, eztabaidatu nahi dut euskal Talde Popularrak aurkeztutako legez besteko proposamena, indarreko legedian aurreikusten diren prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteko prozedurari buruzkoa, eta defendatu nahi dut, bestalde, nire legebiltzar-taldeak eta Euzko Abertzaleak taldeak adostutako erdibideko zuzenketa. Denok dakigunez, bai 18/2008 Legeak eragindako erreformak bai lege hori moldatu zuen 4/2011 Legeak ere funtsezko helburu zuten enplegurako aktibazioa, baina ezin izango zen inondik ere horrelako erreformarik planteatu politika aktiboak transferitu ez balira eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzua sortu ez balitz. Oinarri gisa subsidioen ordez enplegua duen gizarte-babeserako politika batera aldatzea bi ikuspegi edo ideologiatatik abiatuta egin daiteke. Lehenengo eta behin, enplegu-zerbitzuak herritar guztiengana zabalduz, lehenago osasun- eta hezkuntza-zerbitzuekin egin zen bezala, ez baitago enplegu-zerbitzuetara jotzen duten pertsonak eta zerbitzu horietatik kanpo daudenak bereizten dituen marrarik. Alde horretatik, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuak joera harkorra du, alegia, enplegagarrien diren herritarrez arduratzen da, baina baita hain enplegagarriak ez direnez ere; izan ere, arreta ematen die langabezi saria kobratzen dutenei zein diru-sarrerak bermatzeko errenta kobratzen dutenei. Lehenengo aldiz Estatuan, politika aktiboak elkarrekin konektatuta eta lotuta kudeatzen ari dira. Eta bigarren, gizarte-babeserako sistemaz baliatzen diren herritarrek ez dituztelako prestazioak bakarrik jaso behar, aukerak ere eskaini behar zaizkie. Erreforma honen oinarria enpleguak gizarteratze-elementuen artean duen nagusitasuna da, eta hori horrela izanik, argi ikustea enpleguak norbanakoa gizarteratzera daramaten prozesuen muina izan behar duela. Printzipio horrek prestazio-onuradunen eskubide eta erantzukizunak dakartza, sistema garden, bidezko eta elkartasunezko baten bitartez, eta, hala izan dadin, sistema horren oinarriak enplegurako aktibazioa izan behar du. Gizarte-zerbitzuak asmo horrekin gogotik ahalegindu eta saiatu arren, egun arte lan-munduratzea gainditu gabeko erronka izan da diru-sarrerak bermatzeko errenta-sisteman. Aldaketa honi esker, Euskadi aitzindari izan da gizarte- eta enplegu-politiken berrikuntzan, helburua ez baita prestazio hutsetan oinarritutako gizarte-politikak egitea, eta, izan ere, lan-ildo hori enplegu-politika batekin uztartzen ez bada ez ditugu gizarte-politikak hobetuko, prestazioetan nahi beste diru ordaindu arren. Eta hori legeak ekarritako bereizgarri kualitatibo bat izan da. Europan adostasun zabala dago ideia baten inguruan, eta ideia da ongi diseinatutako politika aktiboak eraginkorrak direla langabezia-aldiak laburtzeko orduan. Eta, izan ere, politika horiek hirugarren hanka dira, beste biak direlako Danimarka eta beste herrialde batzuetako malgurtasun delakoak aurreikusten dituen kaleratzearen kalte-ordain apalak, eta horiekin bat, langabezia-prestazio oparoak, gaur goizean Legebiltzar honetan aipatu ditugun berberak, eta, hain zuzen ere, uztailaren 6ko 3/2012 Legeak araututako lan-erreformak Espainiara ekarri nahi izan dituenak. Eta esan dut "ekarri nahi izan ditu" erreforma aplikatzean arazo bat izan delako, aurrera egin baita malgurtasunaren eredurantz, bai, baina bakarrik malgu zatiaren noranzkoan, hau da, kaleratzeen kalteordaina murriztuz edo barne-malgutasuna handituz, baina ia ez da aurrera egin, ordea, politika aktibo eta pasiboen alorrean, eta arazoa areagotu egin da, orain zailagoa delako horiek finantzatzea. Sistemaren filosofia berriarekin, erdiguneko elementua gizarte-aktibazioa da, eta hasiera eta amaierakoak, berriz, langabezian edo gizarte-bazterketako egoeran dauden herritar guztien prestakuntza, enplegua eta aukera-berdintasuna ahalbidetzea lanesparru arruntari begira. Baina gizarte-bazterketa eta enplegua uztartzeak nahi dugun eragina izan dezan, garrantzitsua da leiho bakarra izatea pertsonei arreta emateko, diagnostikoak egiteko, ordura arteko lanibilbideak zein ibilbide osoak marrazteko, norberaren familia-egoera ezagutzeko eta pertsona horrek etxebizitza dela-eta arazoak ote dituen ere jakiteko. Gure sisteman argi bereizten ziren GLLen kudeaketa eta diru-sarrerak bermatzeko sistematik, GLLen ardura udalen esku utzita. Sistema eraginkorra izatea nahi badugu, harenganako konfiantza lortu behar dugu. Prestazio ekonomikoak jasotzen dituztenen, gizarte-laguntzak jasotzen dituztenen % 90 enplegagarriak dira. Funtsezkoa da, hartara, pertsona horiek enplegurako berreskuratzea, lan-merkatuan sartzea. Baina hala gerta dadin, beharrezkoa da pertsona horiekin aritzea, bizi duten egoera aztertu ahal izateko. Zalantzarik izan ez dadin, adierazi nahi dut nire taldeak guztiz argi duela diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko euskal sistemak bere horretan eutsi behar diola, egia bada ere hobetu eta arindu beharra dagoela Lanbideren funtzionamendua, modu eraginkorragoan izapidetu daitezen diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria, eta, beharrezkoa bada, prozesua azkartzeko hitzarmenak bultzatu beharko dira erakunde edo entitateekin. Aintzatetsi beharra dago jendaurrean Diru Sarrerak Bermatzeko Legearen lorpenak, azaldu eta ohartarazi herritarrei prestazioak jasotzen dituzten bi pertsonatik ia batek errenta osagarriak kobratzen dituela, pertsona horiek badutela lana edo pentsiodunak direla, eta botere publikoen benetako eginkizuna dela bizimodu duina bermatzea euskaldun guztiei. Euskadi erreferentziazkoa izan da gizarte-babeserako ereduaren nondik norakoa finkatzeko orduan. Baina garatzen eta indartzen ez badugu, gai honetan aitzindari izaten jarraitu ordez gerta daiteke ibili dugun bidean atzera egitea. Euskal gizarteak harro egon behar du Euskadin lortu dugun gizarte-babeserako sistemaz, eta hemen eraiki dugunez, Legebiltzar honetan, euskal politikarioi dagokigu sistema hori defendatzea, herritar guztien aukera-berdintasuna bermatzen duelako, inolako zalantzarik gabe. Bat gatoz, neurri handi batean, gizartebabeserako sistema honen onuraz, kontu publikoen aldetik egundoko ahalegina eskatzen duela jakin arren, eta hori horrela izanik, ez da politika ona sistema behin eta berriz aldatzen ibiltzea, behar den bezala eta osorik garatu eta kudeatu dadin utzi ordez. Erreformaren aurretik, oinarrizko gizarte-zerbitzuak lanari erantzun ezinik zebiltzan, hainbeste ziren eta izapidetu beharreko prestazio-eskabideak, baina erreformaren ondoren egoera aldatu egin da. Erreformak kendu egin zizkien bi administrazioei kudeaketalan horiek, sarrerak bermatzeko errentarena eta etxebizitzarako prestazio osagarriena, baina gure esku uzten ditu gizarteratzearen aldeko lan egiteko eta bi esparruen arteko elkarlana bilatzeko ardura, batak ez duelako bestea kentzen. Bukatzeko, beraz, neure egiten dut erdibideko zuzenketan adierazitakoa, eta uste dut, era berean, Eusko Legebiltzarrak eskatu behar diola Eusko Jaurlaritzari Lanbideren orientazio-eredua hobetzeko lanean jarrai dezala, oinarri hori enplegu-zerbitzuen erabiltzaileei banakako arreta ematea baita, eta norberarekiko trataera hori da, hain zuzen ere, bi helburu hauek betetzeko bidea: langabetuen enplegagarritasuna lortzea eta landunei lanaren kalitatea eta iraunkortasuna bermatzea. Eskatu behar dio, halaber, beharrezkoak diren akordioak bila ditzala gainerako erakundeekin, akordio horien helburua izanik gizartebazterketako egoeran daudenei gizarteratze-prozesuak erraztea lan-munduratzeari begira, eta azkenik, behar diren hitzarmenak susta ditzala, erakunde edo entitateekin, prestazio horietarako agirien izapidetze administratiboa errazte aldera, indarrean dagoen legerian ezarritakoarekin bat etorriz. Besterik gabe, eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1127
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, lehendakari andrea. Arratsalde on guztioi. Hala da, bai. Osoko zuzenketa bat aurkeztu dugu, eta haren bitartez proposatzen dugu Legebiltzar honek Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzua indartzeko eska diezaiola Eusko Jaurlaritzari. Helburua da atzerapenik ez gertatzea diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria izapidetzeko orduan. Eta esan beharra dago orain arte ez duela talde batek ere gugana jo erdibideko zuzenketarik sinatzeko, eta horrenbestez, gure osoko zuzenketa defendatu beste aukerarik ez dugu, eta, noski, haren alde bozkatu. Gure iritziz, erakundeek zerbitzurik onenak eskaini behar dituzte, ahalik eta modu eraginkorrenean eta zentzuzko kostuarekin. Eta krisi garai honetan askoz tentu handiagoz jokatu behar dute, askoz zuhurragoak izan, bikoiztasun-arriskurik gabe; azken batean, herritar guztiona den dirua alferrikaldu gabe. Horregatik proposatzen dugu Lanbideren beraren esku gera dadila diru-sarrerak bermatzeko errentaren eta etxebizitzarako prestazio osagarriaren zerbitzua, eta zerbitzu hori behar bezainbeste indartu dadila, ahalik eta era eraginkorrenean eman dadin eta, era horretan, behin betiko konpon daitezen aurreko garaietan bizi izan ditugun luzapenen eta kolapsoen arazoak. Prestazio hauen eskatzaileak estu eta larri dabilen jendea dira, egungo krisian gorriak eta bi ikusten ari direnak, eta horrenbestez, bazterketa-arriskuan suerta daitekeen jendea dira. Eraginkortasunez eta prestu ibili beharra dago, beraz, eskabide horiek izapidetzean eta eskaera bat egiten duen pertsona bakoitzari erantzuteko orduan. Ez dugu uste gauzak batere hobetuko direnik udaletxe guztietan bulego edo leiho bat irekitzen badugu eskabideak jasotzeko. Zerbitzuak bikoiztu eta zergapekoen diru gehiago gastatu. Horixe egingo dugu, eta ez besterik. Ulertu ahal dugu, noski, ondo ulertu ere, zein kezkatuta dagoen Euskal Popularren taldea pertsona batek kilometro batzuk egitearen eragozpena jasan behar duelako diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria izapidetzeko, baina ezin izango ditugu sekula zerbitzu guztiak etxe ondoondoan eduki, eta gainera, ez litzateke batere eraginkorra izango. Bi kontzeptu uztartu behar ditugu: eraginkortasuna zerbitzuak emateko orduan, eta erosotasuna zerbitzuen eskatzaileentzat. Partida hori, uste dugu, Gobernuak jokatu behar du, eta Gobernuak erabaki edo baloratu beharko du noiz eta non ireki Lanbideren beste bulego bat, baldin eta bulego berria ezartzeko bezainbesteko eskaera badago. Baina ez dugu uste konponbidea udalek zeregin horretaz arduratzea denik. Horregatik, eta bukatuko dut, aurkako botoa emango diogu hasierako ekimenari, eta gure osoko zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1128
10
24
18.04.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente anderea. Arratsalde on guztioi. Berriro ere Lanbide dugu eztabaidagai Legebiltzar honetan. Oraingoan, diru-sarrerak bermatzeko errenta eskatzerakoan hainbat herritako gizon-emakumeei prozedura erraztu diezaiekeen proposamena ipintzen da eztabaidarako. Lanbiden dauden arazoak, gure ustez, askoz larriagoak dira: diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitza-prestazio osagarria jasotzeko baldintzetan eta diru kopuruetan, behin baino gehiagotan esan dugun bezala, egindako murrizketak; edo epeak, zenbat denbora pasatzen den eskariak erantzuten; edo nola uzten diren hainbat pertsona prestaziorik gabe, zein erraz, edozein zalantza dagoenean. Horiek dira, gure ustez, benetako arazoak eta erantzun beharrekoak. Baita zer egin dezakegun ere orientazioaz, formazioaz, pertsonek dituzten behar desberdinez. Hay que tener en cuenta que en este momento, debido a la precariedad laboral y al desempleo, cada vez son más las personas que tienen necesidad y derecho a solicitar prestaciones económicas, y que es precisamente en este momento cuando la gestión de Lanbide deja mucho que desear. Así lo vienen manifestando diferentes colectivos sociales, y, al igual que dichos colectivos sociales, defendemos el derecho a unos servicios sociales dignos y a una gestión de calidad por parte de las diferentes administraciones. Egia da udaletxe gehiago daudela Lanbideren bulegoak baino, hori horrela da. Eta egiten den proposamena bidezkoa izan daitekeela iruditzen zaigu, baina ez nahikoa. Horregatik, guk beste bi puntu gehitzea proposatzen dugu gure zuzenketan, arazo larriena ez baita, gure ustez, eskaerak non erregistratu, nahiz eta hurbiltasuna garrantzitsua izan. Garrantzitsuagoa da, guretzat, dokumentazioa aurkeztu behar den tokian ongi azaltzea zer egin behar den, eta hor dagoen pertsonak, langileak, ondo jakitea nola tramitatu behar den eta zein den prozedura osoa. Prozesu hau ondo egiten ez bada, berme guztiekin egiten ez baldin bada, arazoa areagotu egin dezakegu konpondu beharrean. Eta horretarako, udaletxeetan, edo beste momentu batean beste administrazio batzuetan horrelako bulegoak ipintzen baldin badira, baliabideak ipintzea ezinbestekoa izango litzateke, gure iritziz. Bide horretan, eta aipatu dudan bezala, inportanteena da erregistratu, bai, baina koordinazioa bermatzea eta gero tramitazioak azkar egitea, epeak errespetatzea. Azken batean, ebazpenak Lanbideren esku daude, eta epeak errespetatzeak momentu honetan, besteak beste, eta aurreko batean adierazi genuen bezala, suposatzen du langile gehiago ere behar direla Lanbideko zerbitzua baldintza egokietan aurrera eramateko. Eta langileak esaten dugunean, ez gara hitz egiten ari azpikontrata gehiago –edo kontratak, sailburuak deitzen dien bezala–, kontratu berriak egiteaz, baizik eta langileak zuzenean Lanbiderako hartzeaz. Beste alde batetik, Lanbideren bulego guztietan uste dugu badela garaia erregistro iraunkorra ziurtatzeko. Guk uste dugu hori ezinbesteko gauza bat dela, gaur egun ez dagoena. Eta, gainera, gaur egun eskatzaileei ez zaie ematen haiek emandako dokumentazioaren ziurtagiririk, eta, beraz, ezin da frogatu paperak entregatu diren ala ez; ez dago modurik, horren ondorioz, erreklamazioak modu egokian jartzeko. Eta iruditzen zaigu hori ere konpondu behar dela. Laburbilduz, guk proposatzen genuena… Egia da udaletxeak egoera askotan hurbilago daudela, aprobetxatu dezakegula hainbat tramite egiteko (gaur egun ere beste bulego batzuetan zuzenean, adibidez Gasteizen, egin ohi da). Baina horretarako baldintza batzuk bermatu behar dira eta baliabideak ipini behar dira. Eta, bide batez, erregistroak ondo funtzionatu behar du berme horiek benetan egoteko. Aprobetxatuko dut Alderdi Sozialistak eta EAJk adostutako testuaren inguruan… Nolabait planteatzen dena da "seguir mejorando el funcionamiento", "seguir tomando medidas para mejorar", "promover acuerdos con el resto de instituciones"…, eta horrelako proposamenak. Gure ustez, hor ez da ezer zehazten. Gu hor esaten denaren kontra ez gaude, baina iruditzen zaigu ez duela suposatzen inolako aurrerapausorik. Hori egiten denean, hobetzen denean funtzionamendua, hobetzeko neurriak hartzen direnean, epeak betetzen direnean, erregistroa benetan ipintzen denean, edukiko dugu aukera baloratzeko eta eztabaidatzeko ondo egiten ari den ala ez. Baina bitartean hitzak soilik dira. Guk beste maila batean ulertzen genuen proposamena. Se proponía facilitar a muchas personas poder entregar las solicitudes y los papeles, además de otras cosas para las cuales habrá que ir a Lanbide, también en los ayuntamientos, y por eso proponíamos, como he dicho anteriormente, que se introdujesen esos dos puntos en la propuesta inicial. Hablar en este momento de todas las personas, y del trabajo sobre el tema de la empleabilidad que tiene que hacer Lanbide cuando no hay empleo, nos parece que posiblemente no es el debate del día de hoy. Creo que el debate del día de hoy es cómo hacer que lo que tenemos por lo menos funcione mejor, que a la gente se le favorezca y se le pongan los medios para que no sea tan difícil acceder para poder entregar incluso unos papeles. Y esa es nuestra propuesta y nuestra aportación a este debate. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1129
10
24
18.04.2013
ARREGI ROMARATE
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arratsalde on, sailburua, legebiltzarkide guztiok. Alderdi Popularrak aurkeztutako legez besteko proposamenak 4/2011 Legea, Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko Legea aldatzen duena, berriz aldatzea proposatzen du. Euzko Abertzaleak taldea ez dator bat eskakizun horrekin. Behin baino gehiagotan esan dugun bezala, legeak ezin dira holako arintasunez behin eta berriz aldatu. Lege honek urte luze bat daroa indarrean; beraz, gure ustetan, ez da egokia orain aldaketa-prozedura batekin hastea. Hala adierazi dugu, behin baino gehiagotan, mintzatoki honetan: legeak ezin dira behin eta berriz aldatu gobernuko alderdia ere aldatu delako, are gutxiago lege batek urtebete baino gehixeago bakarrik bete badu indarrean. Bestalde, gogoratu behar zaio Alderdi Popularraren ordezkariari bere alderdia Gobernu Sozialistaren sostengatzaile lehenetsia zelarik berek eta Alderdi Sozialistak bultzatu eta onartu zutela, hain zuzen ere, legearen moldaketa. Beraz, orain sortzen zaizkion zalantzak duela urtebete ere sortu ahalko zitzaizkion, eta ez ginateke orain ekimen hau eztabaidatu beharrean ibiliko. Gure taldeak argi zeukan eta sarritan esan genion Zabaleta sailburuari diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzako gastuetarako prestazio osagarria Lanbiden tramitatzeak arazoak ekarriko zituela, hobe izango zela lehenengo Lanbiden martxan jartzea eta urte bat beranduago, adibidez, prestazio hauen tramitazioa sortu berria zegoen organoaren esku uztea. Ez ziguten kasurik egin. Prestazio bi hauen tramitazioak kaos itzela suposatu du Lanbiderentzat, denok nahiko argi daukagunez, eta, sailburuaren beraren hitzetan, "la RGI se ha comido Lanbide". Beraz, esan dugunez, ez gatoz bat PPk proposatutako legearen aldaketarekin. Baina kezkatuta gaude, hori bai, oso kezkatuta, Lanbideren funtzionamendua dela eta. Aburto sailburuak hainbat aldiz adierazi duenez, Lanbidek bere helburu nagusiaren alde lan egin dezan, hau da, ahalik eta pertsona gehienen enplegagarritasunaren alde jardun dezan, beharrezkoa da orain dauzkan eginkizunetako asko eta asko, zeregin administratiboak baino ez direnak, haren lepo ez uztea. Uste dut talde guztiek onartuko dutela ez daukala zentzurik, esate baterako –eta hala adierazi dugu behin baino gehiagotan–, pentsio txiki bat jasotzen duten jubilatuek Lanbideko bulegoetara joan beharrak pentsioaren osagarria kobratzera. Lanbidek kalitatezko eta banakako zerbitzua eman behar die lana eskatzen dutenei; gure iritziz, horretarako, akordioak sustatu behar dira dagozkion erakunde edo entitateekin, errazagoa izan dadin, zere- gin administratiboen aldetik, prestazioen kudeaketasisteman saretzea. Sailak, egokien deritzon eran, akordioak eratu beharko ditu beste erakunde edo entitate batzuekin sistemarako sarrera errazteko, bai eskabideei dagokienez, bai hitzarmen edo akordioen bitartez beste erakunde edo entitate batzuen esku utz daitezkeen bestelako gauzen kasuan. Oso argi daukagun gauza delako, lehen esan denez, Lanbideren funtzionamenduak ahalik eta arinen, eraginkorren eta hurbilen izan behar duela, eta horretarako ezinbestekoa da gainerako erakunde eta entitateen parte-hartzea, denek noranzko bererantz jotzea. Uste dugu, bestalde, eta hau ere Lanbideren funtzionamendu hobetzeko asmoz diogu, garrantzitsua dela, erakundeen arteko akordioen bitartez, gizartebazterketako egoeran dauden pertsonak laneratu baino lehenago haien gizarteratzea errazten duten prozesuak abiatzea. Iruditzen zaigulako pertsona batzuen kasuan enplegagarritasuna, dena delako egoeragatik edo arrazoiengatik, oso zaila dela, eta horregatik, beharrezkoa dela pertsona horien gizarteratzea lortzea haien lan-munduratzea etorri aurretik. Uste dugu, beraz, honek ere lagunduko duela Lanbideren zereginen gainkarga arintzen. Horregatik, mintzaldi honetan azaldu ditugun ideia nagusiak biltzen dituelako, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu. Laburbilduz, arindu behar dugu Lanbideren funtzionamendua DBEa eta EPOa izapidetzeko orduan, egokiak diren akordioak bultzatuz beste erakunde edo entitate batzuekiko eta, era horretan, prestazio horien izapidetze arinagoa, hurbilagoa eta zuzenagoa lortu. Gobernuak behar diren neurriak hartzen jarraituko du Lanbideren orientazio-eredua hobetzeko, eta horrela, erabiltzaileei banakako eta norberari egokitutako arreta eskainiz, langabetuen enplegagarritasuna hobetzeko eta landunen enplegua iraunarazteko. Azkenik, dena delako gorabeherak direla medio gizarte-bazterketaren arriskuan dauden pertsonei gizarteratzeko laguntza eman beharko zaie lan-munduan sartu aurretik. Amaitzeko, Lanbidek ematen duen zerbitzua errazteko eta hobetzeko, Gobernuari eskatzen diogu beharrezko diren pauso guztiak eman ditzala. Lanbidek langabe daudenei zerbitzu pertsonala eta zuzena eman behar die ahalik eta lehenen lanean hasi daitezen. Lanbidek formakuntza indartu beharko du, enpresekin hartu-eman estuagoak izan beharko ditu, hauek Lanbidera joan daitezen langile bila. Eta enplegagarritasuna igo arte, Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errentak eta etxebizitzako gastuetarako prestazio osagarriak tramitatzen jarraitu beharko du era egokian eta arinean, txarren pasatzen ari diren pertsonei laguntzeko, baina beti gogoan edukita azken helburua lana lortzea dela. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1130
10
24
18.04.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Con su permiso, desde el escaño. Ongi da. Sánchez andreari esango nioke bat gatozela gaur ganbera honetan esan duen gehienarekin, eta izan ere, aurreko legegintzaldian Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak garrantzi handiko akordioa adostu genuen, haren bidez aldatu egin baitziren prestazio hauek eskuratzeko eskakizunak. Gogora dezagun hiru urteko erroldatze-aldia edo urtebete eta bost hilabeteko lan-bizitza ezarri genuela; aldatu ziren prestazio hauei lotutako berrikusketak ere, periodikoagoak eginda, eta aldatu zen, halaber, legearen aurreikuspenetako bat, onartzen zuena hiru aldiz gal zitekeela lanpostua prestazioa iraungi arte, eta, harrezkero behin bakarrik gertatu ahalko zela. Ulertzekoa da, beraz, ganbera honetan adierazi dituzunekin bat etortze hori. Esan beharra daukat, hori bai, aurreko legegintzaldian Alderdi Sozialista ez zela iritzi horretakoa azaldu, eta hortxe dugu hemeroteka. Eta kudeaketa hobetu egin beharra dago, esan duzu. Bai. Bada, asmo horrekin aurkeztu dugu, hain zuzen ere, ekimen hau. Maneiro jaunari eskatuko nioke... (uste dut joan dela, edo ez dut ikusten..., bai, joan da), esango nioke (tira, esan egingo diot, aktan gera dadin, behintzat) ez dezala egia aldatu. Ez dakit lekuko askorik ote zen legebiltzarkide hau ganbera honetara sartu denean, arratsaldean, uste dut bakarrik geundela (pena da beste pertsona batzuk geroago sartu izana, lehendakaria edo sailburua, esaterako), baina berari esan diot hain zuzen ere, goizean, bazegoela akordioetara iristeko aukera, eta ezetz esan du, gai honetan iritzi erabat desberdinak genituela. Eta esaten zuen berak diru gehiago gastatuko dela. Iruditzen zait Maneiro jaunaren diskurtsoa errax samarra eta demagogiko samarra izaten dela batzuetan; ez gara eta, inondik ere, diru gehiago gastatzeaz ari. Hortxe ditugu udalak: haietan ere jaso litezke eskabide horiek, edo mota honetako prestazioei lotutako agiri administratiboak. Eta esaten diot ez dakielako, beharbada, zer gertatzen den Arabako lurralde historikoan (bera Arabako legebiltzarkide da, baina ez da Araban bizi), baina Arabako Errioxan, zehazki, bulego bat dago Oionen –eta Arregi andreak ere oso argi esan du–; bada, adineko jende askori arazoak ematen dizkio, badirelako pentsioaren osagarriak eskatu behar dituzten adineko pertsona asko, eta Arabako Errioxan, adibidez, dagokien Lanbideko bulegora joan behar dute, Oionera, hain justu. Beraz, denok ohartzen gara horrek arazoak sor ditzakeela. Eta Arregi andreari esango nioke gogoratuko duzula, eztabaida hau berau izan baikenuen aurreko legegintzaldian, talde honek dagokion zuzenketa aurkeztu zuela legea moldatzeko unean; koherente jarraitu dugu, hartara. Ekimena pasa den legegintzaldiaren amaieran aurkeztu genuen; aurreko Gobernuak ere uste zuen aldaketak behar zirela aurkeztutako ekimenaren ildotik, eta niri, behintzat, iruditzen zait zuen testuan jasota dagoela, nolabait, Alderdi Popularraren proposamena. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1131
10
24
18.04.2013
SÁNCHEZ MARTÍN
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Labur-labur azalduko ditut hainbat gauza. Erreformarekin mantendu dugun diru-sarrerak bermatzeko errentaren sistemak finkatu egiten du dirusarrerak bermatzeko errentaren eskubide subjektiboa, bai eta eskubide hori bizi osorako mantentzea ere, Estatu barruan beste prestazio ekonomiko bakar batek ere egiten ez duen bezala, eta, gainera, enplegurako aktibazioarekin lotzen du. Gizarteratzeko Gutxieneko Diru-sarreraren Legean 1990az geroztik aipatzen zen arren gizarteratzearen oinarrizko zentraltasun horren premia, orain arte ez gara gai izan hura garatzeko, gizarte-zerbitzuekin lotzen genituelako beti diru-sarrerak bermatzeko errenta, gizarteratzeko gutxieneko diru-sarrera eta oinarrizko errenta, gizarte-zerbitzu horiek ahalmen txikia bazuten ere enplegua lanarekin uztartzeko. Orain, diru-sarrerak bermatzeko errentaren hartzailea Lanbideko bulegoetatik igarotzen da, lana eskatu duten gainerako pertsonak igarotzen diren bezala, eta, horregatik, prest daude aktibatuak izateko, posible den unean, lan baterako, berentzako edo eskatzen duten pertsonentzako moduko enplegu baterako, eta, aldi berean, gizarte-larrialdiko laguntzak udaletara eramaten dituzte. Nik uste dut sistema ona dela, sistema ona sortu dugula, eta ez dugula aldatzeko premiarik. Udal gizarte-zerbitzuekin sinatutako lankidetzaakordioen bitartez edo erakunde arteko protokoloen bitartez, laneko aktibazio-prozesu indibidualizatuan zehar oinarrizko udal-zerbitzuetara desbideratzea komenigarria izan daitekeela uste den pertsonen tratamendua erregula dezakegu, eta baita haien barruan marka daitezkeen kasuetan ere baina, horretarako, ez dugu premiarik arloa arautzen duen araudian une honetan idatzita dagoena aldatzeko. Eta ni ere bat nator, nolabait, Maneiro jaunak adierazitakoarekin, ezin delako udalerri bakoitzera eraman nire udalaren barruan behar dudan guztia kudeatzeko aukera. Eta gaur diru-sarrerak bermatzeko errentari buruz ari gara, baina bihar esan genezake udalera eramateko ezintasunagatiko prestazioen eskaerak egitea, eta zergatik ez langabezia, eta zergatik ez beste gauza batzuk. Ez, sistema erregulatuta dagoelako erakunde desberdinek eraman behar dituzten gauzak eramateko, eta aurkeztu behar diren tokian aurkeztu behar dira, eta ezinezkoa da herritarrak kudeatu nahi duen guztia kudeatzeko bulegoak udalerrian bertan edukitzea, hori kudeatzea ezinezkoa delako. Eta baterako jarduketa-protokolo horien bitartez udal-zerbitzuen eta Lanbideren arteko informaziotrukaketa ezar daiteke, betiere prestazio ekonomiko baten hartzaileak lan-munduan txertatzea eta gizarteratzea lortzeko asmoarekin. Lankidetza horrek pertsonen arretan izan litezkeen bikoiztasunak ezabatzeko edo murrizteko eta bi puntuen arteko erdi bidean inor arretarik gabe ez geratzeko balioko du. Beraz, jarrai dezagun lanean egin behar dugun horretan, sistemaren garapenean, partidaren erdian balantzarik egin gabe eta joko-arauak aldatu gabe, horrek galarazi egiten duelako sistema behar bezala garatzea arautzen duen arauan zehaztuta dagoen bezala. Ez dezagun nahasi ordenatuta dagoena eta ordenatu berri duguna, Arregi andreak orain urtebete zioen bezala. Horregatik defendatzen dut nire legebiltzartaldeak, Euskal Sozialistak taldeak, Euzko Abertzaleak taldearekin sinatu duen erdibideko zuzenketa. Eta ez dut arazorik erdibideko zuzenketa horretan jasotako hiru puntuak banan-banan bozkatzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1132
10
24
18.04.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Bakarrik hiru gauzatxo komentatzeko. Lehenengoa, berresten dudala ez gatozela bat orain ere esan diren hainbat gauzarekin eta aurreko legealdian egindakoarekin. Ez gatoz bat ezarri ziren murrizketekin, ez errenta jasotzeko baldintzetan, zeren hor ere kaltetuak irten ziren pertsona asko, eta ezta ere diru kopuruan egin ziren eta aurten mantentzen murrizketetan. Aipatu nahi dudan bigarren puntua da, bereziki EAJko ordezkariari, lehen ere beste interbentzio batean entzun diodalako legearen aldarrikapen sutsua egiten… Eta legearen aldaketaren inguruan esan nahi nioke gauza pare bat. Legeak aldatzen dira, edo aldatu behar dira, eta gainera derrigortuta egon beharko ginateke aldatzera, txarrak baldin badira edo hobetzeko aukera baldin badago gehiengo batentzat. Beraz, legeak ez dira sakratuak, legeak guk geuk egin ditzakegu. Hori, bat. Batzuetan, gainera, legeak oso erraz aldatzen dira interesen arabera. Bai legeak, bai arauak. Eta bestela, ez baldin badira aldatzen, dekretazoen bidez bertan behera uzten dira di-da batean. Beraz, ez ditzagun sakralizatu modu egokian eta eztabaida baten bitartez aldatu daitezkeen gauzak. Badakit ez dela oraingo gaia, zehatz-mehatz, baina nola behin eta berriro eta baita ere honen inguruan aipatzen diren legearen ez dakit zer gauzak, aipatu nahi nuen puntu hau. Eta azkena, Lanbideren aldaketa-beharraren inguruan. Egia da, guk ere behin baino gehiagotan esan dugu. Gu ere oso kezkatuta gaude Lanbiden gertatzen denarekin eta dituen arazoekin, uste dugu hobetu behar dela. Eta, beraz, aldaketa horiek egiterakoan, eta zer gauza egon behar diren eta zertarako egon behar den gauza bakoitza…, prest egongo gara eztabaidarako eta, zalantzarik gabe, aldatzeko aldatu behar dena, benetan behar duten pertsonak eta beraien egoera eta prestazio hauek jasotzeko baldintzak eta bitartekoak eta dena hobetzeko helburuarekin egiten baldin bada.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1133
10
24
18.04.2013
ARREGI ROMARATE
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Guk ez ditugu legeak sakralizatzen eta ez da hori gure asmoa. Guk uste duguna da segurtasun juridikoak ere bere garrantzia duela eta gauzak argi egon behar direla, eta legeak ezin direla aldatu orain ni nagoelako eta, orduan, hau ez zaidanez gustatzen, ba aldatu egiten dut. Egia da gauzak hobetu ahal direla, baina marko juridikoak ere badauka bere garrantzia eta arauak ere errespetatu egin behar dira. Eta, bueno, ikus dezagun zelan dabilen. Denbora bat ere behar da gauzak funtzionatzen hasteko, eta hemendik urte batzuetara ikusten badugu ez daudela ondo, egongo da aukera aldatzeko. Baina 2008ko legea, 2011n aldatu eta gero, orain berriz ere aldatzea… Ez dugu uste momentu honetan horrelakoetan sartu behar garenik. Eta hori ez da legeak sakralizatzea, ze prest egongo ginateke, eta segur aski zeuok ere bai, beharrezkoa denean legeak, eta gure konpetentzien barnean, aldatzeko. Y lo que sí quiero dejar claro y manifestar es que no quede la menor duda de que el departamento va a hacer y está haciendo todo lo posible para conseguir acuerdos, tanto con otras instituciones como con entidades, para agilizar y mejorar el funcionamiento de Lanbide, que desde un principio hemos dicho que no está funcionando como a todos nos gustaría. Por lo tanto, va a hacer y está haciendo ya todo lo posible para que mejore. Y, aunque sé que hay muchísimo por hacer, eta argi daukagu asko dagoela oraindikarren egiteko, egia da hobeagotzen ari dela funtzionamendua: ez daude zeuden kolak –eta hori edonork ikusi ahal du ofizina ezberdinetatik pasatzerakoan– eta epeak ere laburtzen ari dira. Badakigu ez dela nahikoa eta hobetzen jarraitu beharko dugula, baina Aburto sailburuaren sailak horretan argi dauka bere erantzukizuna eta horretan jarraituko duela dudarik ez eduki. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1134
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, indarrean dagoen legerian aurreikusitako prestazio ekonomikoen eskabideak aurkezteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Barkatu, presidente andrea. Bi puntu horiek ere aparte bozkatzea eskatuko nuke nik, mesedez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1135
10
24
18.04.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidenta. Joan den asteartean Legebiltzar honetan, Europako Ongizate Estatua: Euskadirentzako erronkak XXI. mendean jardunaldietan, Juan Manuel Cabasések, Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ekonomia Aplikatuko katedradunak, esan zuen guk, legebiltzarkideok, erantzukizuna daukagula erabakiak hartzeko, egoera hobetu dadin; Legebiltzarrean erabaki behar dugula, egoera hobetzeko proposamenak egin behar ditugula. Jardunaldi horretako hizlariek gogorazi ziguten legebiltzarkideok daukagun ardura eta erantzukizuna gizartearen ongizatea defendatzeko eta garatzeko. Harrigarria iruditu zitzaidan Legebiltzarrera gonbidaturik etorritako hizlariek horren argi eta irmo esatea zer den legebiltzarkideon ardura eta erantzukizuna. Ez da ohikoa, inondik ere, gonbidatuek etxeko nagusiei esatea euren etxean zer egin behar duten eta, gainera, eskatzea egin dezatela. Edozelan ere, hotzhotzean pentsaturik, hizlari haiek eta herritar orok eskubide osoa daukate legebiltzarkideoi gogoratzeko zein den gure betebeharra. Zerbait ez dugu ondo egiten Legebiltzar honetan, edo, beste barik, ez dugu egiten egin behar genukeena. Ez dezagun ahantzi herriaren hautetsiak garela, herriarenak alegia. Bai, legebiltzarkide andre-jaunok, batez ere herritarren ongizatea defendatzeko gaude; herritarren ongizatea eta herritarren eskubideak, noski. Hel diezaiegun gure erantzukizunei, bada. EH Bildukook aurkezten dugun legez besteko proposamen honetan erantzukizunez jokatu nahi dugu. Proposamenaren muinean bi ideia nagusi azaldu nahi ditugu. Bat, herriaren ongizatea lortzeko finantzaerakunde sendoa, gardena eta konprometitua behar dugula; eta bi, gizartearen beharrizanetarako, finantza-erakunde horrek gastu sozialetan ekarpen esanguratsua egin behar duela. Seguru asko hemen zaudeten gehienak bat zatozte ideia horrekin. Gatozen, bada, Kutxabanken izaeraz eta betekizunaz hitz egitera. "Gure jarduera estrategikoa tokian tokiko banka-ereduan oinarritzen da, eta finantza-taldea osatzen dugun erakundeok prozesuak, politikak eta zerbitzu zentral amankomunak partekatzen ditugu eskalako ekonomiak eta irabazi jasangarriak lortzeko. Gure bezeroak dira Kutxabanken lehentasun nagusia, gure negozio-eredua hurbileko hartu-emanean, konfiantzan eta epe luzeko harremanean finkatzen baita, norbanakoarekin zein gure inguruko ETEekin. "Kutxabanken bere horretan mantentzen dugu irabazien zati bat gizarteari atzera emateko konpromisoa. Hori gizarte-ekintzen bitartez egiten dugu, norberak bere jatorriko lurraldean". Herritarrak dira Kutxabankeko bezeroak, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarrak. Egongo dira beste lurraldeetako herritarrak, seguru, baina, edozein kasutan, bezero horiek dira Kutxabanken lehentasun nagusia, izan beharko lukete behintzat. Enpresek, inbertsio-funtsek eta interes-taldeek baino gehiago, herritarrek izan behar dute Kutxabanken lehentasun nagusia. Kutxabank elkarte anonimoa da, badakigu, baina ez edozein. Berezia da bere jatorriarengatik eta bere xedearengatik, aurrezki-kutxetatik sortu baita eta kapitalaren proportzio esanguratsua publikoa baita. "Kutxabanken, enpresen gizarte-erantzukizunaren hatsarreak gure jarduera abian jarri orduko aintzat hartu ditugu. Gure jarduera-eremuetan garapen ekonomikoa, soziala eta ingurumenaren aldekoa lortzeko konpromisoa hartu dugu. Enpresen gizarte-erantzukizuna hain dugu barneratua non gure balioen eta kul- turaren zatitzat hartzen baitugu, eta, hein berean, gizartearekin hartua dugun konpromisoaren adierazgarri behin betikotzat. "Negozio-eredu kaudimentsua garatzea, arlo ekonomikoan prozesuak eta eragikera iraunkortasunarekin lerrokatzen dituena, betiere gizartearekiko eta ingurumenarekiko jokabide arduratsua eta guztiz garbia eta gardena izanik; horixe dugu, hain zuzen ere, gure lan-ildo nagusia". Horiek dira, hain zuzen ere, Kutxabankek berak aitortzen dituenak. Esandako horiek betetzea besterik ez diogu eskatzen. Legebiltzar honetan gogoratu nahi dugu jatorrizko aurrezki-kutxak ez zirela elkarte anonimoak, lukuru-nahia ez zela beren helburu nagusia, alegia. Izaera sozialeko xedea izan da aurrezkikutxaren egitasmoaren oinarria eta xedea. Horregatik, aurrezki-kutxek herritarren baliabideekin lor ditzaketen mozkinak gizarte-ekintzan inbertitu behar dituzte. Integrazio-proiektuak, pertsonen eta kolektiboen beharrizanak asetzeko ekimenak, kultura-jarduerak, euskararen aldeko ekimenak, ingurumena babesteko ekintzak eta gisa horretako jarduerak bultzatzen dira aurrezkikutxetako gizarte-ekintzari esker. Euskal Herrian aurrezki-kutxak eraiki genituen askoren ekarpenekin eta askoren lanari esker. Kutxen izaera soziala, kutxen kontrol soziala eta kutxen hurbiltasuna izan dira gure finantza-erakunde horien ikur nagusiak. EH Bilduk nahi du aurrerantzean hori horrela izatea, finantza-erakunde konprometitua eta solidarioa izan gabe ez baita posible herriaren ongizatea eta gizarte solidario eta aurreratua izatea. Eskola, anbulatorioa eta kutxaren bulegoak dira gure herrietako paisaiako ohiko osagaiak eta, aldi berean, gizarte solidarioaren eta aurreratuaren eraikinak. Banku publikoa eta etikoa behar dugula defendatzen dugu EH Bildukook. Kontsideratzen dugu Kutxabank eta aurrezki-kutxak direla herriarengandik gertuen dagoen finantza-erakundea. Badakigu jakin Euskal Herrian badaudela beste banketxe eta finantzaerakunde batzuk; haiei ere banku etikoari dagozkion ezaugarriak betetzea eskatzen diegu, jakina, baina banku horiek izaera publikotik urrun daude. Horregatik, Legebiltzar honetatik saiatuko gara kosta ahala kosta Kutxabank banka publiko eta etikoaren eredutik ahalik eta gertuen egon dadin. Jarduera ekonomikoak babesteko eta sustatzeko, bai; aberastasuna modu justuagoan eta orekatuagoan banatzeko, bai; aurrerapen soziala lortzeko, bai; euskara bultzatzeko, bai; kultura sustatzeko, bai; ikerkuntza eta berrikuntza zabaltzeko, bai, eta ingurumena babesteko ere bai. Posible ez eze, behar-beharrezkoa dela ere baderitzogu. Aste honetan bertan, Arabako Batzar Nagusietan onartu dute eskatzea aho batez Kutxabankeko administrazio-kontseiluari joan den urteko Vital Kutxako gizarte-ekintzako diru-esleipen berdinak eman ditzala. Krisialdian gaude, atzeraldian murgildurik betebetean; egoera honetan, herritarren lehentasunak ez dira banketxeen lehentasunak, garaiotan ez datoz bat pertsonen beharrizanak eta bankeroen negozionahiak. Banketxeen mozkinak ez dira krisialditik ateratzeko irtenbidea. Finantza-krisia banketxe handiek eraginda sortu zen. Bankuek araudi argirik izan ezean, finantza-erakundeek edozein gauza egiten dute mozkinak lortzearren. Erakutsi digute. Ez dira erantzule bakarrak, ez, baina pobreziaren eta ongizatearen murrizpenaren erantzuleak badira. Kutxabankek 2012. urtean, pasa den urtean, 94,6 milioiko euro mozkinak lortu zituen. Hori bai, 585 milioi euro baino gehiago arrisku-funtsetarako eta aktiboen galeretarako gorde ondoren; % 21,2ko hazkuntza, hain zuzen ere, eta legeak agintzen duena baino gehiago. Kutxabanken esaten dute zuhurtzia izan dutela irizpide nagusia. Zuhurtzia kaudimen, zor eta bankuen ohiko jardueretan, eta, ostera, ausardia gastu soziala murrizteko. Lotsa handirik ez dute erakutsi gizarte-ekintzaren eremuko aurrekontuak murrizterakoan; ez da zuhurtziarik erakutsi mendekotasuna dutenekin, kulturarekin eta enparauarekin. Banku-negozioa ondo doakio Kutxabanki, bai andereak, bai jaunak, banku-negozioa gizarte-ekintzaren gastuaren gainetik jarri dute eta. Egongo da norbait pentsatzen duena gure gastu sozialak banketxeen mozkinen neurrikoa izan behar duela. Esan diezaiola horrek hori bere ondasun guztia galdu duenari banketxeen ustelkeriengatik. Baina ez da horrela. Herri-ordezkarioi dagokigu ziurtatzea gastu soziala nahikoa dela eta ondo banatzen dela, ez banketxeei. Batzuentzat bertutea dena, negozioa egitea, gastu soziala behar dutenentzat pekatua da. Gizarteekintzaren murrizketa, jaun-andereak, ez da krisiaren ondorio soila izan. Mozkinen gainbehera, batez ere, gestioaren ondorioa izan da. Eztabaida honek, legebiltzarkide agurgarriok, eztabaida politikoa bada ere, badu bere alderdi etikoa ere. Krisia gure muturretan lehertu zenean, denok aztoratu ginen, lotsatu ginen. Esaten genuen handinahikeria, lukurreria, zekentasuna eta harrokeria zeudela krisiaren sorburuan. Uste horrelako zerbait esaten zuela aurreko lehendakarien batek. Ahaztu ahal zaigu? Gu ez gatoz banku-negozioaren defendatzaile izatera, bistan da. Ez dugu konpartitzen ekonomia finantzariaren eredua, hori ere bistan da. Baina, edozein kasutan, Euskal Herria Bilduk Kutxabanken independentzia gura du; jakina, ez dugu uste Espainiako bankusistemari kateaturik jarduteak batere onik egiten dionik. Kaudimenaren zelaian jokatzen da bankunegozioaren partida, antza. Dudan nago banku- negozioarena gure partida ote den, ordea. Gure partida, ongizatearena eta duintasunarena, zelai desberdinetan jokatzen da, zelai honetan ere. Hala ere, ez dugu uste bateraezinak direnik kaudimenarena eta guk eskatzen duguna, beste gestio mota bat posible baita. Ez Madrilek, ez FROBek, hemen guk erabaki dezagun. Legez besteko proposamenean hiru gauza eskatzen ditugu: Kutxabankek ziurta ditzala hiru aurrezkikutxen gizarte-ekintzaren aurrekontuak bere osotasunean. Kutxabanken kasuan zein aurrezki-kutxen kasuan kontrol soziala eta publikoa izatea. Gizarte-ekintzaren norabidea, lehentasunak, estrategia orokorra, koordinazioa eta irizpide nagusiak erakunde publikoen ardurapean zedarritu daitezela, Jaurlaritzak, aldundiek eta bestelako erakunde publikoek finantza-erakundeekin harmonizatu behar dutelako gastuen banaketa. Amaitzeko, nahiko nuke, Arabako Batzar Nagusietan gertatu den moduan, Legebiltzar honetan ere aho batez gizarte-ekintzaren gastu-maila defendatuko bagenu. Hori eskatzen dizuegu Euskal Herria Bildutik. Zalantzan nago, ordea, parteko interesak ez ote zaizkizuen nagusituko eta ez ote dituzuen defendatuko, bere garaian finantza-krisia sortu zuten interes ilun horienak. Gure aldetik, guk gure planteamendua defendatuko duten proposamenak bozkatuko ditugu, bat baino gehiago dago eta. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1136
10
24
18.04.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, lehendakari andrea. Balantzategi jauna, eztabaida arduratsua egitera etorri zaretela esan diguzu, eta nik esan behar dizut aurrezki-kutxak badirela, gaur egun badirela. Zuk bankariez hitz egiten diguzunean, Kutxabanki buruz ari zarenean, nik esango nuke aurrezki-kutxei deitzen diezula bankari, hau da, Kutxabanken jabeak diren BBK, Kutxa eta Vitali. Eztabaida serioa egitera etorri bazara hona, hitz egin dezagun serio. Zuk banka eta bankariak kritikatzen dituzunean, aurrezki-kutxak ari zara kritikatzen, banku horren % 100aren jabeak baitira. Kutxabanken xede sozialarekin ados zaudetela eta haren printzipioak betetzeko eskatzen ari zaretela esaten diguzunean, zu ez zara ari hori planteatzen zure hasierako proposamenean. Zuk esaten diguzunean Kutxabanken xedea gizarte-ekintza dela, zuk badakizu hori gezurra dela. Hori da aurrezki-kutxen xedea, aurrezki-kutxak bankariak eta bankuaren jabeak baitira. Bankuaren xedea ez da gizarte-ekintza; bankuaren xedea nahikoa diru irabaztea da akziodunek (edo bankariek, zuk deitzen diezun bezala), gizarte-ekintzetara bidera dezaten. Izan ere, bankuak dirurik irabazten ez badu, ez dago dirurik gizarte-ekintzetarako. Eta hori zuk, nik eta denok dakigu. Beraz, seriotasunaren kontu hori… Zuk esan diguzu guztiak berdin jarraitzea planteatzen duela Bilduk, orain arte, antza denez, dena ondo egiten zelako. Bilduk, agian, zer aldaketa nabaritu dituen azaldu behar digu, haiek ari baitira kudeatzen! Haiek, hiru kutxetan eta Kutxabanken. Zuk esan diguzu zure lehentasuna herritarrak direla, ez direla bankuak, eta bankarien mozkinak direla murrizketaren erantzuleak. Kasu honetan alderantziz da: zenbat eta irabazi gehiago izan Kutxabankek, diru gehiago izango dute aurrezki-kutxek gizarteekintzetarako. Eta hori horrela dago estatutuetan eta Kutxabanken akordio guztietan. Aurrezki-kutxak Kutxabanken irabaziekin finantzatzen dira. Baina hori oso nabarmena da, eta denok dakigu aspalditik… Baina gizarte-ekintza Kutxabanken irabazietan sostengatzen dela esatera etortzea ere… Ez al dakigu, bada? Eta zuk zer planteatzen diguzu, zure lehen proposamena? Kutxen gizarte-ekintzari oso-osorik eusteko behar diren kontu-sailak Kutxabankek bermatuko duela ziurtatzea. Kutxabankek ez du eurorik ere, ez du kutxen gizarte-ekintzetarako kontu-sailik. Zero. Beti izan du zero. Akziodunei, hau da, kutxei esleitutako mozkinak ditu, eta kutxa edo akziodun horiek erabakitzen dute euren gizarte-ekintzan zertan gastatuko duten. Eta Kutxabankek ez du izango gizarte-ekintzako kontu-sailik, horretarako baitaude aurrezki-kutxak. Eta berriro diot, badira aurrezki-kutxak. Gaur egun, badira. Eta zuk esango diguzu: "Ez, eta manten dadila, murrizketarik onartu gabe, kutxetan…". Ikus dezagun, hau oso erraza da. Bankuak beste urte batzuetan baino diru gutxiago irabazten badu, irabazi gutxiago ditu, eta akziodunek, hau da, bankariek aurreko urteetan adina diru edo gehiago bana dezaten nahi duzu. Hor aukera gutxi daude. Irabaziak murrizten badira, akziodunek diru gehiago erabilgarri izateko formula bat bankuaren gastuak murriztea da. Ez dakit zu hemen proposatzen ari zarena Kutxabankeko enplegatuen soldata murriztea den, aurrezki-kutxek diru gehiago izan dezaten gizarte-ekintzan banatu ahal izateko. Zuri ere gaizki iruditzen zaizu Kutxabankek banku-negozioa egitea, izan ere, irabaziak izateari batzuek bertute deitzen diotela esan diguzu eta, antza denez, bankuak irabaziak izatearen kontra zaude, baina, bestalde, gizarte-ekintzarako irabaziak bana ditzan nahi duzu. Eta hori da zuk gaur hona ekarri diguzun gai horren inguruko eztabaida serioa. Eta banku-negozioa defendatzera ez zatozela esan diguzu. Baina zu gizarte-ekintzan hain interesatuta bazeunden, Kutxabanken banku-negozioa eta Kutxabankek urtetik urtera irabazi gehiago izatea defendatzen aurrena izan beharko zenuke, aurrezkikutxek gero eta gizarte-ekintza gehiago egin dezaten. Hori koherentzia pixka batekin jokatuta! Baina aurrezki-kutxak oso bankari txarrak direnez eta zu banku-negozioaren aurka zaudenez, zure ustez bankuak ez du dirurik irabazi behar, ez dago horretarako. Esango diguzu nondik atera behar den gizarte-ekintza finantzatzeko dirua! Nik adi-adi entzungo dizut hurrengo txandan. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1137
10
24
18.04.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, jaun-andreok, Bilduk legez besteko proposamena aurkeztu digu gaur Legebiltzar honek bere iritzia eman dezan Kutxabankek eta hiru euskal aurrezkikutxek gizarte-ekintzetara bideratzen dituzten baliabideei buruz. Sozialistok osoko zuzenketa aurkeztu diogu zure proposamenari, alde batetik, zuek egindako proposamenaren parte bat onartzeko, batez ere 2013an gizarte-ekintzetara bideratu behar den baliabide-kopuruari buruzkoa, 2012ko kopuru bera izateko planteamenduarekin bat datorrena. Eta beste bi gauza gehitu ditugu. Gastuko lehentasunen kontakizuna egin dugu, gizarte-ekintzako baliabideak zer alderditara bideratzea komeni den esan dugu, eta Vitalquiler programari gizarte-ekintza gisa eustea ere gehitu dugu; izan ere, LBP horren izapidetzea finantza-erakundeak berak eragindako eztabaida ireki batekin batera gertatu da, etxebizitza-premia duten gazteei baliabideekin laguntzeko gizarte-ekintzaren parte horri dagokionez eta autonomia horri eutsi ahal izateko gazte horiek duten ahalmen ekonomikoa areagotzeko premiari dagokionez. Eztabaida LBPren bidezkoa bada ere, argi dago gaur hemen eman diezaiokeguna baino askoz garrantzitsuago dela, kutxen nora ezean ibiltzearen alderdi partzial bat ikusten ari garen honetan, baina gizarteikuspegitik denok kezkatu behar gaitu, alderdi horretan sentsibilitate desberdinak dauden arren. Egia da trantsizio-garaian gaudela, Euskal kutxak eta haien gizarte-ekintza mugatu eta murriztu diren garaian. Trantsizioak, bestalde, gertatzen ari denaren arabera eskatzen du eta gogoan izan behar dugu nork sortu zituen kutxak, nork kudeatu dituen eta zer espazio publiko okupatu duten. Kutxak ez ziren sortu edonon ager daitezkeen basa-zainzuriak bezala, funtzio sozial bat izateko borondatearekin sortu ziren eta, horregatik, hori da hainbat eta hainbat urtez funtzionatzen aritu dena, banku-sistema osoa gainbehera etortzen hasi den arte eta beste bide bat, beste norabide bat hartzen hasi den arte. Argi dago banku eta kutxen politika diseinatzen dutenen asmoa kutxak desagerraraztea dela eta haien funtzio soziala bilatzen dutela eta haiek banku-negozio bihurtzea nahi dutela. Hori da kutxa eta bankuen inguruan aurre egin beharreko arazo politikoa. Bankunegozio hori finantza-sistemaren elementu ikusgai bakarra izan dadin nahi da eta, orain arte onartu beharra dago, duela urte batzuetatik hona, politika hori hasi denean, behar adinako boterea izan dutela norabide horretan aurrera egin ahal izateko. Denbora horretan, atzera begiratuz, sozialistok kutxen hainbat erreforma onartu eta adostu ditugu, argi baitago duela hamarkada asko sortutako zerbaitek ez duela zertan aldatu gabe egon eta eguneratu eta aldatu beharreko gauzak daudela. Adibidez, gu ados geunden kutxek askoz sendoago izan behar zutela, muskulu industrial gehiago izan behar zutela, dimentsio desberdina izan behar zutela, indartu egin behar zirela aliantza estrategikoen bitartez, handitu egin behar zirela eta, horretaz guztiaz gain, euskal kutxen kasuan, Euskal Herrian sustraituta egotearekin eta kontrol publikoarekin eta zuzendaritza publikoarekin konbinatuz egin behar zela eta, azkenik, horrek guztiak, kutxen funtzio nagusia den gizarteekintzarako balio izan behar zuela esateko orduan. Hori da guk defendatu dugun politika, izan ere, kutxen gizarte-ekintzak erakundeen gizarte-politikaren osagarri horren zati ere izan dira eta, ondorioz, kokapen bat eman die kutxei herritarren artean, joera handia eman die herritarren artean, kutxen norabidea hori den heinean sustatzen jarraitu nahiko genukeena, eta ez guk inolaz ere onartzen ez dugun bat. Egia esan, kutxen politika oso norabide desberdina hartzen ari da une honetan. Kudeaketa urruntzen ari da sorreran zuten gizarte-izaeratik, erabaki garrantzitsuak beste leku batzuetatik ezartzen dira eta eraba- kitzeko gero eta ahalmen gutxiago dago kutxen inguruan eta kutxen xedearen inguruan. Kutxen eta bankuaren kontseiluek eta batzarrek oso mugatua dute erabakitzeko ahalmena, eta dena ari da prestatzen kapital pribatua kutxetan sar dadin, ager daitekeen neurrian, kudeaketa publiko hori behin betiko lekualdatuz. Eta hori da arazoa, hori da errealitatea. Arazoa da kutxetan sinesten duenarentzat eta kutxen funtzio sozialean sinesten duenarentzat. Argi dago ez dela arazoa kutxak, historiaren garai honetan, beste edozein finantza-erakunde direla eta banku-negozioaz beste edozein bankuk bezala arduratu behar dutela sinesten duenarentzat. Bigarren aukera hori hautatzen dutenak pozik egon daitezke kutxak hartzen ari diren norabideaz, baina hori egiten ez dugunok esan behar dugu nora ezean ibiltze horrek erreakzio bat behar duela, erreakzio bat eskatzen duela, eta hori da gaur sozialistok hemen adierazi nahi duguna, erreakzio hori. Sozialistok politika bidez aldarrikatu nahi dugu euskal herritarrentzat eta beste leku batzuetako herritarrentzat ona dena, Kutxabankek Euskal Autonomia Erkidegotik kanpo ere lan egiten baitu. Beraz, gizartearentzat ona da kutxek funtzio sozial hori defendatzen jarraitu ahal izatea eta, horretarako, ona da gizarteak berak jakitea kutxen funtzionamenduari aurre egiteko erantzunak eta alternatibak badaudela. Eta LBPk eta planteatu dugun zuzenketak norabide hori dute: ez daukagula zertan konformatu azken boladan hartu duten norabidearekin, posible dela beste norabide bat hartzea eta guk, gainera, beste eduki politiko batekin adierazten dugula, bilatzen dugun eta lortu nahi dugun eduki politikoarekin. Honako galdera hau egin beharko genioke geure buruari: Kutxek, pixkanaka-pixkanaka, euren gizarte-ekintza murrizten joan behar badute, zertarako nahi ditugu? Zer premia daukagu? Nik uste dut hiru euskal kutxetako ezarleek badakitela finantza-erakunde horietan beti izan ditugun babesa eta iraunkortasuna euren gizarte-ekintzagatik eta gizarte-interesagatik egin ditugula. Ez dut uste inor edo ia inor kutxa bateko ezarle denik kutxa horrek finantza-produktuak, gordailuak, banku-interesak…, bankuek eskaintzen dituztenak baino produktu lehiakorragoak eskaini dituztelako. Alderantziz esango nuke nik. Nik esango nuke, gauza gutxi batzuetan izan ezik, kutxen produktu askotan ez dela egon erakargarritasun handirik lehiakortasunari dagokionez. Hala ere, hortxe jarraitu dugu, gure aurrezkiekin edo finantza-erakunde horietan parte hartzeko gure moduarekin funtzio sozial batean parte hartzen dugula eta laguntzen dugula ulertu dugulako. Baina egia da dirua xahutzen ari dela eta, horregatik, guk ere ahotsa altxatu nahi dugu, atentzioa eman nahi dugu eta lan egin nahi dugu norabide hori aldatzeko. Eta horregatik, hasieran esan dudan bezala, osoko zuzenketa aurkeztu dugu. Bilduk egiten duen bezala, finantza-erakundeek gizarte-ekintzetara bideratzen dituzten baliabideak 2013an bideratutako kopuru bera izatea planteatzen du zuzenketak; gastuaren lehentasuna enpleguan, gazteengan eta hirugarren adinean zentratzea; gizarte-hezkuntzazko eta gizarteosasunbideko arreta-programak lehengoan mantentzea eta, azkenik, lehen ere adierazi dudan bezala, Vitalquiler programa ere mantentzea, lehen existitzen direnentzako ez ezik, euren ezaugarriak kontuan hartuta, baita gazteentzako etxebizitza-programa horretarako sarbidea izan dezaketenentzat ere. Hori da gure jarrera politikoa, kontuan hartuta Legebiltzar honek kutxa edo banku bateko kontseilua balitz bezala ez duela jokatu behar eta ez duela funtzionatu behar, batik bat irizpide politikoak gidatuta jokatu behar duela. Sozialiston irizpide politikoa da galtzen ari den funtzio sozial hori eta galtzen ari den kutxen interes eta kontrol publiko hori berreskuratu nahi ditugula. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1138
10
24
18.04.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arrasti on. Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arrasti on guztioi. Isasi jauna, hasi zara astean Cabasés jaunak hemen aipatutako esaldi batekin, edo ideia batekin (esaldia baino gehiago, esango nuke): legebiltzarkideok ardura eta erantzukizuna daukagula gogoratzen zigula eta horrek esan gura duela zerbait ez dugula ondo egiten. Eta ziur zerbait edo zerbait baino gehiago ez dugula ondo egiten. Lan egiten dugu eta horretan egongo dira gauza batzuk zuzenagoak direnak eta beste batzuk zuzendu beharrekoak. Baina nik hemen defendatu gura dut eta goraipatu gura dut 30 urtetan zehar, andre eta gizon –gizon gehiago lehen, andreak baino–, egin duten lana arduraz eta erantzukizunez. Aprobetxatu gura dut aukera hau goraipatzeko hemen 30 urtean egin den lana. Herritarren ongizatea eta eskubideak, legebiltzarkideok hori defendatzeko gaudela uste duzuela zuek. Eta baita guk ere. Guztiok, nik uste dut hemen gauden guztiok, herritarrek aukeratuta gaudela; guztiok, herritarrek aukeratuta. Eta gure lan dena herritarrei zuzenduta dago. Baina onartuko didazu gauzatxo bat komentatzea. Begira, Ganbera honetan, aurreko legealdian, Kutxen Legea eztabaidatu zen, eta zuen koalizioko bi alderdi politiko Ganberan zeuden. Gure legebiltzartaldetik Javi Carro legebiltzarkideak eroan zuen gaia, eta badakizu erreplikan zuon taldeko kide direnei zer esaten zien? Ba nik esango dizut: "Señor Maeztu, devuelvan a los y las ciudadanos, a las y los impositores vascos, su representación en los órganos de gobierno de las cajas vascas". Eta beste erreplika batean esaten zuen: "Señor Agirrezabala, devuelvan a las y los ciudadanos vascos, a las y los impositores vascos, a los que ponen su dinero en las cajas, devuelvan su representación en los órganos de gobierno de las cajas vascas". Zure koalizioko kide diren alderdi politiko bik defendatzen zuten inpositoreen errepresentazioa % 48tik % 30era baxatzea. Herritarrak, herritarrak guztiak. Guk ez dugu zalantzan jartzen, alderantziz, Kutxabanken eta kutxen atxikimendua lurrarekiko. Alderantziz, goraipatzen dugu. Ha relatado su posicionamiento histórico, señor Prieto, en relación con las cajas, que había que hacerlas crecer. También permítame que le recuerde –y empiezo a parecer la abuela Cebolleta– que cuando en su momento se planteó la fusión a tres primero, y fracasó, se planteó la fusión a dos, y fracasó, no fuimos nosotros, no fue EAJ-PNV, no, quien brindó con cava. Algunos de los partidos que están aquí tendrán algo que decir. Nosotros sí hemos hecho mucho, EAJ-PNV sí ha hecho mucho a lo largo de la historia realmente por las cajas para que sea unas cajas fuertes y fortalecer esas cajas. Kutxabankek, hemen esan den bezala, hiru akziodun ditu, denok dakigu dagoeneko: BBK, Kutxa eta Vital Kutxa. Hiru kutxa hauek Kutxabanki pasa zioten, dagoeneko esan den moduan, beren negozio bankarioa, eta ordutik hona gizarte-ekintza kudeatzea da kutxen jardun nagusiena. Bateratze-akordio horretan, erabaki zen gutxienez Kutxabanken etekinen % 30 erabiliko zela kutxen gizarte-ekintzarako; izatez, izan ere horrela izan da, eta % 30etik gora zuzendu da gizarte-ekintzarako. Gastu sozialaren murrizketaren arrazoia krisia da, eta, Isasi jaunak aipatu duen moduan, inposatutako arauak –zuk esaten duzuna–, baina bete beharrekoak. Espainian ere finantza-erreskatearen testuinguruan inposatu diren arauak, nahiz eta Kutxabank ez den erreskatatua izan, bere kudeaketa onari esker. Pasa den martxoaren 1ean bere lehen kontuak aurkeztu zituen Kutxabankek. Hainbat datu eman ziren. Adibidez, emaitzaren % 65eko jaitsiera edo 245 milioitik 84,6 milioira pasatzea. Jaitsiera honen arrazoi dira, adibidez, sektoreari exijitutako dotazio handiak, zuk aipatu izan dituzunak (585 milioi), edo 3.000 hipoteka baino gehiago birnegoziatu izana, bere lana ondo egitea. Baina murriztu baldin badira ere, irabaziak egon dira, eta irabazi horiek ezinbestekoak dira bankuaren jabe diren kutxen gizarte-ekintza hornitzeko. Kutxek, Kutxabanken jabe direnez gero, dibidenduak jasotzen dituzte eta dibidendu horiekin gizarte-ekintza ordaintzen dute, hemen esan den moduan. Etekinak % 65 jaitsi badira, noski, gizarte-ekintzak ere jaitsiera nabarmena jasango du. Etekin txikiagoak ezinbestean dibidendu txikiagoa dakar eta dibidendu txikiagoak gizarte-ekintza txikiagoa dakar. Edozein kasutan, 2013an hiru kutxek, euren fondoetatik edota erremanenteetatik lortuta, diru gehiago zuzenduko dute gizarte-ekintzara. Hola, astebete dela aurkeztu eta onartu ziren gizarte-aurrekontuak BBKn, Kutxan eta Caja Vitalen. BBK-k, esaterako, Eusko Jaurlaritzaren Ogasun eta Finantza Departamentuaren aldeko txostenarekin, Espainiako Bankuari eskatuko dio baimena bere dibidendu osoa (15,9 milioi euro) gizarte-ekintzara bideratu ahal izateko. Baimena eskatuko du, guztia gizarte-ekintzarako izan dadin. Resulta necesaria la contextualización de los presupuestos de la obra social en 2013: Vulnerabilidad económica de la obra social. Depende económicamente, como aquí se ha dicho en reiteradas ocasiones, de los rendimientos de una actividad bancaria que oscila en el tiempo en función de los ciclos económicos. Sabemos todos a estas alturas de la profunda crisis, que ha ralentizado la actividad económica, y también el nuevo entorno regulatorio. Mayores dotaciones en los últimos años. Un análisis de la estructura del gasto de la obra social de las cajas debe partir, para contextualizar los datos, del hecho de que la obra social había registrado en los últimos años las mayores dotaciones de su historia, consecuencia del incremento de beneficios generado por esa actividad financiera. Con estas dotaciones extraordinarias se desarrollaron proyectos extraordinarios; por ejemplo, inversiones en infraestructuras. Por poner un ejemplo, el Bizkaia Aretoa supuso una inversión equivalente al 80 % de la dotación de la obra social en el año 2001, inversiones que ahora podemos disfrutar. Prudencia en la gestión. La prudencia en la gestión de la obra social durante la época expansiva está permitiendo, en época de contracción, hacer frente a un entorno de menores recursos disponibles, un entorno que afecta a todas las instituciones públicas y privadas, como bien sabemos en esta Cámara. Tal vez no haya dinero para inversiones, pero hay para programas. Zuk aipatu izan dituzun programetarako dago: euskararako, ingurumena zaintzeko, kulturarako, hainbat programatarako. Para los que usted ha mencionado también, señor Prieto: para el programa socio-educativos, para los programas sociosanitarios, para programas de empleo, para programas de jóvenes, para atención residencial para mayo- res, para los centros para mayores, para los centros de apoyo a la discapacidad. Hay para todos los programas. En cuarto lugar, alianzas estratégicas. Al objeto de ser más eficientes y mantener los programas operativos, también tendrán que colaborar y establecer alianzas estratégicas con distintas entidades públicas y privadas, por ejemplo para la gestión compartida de centros, igual que el resto de instituciones públicas y privadas. Ser más eficientes también. Para ello, al igual que el resto de instituciones públicas y privadas, deberán ajustar al máximo partidas de gasto corriente, rediseñar los modelos de intervención, reajustar las partidas de los convenios de colaboración… Tendrán que hacer muchos ajustes también, al igual que el resto de instituciones públicas y privadas. Bilduren legez besteko proposamenean eta baita PSErenean ere aipatzen da kutxa ezberdinen gizarte-ekintza bere osotasunean mantentzeko, 2012. urtearekiko inolako murrizketarik onartu gabe, eta hori ezinezkoa da. Ehunekoan bai, baina osotasunean ez, hori etekinen araberakoa delako, ondo dakizuenez. Gure erdibideko zuzenketa guztiok daukazue dagoeneko, eta ez dut irakurriko. Amaitzeko gaurko puntu hau, esango dut hemen esan dena. Si Kutxabank no obtuviera beneficio de su actividad financiera, si la gestión de la obra social por parte de las cajas no fuera eficiente y prudente, la pervivencia de la obra social tal vez estuviera en peligro. Pero hasta ahora lo han hecho bien, muy bien; por tanto, debemos dejar trabajar a Kutxabank y a las cajas. Debemos dejar trabajar a quienes han demostrado que lo hacen bien, porque, cogiendo la idea de un artículo que ha salido esta semana de Carlos Etxeberri, publicada en la prensa, cogiendo la idea, no se puede estar continuamente tensando la cuerda, porque al final la cuerda se rompe. A nosotros nos gustaría saber… zein den, Isasi jauna, arrazoia zuen fijazioa azaltzeko Kutxabankekiko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1139
10
24
18.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Uste dut berehala amaituko dudala. Alderdi politiko gisa sortu ginenetik aritu gara aurrezki-kutxetako gobernu-organoak despolitizatu eta profesionalizatzearen alde. Alderdi politikoen joko politikoek eta interesek aurrezki-kutxetako gobernuorganoen erabakietan eskurik ez sartzea, euren nahiak eta interesak inposatzen ez ahalegintzea eta, azken batean, euren gobernu-organoetan muturrik ez sartzea defendatu dugu, azken boladan Euskadin ere gertatu den bezala. Espainiako aurrezki-kutxen politizazioa gertakari ukaezina da azken bolada honetan. Politizazio hori dago erakunde horiek izan dituzten arazoen sustraian, eta horrek kostu bat izan du herritar guztientzat eta altxor publikorako. Eta, gure iritziz, kutxetako kudeatzaileak benetan profesionalak izatea eta berek erabaki guztiak hartu eta kudeatzea zen kontua, azken boladan gertatu ez dena. Hemen aurrezki-kutxen funtzio sozialaz hitz egin da, eta oraindik badira aurrezki-kutxek egindako kudeaketa defendatzen dutenak, baina kontua da aurrezki-kutxa politizatuek higiezinen burbuilaren azken fasea finantzatzen lagundu zutela, eskualdeko proiektu zentzugabeak finantzatu zituztela, botere politikoaren kidekoak diren enpresariei kreditu arriskutsuak eman zizkieten, eta alderdi politikoei zorrak barkatu zizkieten, alderdi-interesak zirela medio. Horregatik guztiagatik, kutxak profesionalizatzea eta despolitizatzea defendatu genuen, gogo handiz defendatu ere. Eta horrela defendatu genuen Diputatuen Kongresuan, gehienetan geuk bakarrik, Legebiltzar honetan ere defendatu genuen hainbat aldiz, eta Legebiltzar honetan defendatu genuen egungo Kutxen Legea eztabaidatu, bozkatu eta onartu zenean ere. Egia da Euskal Herriko aurrezki-kutxak hobeto kudeatu dituztela, baina horrek ez du esan nahi ahaztu behar dugunik funtsezkoa dela guztiz profesionalizatzeko eta despolitizatzeko helburuak eta printzipioak defendatzea eta lortzea. Arrazoi horregatik, arrazoi horiengatik ez dugu bozkatuko proposamen horietako bakar baten alde. Nik uste dut Legebiltzar hau ez dagoela horretarako, uste dut ez dagoela kutxa edo bankuei zer egin behar duten esateko. Eta, amaitzeko, Kutxabanki dagokionez, hemen esan den bezala, Kutxabankek ahalik eta ongien funtzionatzea, ahalik eta etekin handienak eta ahalik eta errentagarritasun handiena lortzea, akziodunek diru gehiago jasotzea eta gizarte-ekintzetarako diru gehiago bideratu ahal izatea da kontua. Dena den, ez da beharrezkoa guk hori gogoratzea, eta ez dizugu gogoratuko. Besterik ez, eta eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1140
10
24
18.04.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidenta. Damborenea jauna, gure ama pozik egongo da, bere deituraz deitu bainauzu, eta horrek adierazten du zer-nolako arreta jarri duzun nik esandakoan. Espero dut arreta gehiago jartzea. Arreta handirik ez duzu jarri. Izan ere, nik Kutxabanken estatutuen pasarteak irakurri ditut –Kutxabanken webgunean aurki ditzakezue–, eta irakurri ditut aurrezki-kutxen araudietatik gizarte-ekintzari dagozkionak. Lau urte dauzkagu, espero dut zuri gehiago ikastea. Arreta jarriko dizut. Errepikatu duzu aurreko batean esan zenuena, funtzionamendua. Eta Gorospe andreak ere errepikatu du: mozkinen araberako horrenbesteko proportzionala izaten da gizarte-ekintzan jartzen dena. Jakina da, ados gaude. "Horrela da". Baina horrela izateak ez du esan nahi guk ondo ikusten dugunik. Fijazioaz. Gero erantzungo diot Gorospe andreari fijazioaz, baina fijazioa, aurrena Damborenea jaunak gureganako erakusten duena. Nik uste errespetu pixka bat merezi dugula hitz egiterakoan. Agian, ez gara zuek bezain jakintsuak, baina dakigun apurrean badakigu eta planteatu egiten dugu… Ze debate honetan dagoena azken buruan da –eta bozketan ikusiko da, amaieran ikusiko da– hemen banka publiko, solidario eta etikoaren alde zein dagoen eta zein ez. Hori da ikusiko dena eta hori da eztabaidatu behar duguna. Gauzak nolakoak diren behin eta birritan errepikatzeak ez du esan nahi hobeak edo okerragoak direnik. Hemen eztabaidatzeko gaude. Eta hasieran aipatu baldin baditut Cabasések esandakoak, izan da gure erantzukizunak adierazteko: hemen legeak aldatzeko gaude. Aipatu ditut Ibarretxe lehendakariaren esanak. Berak haserre biziz esaten zuen lukurreria eta handinahikeria izan zela krisiaren sorburua, eta hola gaude. Nik badakit banku-negozioa ondo doakiola Kutxabanki. Pozten naiz. Baina ez da nahikoa. Kutxabankek eta aurrezki-kutxek herri honekiko (herriarekiko oro har eta herri honekiko) betekizunak dauzkate eta hori da hemen eskatzen duguna. Gehiagorik ez; ez dugu eskatzen banku publikoa egitea, Administrazioaren menpean. Ez dugu besterik eskatzen. Jeltzale zaharrek, asaba zaharren kasuan, eurek ere egiten zuten. Eurek egin zuten orain guk gure eskuetan daukaguna, eta seguru nago jeltzale askok defendatzen duela orain EH Bilduk defendatzen duena alor honetan. Seguru. Kontua ez da kontu pertsonala, Gorospe andrea, ez da kontu pertsonala. Badira Kutxabanken negozioetan (NH hoteletan dituen inbertsioak, edo Zeltia elkarte anonimoan eta), badira zenbait inbertsio eta zenbait negozio printzipioz izaera publikoko edo guk nahiko genukeen banketxe baterako ez zaizkigunak… Susmagarriak iruditzen zaizkigu. Baina eztabaida, gaur, ez da hori. Eztabaida da gizarte-ekintzan zernolako baliabideak ezartzen diren, eta guk insistentziaz esango dugu behar direla, hau da, finantzaerakundeak konprometitu egin behar direla gastu sozialetan hemen. Eta oso desberdina… Ez dago hemen Maneiro jauna, Talde Mistokoa. Ni harrituta geratzen naiz esaten duenean bera ez dela lerratuko. Aurrezki-kutxak, hemengoak behintzat, ez dira Espainian bezalakoak, eta hemen kontrol politikoa… Eta Kutxen Legea egin izan zenean azken momentuan (zenbat urtetako ikamikak eta eztabaidak alderdi politikoen artean, lortzeko! ), noiz gauzatu zen? Presaka eta korrika, eta udalhauteskundeak izan zirenean. Zertarako? Kontrola hartzeko, Kutxabanken kontrola hartzeko. Hori izan zen. Baina hori beste eztabaida bat da, hori da demokraziaren gaineko eztabaida. Orain, gizarte-ekintzaren gastuak eta nola lortzen dugun gastu horiek nahikoak izan daitezen jendearen beharrizanetarako. Izan liteke. Eta, ja jarrita legeaz hitz egiten, Alemaniako länderetan, hango Gobernuak defendatu izan ditu aurrezki-kutxak. Eta ez dira banku-negozioetarako egokienak. Baina han bai. Hemen zergatik ez? Eta hemen, Damborenea jauna, amaitzeko, zergatik ezin dezakegu galdatu eta banku etiko eta solidarioa aldarrikatu? Planteatu behar ditugu mozkinak? Bueno, hori da zuk defendatzen duzun eredua, eredu liberala, eta, horren arabera, inbertsioa eta arriskua; eta berriz ere adreilura bueltatu gara: ea zeinek egiten duen diru gehien ahalik eta modurik zikinenean. Baina hori ez da gure eredua. Guk, azkenik, nahi dugu gizarte-ekintzetan pasa den urtean zeuden gastuak atera daitezen. Badakit berandu gabiltzala, baina horiek atera daitezke eta planteatu daitezke, batez ere Alderdi Jeltzaleak nahi badu. Aldaketak egin daitezke aurrerantzean ekarpen gehiago izateko, ze holako gauzak aldagarriak dira. Eta bigarren puntuan nahi dugu lehentasuna markatzea gastu sozialaren kontuan. Eta hirugarrenean koordinazio handiagoa eskatzen dugu Jaurlaritzaren, aldundien, udalen eta erakunde publikoen artean, herritarren ongizatea bermatze aldera. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1141
10
24
18.04.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Isasi jauna, barkamena eskatzen dizut zure bigarren abizenaz deitu badizut. Eta, jakina, ez dut zuri ezer irakasteko asmorik. Gainera, zurea entzun ondoren, berdinberdin izango litzateke. Zenbait alderdi ezkertiarrek edo beren buruari ezkertiar deitzen diotenek beti esaten dituzten zehaztasunik gabeko kontuak esanez amaitu duzu, hau da, gainerakook adreiluaren alde eta jendeak lapurreta egitearen alde gaudela, guri lapurreta egitea gogoko dugulako, kaikuak garelako. Bai, bai! Hori da diskurtso honetan denok egiten duzuen planteamendua: kaikuak garela, guri lapurreta egitea gogoko dugula, dirua ez dakit nork eramatearen alde gaudela eta, gainera, diru hori guri lapurtzea gogoko dugula eta horrela pozik gaudela. Hori da zure mezua. Ondo iruditzen zait, baina eman iezaguzu guri ere sinesgarritasun pixka bat guk defendatzen dugun horretan. Hara, banku bat publikoa da jabea publikoa bada. Bankia, gaur egun, publikoa da, jabea publikoa delako. Zer da Kutxabank, gaur egun? Zure ustez, publikoa ala pribatua da? Zer da? Publikoa da, ala pribatua da? Norena da? Esango dizut: publikoa da, baina gezurrezkoa. Europak, garai batean, debekatuta zeukan kutxak publikoak izatea; zuk badakizu, eta denok dakigu, nolako lardaskeriak egin diren batzarrak eratzeko, erakunde sortzaileek edo administrazioek % 50 baino gutxiago izan dezaten, Europan onartuak izateko. Baina nork agintzen du? Administrazio publikoek, noski. Hori horrela da, eta denok dakigu. Orduan, zertaz ari gara hitz egiten? Adreilua egiten eta defendatzen ari den banku bati buruz ari al gara hitz egiten…? Aurten zergatik dauka diru gutxiago Kutxabankek? Zergatik ditu irabazi gutxiago? Baina ez al zineten zuek ordaintzen ez zuen inor ez kaleratzearen aldekoak? Zein izan zen Kutxabankek egindako azken kaleratzea? Izan ere, hipotekarioak izan beharrik ez duten kredituen kaudimengabeekin, zer jokabide izan behar du Kutxabankek? Hori guztia dirua irabazteari lagatzea da! Diru gutxiago dago irabazietan, banatzeko gutxiago. Baina zuk horri "banka etiko eta solidarioa" deituko diozu, ezta? Hori al da? Badirudi ados gaudela, eta badirudi hori dela Kutxabankek egiten duena. Hori horrela bada, zertara datoz zure diskurtsoa eta zure planteamendua, hori horrela ez balitz bezala, irabazien beherakada, hein batean, horregatik bada. Eta hori zuk badakizu eta denok dakigu. Beraz, zergatik planteatzen diguzu hori? Eta zuk esan diguzu: "Izan ere, 500 milioitik gora jarri dira kaudimen-ratioak betetzeko". Baina zer nahi duzu zuk? Kaudimengabea izateagatik Espainiako Bankuak kontuak hartzea? Jakina! Ez, ez; esan iezaguzu Kutxabankek bankari eskatzen zaizkion kaudimenratioak bete behar dituen ala ez, eta gero aplikatuko diogu ondorioa. Gero aplikatuko diogu ondorioa, bi daude eta! Bi daude: Bankia kasua eta Ziprekoa. Baliteke norbaitek hirugarren bat asmatzea, baina oraingoz ezagutzen direnak dira banku bat kaudimengabea denekoak eta kaudimen-irizpideak betetzen ez dituenekoak. Eta argi dago gu kaudimen-irizpideak betetzearen alde gaudela. Prieto jauna, zuk esan duzu… Gauza bat: zuk esan duzu euskal legea korrika eta presaka egin zela. Hara, euskal legea berandu egin zen, onartuta egon behar zuen dataren inguruko betebeharrak bete gabe; izan ere, Prieto jauna, daukagun eredua Rodríguez Zapatero jaunaren Gobernuak diseinatutakoa da, eta euskal lege bat egin behar izan zen Rodríguez Zapatero jaunaren legeriara egokitzeko. Hori da daukagun eredua. Beraz, ea gogoratzen dugun zergatik gauden hemen eta nondik gatozen. Eta lege horretan fundazio pribatuak araututa badaude, araututa daude guk esan genuelako: "Arautu ditzagun; izan ere, kutxak desagertzera behartuko dituzte oraindik, eta fundazio pribatuak izan behar badute, izan daitezela, gutxienez, hemen arautuak". Eta hori horrela da. Eta berandu egin zen, ez presaka, baina bai berandu, oso berandu, eta kutxen legeriara egokitzeko derrigorrezko epeak bete gabe. Eta, Prieto jauna, jarrai dezala lehengoan Vitalquilerrek. Badakizu eta lehengoan jarraituko duela! Baina zergatik ez duzu nahi Gipuzkoakoek eta Bizkaikoek ere jarraitzea? Zergatik ez duzu erdibideko zuzenketa batean sartu nahi izan kontu horrekin? Eta kutxen kontrol publikoa galtzen ari dela? Nik dakidanez, gaur egun lehengo jabe berek jarraitzen dute. Indarrean daukagun legeria zuena da, Alderdi Sozialistak onartu zuena, Alderdi Sozialistak planteatu zuena. Hemen, legeria horretara egokitu behar izan genuen euskal legea. Horregatik egokitu behar zen euskal legea. Ez dugu guk asmatu. Zure esanetan, gaur kontrol publiko gutxiago badago, Alderdi Sozialistari esker izango da, guk hemen egin genuena Madrilgo Diputatuen Kongresutik etorritako eta zuek onartutako legezko betebeharrera egokitzea izan zen. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1142
10
24
18.04.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea. Damborenea jauna, legebiltzarkideen abizenak nahasteaz gain, argudioak asmatu eta hemen esan ez diren gauzak entzuten dituzu. Eta begira ezazu, izan ere, une batez pentsatu dut Belmezen aurpegiekin gertatzen zen gauza haren itxurak egiten ari zinela, nik ez baitut esan legea presaka egindakoa zenik eta ez antzekorik. Nire ahotan ipini dituzun argudioak erabili dituzu, eta horrekin erantzun bat eratu duzu. Nik ez dakit fijazioa den ala deseroso zauden, azken boladan suminduta ikusten baitzaitut; ez dakit zerbait egin dezakegun zugatik... Baina, tira, Calver hautsak, oso emaitza ona eman dute eta historian zehar. (Risas) Hemen Bilduk planteatu digu Legebiltzarrak bere iritzia eman behar duela 2013an euskal kutxetan gizarte-ekintzetarako bideratutako baliabideekin ados dagoen ala ez adieraziz. Honako hau da proposamenaren planteamendua, gero, gure ikuspegitik, beste kontu zehatzago batzuekin hobetu dena. Hori da planteamendua, eta legebiltzar honek bere iritzia eman behar du. Nik uler dezaket zuk sentikortasun sozial eskasa izatea eta zu beti hona etortzea notarioarenak egitera, esanaz: "Aizu, gauzak horrela, horrela eta horrela dira". Aizu, gauzak idatzita badaude eta horrela izan behar badute Legebiltzar honetan sartu baino lehen, zertarako sartzen gara Legebiltzar honetan? Legebiltzar honek ba al du gauzak aldatzeko borondaterik? Legebiltzar honek ba al du eztabaida politikoak egiteko borondaterik gauzak hobetzeko? Zuk ere galdera hori egin beharko zenioke zeure buruari atetik sartzen zarenean; izan ere, hemen proposamen bat dago honako hau esateko: "Aizu, bankupolitikak edo kutxen politikak daraman ibilbidea txarra da, antisoziala delako". Gizarte-zuzkidurak murriztea politika antisoziala delako. Are gehiago krisi-garaian; are gehiago eskasia ekonomikoko garaian; askoz gehiago jende asko oso gaizki pasatzen ari den garaian. Hori da arazoa, eta sentsibilitate soziala eskatzeko eztabaida da hau. Eta zuk ez daukazu sentsibilitate sozialik; hori da hemen adierazi dena. Eta hori da arazoa eta hori da ezkerraren eta eskuinaren arteko zatiketa. Zuk ezkerrari buruz hitz egiten duzunean mespretxuz hitz egiten baduzu ere, zera balitz bezala… Ez, nik ez dut mespretxuz hitz egiten horretaz, Semper jauna. Nik alderatu egiten dut. Alderatu egiten dut, zuek oso txarrak zaretelako eta, jakina, alderatu egin behar delako (Murmullos), baina askotariko gizarte batean bizi garela jakinda, mundu guztia perfektua izan ezin den eta denetik egon behar duen gizarte batean, beraz, baita zuek ere. Baina orain eztabaidatzen ari garena ari gara eztabaidatzen, hau da, gizarte-ekintza, kutxen gizarteekintza. Eta kutxen gizarte-ekintza horretan, egia esan, Alderdi Popular gisa euskal herritarrentzat daukazun borondate politiko guztia gizarte-politikari kolpeak eta kolpeak ematea baldin bada, banku-politikaren ondorioz –zeinak frogatua baitu negargarria dela, arazorik ez duela konpontzen eta banka suspertzearen kostuak eta bankuen barrabaskeriak herritarren gainean gero eta gehiago kargatzen dituela–, zuen borondate politiko guztia banku-politika horren arrastoari jarraitzea bada, hori zuen arazoa da: sentsibilitate sozialik ez izatea da. Zu ez zaitu jendeak kezkatzen, ez zaituzte herritarrek kezkatzen! Bankuen etorkizunak kezkatzen zaitu. Hara, bankuak herritarren zerbitzura dauden tresnak dira; ez dute zertan beste zerbaitetarako balio izan. Ez dira beste gauza bat. Gizarteak funtzio sozial bat eman die bizitzan, betetzen ez badute ere, edo funtzio sozial horrekin ahaltsu egin badira eta aldatu badute ere. Baina guk borondatea dugu hemen (bai, ezkerrean), borondatea dugu banku-sistemak duen politikaren norabide hori aldatzeko, gizarte-politika zabalagoa egon dadin nahi dugulako. Hori da arazoa. Beraz, gastu sozialaren murrizketa, Gorospe andrea, ez da krisia. Ez da krisia gastu sozialaren murrizketa. Banku-politika da. Krisi honekin eta Kutxabankek gaur egun dituen irabaziekin, beste banku-politika bat izanez gero, baliabide gehiago bideratu ahal izango lirateke gizarte-ekintzara. Baietz. Esan baietz. Mugitu burua, horrela, baietz. Baietz. Hori da, mugitu duzu. (Risas) Baietz. Huts egin duzu norabidean, baina hori EAJn maiz gertatzen da, huts egitea. Gu herritarren aldeko gizarte-politikaren alde gaude, hau da, gizarte-politika eta gizarte-ekintza gehiago egitearen alde. Eta hori da kontua. Eta jakina hemen Vitalquiler defendatu behar dugula, kontu horretan gezurra esan baituzu. 2013ko bukaeran, programa hau hondoratu nahi izan ondoren, egon den presioagatik utzi behar izan dute, baina 2014rako ez dakigu zer gertatuko den, ez eta onuradun posible berrientzako ere, ez zaiolako beste inori lekurik egin nahi. Eta horregatik sartu dugu hori ere proposamen honetan. Alda zaitezte pixka bat, eta ikusiko duzue nola joango zaizuen askoz hobeto. Legebiltzarkide batentzat, edozein delarik bere alderdia, herritarrentzako zerbait egin dezakeela jakitea suspergarria izan beharko litzateke, eta baita zuretzat ere, zuk gutxiengo bati erreparatzen diozula dirudien arren. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1143
10
24
18.04.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lasai, Prieto jauna, Euskadin euskal kutxak eta finantza-erakundeak izateko zortea daukagu eta, horien artean Kutxabank. Guk denak babesten ditugu, eta uste dugu pribilegio bat dugula. Beraz, lasai egon zaitezke, hemen egoera oso onuragarria daukagu eta. Zuok berdin, Isasi jauna: izan konfiantza. Aurrekoan ere esan nizun. Izan konfiantza bertan dauzkagun erakunde finantzieroetan eta kutxetan. Ondo ekin diote, ondo egin dute lana. Jendearen babesa daukaten erakundeak dira eta nik uste dut konfiantza izatea komeni dela. Isasi jauna, hiru ideia zuk esandakotik, puntualizatzeko edo gure erantzuna emateko. "Horrela da" esan duzu guk esaten dugula, "horrela da eta ontzat hartu behar da". Ez. Ontzat hartzen da, hau da, guk legeak betetzen ditugu, baina zuok legeak aldatu gura badituzue edo horrela izan ez dadin gura baduzue, berba egitetik aparte beste ekimen batzuk egin ahal dituzue; diskurtsotik aparte, beste gauza batzuk. Ze, zuk esan duzun moduan, hau legeak aldatzeko lekua da, baina nik esango nuke ziurtasun osoz… Berriro begiratu dut, e? Esan dut: "begiratuko dut". Eta bai kasu honetan, bai lehen nik neuk eztabaidatu dudan puntuan planteatzen duzue legea ez betetzea, baina ez dituzue ekimenak ekartzen legea aldatu dadin. Orduan, nik ez dakit zergatik diskurtsoak egiten dituzuen baina gero ez dituzuen ekimenak koherentziaz aurkezten diskurtso hori indarrean jarri dadin. Eta lehen aipatu izan duzu legedi arrotza ez dela ontzat hartu behar, Madriletik edo Europatik datorrena. Baina hor ere badaukazue koherentzia falta nabarmena, ze zuek kudeatzen duzuenean, zuek kudeatzen duzuen lekuetan, ez dago legedi arrotzik. Kanpotik etorri arren, betetzen dituzue, eta adibidea ipintzen dugu Gipuzkoako Foru Aldundiarena, bai berak betez, bai bere lurralde historikoko udal guztiei Egonkortasun Legea betearaziz, zorretan ez sartzeko, ze Gobernuak daukan defizitaren helburua eta zorrena berdin da. Zuen arabera, legedi arrotza Madriletik edo Europatik datorrena, baina zuek kudeatzen baduzue, zorrotz, alumnos aventajados de Montoro; beste alderdi batzuek, EAJk edo beste batzuek, kudeatzen badugu, ez. Hori koherentzia falta da. Aipatu izan duzu Ibarretxek esaten zuela lukurrerian eta handikerian oinarritutako etekinak ekarri gaituela hona, etekinetan oinarritutako finantzasistema batek. Eta, bai, gu ere bat gatoz horretan. Baina guk ez ditugu sartzen sistema horretan hemengo finantza-erakundeak, beste eredu propio bat izan dugulako, beste jarduteko modu bat izan dutelako. Ez ditugu hor sartzen. Bat gatoz, zelan ez, bat gatoz; gu bat ez gatozena da hemen kutxek, Kutxabankek eta hemen dauden euskal erakunde finantzieroek, honela jokatu dutela. Eta zuok bai: zuek, Kutxabank. Besteak ez, Kutxabank. Horregatik esaten dugu: zergatik? Nondik dator obsesio hori? Eta esan duzu zuk uste duzula hemen ez direla kutxak defendatu. Eta nik ez dakit zuok horretan urteetan zehar egindako lanarekin lasai zaudeten, Euzko Alderdi Jeltzalea bai. Euzko Alderdi Jeltzaleak beti defendatu izan du kutxek egindako lana eta jarraituko du defendatzen kutxek egindako lana, Kutxabankek egingo duen lana. Eta zer edo zer txarto balego, esango du eta neurriak hartuko ditu ez dadin izan, baina guk defendatuko dugu sistema hau. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1144
10
24
18.04.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Señorías, buenas tardes. Para comenzar, quisiera agradecer a los grupos la ayuda prestada para sacar adelante esta proposición no de ley. Señorías, la escuela debe mirar al futuro. Un alumno no puede entrar en el túnel del tiempo cuando entra en el colegio. Hay razones para ello: la necesidad de igualdad, la superación de la brecha digital, el fomento del euskera en Internet, el desarrollo de las competencias de los alumnos y el fomento de la enseñanza personal, la eficiencia en la digitalización tanto del centro como del aula y el fomento de los valores humanos también en el mundo virtual. Todos ellos componen su base. Legebiltzarkideok, arrazoi asko daude Eskola 2.0 etorkizunari begira jartzeko. Lehenengoa da eskola gizartearekin lotzea. Ikasleek ez dute sentitu behar, inolaz ere, denboran atzera egiten dutenik eskolara sartzean, aurkakoa baizik. Eta, gainera, berdintasunbaldintzetan egin behar dute. Beraz, lehen arrazoia da eskola gizartearekin lotzea, goi-teknologia erabiltzen duen gizartearen balioekin, eta, gainera, berdintasunbaldintzetan. Bigarrena da, zalantzarik gabe, norberari egokitutako irakaskuntza. Hogeita bost ikasleko gela batean, gaitasunak garatzeko hogeita bost trebetasun daude, eta goi-teknologiek, teknologiek, ikasle bakoitzak bere erritmora garatzeko aukera ematen dute, azkarrena ez aspertzeko, eta motelena atzean ez geratzeko. Hirugarrena da, zalantzarik gabe, euskara hedatzea sarean. Axola zaigu kontua, axola izan zaigu, eta Eskola 2.0ren funtsezko helburua da. Laugarrena da hezkuntzaren balioak hedatzea eta sailkatzea ziberespazioan, eta gai garrantzitsua da hori ere guretzat. Eta, nola ez, gure ikasleek lan-merkatuan sartzean abantaila bat izateko behar duten gaitasun teknikoa lortzea. Horiek dira, diodan moduan, baita beste batzuk ere, Eskola 2.0 proiektua aurrera eramateko arrazoiak. Baina zer da Eskola 2.0? Eskola 2.0 ez dira IKTak IETetarako, baizik eta IKTak eta IETak. Informazio- eta komunikazio-teknologiak eta ikaskuntza- eta ezagutza-teknologiak dira. Eskola 2.0 irakasleak prestatzeko prozesu bat da nagusiki. Ekipamendua eskolara iritsi aurretik hasi ginen irakasleak eskala handian prestatzen, eta prestakuntza jasotzen jarraitu dute ikasgelan bertan nahiz ikasgelatik kanpo, iruditzen zaigulako ekipamendua izanik ere, irakasleak jarraitu behar duela agintea izaten. Material digitalen ekoizpena ere bada Eskola 2.0, bereziki euskarazkoena, hor baita handiena hutsunea, bai gaztelaniaz bai ingelesez material digital ugari baitago. Beraz, material digitalen ekoizpena da. Zer gehiago da? Ekipamendua da, eta konektibitatea. Informatika-gela ospetsu hartatik, material astun eta guzti joan behar zen hartatik, gela digitalizatura, gela arinera, Internetekin espazio birtuala duen ikasgelara, Wi-Fia duenera igarotzea da, eta ikaslea egon ohi den eta ikasteko erabiltzen duen gela bera izan ohi da. Beraz, lantzen jarraitu behar dugu Eskola 2.0. Pozten nau (eta uste dut beste asko ere poztuko dituela gaur hemiziklo honetan) gure sentsibilitatea bateratu eta mahai gainean proposamen bat jarri ahal izan dugulako, akordio garrantzitsu bat, nire ustez, funtsezkoena jasotzen duena. Lehenik eta behin, euskal gizartearen beharrei aurrea hartu behar diela eskolak, prestakuntzari dagokionez, eta mundu global batean bizi garenez, eboluzio-prozesuaren printzipioari erantzun behar diola hasteko: ez du indartsuenak bizirauten, baizik eta aldaketetara moldatzeko gaitasun handiena duenak; azken batean, adimendunenak. Horiek horrela, printzipio horiek jasotzen ditu lortu dugun erdibideko zuzenketak. Hasteko, eskola eta gizartea bikain lotuta izateko beharra, hezkuntzasistema modernizatzeko prozesua baitago abian, eta informazio- eta komunikazio-teknologiei dagokienez, Eskola 2.0 da. Zer gehiago dio zuzenketak? Jaurlaritzari eskatzen dio Eskola 2.0 mantentzeko egoki diren moldaketak egiteko, eta, noski, ekoizpen digitala indartzeko, baita profesionalen prestakuntza ere. Zer gehiago dio zuzenketak? Zuzenketaren helburua da programazioa ebaluatzea, hezkuntza-sistema orok oinarri sendoak izan behar baititu sistema zientifiko batean. Sistema horrek ebaluazioa egiten du, eta emaitzak lortzen ditu, gerora plangintzan eta abian den prozesuan txertatzeko. Hori ere jasotzen du zuzenketak, eta, beraz, azkenean baieztatzen du Eskola 2.0 eguneratzeko beharrezkoak diren metodologia haien guztien eskaintzarekin aurrera jarraitzeko, eta egungo beharrak aseko dituen plangintzarekin jarraitzeko. Besterik ez; eskerrik asko. Pozten gaitu akordioa lortu izanak, eta berriro ere eskerrak eman nahi dizkio Ganberari Alderdi Sozialistak. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1145
10
24
18.04.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eta, labur-labur, Talde Popularrak ekimena zergatik babesten duen azaltzeko baino ez. Alderdi Popularrak hasieratik beretik babestu zuen planteamendu hori, programa hori. Eskola 2.0 programa teknologia-aldaketaren eta hezkuntza-sistemaren modernizazioaren aldeko apustua da, eta hala izan zen hasieratik. Horri dagokionez, gure ustez, informatika-tresna digital horiek zabaltzen joan behar dugu ikasle guztien artean. Hori dela eta, zuzenketan nabarmentzen genuen funts publikoak baliatzen dituzten zentro guztietara zabaldu behar dela, inolako diskriminaziorik ez izateko, eta laguntza eman behar zaiela une honetan teknologia berriak ezartzen atzeratuago egon daitezkeen zentroei. Ahalegin handia da, baina erronka da, hain zuzen, tresna baliagarri bihurtzea. Nire ustez, ez gaude tresnei buruz soilik hitz egiteko unean, baizik eta, bereziki, tresna horiek ezagutzak eskuratzeko egiazko tresna bihurtzeko moduari buruz hitz egiteko unean, hemen esan den moduan, baina, batez ere, ikaskuntza hobetzeko aukeratzat. Modernizatzeko elementu bat, baina, bereziki, ikasleak nahiz irakasle eta gurasoak inplikatzeko elementu bat. Bitartekoen hornidurarekin aurrera jarraitu behar da, nioen horrengatik. Baina ez da bitartekoak hornitzea soilik kontua, hori ere baden arren; une honetan, irakasleen prestakuntza teknologiko eta didaktikoan egin behar da ahalegina. Nire ustez, ahalegin handiagoa egin behar dugu, egiaz, irakasleen prestakuntzan, une honetan ahalik eta etekin handiena atera ahal izan diezaieketen tresna horiei, haien esku jar daitezkeen tresnei. Gure ustez, horrela soilik bermatuko da egiaz programa horiek optimizatzea, eta horrela soilik atera dakieke etekina Eskola 2.0 programaren aldeko apustuaren aukera guztiei, eskaintzen dituen aukera guztiei. Noski, une honetan ikasleek dituzten beharretara egokitu behar da, eta metodologiei buruz ere hitz egin; izan ere, ezinbestean metodologiei buruz hitz egin eta haiei buruz hausnartzea eskatzen duen apustu bat da, nire ustez. Eta euskal eskolak egin behar duen apustuari dagokionez –eta arlo horretan ados gaude–, ados gaude ahalegin hori egiten jarraitu behar dela, ados gaude Alderdi Sozialistaren hasierako planteamenduarekin, baita, noski, talde batzuek sinatu duten erdibideko zuzenketan agian osatuago jasotzen den planteamenduarekin ere. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1146
10
24
18.04.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on guztioi. Guk, hasteko, esan behar dugu oso kritikoak garela. Oso kritikoak izan ginen, dakizuen bezala, Eskola 2.0 programaren inplementazioarekin eta garapena egiteko moduarekin. Sentsazioa izan genuen bere momentuan helburu bakarra ordenagailuak erostea eta eskolan banatzea izan zela, korrika eta presaka, bigarren maila batean utzita formakuntza, ezagutzaren inplementazioa, metodologia edota ikastetxeetara benetan egokitzea. Guk hori guztia faltan bota genuen. Eta iruditzen zaigu horrelako programa bat garatzerakoan, inplementatzeko orduan, gauzak era serioago batean egin behar direla, eta hezkuntzaeragile guztien iritziak entzunaz eta elkartrukaketa, elkarrizketa hori, indarrean jarriaz. Hori esanda, adierazi behar dugu gure taldeak beharrezko ikusten duela hezkuntza-sisteman ere teknologia berriak txertatzea eta garatzea. Baina, lehen esan dudan bezala, txertaketa hori, garapen hori, era egoki batean egin behar da: irakaskuntzaprozesuak egokituz, metodologia egokituz, azkenean hezkuntza-sistemaren parte diren atal guztiak behar den bezala egokituta eta berrikuntzan oinarrituta, aplikazio hori probestuz etekin ahalik eta hoberenak ateratzeko. Horregatik, gure zuzenketan planteatzen genuena zen ebaluazio bat egitea: aurrera jarraitu aurretik, goazen benetan ebaluazio bat egitera, goazen balorazio bat egitera, zuzenketan aipatzen ditugun irizpideekin. Irakasleen formakuntzari dagokiona, nola ez: ira- kasleek zer formakuntza behar duten, zelakoa eman zaien, hor balorazio sakon bat egitea. Balorazio bat egitea inplementazio-prozesuaren inguruan, ikasleen beharren egokitzapenean inguruan eta irakaskuntzametodologiaren inguruan. Hori zen eskatzen genuena ondoren plan bat egiteko, neurri konkretuekin eta teknologia berrien garatzea hezkuntza-sisteman bideratzeko, ze guztiok dakigu mundu hau egunetik egunera asko aldatzen dela. Esan behar dugu ere gure zuzenketatik kanpo utzi genuela –eta ez da gaurko eztabaidako kontua, baina aurreratzen dizuegu mahai gainean jarriko dugula– wi-fiaren kontua. Dakizuen bezala, asko kezkatzen gaituen kontua da. Aurreko legegintzaldian Maeztu jaunak behin eta berriro ekarri zuen kontua, uhin elektromagnetikoen kutsadura, eta kontziente izan behar gara kutsadura horrek batez ere biztanleriaren atalik sentikorrenean duen eragina: umeak eta adinekoak. Orduan, iruditzen zaigu aplikazio hauek bideratzeko orduan ere kontuan hartzeko gai bat dela eta gai serioa dela. Eta plangintza datorrenean, hezkuntza-eragileekin gai horri dagokionez jarraipen estua behar da, eta hor izango ditugu hainbat kontu –behintzat asmoa daukagu mahai gainean ipintzeko– ikastetxeetan benetan umeen osasun-beharrei egokituta teknologia aurreratuen sistema-sarea inplementatu ahal izateko. Baina beste egun baterako utziko dugu eztabaida hori. Azpimarratu nahi dut pozten garela azkenean erdibidetu dugun proposamenean jasotzen den beste gakoetariko bat delako eragile guztien parte-hartzea. Iruditzen zaigu funtsezkoa dela hezkuntza-komunitatean, beste komunitate eta esparruetan ere den bezala, guztion parte-hartzearekin adostasunak bilatzea. Eta, bukatzeko, esango nioke Celaá andereari erdibidekoari buelta bat emateko eta konturatuko dela erdibideko hau hiru talderen artean adostutako erdibidekoa dela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1147
10
24
18.04.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenarekin, presidente andrea. Legebiltzarkideok. La señora Celaá ha hablado de conectar la escuela con la sociedad, y que cuando entramos en un colegio no debemos sentir que entramos en el túnel del tiempo. Yo, cuando usted presentó Eskola 2.0, al par de meses o tres, que estaba ya en marcha, dije: "Voy a ir a visitar mi colegio", y sentí que entraba en el túnel del tiempo, porque la profesora que estaba dando clase en 5.º de EGB era la profesora que yo tuve en 5.º de EGB. Sentí eso. Pero me llevé una gran alegría, me llevé una gran alegría por su disposición (que era lo que quería decir; no estaba haciendo una crítica), me llevé una gran alegría por la disposición que tenía mi profesora Coro hacia las nuevas tecnologías y el esfuerzo que estaba haciendo, ya con cincuenta y tantos años, para utilizar las pizarras y tal. Era un túnel del tiempo… Quería utilizar la metáfora para reivindicar el esfuerzo que han hecho todos los profesores, y están haciéndolo, para adaptarse a las nuevas tecnologías. De ahí la importancia de la formación de los profesores. Y reconocer el esfuerzo que están haciendo. Quería utilizar la expresión que he utilizado para… Pero también quiero hablar un poco sobre la evolución que han tenido las tecnologías de la comunicación y la informática en Euskadi. Euskadin teknologiek eta eskolek izan duten bilakaeraz historia labur bat egin nahiko nuke. Eskola 2.0 ez da eskolako geletara teknologia gerturatzen izan den lehen programa. Beste batzuk aurretik izan dira, eta, gure ustez, Eskola 2.0ren lekua bilakaera guzti horretan beste pauso bat da. Horrela, aurretik beste batzuk izan ziren, baina esanguratsua da, adibidez, 2004. urtean Asteasun tablet PCekin egin zen esperientzia Pello Errota herri-eskolan. Bertan, gaur egun aurreikusten diren aparatuekin egin ziren lehen urratsak, hau da, tablet PCekin egin ziren, ez ordenagailu txikiekin, pedagogikoki eta erabilgarritasun aldetik bere bentajak dituzten elementuekin. 2005. urtean Nicholas Negropontek OLPC ekimena aurkeztu zuen, one laptop per child edo esaten zena (haur bakoitzari bere ordenagailua), eta, Celaá andereak aipatu duen bezala, batik bat helburua zen bretxa digitala munduko haur guztiei ekiditea,100 dolarrez azpiko gailu batzuekin. 2008an Ariñon, Teruelen, beste ekimen garrantzitsu bat edo mundu mailan saritua izan zen ekimen bat izan zen, eta momentu hartan Aragoiko Hezkuntza sailburua zena 2009. urtean Hezkuntza idazkari izendatu zuten. Idazkari honek Escuela 2.0 aurkeztu zuen Estatuan, ordenagailuen kostuaren erdia Estatuak ordaintzen zuelarik eta erkidegoak beste erdia. Jaurlaritzak 2009an sinatu zuen konbenio bat Estatuarekin Eskola 2.0 martxan jartzeko. Izendapenetik bi hilabetera egin zen ekimen hori. Aipatzekoa da erkidego guztiek ez zutela modeloa era berean aplikatu. Kataluniak beste era batera aplikatu zuen. Kataluniak, adibidez, ez zituen portatilak eskoletan utzi, baizik eta haur bakoitzak erosten zituen laguntza baten bitartez, eta berak ipini behar zituen 150 euroak erabili zituen eduki digitalak egiteko. Kasu honetan, gainera, sozialistak ziren Katalunian ere; Xavier Kirchner zen programa horren buru, hori martxan jarri zuena, era ezberdinetan aplikatuz. Orduan, hori da ingurugiroa. Programa martxan jartzea konplikatua izan zen, gailu desberdinak bere tokira iristea zaila izan zen. Aste Santuaren ondoren hasi ziren lehen gelak martxan, kurtsoa ja aurrera zihoala. Horrela, gaur egun Lehen Hezkuntzako bosgarren eta seigarren mailak hornituta daude eta Bigarren Hezkuntzako bi lehen kurtsoak: wi-fia, arbel digitala eta eramangarriak. Wi-fiaren kontuan, Ubera anderea, ez dut uste arazorik izango dugunik, ze aurreko legealdian ere azkenean adostasun batera iritsi ginen wi-fiaren inguruan Maeztu eta beste taldeok, esparru batean kokatu genuelarik wi-fiaren inguruko eztabaida. Gailuen erabilera zuzen bat erakusten saiatu da programa, baina arazoak ere egon dira. Nire ustez, behintzat, nagusiena gailuak eskolan gelditzearena da, haurra ezin delako gailu horrekin joan bere etxera; etxean lanekin jarraitu behar baldin badu edo harreman bat izan behar baldin badu irakasleekin edo beste taldekideekin, etxeko gailuekin egin behar duelako. Sarearekin ere arazoak izan dira, ze konplikatua da gela batean ordenagailu guztietan bideo bat ikusten hasten baldin badira saretik, sareak ematea. Gauza horiek neurtu beharko dira, hobetu beharko dira. Eta, garrantzitsuagoa dena, gaur egun gailuak zaharkitzen ari dira. Jarri zirenean, ja sistema eragilea zaharkituta zegoen (2000. urteko sistema eragile bat jarri zen 2009. urtean), eta jadanik, lau urteren ondoren, gaur egun dauden ordenagailuak ere zaharkituak daudela esan genezake. Eta gainera, arazoak ditugu Itun Ekonomikoaren inguruan. Gaur egun, Eskola 2.0 dela eta, hogeita bat milioi euro ingururekin gabiltza Estatuarekin ezin konponduan. Pero creemos que Escuela 2.0 ha sido un programa que se diseñó en un momento concreto, que se diseñó en Madrid, sin tener en cuenta las particularidades vascas. En Euskadi, por ejemplo, el uso de las TIC en los hogares no era el mismo que en todo el Estado español. Se hizo en un momento de recursos financieros, con una tecnología determinada, un entorno como el que he mencionado antes del MIT que empujaba a ello… Pero, bueno, lo que creemos que realmente hay que hacer en este momento es evaluar el programa, adaptarlo, e intentar alcanzar unos objetivos que en nuestra opinión tienen dos pilares. Gure ustez, IKTen inguruan bi ildo nagusi landu behar dira. Lehena, IKTak lanabes bezala, hau da, heziketa berri bat ahalbideratuko duten lanabes bezala. Eta bigarrena, IKTak XXI. mendean ezinbesteko gaitasun bezala. Lehenengoa, IKTak hezkuntza berri bat ahalbideratuko duten lanabes bezala. Horretarako, uste dut pauso asko egin daitezkeela, hau da, badaude munduan zehar hainbat ekimen hori ahalbideratuko luketenak: gailuen birtualizazioa; bring your own device; motxila elektronikoa bezalako kontzeptuak sartu beharko lirateke programan; argitaletxe, eragile teknologiko eta zentro desberdinen arteko proiektuak bultzatu beharko lirateke; elkarren arteko lana egitea oferta berritzaile bat izan dezagun, eta abar. Eta uste dugu ere… que las TIC tienen que ser una parte esencial en las capacidades esenciales que nuestros alumnos han de desarrollar, y estas capacidades que vienen últimamente definidas desde Europa, como pueden ser la comunicación rápida y fluida, capacidad de hablar en lenguas extranjeras, una competencia matemática y básica en ciencia y tecnología, la competencia digital, etcétera, creemos que hay que trabajarlas mucho. Ya desde Gaia, el cluster de la informática y electrónica, nos están advirtiendo del poco atractivo que tiene para la juventud vasca el entorno tecnológico, desde Europa nos están diciendo que en Europa va a hacer falta más de un millón de programadores… Creemos que se pueden hacer muchas cosas, tanto en el mundo de las TIC concretamente como en el mundo de la tecnología, en el entorno de la robótica, de la automatización, etcétera, para hacer que la enseñanza de las TIC sea más atractiva y no sea, como decía un profesor, que los niños se aburren mortalmente en las clases de informática, y que es debido a que se enseñan habilidades de oficina, con un enfoque poco adecuado. Creemos que se debería pensar en un programa en el que la computación se enseñe de una manera más ágil, más atractiva, de tal forma que chavales de dieciséis años sean capaces de programar un sudoku, o a los dieciocho sean capaces de diseñar su propio lenguaje de programación. Hay iniciativas internacionales muy importantes en este sentido, y, para terminar, voy a mencionar cuatro frases en este aspecto, que mencionan señores que tienen bastante relación con todos nosotros, porque los llevamos encima de alguna otra forma todos los días. Steve Jobs decía que todo el mundo en el país debía saber programar un ordenador, porque te enseña a pensar. Y muchos, por lo menos (no todos) muchos, llevan un i-phone en su bolsillo, y su creador dice eso. Bill Gates, que es el que creó los ordenadores que tenemos todos encima de nuestro escaño, dice que aprender a escribir programas expande tu mente, te enseña a pensar mejor, crea una forma de pensar que es interesante para todos los aspectos de la vida. Stephen Hawkin, cambiando de ámbito, habla de que si tú quieres descubrir los secretos del universo, o solo en una carrera profesional del siglo XXI, la computación básica es un perfil esencial que aprender. O Nicolás Negroponte, que era el que promovía la iniciativa de un PC para cada alumno, decía que programar nos enseña a pensar sobre el pensar, y el compilar, el debuggear que se dice en inglés, nos enseña a aprender. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1148
10
24
18.04.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, Etxeberria jauna, gora begira hasi zarenez, begira. Kenneth Clarkek, BBCrentzat elkarrizketa garrantzitsu haiek guztiak idatzi zituenak, esaten zuen zibilizazioaren oinarria biziraupena, kulturaren jarraipena zela. Guk plan batzuk aurkitu ditugu, eta jarraitu egin diegu; adibidez, Premia Plana, IKTen Heldutasun Plana, Teknologia Heldutasunaren Plana. Iraunkortasunak kultura, zibilizazioa sortzen du denboraren poderioz, eta hori egiten aritu gara. Euskal hezkuntza-sistemak beste batzuek ez duten bertute bat du, eta bertute hori egonkortasuna da, zegoenetik abiatuta eraiki baitugu gehienetan, eta hori biziki garrantzitsua da. Ez du ondare txarra jaso Hezkuntza Sail honek: 80.000 ordenagailu, eta 3.600 ikasgela digitalizatu. Eta, begira, ohitura handia dugu herri honetan Kataluniaz hitz egiteko, Kataluniak bolbora aurkitu izan balu bezala, eta gauza bat esango dizut. Kataluniak ere abian duen Eskola 2.0 programari dagokionez (alegia, hamazazpi autonomia-erkidegoek abian dute, modu batean edo bestean, maila batean edo bestean), Katalunian gurasoek erabaki dute ordenagailua etxera eraman nahi dutela, besteak beste, Kataluniako Gobernuak, Generalitateak, kopuru jakin bat kobratzen diolako ordenagailu bakoitzeko familia bakoitzari. Hemen ez zen hala egin, Eusko Jaurlaritzak erabaki baitzuen ordenagailuak guztiei ematea, ongi dakizunez, Etxeberria jauna, zentro guztietan Lehen Hezkuntzako bosgarren eta seigarren mailako ikasle guztiei eta Bigarren Hezkuntzako lehen eta bigarren mailako guztiei, bai ikastetxe publikoetan, bai itunduetan, funts publikoak baliatzen baitituzte. Beraz, hemen erabaki zen materiala familientzako kosturik gabe ematea; izan ere, informazio-teknologiaren garapenari dagokionez Euskadiko etxeek beste maila bat zutela eta antzekoak esaten badira ere, Kataluniarekin alderatuta, adibidez, ez da hori kasua. Beraz, bestelako erabakiak hartu genituen hemen. Eta badakizu zergatik hartu genituen bestelako erabakiak? Autonomiaz jokatu genuelako, gure erabakiak hartu genituelako. Hemen proposatu eta aplikatu zen plana ez zen Madrilen diseinatu. Espainiako Gobernuak baliabide ekonomikoen erdia ematea erabaki zuen unean sortu zen Eskola 2.0 plana. Eta nola ez egin haren alde! Euzko Abertzaleak taldeak ez ditu aurrekontu jakinak adostu urtez urte Euskadira baliabideak ekartzeko? Hori egin genuen: baliabideak ekarri Euskadira. Gurea izan zen diseinua, gureak, erabakiak. Familiek ez zuten nahi izan ordenagailuak etxera eraman, zentzuz jokatu baitzuten, eta ikastetxeetan geratzen dira. Hori da arrazoia, Etxeberria jauna, ez bazenekien ere, zeren eta ez duzu guzti-guztiaren jakinaren gainean egon beharrik ere, baina hori da diseinua gurea izatearen arrazoia, erabat gurea. Hasieratik jarri ziren funtsak eta baliabideak material propioak sortzeko, eta beste autonomia-erkidego batzuetan, Katalunia barne, egiten dena da testuliburuak digitalizatu. Hemen ez, hemen gure materialak sortzen ditugu, milioi bat euro jarrita. Beraz, horra hor gure diseinua, eta erabaki autonomoa. Bada, Maeztu jaunari esan nahi diodan bakarra da bere garaian sakon aztertu genuela Wi-Fiaren gaia, eta beharrezkoak ziren neurketak ere egin genituela. Eta zientzialarien ekarpena izan zen haren arriskua mugikorra erabiltzearena baino askoz txikiagoa zela. Beraz, ez zegoen beste ezer esateko. Wi-Fia dugu gure aireportuetan, herriko plazetan, etxeetan eta leku guztietan. Hainbeste axola zaigun iraunkortasunaren gai horrekin amaituko dut, horregatik lortu baitugu erdibideko zuzenketa, nire ustez, letra faltsua ez bada bederen. Iraunkortasunaren gaia axola zaigu, eta uste dut babestu beharreko lana dela, babestu beharreko ondarea. Begira, Newtonek hau esaten zuen: "urrunago ikusteko gai gara, erraldoien sorbaldetara igotzen baikara". Baina Gide poetak berak ere hori esaten zuen, olatu guztiek aurrekoen edertasuna jasotzen dutela zioenean. Nire ustez, jarrera horrek argitu beharko luke euskal hezkuntzan egiten ari garen guztia, eta, beraz, egiaz espero dut gaur adostu dugun erdibideko zuzenketa hitz hutsa ez izatea, baizik eta egiazko zentzua, aurrera jarraitzeko egiazko jarrera. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1149
10
24
18.04.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Labur-labur. Iruditzen zait... Celaá andreari entzun diot, eta esaten ari zen berak egin ez zuen huraxe egin behar dugula. (Risas) Alegia, esan digu une honetan 80.000 ordenagailu ditugula, ahalegina egin zutela Madrildik baliabideak ekartzeko… Baina ez da egin ahalegin hori, ez da erabat egin ahalegin hori, oraindik ere 21 milioi ukitzen ari baitira Itun Ekonomikoan Eskola 2.0ren kontura. Orduan, ahalegin bat egin da; hitzarmen bat sinatu zen Zapatero jaunarekin, presidente sozialistarekin, Hezkuntzako idazkari sozialistarekin, eta hitzarmen hartan garbi adierazten da zer tratamendu izan behar duten Hezkuntzako Lege Organikoaren eraginpeko ekarpen guztiek, baina, une honetan, 21 milioi dantzan dabiltza Madrilen eta Euskadiren artean. Hala, 80.000 ordenagailu ditugu, baina baita 21 milioiko zorra ere. Kataluniari buruz ere hitz egin digu. Aukeratzat jarri dut mahai gainean Katalunia. Nire ustez, Eskola 2.0k egun duen handicap handiena da une honetan ikasleak ez duela eramangarri txikia etxera eramaten, edo ez duela eramaten hezkuntzarako zeharkako tresnatzat ematen diogun elementu teknologikoa. Ez du eramaten eskolarekin harremanak izateko alderdi guztietan, etxean ere izaten baitu harreman hori, gurasoak irakasleekin harremanetan jar daitezke, etab. Eta ez du eramaten. Zergatik? Horretarako elementu teknologikoa eskolan dagoelako. Horiek horrela, horri buruzko ekimenak daude, eta horietako bat aipatu dut dagoeneko, ikasleen mahaigaina birtualizatzea, eskolan erabil daitekeen mahaigaina etxean ere erabili ahal izateko. Beste ekimen bat da bring your own device ("ekarri zure gailua"), eta, hala, etxean ere txerta daiteke. Argitaletxeen edo hainbat eragile teknologikoren ekimenak, testuliburu batzuk eskaini ordez, testuliburu jakin batzuk gailu elektroniko batean eskaintzea, eta, adibidez, laguntza- koaderno jakin batzuk, paperean… Une honetan, 55 euroan lor daiteke tablet bat merkatuan, eta hori da testuliburu baten prezioa… Bai, bai, une honetan 55 euro balio duten tabletak ematen ari zaizkie ikasleei Indian, eta hori testuliburu baten prezioa da, edo bat baino gehixeagorena. Nire semea, Celaá andrea…, beno, nire semea... Ez dut esango zenbat ordaindu dugun nire semearen liburuen faktura, baina 55 euro baino dezente gehiagokoa izan da. Horrenbestez, gauza asko egin daitezkeela iruditzen zait. Eta euskal hezkuntza-sistemaren jarraitutasunari eusteari dagokionez, ados gaude. Eta zurekin hitz egin dudan aldi bakoitzean esan dizut zer lan ari ziren egiten bilakaera bati jarraikiz (decía una evolución), eta bilakaera bati jarraitzen dioten ekimen guztiak proposatuko ditugu. Nire ustez, ezin zitekeen bestela. Baina noizbait iruditu zait agian…, ez dut esango kezka handiena denik, gezurra esaten ariko bainintzateke, baina Celaá andrearen kezka garrantzitsu bat da Eskola 2.0 izenari eustea, eta iruditzen zait ez duela etorkizun handirik, izenean baitarama iraungitze-data. Teknologiari buruz pixka bat dakigunok badakigu 2.0tik zerbait duen guztia, lau urte badaramatza merkatuan, zaharkituta dagoela, eta bilakatzen jarraitu behar duela, 2.0 batekin, beste sistemaren batean txertatuz edo dena delako moduan. Orduan, ez dakit garrantzitsuagoa den izana (el ser) ala izena (o nombre). Gure ustez, izanak eman behar dio izena objektu edo proiektuari. Eta Eskola 2.0, nire iritziz, bada, izen teknologiko guztiak bezala, eta areago 2.0, 3.0 edo 1.6 amaiera dutenak, berdin zait, bada, iraungitze-data dute. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1150
10
24
18.04.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1151
10
24
18.04.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskatzen dugu Nekazaritza eta Elikagaigintzako Legea betetzea Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritza-arlo osoan nekazaritza-aseguruen ezarpenari dagokionez, lege horren 81. artikuluan jasotzen denari jarraikiz. Hau dio zehazki: "Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrean nekazaritza-gaietan eskumena daukan sailak ekintza eta tresna bereziak prestatuko ditu nekazaritzako aseguruen inguruan, honako helburu hauek bete ahal izateko: "Nekazaritza-alorrak biltzen dituen esparru guztietarako jardun-ildo zehatzak ezarri eta garatu; nekazaritza-ekoizpenerako instalazioen eta eraikinen aseguruak barne. "Nekazaritza-ustiapenen jardun integrala bultzatu. "Basoko suteen kontrako aseguru berezia sorrarazi eta basogintza-azpisektorean erantzukizun zibileko aseguruen harpidetza babestu". Legebiltzarkideok, esan dezakegu autonomiaerkidego hau dela askotariko arriskuetarako nekazaritza-aseguru konbinatuen planik ez duen bakarra; Espainiako gainerako autonomia-erkidegoek badute, eta horretarako lege bat dago 1978tik, eta hura garatzen duen erregelamendua 1979tik, eta urtero hornitzen da ekonomikoki aurrekontu-legearen bidez, urteko aseguru-plan batekin. Nioen moduan, hori ez da aplikatzen gure autonomia-erkidegoan. Eta horrek adierazten du gure ekoizleek ez dutela laguntzarik jasotzen Jaurlaritzaren aldetik nekazaritza-aseguruak kontratatzeko, eta bai gainerako autonomia-erkidegoetakoek, hogeita hamar urtez baino gehiagoz. Esan behar da foru-aldundiek nekazaritzaaseguruak kontratatzeko laguntza txikiak jasotzen dituztela nekazaritza-sektoreari laguntza emateko planetan, baina eskumena duten administrazio guztien parte-hartzea behar da, eta Jaurlaritzak eskumena du. Baina Eusko Jaurlaritza honek, eta nagusiki Euzko Abertzaleak taldeak, ia hogeita hamar urtez Jaurlaritzan izan ondoren –eta Jaurlaritzan izan ez denean, zenbait egiteko egin nahi izan ditu–, inoiz ez du interes txikiena ere agertu autonomia-erkidego honetako nekazaritza-sektorean aseguruak ezartzeko. Eta, hala, meteorologia-fenomeno gogorrak izaten direnean, izutu egiten gara. Eta gertatzen da, azken uztailean bezala, adibidez, harri-jasek kalte handiak eragin zituztela Arabako Errioxan, eta eragindako ekoizpenaren % 10ek soilik zuela asegurua. Horregatik nioen oso sinplea dela ekimen hau: bete dezagun legea, jaun-andreok. 2008ko abenduan onartutako legea. 2013an gaude. Badakit gobernura iritsi berriak zaretela, baina itxura batean baliabide ekonomikorik ez dugunez beste arlo batzuetarako, bada, honetarako ez da baliabide ekonomikorik behar. Borondate ona eta adostasuna behar dira, eskumenak dituzten administrazio guztien eta sektoreen artean aseguru-plan bat prestatu eta aurrera eramateko autonomia-erkidegoan. Eta, jaun-andreok, nioen moduan, gure ekoizleak, gure ustiategiak gainerako autonomia-erkidegoetako ekoizle eta ustiategiak baino egoera txarragoan daude. Adibidez, Trebiñuko ekoizleek eta ustiategiek Gobernu zentralaren laguntza dute kontratatzen dituzten aseguruak osatzeko, baina ez da halakorik gertatzen ez Araban, ez Bizkaian, ez Gipuzkoan. Araban, mahastizaintzako eta ardogintzako sektoreko aseguruak ezartzeko oso eremu txikian, laguntza ematen du foru-aldundiak, aseguru-kontratazioaren bolumen txikiagatik eta aseguruen prezio altuagatik, baina, nioen moduan, autonomia-erkidego honek, Jaurlaritza honek, ez du ahaleginik egiten; alegia, zero ahalegin. Gure ekimenean eskatzen dugu, halaber, Aurrekontu Legeak behar besteko kontu-saila izan behar duela helburu horiek betetzeko. Zuzenketak aurkeztu zaizkio ekimen honi. UPyD taldeak zuzenketa gehigarri bat aurkeztu du, eta plan horrek jaso behar dituen alderdi batzuk zehaztu ditu. Esan nahi dut gure ustez plana eta aseguru-plan horrek ekarri behar duen erregelamendua hura egiten parte hartuko dutenen artean adostu behar dela: administrazio eskumendunak, eragindako sektoreak eta nekazaritza-sektoreko arloko eragileak. EH Bilduk zuzenketa bat aurkeztu du, eta legea garatu dadila eskatzen du. EH Bilduren zuzenketak bost atal ditu, eta harritu nauen puntuak hau dio gaztelaniazko atalean: "El desarrollo de la Ley de Política Agraria se acordará con los representantes de los campesinos y campesinas…". Eta hurrengo bost ataletan errepikatzen du termino hori. Eta, sinets iezadazue, zenbait bider irakurri behar izan nuen, ez baitakit nori buruz ari diren. Termino hori ez da erabiltzen Euskadin, eta inoiz ez da erabili. Eta nik esaten dizut, bizitza lurra lantzen eman duen familia dudanak, belaunaldiak eta belaunaldiak; bada nik nire gurasoei –laurogeita sei urte eta laurogeita bi dituzte–, campesino eta campesina esaten badiet, agian iraintzat hartuko dute, termino hori ez baita ezertarako erabiltzen. Zuen bizilagun baserritarrei azaltzen badiezu, eta campesino eta campesina esaten badiezu, bada, ziur asko, nire gurasoek bezala, iraintzen ari zarela pentsatuko dute. Beraz, harritu egin nau EH Bilduk termino hori aldatu izanak. Ez dakit beste desbideratze bat den (politika bolivartarrak ez ezik, hizkera bolivartarra ere erabiltzea), eta, zinez diot, nire ustez horrek ez du inor ordezkatzen, Euskadiko lehen sektoreko inor ez. Inor ez. Beraz, harritu egin nau termino horrek. Euzko Abertzaleak taldeak aurkeztu duen erdibideko zuzenketan zuzendu egin da, erdibideko zuzenketan ahaztu egin dituzte campesinos eta campesinas direlakoak, desagertu egin dira; jada ez da campesino eta campesinarik autonomia-erkidego honetan, jada ustiategiak eta beste gauza bat dira. Beno, Euzko Alderdi Jeltzaleak ere aurkeztu du zuzenketa bat, eta zuzenketa horretan, berriro...; zuzenketa horrek duela hamarren bat urteko argudioetara jotzen du, hortik atzera Ganbera honetan. Zuzenketa horrek berriro eskatzen du nekazaritza-aseguruen arloko eskumena, eta horretan babesten da, berriro, halako ekimen bati uko egiteko... eskumena gauzatzeke dago. Nioen moduan, argudio zaharra: gaia interesgarria ez zaienean, edo adostasunik nahi ez dutenean, betikora jotzen dute. Kontraesanean erortzen dira, gero dokumentuak prestatzen dituztelako, eta duela gutxi ikusi dut sailaren dokumentu bat, hau dioena: "Eskumen esklusiboa dut nekazaritza-arloan"… Bada, enfasi handiz, ez? Nik dakidala, inoiz ez zaie atzerriko gaien eskumena eman, baina enbaxadak sortzen jarraitzen duzue, ekonomia-baliabidez gainezka! Beraz, interesik bazenute, egingo zenukete. Hogeita hamar urte hauetan, eskumen ugari negoziatu dituzue Madrilgo Gobernuekin, Espainiako Gobernuan izan diren gobernuekin, eta hemen legez besteko proposamenik eta ekimenen batean punturik onartzeko beharrik gabe negoziatu dituzue. Zuek eskumen edo eskumen-transferentzia jakin batzuk zintzilik izan nahi dituzue, argudio hori izateko, eta, interesatzen zaizuenean, birak ematen jarraitzeko kontuari, eta hau negoziatu ez baduzue, interesik izan ez duzuelako da. Gure ekimena osatzen duen zuzenketa aurkeztu du Talde Sozialistak, eta Talde Sozialistaren zuzenketarekin eta hasierako zuzenketa edo proposamenarekin, erdibideko zuzenketa bat osatu dugu. Eta hori da eskuen artean dugun ekimena, eta bigarren txandaren zain gaude Euzko Abertzaleak taldeak azal diezagun zergatik ez duen babesten Talde Popularraren ekimena, gure ustez askoz hobea baita lehen sektorearentzat. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1152
10
24
18.04.2013
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Baserritarren Nazioarteko Borroka Eguna izan zen atzo (Lucha Campesina), eta hemendik agur bero bat baserritar guztiei, munduko biztanleriaren erdia baino gehiagori agur bero bat. Nekazaritza-jarduna faktore askok baldintzatzen dute: muturreko baldintza meteorologikoek, suteek, animalien gaixotasunek, uztetako izurriek, merkatu global espekulatzaileek eta bestelako makina bat ezbeharrek ere bai. Agian, horregatik izango da nekazaritza "nekez aritzea". Begi-bistakoa da nekazaritza-jarduna babestu beharra dagoela. Gaur egun Estatutik kudeatzen dira nekazaritza-aseguruak; aspaldidanik hemen behar zuen nekazaritza-aseguruen eskumenak, baina oraindik ere transferitu gabe jarraitzen du. Horixe da Euzko Abertzaleak taldearekin adostu dugun erdibidekoaren lehen puntua, eskumena behingoz transferitu dadila. Garrantzitsua iruditzen zaigu nekazaritzaaseguruei dagokien Euskadiko Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako Legearen 81. artikuluaren garapena Jaurlaritzaren, aldundien eta sektoreko ordezkarien elkarlanetik burutzea, lege baten garapenean ezinbestekoa baita azpisektore bakoitzaren errealitate eta beharrizanak ezagutzea, azken batean nekazariak izango baitira aseguru hauek kontratatuko dituztenak. Baina nekazaritza-aseguruen mundu honetan badago ezezaguna den beste errealitate bat eta gaur errealitate hori nahi nuke hona ekarri. Elkarlaguntzaerakundeei buruz ari naiz. Baserritarren artean kutxa edo funts komun bat sortzen da, eta, urtero, bazkide diren baserritarren primak sartzen dira kutxa horretan. Aldi berean, urte horretan ezbeharrak izan dituzten baserritarrei kalteordainak ematen zaizkie kutxa horretatik. Elkarlan eta auzolanean oinarrituta funtzionatzen du bizitzako arazoei erantzuteko, ehunka urtean Euskal Herrian egin den bezala. Eta ez nekazaritzan bakarrik, beste alor batzuetan ere bai: heriotzen aurrean hileta-gastuak ordaintzeko ermandadeak, garraiolarien ibilgailuak babestekoak edota itsas kofradiak, besteak beste. Nekazaritza-aseguruek diru publikoaren beharra dute aseguru-etxe pribatu eta nekazarien beharrak estaltzeko. Hau da, urtero-urtero aurrekontuetatik partida bat honetara bideratu behar da. Elkarlaguntzaerakundeek, aldiz, ez dute diru publikoaren beharrik funtzionatu ahal izateko, elkarlaguntza-erakundeko bazkideen artean modu autonomo batean funtzionatzen baitute. Eta diru publikoa geroz eta urriagoa den garai honetan, sustatu beharko genituzke honelako alternatibak; jakinda, gainera, ongi funtzionatzen dutela, irabazi asmorik gabeko erakundeak direla, beraien bazkideei gertuko zerbitzua ematen dietela eta bazkideek beraiek zuzentzen dutela erakundea. Elkarlan eta auzolanean oinarritutako irtenbide ekonomiko hau tresna egokitzat hartzen dugu beste arazo batzuei ere aurre egiteko. Baina zergatik ez daude honelako erakunde gehiago? Gaur egun, elkarlaguntza-erakundeek ez daukatelako marko legal egokirik. Borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakunde edo ezagunagoa den EPSV bezala funtzionatzen dute. Honek asko zailtzen du erakunde hauen jarduna. Horregatik, Euzko Abertzaleak taldearekin adostutako erdibidekoan jaso dugu elkarlaguntza-erakundeen garapena sustatzea, eta nekazaritza-sektorean eta beste sektore ekonomiko batzuetan dauden erakundeentzat propioagoa den marko legal bat bilatzea. Gaurko ekimen honekin espero dugu, alde batetik, epe motz batean aseguruen bitartez nekazaritza-jardunerako babes eta berme gehiago lortzea, eta, bestetik, elkarlaguntza-erakundeei beraien bidea egin dezaten baldintza egokiak sortzen laguntzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1153
10
24
18.04.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Gai-zerrendako zortzigarren eta azken puntua. Pixka bat aspergarria enuntziatua, baina, hona iristen diren gai guztiek bezala, badu bere interesa. Dagoeneko azaldu da nekazaritza-aseguruen izateko arrazoia pixka bat, azaldu dira pixka bat haien aurrekariak, zer ezbeharri erantzuten dieten, eta esan da beste zerbait gehiago. Izan diren ekimenez ere hitz egin da. Aurkeztu diren erdibideko zuzenketei buruz arituko naiz, funtsean: gure taldeak Alderdi Popularrarekin sinatu duenari eta Euzko Alderdi Jeltzaleak Bildurekin sinatu duenari buruz. Hasteko, esan behar dut guk gure zuzenketan jasotzen genuela gai hauek guztiak Euskadiko Nekazaritza eta Elikagaigintza Kontseiluan eta Batzordean ebatzi behar direla. 2012ko martxoan sortu zen organo hori; legean bertan jasotzen da, eta nekazaritzapolitikak diseinatzeko eginkizuna du. Gure ustez, hor egin behar dira gauza hauek guztiak. Hori dela eta, 81. artikuluan jasotzen ez bada ere, foru-aldundiak aipatu ditu Alderdi Popularrak. Eta foru-aldundiek, profesionalen erakundeekin, arlokoekin eta sindikatuekin batera, badute zer esana, eta nekazaritza-aseguru konbinatuen plan hori prestatzen parte hartu behar dute. Esan den moduan, guk ez dugu plan hori, beste autonomia-erkidegoetan gertatzen denaz bestela. Euzko Alderdi Jeltzaleak Bildurekin adostu duen erdibideko zuzenketa ez dugu sinatu, baina ez kontra gaudelako. Ez dugu haren kontra ezer esateko, eta, beraz, abstentziora joko dugu, baina iruditzen zaigu ez diola ekarpenik egiten ekimenari. Alegia, esan dezagun erantzun horrek bidea ixten duela, ez duela ezer esaten. Gauza garrantzitsu bat esaten du, hori bai, eta ez gaude horren aurka, eta da nekazaritza-aseguruen transferentzia eskatzen duela. Gertatzen dena da gauzatzeke dauden transferentziei dagokienez sozialistoi, eta noski, hitz egiten ari den legebiltzarkide honi, Euzko Alderdi Jeltzaleak aldarrikapen hori egitea sarkastikoa ere iruditzen zaigula pixka bat, aurreko legegintzaldian ikusi ahal izan baikenuen gai garrantzitsu batean, enplegu-politika aktiboei dagokionean, hainbat hamarkada horren zain egon ondoren, Eusko Alderdi Jeltzalea, hasteko, oposizioan zela, transferentzia hari betoa jartzeko gai izan zela, eta, ondoren, hona ekartzen laguntzeko gai. Beraz, gure ustez ez da Espainiari eskatu beharrik. Euzko Alderdi Jeltzaleak, bilera diskretu horietako edozeinetan, transferentzia hori hona ekartzea proposa dezake, eta, horrenbestez, ez zaigu iruditzen sinatu beharreko adierazpen irmoa denik, Euzko Alderdi Jeltzalearen eskuetan baitago transferentzia hori gauzatzea, hala nahi izanez gero. Bestalde, Bilduko Lazarobaster jaunak esan du formula ezezagun bat proposatzen zigula, eta, nolabait esatearren, nekazarien, abeltzainen, mendi-jabeen mutuak dira. Bada, ez da hain ezezaguna, Lazarobaster jauna, nekazaritza-aseguru konbinatuei buruzko 87/1978 Legea garatzen duen erregelamenduaren 39. artikuluan jasotzen baita. Eta, gainera, halako erakundeak sustatu egingo direla esaten da; alegia, ezezagunak ez izateaz gain, bultzatu beharreko irudiak dira halako erakundeak legelari espainiarrarentzat. Alegia, ezezagunetik ez dutela ezer. Beraz, nionen moduan, Euzko Alderdi Jeltzaleak Bildurekin sinatu duen erdibideko zuzenketak ezer berririk ez duela ekartzen iruditzen zaigu. Nahi dutenean aurrera eraman dezaketen transferentziari –hala erakutsi dute gai garrantzitsuagoetan– buruzko aldarrikapen irmotik harago ez du ezer berririk esaten, baina ez dugu haren kontra egingo. Iruditzen zaigu hasiera batean Alderdi Popularrak hemen aurkeztu duen ekimena zela, nekazaritzaaseguruei buruzko plan bat interesdun eragile guztiekin egitekoari buruzkoa, egiaz zentzua zuena. Eta hala egin ahal izateko aurrekontu-zuzkidura ere egitea. Eta horri buruz ari ginen, eta zer ordu den ikusita, eta gaia ez denez hain erakargarria, bada, ez dut ezer gehiago erantsiko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1154
10
24
18.04.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok, arratsalde on. Presio handia dut: gai-zerrendako azken puntua da, gai aspergarria, gutxi bezala, eta goizean goizetik esan didate labur aritzeko, guztiok hemendik joateko. Baina, esan dena esan denez, eta denbora luzea behar izan dudanez lantzeko, barkatuko didazue merezi duela iruditzen zaidan denbora hartzea, nahiz zuek ziur asko hau baino garrantzitsuagoak diren kontuetara berandu iristeko arriskua izan. Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako Legea 2008an onartu zen, bere garapena bultzatzeko ibilbide goresgarrian. López de Ocariz anderea nekazaritza-aseguruen gaira iritsi da. Onartu behar da, oro har, geroagoko araudietara bideratzen diren artikuluak behar bezain argiak direla, hondamendietarako funtsen gaia bezala, dagoeneko eztabaidatu izan duguna; beste honetan, bideratzea zertxobait nahasiagoa da. Me explico. Legeak dio sailak ekintza eta tresna bereziak prestatuko dituela nekazaritzako aseguruen inguruan, helburu batzuk bete ahal izateko. Hortik aurrera, horietako zenbait zerrendatzen ditu, hasi baso-suteen aseguruak sustatzetik eta nekazaritzaekoizpenera bideratutako instalazioen aseguruak ahaztu gabe. Hori guztia, ziur asko, transferitu gabe dagoen gaia dela kontuan izanik egin da (badakit horrek gogaitu egiten zaituztela, baina…), eta gauzatu zain dagoela autonomia lortu zenetik beretik, eta 1991ko uztailean Legebiltzar honetan aho batez adostutako gaietako bat da. Orain artean, Estatuak ez ditu transferitu nekazaritza-aseguruen eskumena betetzeko ondasun eta zerbitzuak, autonomia-erkidegoarena den arren, eta estatu osoan eskumen hori betetzen jarraitzen du, beste eskumen-titulu batzuen arabera. Juridikoki, ez legoke arazorik eskumen propio bat transferitu gabe betetzeko, baina ikuspegi ekonomikotik, Euskadiren aldetik funtzioak bikoiztuko lirateke kasu honetan. Estatuak eskumen hori baliatzen jarraitzen badu ere –eta badirudi hori dela haren asmoa–, eskumena bete dezakegu, inork ez digu eragozten, egia da; baina, bikoizteaz gain (eta hainbat arlotan hori hainbeste kritikatu da Ganbera honetan), aparteko ahalegina egin beharko litzateke aurrekontuan, baina logikoena da Estatuak, eskumena transferituta, hari dagozkion aurrekontu-funtsak ere transferitzea; hori izango litzateke logikoa, konstituzionala eta bidezkoa. Beraz, honela laburbildu dezakegu gaur egungo egoera. Batetik, nekazaritza-, abeltzaintza- eta baso-ekoizpenak bermatzeko programa bat dago, Estatuko administrazio orokorrak Estatuko Nekazaritza Aseguruen Erakunde Enesaren bidez eskaintzen duen nekazaritza-aseguruaren bidez. Bestalde, Euskal Autonomia Erkidegoan aseguruen eskumena kudeatzen duten foru-aldundiek ministerioaren urteko aseguru-planak babesten dituen ekoizpenei diru-laguntzak emateko plan bat zehazten dute urtero, eta, beraz, bigarrenez babesten dira diru-laguntzen bidez jarduera berak. Bestalde, esan dudan moduan, autonomiaerkidegoak du gai horren eskumena, Autonomia Estatutuaren eta nekazaritza-aseguruen arloan ekintzak ezarri eta tresnak garatzeko Nekazaritza eta Elikadura Politikaren Legearen agindu bati jarraikiz. Legeak ez du esaten zer ekintza egin behar diren, eta ulertzen da helburua zela zabala izatea, une bakoitzean lehentasuna duena lantzeko. Gaur egun, azaldutako egoeran daudela eskumenak, inoren helburua bada Eusko Jaurlaritzak dirulaguntza bat jasotzea aurrekontuan Estatuak urtero onartzen duen nekazaritza-aseguru konbinatuen plan baterako, Espainiako ministerioak ezartzen duenari hirugarren diru-laguntza batzuk gehituta, edo forualdundiei aurrekontu-funtsekin laguntzeko, gaizki doa. Aurrekontua handitzea, Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuan diru gehiago gastatzea foru-aldundien aurrekontuak igotzeko, eta Estatuak eskumena ez transferitzea, ez da, hain zuzen, gure taldearen asmoa. Egokia da une honetan Euskadiko nekazaritzaaseguruen errealitatea aztertzea, egiaz zer den jabetzeko, hala esan ez diren kopuruak baitira, eta haiek osatu beharko lukete nekazaritza-politikaren parte; halaber, lege horren artikulu hori aplikatzeko era egokia aztertzea komeni da. Euskadiko nekazaritza-aseguruei buruzko azken datu osatua 2010ekoa da. Adibidez, labore estentsiboen kasuan, zerealen ustiategien % 27k soilik zuen asegurua, baina hori azaleraren % 83 zen. Mahastiei dagokienez, ustiategien % 13k soilik dute asegurua, azaleraren % 29k soilik. Fruta-arbolei eta berotegiei dagokienez, azaleraren % 1 baizik ez dago aseguratuta Euskadin. Abeltzaintzan, % 35 dago aseguratuta behi-aziendari dagokionez, % 18, ardi-aziendari dagokionez, eta % 2 zaldi-aziendari dagokionez. Aseguru horien guztien kostua 4.169.000 eurokoa izan zen 2010ean. Enesak –eta hori da zure mintzaldiko lehen akatsa, López de Ocariz andrea– 1.462.000 euroko diru-laguntza eman zien aseguru horiei, eta forualdundien diru-laguntza 300.000 eurokoa izan zen; horrenbestez, lurra eta ganadua bermatzeko, 2.393.000 euro jarri zituen nekazaritza-sektoreak bere poltsikotik. Azken batean, Euskadin nekazaritzaaseguruei emandako diru-laguntza bikoitzaren batezbestekoa % 42,6 izan zen. Ikusten denez, jasotako laguntzak jasota ere –eta ez dira txikiak (% 42,6)–, nekazaritza-asegurua ez dago inondik ere egoera bikainean, beren enpresa arriskuan jar dezaketen baldintza gorabeheratsu askoren aurrean babesik gabe dauden lur eta ganadu ugari baitaude; azken batean, ustiategi eta nekazari gehiegi. Horregatik jasotzen da aurkeztutako ebazpenproposamenean batetik, bistan denez, Legebiltzar honen eskaera zaharra berrestea –zaharra izanagatik, orain ere gaurkotasuna duen eskaera– nekazaritzaaseguruen eskumena Euskadin jasotzeko; bestetik, transferitzen ez den bitartean, eskumenaren azken kudeatzaile diren foru-aldundiekin eta sektorearekin batera lan egitea eskatzen da, helburu batzuetan aurrera egiteko ekintzak garatzeko –hori da, hain zuzen, legeak jasotzen duena–. Gehien nabarmendu behar denetako bat da orain dutena baino hedadura handiagoa ematea nekazaritza-aseguruei; nekazari eta abeltzain askoz gehiagorengana iristea, aseguratuta dagoen jendearen ehunekoa igotzeko. Erdibideko zuzenketan Lazarobaster jaunak aipatu dituen lankidetza-erakundeak ere aipatzen dira; horiek dira nekazaritza-aseguruen egiazko jatorria, eta eguneratze ekonomiko, tekniko eta administratiboa behar dute. Bestalde, modalitate baten alde egiten da: errenta-bermearen alde. Gero eta ohikoagoa da modalitate hori Europan, eta ez ditu laboreetako ohiz kanpoko kalteak hartzen, baizik eta ustiategi bakoitzaren errenta bermatzearen alde egin. Eta 82. artikulua eta hurrengoa garatzean datza; bigarren hori ere aseguruei buruzkoa da, eta hura ere landu behar da, badu eta bere mamia. Eta gure zuzenketarekin saiatu gara errenta-asegurua sustatzeaz hitz egiten, eta, ziur asko, diru-laguntza jaso dezakeen arlotzat aurreikusiko da etorkizuneko LGPn. Azken batean, helburuak dira eskumen baten eskaera errepikatzea, duela hogeita hamalau urteko estatutua oraindik erabat betetzeke dagoela salatzea, eta, aldi berean, legea betetzea, Euskadiko nekazaritza-aseguruaren erabilera sustatzea, eta hura berritzeko ahalegina egitea, formula berriak aurkitzeko, zaharrak berritzeko eta berrikuntzaren bideari heltzeko kemena hartzeko. Kontua ez da egungo estatusa onartu eta estatuko erabakiei diru-laguntzak ematen dizkien eskualdetzat jokatzea. Bide berriak ireki behar dira, eta, gainera, egokiak izan behar dira. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1155
10
24
18.04.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hasteko, eskerrak eman nahi dizkiot Talde Sozialistari zuzenketa egin eta gure taldeak aurkeztutako ekimena aberastu edo argitzeko izan duten jarreragatik. Tellería jauna, eskertzen dizut zure mintzaldia, gaur aurkeztu dugun ekimen honen beharra nabarmendu baituzu. Hau da une honetan nekazaritzaaseguru gutxien dituen autonomia-erkidegoa; badira gaur egun estali gabe dauden kausak, eta estali egin behar dira. Foru-aldundiek dirua jartzen dutela diozu, 300.000 euro, eta aseguruen azken kudeatzaileak direla. Hain zuzen, azken kudeatzaileak dira, ez diruekarpena egin behar dutenak. Autonomia-erkidegoari dagokio diru-ekarpena egitea, baina ez du egiten, eta foru-aldundiek egiten dute. Hori ari dira egiten forualdundiak zuengatik, autonomia-erkidego honetako Gobernuak ez duelako egiten, baina ez dagokie haiei. Haiei kudeatzea dagokie, ez ekarpen ekonomikoa egitea. Hori da Jaurlaritzak foru-aldundiekin eta lehen sektorearekin duen zor eta defizit handia; ekarpen ekonomiko horiek beste laguntza batzuetara bideratu behar dira, ez horietara. Beraz, hori da errealitatea. Eta, nioen moduan, betikoan babesten zarete, eskumena transferitzeke dagoela. Baina transferitzeke badago zuek inolako interesik jarri ez duzuelako da. Eta transferentzia egingo da, Bixen Itxaso jaunak esan dizun moduan, zuei interesatzen zaizuenean. Gaurkoz, ez zaizue interesatzen. Ez zaizue interesatu hogeita hamalau urte hauetan. Ez zaizue interesatu. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1156
10
24
18.04.2013
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Campesino terminoari dagokionez, esan nahi dut euskaraz baserritar esaten dugunean, zentzu zabal batean ulertzen dela baserria (baserriko bizitza, baserriko jarduna) eta ez dela lanbide soil bat bakarrik. Hori gaztelerara itzultzera jotzen dugunean, aurkitu ditzakegu agricultor/agricultora, ganadero/ganadera bezalako terminoak, baina ez da hori bakarrik baserritar izatea. Baserrietan beste jardun batzuk ere badaude: okinak, erlezainak, basozainak… Horiek denak nola barnebiltzen dira termino baten barruan gazteleraz? Eta, zailtasun horretatik, iruditzen zaigu gaur egunean mundu mailan bai dela asko erabiltzen den terminoa campesino, eta horregatik erabili dugu gure zuzenketan termino horixe. Bestalde, aipatu duzu gero erdibidekoan desagertu egin dela. Kontua da erdibidekoan euskaraz ere baserritar terminoa ez dugula erabili; hortaz, ez zegoen campesino edo agricultor edo nahi den bezala itzuli beharrik. Eta, López de Ocariz anderea, campesinorekin geratu zara, baina gero gure edukien inguruan ez dut inolako iritzirik jaso. Eta, Itxaso jauna, elkarlaguntza-erakundeak ezezagunak ez direla aipatu duzu. Aipatu duzu 1978ko legean, Madrilgo lege hartan, jada jasota zegoela. Baina lege baten jasota egoteak, nire ustez, ez du bermatzen inondik inora ere ezaguna egitea. Baina are eta gehiago esango dizut: 1978ko lege hori, Madrildik datozen lege gehienak ez bezala, gus- tuko genuen, baina arazoa da 1979ko erregelamenduarekin guztiz zapuztu zela elkarlaguntza-erakundeen funtzionamendua. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1157
10
24
18.04.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Erregelamendua aipatu dut, soil-soilik, esateko irudi hori ezaguna zela, bazela eta, gainera, botere publikoek bultzatu egiten dutela. Baina, bigarren zati honetan, gehien nabarmendu den gaian jarri nahi dut arreta, egiteke dagoen transferentzian alegia. Esan dut dut lege hori egia bihur daitekeela erabat Euzko Alderdi Jeltzaleak nahi duenean. Izan ere, Ganbera honi erakutsi dio, baita euskal gizarteari ere, gauzatzeke dagoen transferentzia bat nahi duenean, eta batez ere honen modukoa, ez dirudiena funts handikoa, egin dezakeela. Egia da orain gehiengo absolutuak daudela Madrilen, eta horrek, agian, ez duela asmo-truke hori errazten, baina ziur naiz lan ona egin dezakeela Euzko Alderdi Jeltzaleak transferentzia hori aurrera eramateko. Baina, batez ere, Tellería jauna, badirudi hori egiaz ez dela izapide hau kudeatzeko argudio-formula bat baino, eta hala berresten dit ikusteak nola Jaurlaritzak, Euzko Alderdi Jeltzalearen Gobernuak, Urkullu jaunaren Gobernuak, hau dioen, hain zuzen, nekazaritza-aseguruei buruz Ganbera honetan aurkeztu duen aurrekontu-proiektuan: "Nekazaritza-aseguruei dagokienez, Enesarekin eta foru-aldundiekin hitz egiten jarraituko da, eta haiekin ebaluatuko da nekazaritzaaseguruen ildo jakinak EAEn nekazaritza-ekoizpenean aritzen den jendearen beharretara moldatzeko modua". Ez dirudi gai hau transferentziaren zain dagoenik ezinbestean, eta egungo Jaurlaritzak ulertzen du egun duen statu quoa nahikoa dela, zeren eta aurrekontu-proiektuan proposatzen duena, lege-asmoa duena, irakurri berri dudana baita zehatz-mehatz, aurrekontutik bertatik hartua. Beraz, gu ez gaude kontra, benetan. Gauzatzeke dauden transferentziak jasotzearen eta autogobernua garatzearen alde gaude, hala adierazi du beti Talde Sozialistak, eta, beraz, kontrakorik ez, inolako bazterketarik ez. Baina iruditzen zaigu behin eta berriro erabiltzen den argudioa dela eta, kasu honetan, Neka- zaritza Politikako Legea garatzea da helburua, garapena behar baitu. Baina, badaezpada, azken txanda ez baita nirea, eta agian entzun egin beharko baitut –gai hauei buruz ari ginela kasu batean entzun nuenean bezala, nire itzulera ez baita uste nuen bezain idilikoa izaten ari...–, zehatz-mehatz adieraziko dut zer garapen izan duen orain artean lege honek, Nekazaritza Politikako Euskal Legeak: 2009ko irailaren 22ko 515 Dekretua, abeltzaintzako ustiategietako arau teknikoak, higienikosanitarioak eta ingurumenekoak ezartzen dituena. 231/2010 Dekretua, Baso Osasuneko Mahaia sortu eta arautzeko dena. Ekainaren 8ko 157/2010 Dekretua, zeinaren bidez nekazaritza eta elikagaigintzako berrikuntza foroaren osaera eta funtzionamendu erregimena arautzen baitira. 203/2011 Dekretua, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritzako Ustiategien Erregistro Orokorrari buruzkoa. Maiatzaren 10eko 93/2011 Dekretua, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritza eta Elikagaigintza Produktuen Kontrol eta Egiaztapenerako Erakundeen Erregistroa sortzen eta arautzen duena. Urriaren 16ko 210/2012 Dekretua, Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzako eta elikagaigintzako elkarte adierazgarriak aitortzeari eta erroldan inskribatzeari buruzkoa. 193/2012 Dekretua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza-lurra kontserbatzeari eta lur horren erabilpena sustatzeari buruzkoa. 126/2012 Dekretua, Euskadiko elikagaien artisau-ekoizpenari buruzkoa. Eta 44/2012 Dekretua, Nekazaritzako Kontseilua arautzen eta sortzen duena. Hori esaten dut batez ere legea ez dela garatu entzun ez dezagun. Aurreko legegintzaldian behintzat alderdi guztiak garatu ziren. Badakit prebentziozko argudioak direla, baina esperientziak susmo batzuk ematen dizkidanez, bada hau garatu dela esatera aurreratzen naiz. Zerbait badago garatzeke, egiteke dauden zereginak dira edonola ere, baina legea garatzeko lan egin da, nekazaritzaaseguruak aurrekontu-proiektuak etorkizunean egitea proposatzen duen moduan kudeatu dira, eta, beraz, ados bagaude ere transferitzeke dauden eskumen guztiak albait lehen transferitu behar direla, gai honetan aurrea egiteko behin eta berriro erabiltzen den argudioa dela uste dugu. Besterik ez; eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1158
10
24
18.04.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eskola 2.0 programa mantentzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bada, gaurko azken mintzaldia da jada. Eta lasai, azkar batean amaituko dut eta. Dena den, Itxaso jauna, ez zenuten Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikaren Legea garatu. (Risas) Sentitzen dut. Garatu zenituzten gauza batzuk, baina beste batzuk falta dira. Eta badakizu zer esaten zuen legeak azken xedapenean? "Lege hau urtebeteko epean garatuko da". Eta zuek hiru urte eta erdi egin dituzue. Dena den, ez naiz ni izango kontu horiek aterako dizkizuena. (Risas) López de Ocariz andrea garatzeke dauden gaiei buruzko legez besteko proposamenak aurkezten joango da. Ez kezkatu nigatik. Dena den, aseguruen hiru mailen kontua nabarmendu nahi dut berriro. Zuen ardura bada Jaurlaritzak beste babes-maila bat jartzea, garrantzia duena transferentzia denean… Erabat harritzen nau gai batek: esatea Autonomia Estatutuan onartutako kontu bat ez transferitzearen errua EAJrena dela, eta esatea, gainera, errua gurea izateaz gain, gauza batzuk ez egiteko aitzakia dela. Harrigarria! Bada, tira, zuek hala dela uste baduzue, bada zuen iritziarekin geratzen zarete. Baina lege organiko bat da, lege organiko bat, eta zuek Eusko Jaurlaritzan eta Gobernu zentralean zeundetenean egin ahal izan zenuten. Ez zaituztet horren errudun egingo, baina ez ni egin gai hau hogeita hamalau urtean transferitu ez izanaren errudun. Ezin da eskatu nekazaritza-aseguru konbinatuen plan bat garatzeko, ez baita hori Nekazaritza eta Elikagaigintzako Politikaren Legean esaten dena... Legeak ez du esaten nekazaritza-aseguru konbinatuen plan bat egiteko, baizik eta aseguruen gaiak sustatzeko ekintzak egiteko. Beraz, zuek ez duzue legea garatzeko eskatzen; Cañete ministroak urtero Madrilen egiten duen bera egitea eskatzen ari zarete. Eta gauza bat esango dizuet. 2004an, Eusko Jaurlaritzak, EAJ buru zuela, eskumen hori eskatu zuen, eta ez dizuet esango zer esan zigun Administrazioarekiko Auzietarako Auzitegi Nagusiak. Hitz juridikoak baliatuz, baina esan egin zigun. Eta eskumen hori eskatzen jarraitzen dugu, baina ahalegina egin dugu jada, jakin dezazun. Eta azkenean aurrekontuan sartzeko eskatzen diguzue. Gauza bat esango dizuet, bereziki zuri, Itxaso jauna, eta Euskal Sozialistak taldeari: nahiago nuke nekazaritza-aseguruak aurrekontuan jaso ahal bagenitu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9a251747-9987-42a8-aefa-b88b5374da0e
parl_eu_1159
10
25
25.04.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señora consejera, señorías, buenos días a todos. Oso erraza da azaltzen Euskal Sozialistak taldearen izenean aurkezteko ohorea dudan legez besteko proposamen hau: helburua da euskal poliziak 8.000 agenteko kopuruari eustea, kopuru hori baita gobernu zentralak eta euskal gobernuak Segurtasun Batzordean adostua. Azken asteotan, bizi dugun egoera berri honetan Ertzaintzak izan behar duen funtzioari buruzko adierazpenak eta eztabaidak izan ditugu. Egiaz egoera berri hori bizi dugun ala ez ere eztabaidatu da behin eta berriz azken egunetan, baina hori alde batera utzi- ta, uste dut gehiengoaren apustua dela ertzain gehiago izatea Euskadiko kaleetan; ertzain gehiago behar direla kaleetan, eta Ertzaintzak eskuragarriago egon behar duela. Eta sailburuaren beraren hitzak aipatzen ari naiz. Beraz, ez zaigu onargarria iruditzen Euskadiko kaleetan Ertzaintzaren agerpena mugatzea, kontuan izanik Segurtasun Batzordean 8.000 agenteko kopurua adostea bat datorrela, besteak beste, Gobernu zentralak Ertzaintzako agente horien kostuaren finantzaketan laguntzearekin. Euskal sozialiston oinarria da Ertzaintza gure polizia zibil, demokratiko eta integrala dela betidanik. Gure ustez, hau ez da gure ikuspegitik beti izan dituen ezaugarriekin berriro definitzeko unea. Hori dela eta, ados gaude edozein egoera baliatu behar dela euskal poliziaren ohorea areagotzeko. Helburu hori lortzeko, ezinbestekoa iruditzen zaigu Ertzaintzak ahalik eta agente gehiena izatea; lehen esan dudan moduan, Segurtasun Batzordearen akordio horretan jasotako kopurua, estatuak berak ere finantzatuta. Bada, Ertzaintzak izan behar dituen 8.000 agente horietara itzuliko naiz. Hau polizia berria da, gure inguruko beste polizia batzuekin alderatuz gero, baina norbaiti atzo izan zela iruditu arren, hogeita hamar urte baino gehiago dira Arkautin lehen promozioa sartu zela. Eta horrek, logikoa denez, aurreikusia izan behar den belaunaldi-aldaketa egitea eskatzen du, eta uste dut bat etorriko garela esatean belaunaldi-aldaketa hori ertzainen promozio berrien bidez soilik egin daitekeela. Gaur egun ditugun datuek esaten digute 8.000 agenteko muga horretan gaudela aurten, eta 2013ko ekitaldian zehar 65 agente erretiratuko direla; 2014an, berriz, beste 72. Kopuru horri urtero aurreikusita izan behar diren batez besteko bajak, begetatibo deritzenak, batzen badizkiogu, bada, 2014aren amaieran, 257 agente gutxiago izango genituzke Ertzaintzan. Beraz, uste dugu gaurtik hasi behar dela egoerari aurrea hartzen, eta agente-defizit hori ez izateko neurriak hartzen. Eta hori guztia esaten dut atzo polizia-ereduari buruz hitz egiteko sindikatu-deialdi batean izan ginenean sailburuak berak eta alderdi politikoen ordezkariek entzun genuena kontuan izan gabe. Deialdia egin zuen sindikatuak proposatzen zuen 8.000 agenteei bigarren jardueran daudenak gehitzea. LEP bat berehala egitea da oso urrun ez dagoen denbora-epean aurkitu dezakegun egoera bati aurre egiteko modu bakarra. Aurkeztu dugun legez besteko proposamenean jasotako proposamena aztertzeko, hiru elementutan oinarritzen gara. Batetik, Ertzaintzarako LEP baten deialdia egiten denetik lanpostuak behin betiko esleitu arteko prozesu osoak hemezortzi eta hogeita lau hilabete artean irauten duela. Bestetik, Ertzaintzaren profil demografikoa kontuan izanik, 2015 eta 2016 urteetan, erretiroak eta baja begetatiboak batuta, beste 360 agenteko defizita izango da, eta, beraz, LEP horren deialdia atzeratuz gero, ertzain-kopuruaren defizita gero eta handiagoa izango litzateke etengabe. Eta azken arrazoia da ezin dela plaza gehiegi dituen LEPik egin, Arkautiko akademiak duen espazioa dela eta... 300 agente baino gutxiagoko promozioak har ditzake. Gainera, kontuan izan behar da Arkautiko akademiak LEP baten ondoren sartuko diren ertzainei prestakuntza eman ez ezik, zerbitzuan dauden ertzainen etengabeko prestakuntzari ere erantzun behar diola, baita udaltzainen etengabeko prestakuntzari ere, eta larrialdietan lan egiten duen jendearen etengabeko prestakuntzari. Beraz, gaia serio hartzera behartzen dute arrazoi horiek, eta ekitaldi honetan Ertzaintzarako laneskaintza publikoaren deialdia egiteko konpromisoa hartzera. Baita, legez besteko proposamenean esaten dugun moduan, deialdia bilkura-aldi honetan bertan egitera ere. Gainera, Gobernuaren konpromisoa Segurtasun Batzordearekin adostutako 8.000 agenteei eustea bada, uste dut ez dela konpromiso hori betetzeko beste irtenbiderik guk proposatzen dugun LEParen deialdia egitea baino. Izan ere, legebiltzarkideok, ezin da izan Gobernu honek helburutzat estatuko segurtasunindarrek atzera egitea zehaztu duenean (eta guk ez dugu hori zalantzan jarriko), azkenean lortuko duena izatea Ertzaintzak atzera egitea egiaz, eta modu eraginkorrean, gure kaleetan. Eta hau diot ezin izan delako Euzko Abertzaleak taldearen, Gobernua babesten duen taldearen konpromisoa lortu, jasotzeko aurten… guk bilkura-aldi honi buruz jardun dugu, baina gure jarrera LEParen deialdia aurten egiteraino malgutu dugu. Gure ustez, lehentasuna du neurri honek, areago, gaur iragarri zaigun moduan, epe laburrean dirusarrera handiagoak izan baditzakegu. Badirudi, lehendakariak berak esan duenari jarraikiz, autonomiaerkidego honetako aurrekontuetako diru-sarrerak berrikusi ahal izango direla epe laburrean. Bestalde, guk, Talde Sozialistak, jada aurreikusi genuen diru-sarrera horiek izan zitezkeela. Eta, beraz, eskaintza hau aurkezten dugunean, edo lan-eskaintza publikoaren deialdia egitea proposatzen dugunean, hala egiten dugu, Gobernuak aurrekontu bat proposatu eta gauzatzeko zehaztu behar dituen lehentasunen artean, lan-eskaintza publiko hau lehentasun handienekotzat jotzen dugulako. Beraz, espero dut eztabaidan zehar behar adina babes lortzea proposamen hau aurrera ateratzeko, eta, nioen moduan, gure kaleetan, Euskadiko kaleetan herri honi izatea dagokion agente-kopurua izateko helburua betetzea. Agente-kopuru horrek segurtasun handiagoa eman behar die herritarrei; Euskadiko herritarrek dagokien segurtasuna izateko helburua bete behar dute, eta, gainera, dagoeneko esan dudanez, adostuta dago jada, eta estatuak berak ere finantzatuko du. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1160
10
25
25.04.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, señora consejera, señorías. Estamos ante una proposición no de ley del Partido Socialista que solicita al Gobierno Vasco que mantenga ininterrumpidamente a 8.000 policías, en cumplimiento de lo acordado por los gobiernos vasco y central. Solicita, además, para ello, la convocatoria de una OPE antes de finalizar este periodo de sesiones. Antes de hablar sobre el contenido de la propuesta y la enmienda presentada por nuestro grupo, es necesario una consideración general, un planteamiento sobre la estrategia de reflexión puesta en marcha por el Departamento de Seguridad para los próximos años, que fue presentada por la consejera la semana pasada en la Comisión de Instituciones y Seguridad. Desde que se creara la Ertzaintza en 1982, se ha desarrollado como policía integral, sobre todo como una policía preventiva, al servicio de los ciudadanos, con un modelo especial adaptado a la comunidad. Se siente parte de la comunidad, y tiene un apoyo evidente de esa mayoría. Zerbitzu publikotzat antolatutako Ertzaintza, beti kontrol publiko zorrotzaren mende, eta euskal gizartean erabat integratua. Ertzaintza hurbila, komunikatiboa, eta azkarra eta eraginkorra polizia-lanean. Baina egia da erabat baldintzatu dela osoko zabalkundea eta garapen profesionala erakundearen historia osoan, mehatxu terrorista dela eta. ETA izatearen ondorioetako bat izan da pixkanaka Ertzaintzak eta ertzainek atzera egin behar izana –logikoa denez, bestalde–, hainbat urtetan. Atzeraegite psikologiko eta fisikoa, beren burua babesteko, euskal gizarteak eskatzen zituen eta egun oraindik ere eskatzen dituen polizia-zerbitzuetarako zuzeneko ekintzaren sorrera-espirituarekin bat datozen zabaltze funtzionalagoaren, operatiboagoaren kalterako. Batzuk kaosaren kosmosera eraman nahi izan dute, baina, zorionez, ez dute lortu. Orain, ziklo-aldaketarekin, terrorismoaren mehatxua neurri handi batean desagertuta, moldatzeahalegin bat egin behar dugu, eta argi zehaztu nora joan nahi dugun polizia integral, hurbil, eraginkor eta efikaz hori finkatzean. Gako garrantzitsuenetako batzuk Ertzaintza 2016 Ortzemuga plan estrategikoan zehaztuko dira. Gakoetako batzuek hauek izan behar lukete: zerbitzuaren zentzua eta irudi korporatiboa berreskuratzea, eta Euskadiko segurtasun-plan orokorra zehaztea, prebentzio-jarduera erantzunaren aurretik lehenetsiz, eta herritarren segurtasuna eta ikerketa sustatuz. Azken batean, segimendua eta ebaluazioa egiteko aukera emango duen kudeaketa-eredu bat definitu behar du, prebentzioko eta hurbiltasunezko polizia-zerbitzuak indartu, gizarteak gero eta konfiantza handiagoa izan dezan autoritate legitimoa duen segurtasun-zerbitzu horrengan. Segurtasun-behar berrietarako egokia den antolaketa-egitura baterantz jo, haren eraginkortasuna eta efikazia optimizatuz (eta agian hor egongo da, zenbakiak sakratu bihurtzean baino, arrakasta). Ertzain-etxeen plangintza eta kudeaketa optimizatu, etengabeko hobekuntzaren bidez, bikaintasunaren alde egiten den testuinguruan, eta, azken batean, baliabide materialen nahiz giza baliabideen kudeaketa arrazionalizatu, erreferentziatzat jasangarritasun ekonomikoa eta soziala hartuz. Eta hausnarketa estrategiko horren barruan du erabateko zentzua, legebiltzarkideok, agente-kopuruari buruzko eztabaidak, eta ez handik kanpo. Plan horren testuinguruan finkatuko dira ardatz eta helburu estrategikoak, baita haiek inplementatzeko ekintzak ere. Eta hor kokatu behar dugu poliziaren neurriari buruzko hausnarketa ere. 8.000 agente izateko etorkizuneko lan-eskaintza publikoetarako erritmoak zehaztu ez ezik (8.000ko kopuru hori totem bihurtu gabe, sakratu bihurtu gabe), beharrezkoa bada, Segurtasun Batzordeari beste eskaera batzuk egiteko ere, betiere baliabideen kudeaketa arrazionalizatuz, eta helburu jasangarritasun ekonomiko eta soziala izanik. Unzalu jauna, kontua ez da, zuk zenioen moduan, ahalik eta ertzain gehien izatea, lortzea, baizik eta egiaz beharrezkoak direnak, polizia hurbila, eraginkorra eta efikaza izateko egiaz behar ditugunak, adierazi dugun moduan. Arrazoi horrek eragin du nire taldeak aurkeztutako zuzenketa proposamenaren helburua agentekopuru jakin batetik harago joatea izatea. Gobernuari eskatzen dio, batetik, beharrezkoa den agente-kopurua mantentzea, Segurtasun Batzordean euskal gobernuaren eta gobernu zentralaren artean adostutakoari jarraikiz, eta, bestetik, horrekin guztiarekin herritarren segurtasuna bermatzea, ertzainak herritarrengandik hurbil egotea helburu izanik, eta polizia hurbilaren izaera indartuz. Izan ere, hori da lehen aipatu dugun hausnarketa estrategikoaren funtsezko helburuetako bat. Gure ustez, polizia integrala da Ertzaintza, eta hala izaten jarraitu behar du. Bestalde, iruditzen zaigu errealitatea bestelakoa dela orain; indarkeria terrorista atzean utzi dela, eta Estatuko Segurtasun Indarrek atzera egitea eta beraien eskumen-arloko lanetara soilik egokitzea eskatzen da. Eta hori mahai gainean jarri behar dugu gaur, erabat zentzuzkoa da eta. Beraz, proposamena aurkeztu duen taldearekin bat gatoz esaten duenean Ertzaintza hobetu egin behar dela oinarrizko zerbitzu publikotzat, polizia integral eta osokotzat, eta, horrenbestez, talde moduan, Gobernuarekin batera, geure egiten dugu helburu horiek lortzeko beharrezkoak diren neurriak hartzeko konpromisoa, baita, hala badagokio, beharrezkoak diren laneskaintza publikoak ekitea ere, 8.000 agente bermatzeko, edo Segurtasun Batzordearen arabera, zerbitzu publiko hau mantentzeko eta bermatzeko beharrezkoa den kopurua. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1161
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Euskadiko Sozialistak taldearen ekimenak justifikazioan esaten eta azaltzen digu Ertzaintzaren agentekopuruak egonkortasun-arazoak izan ditzakeela epe laburrean, eta neurriak hartu ezean, ertzain-defizita izan dezakegula datorren urtean, erreferentziatzat, taldeak dioen moduan, polizia hori osatzen duten 8.000 agenteak hartuz, Eusko Jaurlaritzak eta Gobernu zentralak Segurtasun Batzordean bere gaian lortutako akordioari jarraikiz. Eta, hori dela eta, Euskadiko Sozialistak taldeak proposatzen digu, batetik, Segurtasun Sailari eskatzea Ertzaintzak datozen urteetan 8.000 agente izatea ber- matzeko, Eusko Jaurlaritzaren eta Gobernu zentralaren artean lortutako akordioei jarraikiz –hori, filosofikoki gutxienez, egokia iruditzen zaigu–; bestetik, Segurtasun Sailari eskatzen dio LEP baten deialdia egiteko bilkuraaldia amaitu aurretik, ertzainen promozio berri bat izateko, datozen hilabeteetan euskal polizian izango direla aurreikusten den bajak konpentsatzeko. Puntu horri dagokionez, zalantza handiak ditugu gai hau oraintxe bertan LEP baten deialdia egiteko bezain presazkoa den, bizi dugun egoera ekonomikoa ere kontuan izanik. Bestalde, Euzko Abertzaleak taldeak osoko zuzenketan jaso du batetik, Segurtasun Sailari eskatzea Ertzaintza osatu behar duen agente-kopurua mantentzen jarraitzea bermatzea datozen urteotan, baina ez du agente-kopurua zehazten. Nire ustez, onargarria da Euzko Abertzaleak taldearen puntu hau ere. Bestalde, proposatzen du Segurtasun Sailari eskatzea euskaldunon segurtasuna bermatzeko, ertzainak herritarrengandik gertu egon daitezen sustatuz, eta gertutasun-izaera indartuz. Segurtasuneko sailburuak, hemen bertan dugunak, kargua hartu zuenetik errepikatu du Ertzaintzak herritarrengandik gertu egon behar duela, eta puntu horri dagokionez, zerbait esan nahi nuke, bereziki, gauza bat: herritarrek hurbileko sentitzen dute polizia herritarrek dituzten segurtasun-arazoak konpontzeaz arduratzen direla nabaritzen eta ikusten dutenean. Hala bada, hurbileko sentitzen dute polizia herritarrek. Eta ertzainek beraien lana aurpegia estalita, ibilgailuetan beira ilunak jarrita, edo babestuta egin behar izan dutenean, mehatxu terroristaren eraginez, horrek ez du ekarri herritarrengandik urruntzea; herritarrek –eta herritar zintzoez ari naiz, logikoa denez– nahi dutena da dagokien lana egitea. Beraz, Ertzaintzak kasu askotan aurpegia estalita, ibilgailuetan beira ilunak jarrita, edo babestuta lan egin behar izateak, mehatxu terrorista dela eta, ez du adierazten herritarrek polizia urrun sentitu dutenik. Azken garaiotan, Segurtasun Sailak, Eusko Jaurlaritzak eta Euzko Abertzaleak taldeak behin eta berriz errepikatu dute helburua dela Ertzaintzaren zerbitzu publikoaren izaera azpimarratzea, eta ondo dago hori, baina gogora ekarri behar da Ertzaintzak urteak daramatzala zerbitzu publiko handia ematen. Zerbitzu publiko handia eman du, betiere erakunde politikoek kontrakoa esan ez dietenean, eta hori ere gertatu da iraganean. Gaur bertan, oraintxe bertan, berriki, Ertzaintzaren zerbitzu-izaera berreskuratzeaz aritu da Euzko Abertzaleak taldearen bozeramailea. Ertzaintzak beti izan du zerbitzu publikoaren izaera hori, eta garatu egin du. Segurtasun Sailak behin eta berriz nabarmendu du Ertzaintzak herriaren eta herriarentzako polizia izan behar duela, eta ondo dago hori, baina gogora ekarri behar da Ertzaintzak urteak daramatzala herriaren eta herriarentzako polizia izaten. Eta behin eta berriro hori errepikatzeak, etengabe egiten den moduan, herriaren polizia izan behar duela, hala izango ez balitz bezala, nahasmendua eragin dezake, eta beste batzuek baliatuko dute esateko, beti esan izan zuten moduan, Ertzaintza ez zela eta ez dela herriarena. Segurtasun Sailak etengabe esaten du Ertzaintzak herritarren beharretatik hurbil egon behar duela, eta ondo dago hori, baina gogorarazi behar da Ertzaintza herritarren beharretatik hurbil egon dela, eta dagoela, edo ez dagoela edo ez dela herritarrengandik urrun egon talde terrorista baten aurka borrokatu behar izateagatik. Talde terrorista baten aurka borrokatzeko ardura izateak ere hurbileko egin du, gizartearengandik hurbileko (gizarte zintzoaz ari naiz, ez gaizkileei edo haien bozeramaileei buruz), herritarrek jasotzen baitzuten, eta baitute, polizia bere lana egiten ari zela, eta dela. Izan ere, ez al dituzue gogoan, Miguel Ángel Blanco hil ondoren, gaiztoak babesten zituzten ertzainen eszena hunkigarriak, buru-estalkia kentzen, ez zutelako jende onagatik izutzeko arrazoirik, eta nola jendeak besarkatu egiten zituen? Irudi hori herritar zintzoek Ertzaintza beti hurbil eta hurbileko sentitu izanaren ikurra da. Segurtasun Sailak behin eta berriro dio helburua herritarren konfiantza irabaztea dela, hurbiltasunaren, ikusgaitasunaren, irisgarritasunaren eta herritarren beharrez arduratzearen egotearen bidez, eta ongi dago hori. Hala ere, berriro diot: poliziak herritarren konfiantza irabazten du herritarrek ikusten dutenean une bakoitzean dagokion lana egiten dutela, hurbiltasun fisikoa gorabehera. Eta hau esaten dut ikusten dudalako itxuraz Segurtasun Saila kikilduta dagoela, herriaren polizia bat, hurbileko polizia bat, polizia ikusgarri bat eta herritarrei erantzungo dien polizia bat nahi duela errepikatzen obsesionatuta. Azken batean, polizia zibil bat. Baina Ertzaintza dagoeneko bada hori. Ertzaintza, dagoeneko, hori guztia da. Ertzaintza, dagoeneko, herriaren polizia da, polizia hurbila, polizia ikusgarria, eta euskal herritarrei erantzuten dien polizia. Komeni da sailak hori gogoratzea, eta esatea, zalantzak sortzen egon ordez, hilabete hauetan guztietan egin duen moduan. Alegia, poliziak –eta Ertzaintza, logikoa denez, ez da salbuespena– polizia guztiek bete behar dituzten helburuak bete behar ditu: herritarren eskubideak babestu, eta gaizkileak jazarri, ETA barne; eta, gainera, ETA oraindik ez da desagertu. Ongi eginez gero, balioetsi egingo dute; eta ongi egin duenean, balioetsi egin dute. Eta hori da azken hilabeteotan Ertzaintzaren hurbiltasunari eta izaera publikoari buruz izaten ari den eztabaidari buruz esan nahi nuena. Harrigarria bada ere, saila ari da eztabaida hau sustatzen, eta iruditzen zait ez diola mesederik egiten Ertzaintzari, zalantza sortzen ari baita. Berriro diot: Ertzaintza polizia zibila da jada, herriaren polizia da jada, polizia hurbila da jada, eta lan handia egin du urte hauetan guztietan, eta zerbitzu publiko handia eman du, eta, berriro diot, bereziki erakunde politikoetatik bestelako aginduak eman ez zaizkionean. Beraz, horri eman behar zaio balioa. Ertzaintzaren LEPari dagokionez, administrazioko edozein lanpostutarako defendatzen dugun gauza bera defendatzen dugu: erretiroengatik izango diren bajak aurreikustea, eta plazak kentzen ez diren bitartean, lehiaketa publikora ateratzea hutsik geratzen diren lanpostuak. Beste gauza bat da ea hori egiaz presazkoa den garaiotan, Euskal Sozialistak taldeak dioen moduan. Puntu horretan, logikoa denez, eta bizi dugun krisi ekonomikoa ere kontuan izanik, zalantza handiagoak ditugu. Besterik ez; eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1162
10
25
25.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Uste dut nire aurretik hitza hartu duten bozeramaile batzuen ikuspuntu batzuekin bat egingo dudala, Arzuaga jaunarenak izan ezik, gai honetan, beste gai askotan bezala, gutxi baitugu bat etortzeko, ezer ez esatearren. Ertzaintzari buruzko eztabaida-astean gaude, guztiok esan duzuen moduan. Asteartean, plan estrategiko horri buruz hitz egin genuen batzordean, 2016 Ortzemuga planari buruz; atzo, zer polizia-eredu defendatzen dugun aurkeztu ahal izan genuen alderdi politiko guztiok, eta gaur, Ertzaintzaren agentekopuruaz eztabaidatzen ari gara. Nire ustez, elkarri hertsiki lotuta daude hiru gai horiek, zer polizia-eredu aukeratzen den, halakoa izango baita agentekopurua. Uste dut guztiok bat gatozela Ertzaintzaren ereduan, baina nik bai esan behar dudala, Maneiro jaunak adierazi duen moduan, ezaugarri hauek dituen polizia-eredu baten alde egiten dugula guztiok: hurbiltasuna, gardentasuna, irisgarritasuna, ikusgaitasuna eta profesionaltasuna. Hala ere, ziur asko, izango da zer hobetu, beste gauza guztiekin gertatzen den moduan. Baina uste dut eredu hauek ez direla berriak, eta ezaugarri hauek ere ez direla berriak; Ertzaintzak beti izan dituen printzipioen eta balioen parte dira, euskaldunok Ertzaintzaz harro sentitzera eramaten gaituztenak. Nire ustez, beti izan da hurbileko polizia Ertzaintza. Batzordean esan nuen moduan, batzuetan zailtasunak izan ditu –eta Iturrate jaunak ere esan zuen hori– hurbiltzeko. Harekin bat nator, bestela ezin zitekeenez: oso zaila da hurbil egotea borrero batzuen atzean egon behar denean; oso zaila da, hark esan duen moduan, hurbil egotea, beira blindatu baten atzean egon behar denean, eta oso zaila da gizartean txertatuta egotea, batek ertzaina dela ukatu behar duenean, hain zuen, arriskua saihesteko. Nioen moduan, eredu hori egun Ertzaintzan dugun ereduaren jarraipena edo hobekuntza da, eta sailburuak aurkeztu zuen ereduak herritarren segurtasunerako agente gehiago kalean egotea eskatzen du. Eta horretarako, hori lortzeko, berriro antolatzen ari dira bai baliabide materialak bai giza baliabideak. Eta lehen neurrietako bat da ertzain-etxeen kudeaketa koordinatu deitu zaiona, edo Iturrate jaunak esan duena: baliabideen optimizazioa. Eta, noski, talde hau erabat ados dago baliabide ekonomikoak optimizatzearekin, baina ez dakiguna da zer den kudeaketa koordinatua. Egia da esan zitzaigula horrek ez zuela ertzain-etxeak ixtea ekarriko; ez dakigu horrek ertzain-etxeak fisikoki ixtea ekarriko duen, baina, bai, azken batean, ixtea. Izan ere, orain berriro antolatu edo modu koordinatuan kudeatu nahi diren ertzain-etxe batzuk duela urte batzuk ixten saiatu ziren, baina, azkenean, hori ez egitea lortu zen. Eta ongi ezagutzen dudan adibide bat jarriko dut: Galdakaoko ertzain-etxea. Ia 30.000 biztanle ditu udalerriak, eta beste herri batzuei ere ematen die laguntza: Arrigorriaga, Arrankudiaga, Zaratamo, Ugao, Zeberio eta Arakaldori. Nire ustez, agentekopurua murrizten badugu, ertzain-etxe horrek ematen duen zerbitzua murrizten badugu, gutxi egiten ariko gara, egiaz, Ertzaintza jendearengandik, herritarrengandik hurbil egoteko. Eta, noski, oraindik ere ez dakigu zer den kudeaketa koordinatua, ez dakigu ertzain-etxeetatik agenteak kentzea esan nahi duen; izan ere, batzordean galdetu genuenean, ez zitzaigun esan ez baietz, ez ezetz, ez aurkakoa. Pentsatzen dugu zentroak batzeak baliabideak kentzea eragingo duela, jendea kentzea, eta, nioen moduan, gauza txarra da hori, lortu nahi den gertutasunari dagokionez. Eta baliabide materialak berriro antolatzearekin batera, agente-kopurua ere berriro antolatuko da. Eta lehengo egunean egin zen aurkezpenean nabarmendu zen… Gehiago esango dizut, gaur berrikusi dut, zer esan zen ikusteko, eta esan zen, hain zuzen, kalera agente gehiago ateratzeko kendu egin zirela Indartze Brigada, Laguntza Unitatea, jabetzan ez zituzten berrozien 80 lanpostuak, eta berriro antolatzeko modu horri beste batzuk ere batu zitzaizkien: Barne Arazoen Unitatea, Trafikokoa, eta Terrorismoaren aurkakoa kentzea. Ertzaintza bi atal handiren baitan berrantolatuko zela. Eta agenteak kalera atzeratzea beharrezkoa dela esatean bat etor gaitezkeen arren, ez gatoz bat unitate horietako batzuk kentzearekin. Eta, bi adibide ematearren: ez gatoz bat Terrorismoaren Aurkako Unitatea kentzearekin. Gure ustez, ez litzateke kendu behar; egia da ETAk jarduera armatuari amaiera eman diola iragarri duela, baina ez da desagertu, ez ditu armak entregatu, eta ez da desegin. Eta, noski, horren froga da atxiloketak izan direla, terrorismoa goratzeko beste jarrera batzuk… Eta uste dut badirela oraindik gure gizartean jarrera batzuk, eta unitate hori hain azkar kentzeak ez dirudi, noski, egokia. Eta, halaber –eta esan nuen–, ez zaigu egokia iruditzen Laguntza Unitatea kentzea, tratu txarren biktima ziren emakumeentzat kontrazaintza-lanak egiten zituena. Esan zen zerbitzu hobea emateko zela; hala ere, esan dudan moduan, unitate hori desagertzeari buruzko aurkezpena egin zenean esan zen kalera agente gehiago ateratzeko zela. Dena den, azalpen gehiago behar bada ere, gure taldeak uste du unitatea sortzeko arrazoiak indarrean jarraitzen duela. Eta, egia esan, langileak berrantolatzeko ekintza, sailburuak oso denbora gutxi badarama ere, zalantzan jarri izan da. Hala, bitxia da sindikatuek erabat iritzi ezberdina izatea kasu askotan; adibidez, ERNE eta ELA ados jarri ziren, eta negoziazio-mahaia utzi zuten. Baina, proposamenera joz, nioen moduan, polizia-eredu horrekin hertsiki lotuta dago, eta azken promozioa 23.a izan da, eta 24.a, 24. promozioa ez da promozio berri bat, ez da Talde Sozialistari orain bururatu zaion zerbait, baizik eta aurreikusita zegoena. Aurreikusita zegoen deialdia aurreko legegintzaldian egitea. Gertatzen dena da Poliziaren Legearen laugarren aldaketaren mende jarri zela, eta aldaketa horretan ezartzen zenaren arabera egitea deialdia. Egia da, eta hemen belarritik tira egin behar diogu Talde Sozialistari, Unzalu jaunari, eta aurreko Gobernuari; izan ere, bere eskuetan zuen aldaketa hura egitea, Poliziaren Legearen laugarren aldaketa hura, eta 24. promozioaren deialdia egitea, baina ez zuen egin. Ez zuen egin, eta berak jakingo du zergatik, eta orain eskaera hemen egitera etorri behar du. Baina gu ados gaude eskaera horrekin. Eta ados gaude zenbait arrazoirengatik, nagusiki hemen Unzalu jaunak aipatu dituenengatik: beharrezkoa delako plantilla gaztetzea; 8.000 agenteko kopuru hori ez delako kapritxo bat, denbora luzez lortu nahi izan den zerbait baizik, eta ez Gobernu Sozialistak, baizik eta aurreko gobernuek. 8.000 agenteko kopuru hori ez da totem bat, Iturrate jauna, baizik eta denbora luzez lortu nahi izan den kopurua. Nik ez dut ulertzen, orain hori lortu denean, zergatik ez den finkatu nahi. Eta egia da orain 8.000 agente inguru daudela, baina azaldu da hemen: datorren urtean…, aurten, ziur asko, ez dira egongo, baina gutxiago datorren urtean. Eta promozio bat ez da lortzen otsailean deialdia egin eta martxoan; denbora bat behar du, eta hori kontuan izanik, uste dut beharrezkoa dela promozio berri horretan pentsatzen hastea. Izan ere, gainera, nioen moduan, kopuru hori Segurtasun Batzordearekin adostuta dago, eta finantzaketa kupoan deskontu bat eginez lortzen da. Eta guk galdera hau egiten dugu: 8.000 agenteko kopurua murrizten bada, zer gertatuko da diru horrekin? Itzuli egingo da? Zer gertatuko da: beste helburu batzuetara bideratuko da? Hori da 8.000 agenteko kopuru hori lortu nahi ez izateko arrazoia? Nik uste dut, atzo ikusi genuen moduan, sindikatu baten eskaera ez ezik, Ertzaintza osoaren eskaera ere badela beharrezkoa den agente-kopurua izatea; plantilla gaztetzea da beste eskaera bat, hemen esan den moduan, hogeita hamar urte baino gehiago baititu, eta batez besteko adina handia izaten hasi da; eta, esan den moduan, promozio bat lortzeko hemezortzi eta hogeita lau hilabete artean behar direnez, iruditzen zait LEParen deialdia zenbait eta lehenago egin, hobe. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1163
10
25
25.04.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias de nuevo, señora presidenta. Arzuaga jauna, kontua ez da ertzain-kopurua areagotzea, baizik eta kopurua mantentzea. Zu ados egon zaitezke, edo ez, baina hemen ez gara kopurua areagotzeaz hitz egiten ari; erretiroengatik eta baja begetatiboengatik izango diren bajak hornitzeaz hitz egiten ari gara. Hori da kontua. Alegia, ez nahasi beste kontu batzuk, eta ez saiatu jendea nahasten, ertzainkopurua igoko dugula esanez. Ez. Kopuru bati eutsiko diogu, eta berriro diot, ados egon zaitezke zu, edo ez, baina kopuru hori gero lasaiago aipatuko dudan negoziazio baten emaitza da. Bigarren gaia: segurtasuna zerbitzu publiko bat da, beste edozein zerbitzu publikoren modukoa. Gauza bat gertatzen da: segurtasuna segurtasunik ez dagoenean balioesten da, baina zerbitzu publiko bat da, herritarrek behar duten zerbitzu bat, eta herritarrentzako beste edozein zerbitzu bezain oinarrizkoa. Horregatik hitz egiten dugu guk gure gizarteak behar duen segurtasunaz. Eta, berriro diot: segurtasunik ez dagoenean balioesten den zerbitzu publiko bat da. Eta LEPari dagokionez, gero lasaiago erantzungo diot Llanos andreari, baina ez du esan duenarekin zerikusirik. Gure konpromisoa, Patxi López lehendakariaren Gobernuaren konpromisoa zen ertzain-kopuru jakin bat (8.000) izatea, eta hala adostu eta negoziatu zen arlo jakin batean, Segurtasun Batzordean. Gero erantzungo dizut 2012ko LEPari buruz ere, edo zergatik dugun interes hori LEParen deialdia egiteko. Iturrate jauna, Segurtasun Batzordean 8.000 agente negoziatu zirenean, ez zen izan mahai gainera ausaz botatako kopuru bat, zer gertatzen zen ikusteko. Zuk ongi dakizu 8.000 agente horiek euskal gizarteak dituen segurtasun-beharren hausnarketa sakon, landu eta egokitik sortutako ondorioen emaitza direla. Horrek eragin zuen Patxi Lópezen Gobernuak 8.000 agenteko proposamena eramatea Segurtasun Batzordera, eta hori lortu zen Segurtasun Batzordeko negoziazioan. Beraz, Iturrate jauna, beharrezkotzat jotzen ziren agenteak izan zitezkeen agente bihurtu ziren. Eta horregatik hitz egin dut izan ditzakegun agenteez, kasu honetan beharra ahal izatearekin nahasten baita. Kontua da zuk digresio teoriko bat egin duzula hemen, eta gai orokorrei buruz hitz egin, gaiaren muinera ez jotzeko. Are gehiago, zalantza handiak sortu dizkiguzu jakiteko zuk egiaz defendatzen duzun Ertzaintzan 8.000 agente izatea, ala ez. Bai, esan duzu hau ezin dela totem bat izan. Orduan, 8.000 horiek ez badira totem bat, zer gertatzen da, kupoaren bidez Estatuak 8.000 konpentsatzen badizkigu, zuek –dagoeneko esan dizu Llanos andreak– estatuari itzuliko al diozue betetzen ez dena, betetzen ez diren lanpostuak? Baina, garrantzitsuagoa dena: zuek aukera izan dezakezue, eta duzue, eta erantzukizuna, 8.000 agente izateko euskal herritarren segurtasuna bermatzeko, eta zuek, kupoaren konpentsazioan funtsak kentzeaz gainera, segurtasuna ken diezaiokezue gizarteari, edo kenduko diezue, 8.000 agente mantentzeko helburua betetzen ez baduzue. Esan dizugu 2014aren amaierarako 257ko defizita izango dela, erreferentziatzat 8.000 agenteko kopurua hartuta. Eta orain, ea lortzen dudan Maneiro jauna LEPari buruz konbentzitzea, edo dituen zalantzak kentzea. LEParen deialdia ez dugu orain egiten bururatu zaigulako. LEParen deialdia 2012an egin nahi izan zen, ongi esan den bezala, eta gero ia denbora pixka bat ematen didan zergatik ez zen egin azaltzeko. LEParen deialdia egiten denetik agenteak zerbitzuan sartu arte, bi urte igarotzen dira. Beraz, deialdia aurtengo urtearen erdialdean egiten bada, ertzainak 2015aren erdialdean sartuko lirateke; beraz, 2015ean 257ko defizita izango genuke, eta horiei 2015ean hornitu beharreko 72 erretiroak eta 60 baja begetatiboak gehitu beharko litzaizkieke. Beraz, hori da azalpena; azalpena ez da guri orain LEP bat egitea bururatu zaigula. Eta LEPari dagokionez, Llanos andrea, zuk badakizu 2012ko LEPa, Ertzaintzaren 24. promozioarena, prest zegoela. Gertatzen den da neurri bat txertatu zela deialdi hartan, agenteen % 30 emakumeak izatea, baina helegitea aurkeztu zitzaion, eta LEPa aurkaratu zuen epai judizial batek. Eta, gero, hura konpontzeko, Poliziaren Legearen laugarren aldaketan sartu zen emakume-kopuru jakin bat zehazteko aukera. Gertatzen dena da, eta arrazoiak bistakoak dira, badakizula prozesu hartan Legebiltzarra desegin zela, eta ez dut pentsatu ere egin nahi zer esango zen hemen Gobernuak, Patxi López lehendakariaren Gobernuak, LEParen deialdia aurkeztu izan balu Legebiltzarra deseginda zegoenean. Ez dut pentsatu ere egin nahi zer esango zenuten zuek. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1164
10
25
25.04.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Pentsatzen nuen, funtzioen, betebeharren, lehentasunen eztabaida bat ematen ari ginela hemen, azken finean ikusteko Ertzaintzaren plantilla zer kopurukoa izan behar zen, baina beste eztabaida bat ekarri nahi izan da hainbat talderen partetik. Batzuek egin izan duzue Ertzaintzaren irakurketa bat autokonplazentziatik, esateko dena perfektu dagoela eta ez dela ezer aldatu behar; irakurketa epiko bat egin izan duzue hori pixka bat sustatzeko. Beste batzuek, Iturrate jauna, ETArekin lotu nahi izan duzue Ertzaintzak dituen arazo guzti-guztiak. Beno, beste arrazoi batzuk, beste arazo batzuk, beste kezka batzuk egongo dira Ertzaintzaren barruan ere, eta agian baita ere arazo horien muina ikusi nahi bada, ezagutu nahi baduzue agian, zure alderdiak egindako kudeaketa politikoan ere begiratu beharko duzue, zuen interes politikoen arabera kudeatu duzuelako Ertzaintza, eta horrek ere emaitza batzuk gaur egun ematen ditu: ezin ikusia dela sektore anitz, sektore zabal batzuetan. Ertzaintza zibila, herritarra, prebentzioz jokatzen duena eta gertutasuneko polizia izan behar dela esaten dugu, askotan ere ikusi dugulako horrela ez dela izan iraganean. Eta horregatik, pentsatzen dugu Ertzaintzaren ereduaz hitz egiten dugunean, autokritikaz eta iraganaren errebisio batetik ere abiatu behar garela. Volviendo al tema, al tema de hoy… Gaurko gaira etorrita, mantentzeari buruzko proposamena; noski badakidala eztabaida 8.000 agenteko kopuru hori mantentzeari buruzkoa dela. Baina, berriro diot, datuak falta ditugu, elementuak falta ditugu, kopuruak falta ditugu jakiteko... Gaur egun, ez dakigu zer zenbakitan mugitzen ari garen ere (dozena batzuk gora edo behera, esaten da), ez dakigu zer agentekopururen aurreikuspenetan mugitzen ari garen eztabaida honetan. Eta, berriro diot, uste dut eztabaida honen lehentasuna dela zehaztea zer funtzio, behar eta lehentasuni aurre egin behar dien Ertzaintzak, egiaz jakiteko zer kopuru behar den, eta zenbat agente beharko liratekeen funtzio horiek betetzeko. Zergatik jo behar dugu ontzat kopuru hori, 8.000 agenteko kopuru hori, Segurtasun Batzorde ilun batean erabakitako hori, erabaki hori hartzeko elementuetatik bakar bat ere ezagutzen ez badugu? Zergatik lotu zenbaki horri? Gehiago beharko dira, edo gutxiago, argitzen saiatu beharko genukeen egoera batzuen arabera. Ertzaintza zahartuta badago, edo zahartuta geratuko bada datozen urteetan, izango da norbaitek kontuak atera behar zituela bere garaian, eta hori gertatuko zela aurreikusi, promozio eta hornidura berriak egitea baloratzeko unean, agian beste lehentasun batzuetan oinarrituta. Ez zitzaion arazo horri aurre egin, etorkizuneko gai bat izango zela jakinda, eta gaur, jada, etorkizun horretan gaude, eta etorkizun horrek beste lehentasun batzuk zehazten dizkigu. Agian, Unzalu jauna, oraindik ere teklaren batzuk ukitu ahal izango dituzu Madrilen Estatuko Segurtasun Indarrek atzera egiteko, eta indar horiek nabarmen murriztean, ez izan zalantzarik, ilusioz babestuko dugu Ertzaintza zabaltzea. Baina ez dugu promozio berri bat nahi baldintza horietan, eta, horregatik, guk aurkeztu dugun zuzenketan oso argi geratzen den moduan, hori da babestuko dugun arlo bakarra. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1165
10
25
25.04.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Minutu gutxi batzuk Maneiro jaunari eta Llanos andreari argitzeko Ertzaintza zerbitzu publikotzat finkatzeaz, gertuko poliziatzat indartzeaz hitz egiten dugunean, ez dugula baieztatzen hala izan ez denik. Ertzaintza hurbila eta hurbilekoa finkatu nahi izatea ez da hala izan dela ukatzea. Indartu nahi izatea da. Izan ere, zuek nik bezalaxe dakizue… Eta, gainera, biok adierazi duzue, biok nik batzordean aurretiaz erabili nituen adibideak erabilita, herri honetako errealitatea zein izan den definitzeko, guztiok bikain ezagutzen duguna. Zuen baieztapenaren harira, norbaitek zoriontsu izateko nahia agertzea ("Zer helburu duzu datozen urteetarako?" –"Ba, zoriontsu izatea"), zoritxarraren adierazpena da. Bada, ez! Nahi batzuen adierazpenak hobetzeko helburuak, etengabe hobetzeko helburuak dira askotan. Beraz, orain artean ez dugu hori zalantzan jarri, ezta orain ere, eta Segurtasun Sailak ere ez du zalantzan jartzen. Eta uneren batean hala ulertu baduzue, baztertu kezka hori, noski, ez baita hala. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Segurtasun Sailak Ertzaintzarekin duten konpromisoa eta fedea erabatekoak dira. Bada, helburua… Nik uste dut nabarmentzen ari dela, eta alderdikeriagatik, 8.000ko kopuru hori. Begira, sailak datozen hilabeteetarako duen hurrengo helburua da ertzain gehiago izatea kalean, ertzain gehiago herritarrengandik hurbil, ertzain gehiago plazetan, merkatuetan... ertzain gehiago, 450 ertzain gehiago datozen hilabeteetan kalean. Nola? Bada, kudeaketa arrazionalizatuz, egiturak murriztuz (ez zerbitzuak, Llanos andrea, ez zerbitzuak murriztuz: egiturak murriztuz), burokrazia kenduz, atalak murriztuz. Ez da Terrorismoaren Aurkako Unitatea kendu, ezta desegingo ere; jarraitu egingo du, baina unitate batzuk kendu dira burokrazia eta administrazio-lanetan aritzen diren agenteak murrizteko. Eta beharrezkoa denean, kudeatu behar duenak, Gobernu honek, irizten dionean baja begetatiboak betetzeko LEP bat behar dela, deialdia egingo du. Egingo du deialdia, 2010eko legebiltzareztabaidan Alderdi Sozialistaren bozeramaileak zioen moduan: "Ez dugu gure denbora baliatuko Euzko Abertzaleak taldeak Ertzaintzako agente-kopurua handitzeko hasiera batean aurkeztu zituen arrazoiak aztertzen". Eta zioen: "Guri askoz interesgarriagoa, eta desiragarriagoa iruditzen zaigu Gobernua izatea, antolatzeko gaitasuna izanik, erabakitzeko gaitasuna izanik…(…). Hark du zuzendaritza-gaitasuna du, antolatzeko gaitasuna eta garrantzia" –Alderdi Sozialistaren bozeramaileak zioen hori ulertzerik bada– "jakiteko kopurua igotzea beharrezkoa den ala ez. Uste dugu gobernuan dagoen Gobernuarena dela erantzukizun hori". Bada, ados nago Alderdi Sozialistaren bozeramaileak zioenarekin. Eta txunditu nauena izan da Unzalu jaunaren saiakera, mintzaldi publiko guztietan bozeramaile sozialistek errepikatzen dutena, López lehendakariaren mitoa handitzeko, ia Billy Haurrarena bezala; izan ere, hau zioen: "Zuk ongi dakizu" –esan dit niri– "nola iritsi zen 8.000ko kopurura", eta, gaineratu du: "zerk eraman zuen Patxi Lópezen gobernua Segurtasun Batzordean 8.000ko kopurua proposatzera". Euskadiko Segurtasun Batzordearen 32. bilera, 2004ko azaroaren 11koa (eta zuk López lehendakariari esleitzen diozu 7.500 agentetik 8.000ra igaro izana), 2004koa, Balza jauna sailaren buru zela. Eta akordioan (zuk badakizu zer egoeratan geunden 2004an: agenteak behar genituen kargu publikoak babesteko), 2004ko egoera jakin horretan, 7.500 agentetik 8.000 agentera igarotzea erabaki zen. Eta hala da, Segurtasun Batzordearen akta hartan, Unzalu jauna, hau esaten zen: "Segurtasun Batzordeak etorkizunean baloratu ahal izango du, hala egitea gomendatzen duten baldintzak izanez gero, Ertzaintzako agenteen artean 250 lanpostu kentzea, printzipio hauei jarraikiz". 2. puntua: "Segurtasunbaldintza publikoak nabarmen aldatzea, bereziki ETAren indarkeriak mehatxatutako jendea babesteko emandako zerbitzuen beharren arabera". Horrek, Unzalu jauna, zerikusi handia izan zuen 7.500 ertzainetik 8.000 ertzainera igarotzeko erabakian. Eta hau ez da ez kentzea ez antzeko ezer, Unzalu jauna. Eta honekin ez dut proposatzen, ezta Euzko Alderdi Jeltzaleak ere, 250 agente gutxiago izatea. Proposatzen ez duguna da 8.000 agenteko kopuru hori totem bihurtzea une honetan. Orain ez daude 8.000 agente, ez dira izan Lópezen Gobernuaren agintaldiaren zati handienean, eta zuk eman dituzun datuak ere ez dira benetakoak. 2014aren amaieran 176 agente gutxiago izatea aurreikusten da: 7.824 agente 2014aren amaieran. Badugu denbora, Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailak badu denbora eta konpromisoa, baita Euzko Alderdi Jeltzaleak ere, beharrezkoa diren agenteak izateko herri honetan segurtasun-zerbitzu publikoa eraginkorra eta efikaza izan dadin. Beti egon gara Ertzaintzarekin konprometituta, eta hala egoten jarraituko dugu, eta horretan ez gaitu inork gaindituko, ez ezkerretik, ez eskuinetik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1166
10
25
25.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, grazia egin baitit Iturrate jaunaren azken iruzkinak: zaila izango da zuek eskuinetik gainditzea. Zaila. Arzuaga jauna, lehen esan dizut gutxi partekatzen genuela zuekin, baina zuk zenbat eta gehiago hitz egin, gero eta gutxiago, egia esan. Harritu egiten gaituzten erlazio batzuk egiten dituzue, ezta? Zuk esaten duzu krimen-kopurua txikia dela, eta, orduan, krimenkopurua txikia denez, polizia-kopurua jaitsi behar dela. Bada, ez da ba txikia izango polizia dugulako, dugun agente-kopurua dugulako? Izan ere, noski, horrela neurtzen da zerbitzu publiko honen eraginkortasuna, krimen-kopurua jaistean. Begira, zuek edozein poliziak gogaitzen zaituztete; horregatik, 8.000, 7.000 edo 3.000, denek gogaitzen zaituztete! Poliziak gogaitu egiten zaituztete! Eta, begira, atzera egitea eskatzetik urrun… Talde hau ez du ezein poliziak eragozten, ez Ertzaintzak, ez Polizia Nazionalak, ez Guardia Zibilak, ez udaltzaingoek. Inork ez. Eta zuek, atzera egitea eskatzetik urrun, egin dezakezuena da ETAri eskatzea armak entregatzeko, eta desegiteko. Hori da zuek egin behar zenuketen eskaera. Eta Segurtasun Batzorde ilun horri buruz, ezer ez. Aktak daude. Ilunak, beste gauza batzuk. Beste gauza batzuk. Baina, begira, zuek, lanpostu publikoaren defendatzaile zaretenok, uko egiten diozuen honi uko eginda uko egiten diozue euskaldun jakin batzuek lanpostu publiko bat lortzeari Ertzaintzan, baina gertatzen zaizuena da zuei agian lotsagarria iruditzen zaizuela Ertzaintzan lan egitea… Bada, 5.000 lagun inguruk datozen urteotan ezingo dute lanpostu publiko bat lortu. Eta ez da autoatseginkeria, Arzuaga jauna. Guk ez dugu autoatseginkeriarik egiten. Eta ez dugu inoiz egin, ezta inoiz egingo ere. Zuk erakutsi zenuen begirune falta, hamabost hilketak, ETAk hildako hamabost ertzainak, beste gertaera batzuekin alderatu zenituenean, berdintasun-kondiziotan jarrita. Hau ez da autoatseginkeria, baizik eta begirune falta, eta, hain zuzen ere, hor ez gara inoiz izango. Eta esaten duzu Ertzaintzak beste kezka batzuk dituela. Ez, begira, denbora luzez kezka handiena, eta ETA behin betiko desagertu arteko kezka handiena, ertzainena, badakizu zein izan den? ETAk ez hiltzea. Badakizu zein izan den? Kalean erasorik ez jasotzea, eta, gainera, erasoa zuek ondorengo zaituzten haiek txaloka adoretua ez izatea. Hori izan da ertzainen kezka nagusia denbora luzean. Eta, Iturrate jauna, 8.000 agenteak amaieran zehaztu dituzu. Esan duzu ezetz, ez zinela esaten ari murriztu egin behar zirela, baina kopurua igotzean oso gai zehatz batengatik igo zela. Begira, Erkoreka jaunak niri esan zidan, gaur hemen ez dagoen arren, esan zidan Gallardón jaunarekin hitz egiteko gai jakin baterako. Montoro jaunarekin hitz egingo dut, noski, oso adi egiteko, oso adi; izan ere, esan dizudan moduan, kupoaren beherapena 8.000 agente horien mende dago. Ez bada kopuru hori lortzen, oso adi egon beharko da kupoaren kopuru hori zertan erabiltzen den ikusteko. Begira, ez badira beharrezkoak 8.000 agente horiek, esan argi; baina beharrezkoak badira 8.000 agente horiek, hemen esan zaizun moduan, 8.000 agente horiek, LEP hori, 8.000 agenteko kopurura iristea ez da egun batetik bestera egiten. Kasurik onenean, 24. promozioko agenteak ez dira kalean izango 2014aren amaiera arte. Eta ordurako, noski, ez ginateke 8.000ko kopurutik hamarrera edo hogeira egongo. Ez, ez. Askoz beherago egongo ginateke. Begira, gertatzen dena da hemen gauza jakin baterako esaten duguna, ez dagoela dirurik laneskaintza publikoetarako… Erakunde guztietan, e! Erakunde guztietan, eta uneoro, Gobernuan izatean, eta oposizioan izatean. Eta nik, aurreko Gobernuarekin eta honekin oposizioan egon naizen honek, esaten dizuet guk babestu egin genuela… Unzalu jauna, esan genizuen LEParen deialdia egiteko legea babesten genuela, eta uztaila gaitzeko ere eskatu genizuen, lege hori izapidetu ahal izateko, baina ez zenuten nahi izan, zuek onartu nahi ez zenuten igoera eragiten zuelako aurrekontuetan. Hori bai, gero, beste erakunde batzuetan, kartsuki eskatzen duzue. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1167
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Ertzaintzako plantillaren egonkortasunari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Talde sozialistaren ekimena puntuz puntu bozkatzea eskatuko nuke, ahal bada. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1168
10
25
25.04.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Iragartzen dizuet labur arituko garela, zeren, akordio zabala lortu dugu; beraz, nekazaritza-politika bateratuaren barruan, hurrengo 2014-2020rako Lan- da Garapeneko Programari buruz Talde Popularrak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasunerako sailburuari egindako interpelazioaren ondorioz aurkeztutako mozioa aurkeztuko dugu. Landa Garapenerako Programa oso tresna garrantzitsua da; izan ere, programa horren bidez, datozen sei urteetan lan-inguruneko estrategia gidatuko duten neurriak zehaztuko dira eta, gainera, eremu horretan bizi-maila duin bat lortzeko egiturazko erronkei helduko zaie eta horien iraunkortasuna bermatuko da. Talde Popularraren ustez, hauek izan behar dute landa-garapenerako politika gidatuko duten printzipio nagusiak: landa-inguruneko biztanleen bizimaila hobetzea; inguru horietako populazioa gaztetu eta finkatzea; berrikuntza eta ekintzailetza bultzatzea; elika-katearen funtzionamendua hobetzea; nekazaritzako eta basozaintzako produktuen produktibitatea eta balio erantsia hobetzea; landa-inguruneko enpresen nazioartekotzea hobetzea; ekonomia-, gizarte- eta lurralde-kohesioaren prozesua optimizatzea; merkatubatasuna sustatzea eta ekoizleen tratu-berdintasuna bermatzea. Esan bezala, etapa interesgarri bat dugu aurrean, Landa Garapenerako Programa egiteko, eta mozioan eskatzen dugun bezala, eskumena duten administrazioen, eragile sektorialen, nekazaritzaerakundeen... arteko hitzarmenaren bidez egin behar da hori. Bestela, gure ustez, ez dira eraginkorrak izango Landa Garapenerako Programa horretan jasotzen diren neurriak. Bestalde, ekimen horretan esaten dugu, Euskadiko Landa Garapenerako Programa horretan, ekoizleen beharretan oinarritutako neurri objektiboak jaso behar direla, horien bidez, nekazaritza-, abeltzaintza-, basozaintza- eta zurgintza-jardueretarako ekonomia osagarriak sortzeko. Neurri horiek balio behar dute nekazaritza-errenta duin bat lortzeko, eta, aldi berean, lurralde-oreka mantentzeko eta biztanleen bizi-kalitate ona ziurtatzeko. Talde Popularraren ustez, landa-garapenerako aurreko programek neurri politiko gehiegi jasotzen zituzten, eta beste sail batzuei dagozkien eta landagarapeneko politiken bidez finantzatu behar ez diren jarduerak egiteko neurriak izaten ziren. Interpelazioa egitean genioen moduan, nekazaritza- eta abeltzaintza-jarduerarako ekonomia osagarriak sortzea izan behar du landa-garapenaren helburua, hartara, ekoizleentzako errenta duin bat bermatzeko. Halaber, mozioan hirugarren puntu bat aurkeztu genuen, zeinetan esaten zen Euskadiko Landa Garapenerako Programak tokiko ekintzarako hiru talde izan behar dituela; gutxienez bat lurralde bakoitzeko. Orain arte, tokiko ekintza-talde bat bakarrik egon izan da Euskadi osorako, eta, gure ustez, Leader programan jasotako Europako araudiak, zeinak esaten baitu tokiko ekintza-taldeak direla eskualdeetatik ekimenak jasotzen dituzten taldeak administraziora eramateko..., bada, gure ustez, tokiko ekintza-talde bakar batekin, ez da betetzen araudia, zeren, 10.000 eta 100.000 biztanle arteko eskualdeez hitz egiten du, eta Euskal Autonomia Erkidegoak askoz ere bolumen handiagoa du. Beraz, gure ustez, lurralde bakoitzeko bat izatea errealagoa da eta araudia hobeto betetzen da. Eta, halaber, uste dugu, Leader programa ondo betetzeko, tokiko ekintza-taldeek edo orain gure autonomia-erkidegoan ditugun landa-garapenerako elkarteek araudi hori bete behar dutela, eta tokiko ekintzatalde horien % 51k eskualdeko biztanleria ordezkatu behar dute, ez administrazioa. Gure kasuan, administrazioaren ordezkaritza-ehunekoa askoz ere handiagoa da, eta ez da fidelki betetzen Leader programaren helburua. Baina, beno, horiek neurriak dira, eta Bruselan trilogoek dituzten eztabaidak onartu ondoren, araudiak aterako dira, eta, orduan, banan-banan sakondu ahal izango ditugu araudietan proposatutako neurriak. Taldeek (Euzko Abertzaleek eta Euskal Sozialistek) zuzenketak aurkeztu dituzte. Eskerrak eman nahi dizkiet horregatik, zuzenketa eraikitzaileak izan direlako. Erdibideko zuzenketa bat egin ahal izan dugu, eta, nahi izanez gero, erdibideko zuzenketa hori zertan datzan irakurriko dizuet. Lau puntu ditu. Lehenengoak honela dio: "Euskadiko Landa Garapenerako Programa egiteko prozesuaren oinarriak jartzea, foru-aldundiek, landa-garapenerako elkarteek eta erakunde sindikal eta profesionalek eta nekazaritza, basozaintza eta zurgintzako eragileek parte hartzeko printzipioan oinarrituta, eta, eskumen-eremua errespetatuz, Euskadiko erakundeen eta gizartearen adostasun ahalik handiena izango duen landa-garapenerako programa bat lortzea. Bigarren puntuak honela dio: "Euskadiko Landa Garapenerako Programak ekoizleen beharretan oinarritutako neurri objektiboak jasotzea, horien bidez, nekazaritza-, abeltzaintza-, basozaintza- eta zurgintzajardueretarako ekonomia osagarriak sortzeko eta nekazaritza-errenta duin bat lortzeko, eta, aldi berean, lurralde-oreka mantentzeko eta biztanleen bizi-kalitate ona ziurtatzeko. Hirugarren puntua: Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritza bultzatzen du "Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako Programan baserritar gazteekin, baserritar txikiekin, mendi-eremuekin eta hornikuntza-kate laburrekin lotutako berariazko ildoak landu ditzan, eta edukiak eman diezazkien". Eta laugarren puntuak honela dio: "Europako Erkidegoko esparru estrategikoaren barruko Leader ikuspegia irmotasunez bultzatzea, eta, horretarako, gehienez, tokiko hiru ekintza-talde sortzea". Zuzenketarik aurkeztu ez duten taldeei esan nahi diet ekimena babestu dezatela, zeren, gure ustez, Landa Garapenerako Programa oso tresna garrantzitsua da nekazaritza-, abeltzaintza-, basozaintza eta zurgintza-jarduerak garatzeko eta osatzeko, eta, beraz, ahal izanez gero, Ganbera osoaren babesa izan nahiko genuke. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1169
10
25
25.04.2013
CORCUERA LEUNDA
SV-ES
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, egun on. Apirilaren 15ean, Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen ministroak adierazi zuen Diputatuen Kongresuan, Erkidegoko negoziazioekin batera, estatumailan ere lanean jarraituko zutela, autonomiaerkidegoekin eta nekazaritza-erakundeekin, nekazaritza-politika bateratuaren erreforma aplikatzeko pausoak ematen jarraitzeko. Ministroak esan zuenez, oraindik ere goiz da esateko Espainian nekazaritzapolitika bateratua nola aplikatuko den, oraindik ez baitute behin-betiko lege-testurik eta, halaber, ez baitaude argi Europako Batzordeak nekazaritza-politika bateratu hori martxan jartzeko ezarriko dituen irizpideak. Beraz, oraindik ere galdera asko daude erantzuteko nekazaritza-politika bateratuaren aplikazioari buruz, eta, oraindik ere, gauza asko argitu eta hitzartu behar dira autonomia-erkidegoekin. López de Ocariz andreak esan duen bezala, lan handia eta sakona dago egiteko, zeren, oraindik ere, gauza asko erabaki behar dira; izan ere, nekazaritzapolitika bateratuak gauza gehiegi ditu argitzeko oraindik, eta, horrez gainera, arazo konplexu bat ere badu konpontzeko: nekazaritza-politika bateratua estatumailan aplikatuko den ala autonomia-erkidego bakoitzerako berariazko nekazaritza-politika bateratu bat egingo den. Gidoia eta gida-lerroak zehaztu gabe oraindik; ad hoc deituko den konferentzia sektorial batean zehaztuko dira, lege-testu guztiak eskura daudenean, eta, jakinaren gainean, gaiari buruzko erabaki bat hartu daitekeenean. Aurtengo otsailaren amaiera aldera, jardunaldi batzuk egin ziren –autonomia-erkidegoek parte hartu zuten–, 2014-2020ko epealdirako landa-garapenera- ko programazioari buruz eztabaidatzeko. Ateratako ondorioetan, aurrean ditugun erronka nagusiak zehaztu ziren, baldin eta benetan nahi badugu landagarapeneko programazioa eraginkorragoa izatea. Jardunaldi horien azken helburua zen estrategia batzuk diseinatzeko pausoak ematea, ezaugarri hauek izango dituen landa-garapenerako politika bat lortzen joateko: landa-populazioaren bizi-maila hobetuko duena, belaunaldi-aldaketa bultzatuko duena, berrikuntza sustatuko duena, produktibitatea eta nekazaritza- eta basozaintza-produktuen balio erantsia hobetuko duena, landa-eremuko ETEen nazioartekotzea bultzatuko duena eta landa-eremuaren iraunkortasuna bermatuko duten estrategiak diseinatzeko pausoak emango dituena. Euskal sozialistok zuzenketa bat aurkeztu diogu Alderdi Popularraren mozioari, eta Euzko Abertzaleak taldearekin eta Alderdi Popularrarekin lortutako erdibideko zuzenketan jasotzen dira haren funtsa eta helburu nagusiak. Gainera, zuzenketa hori osatzeko, gaur egungo egoeran gure ustez oso interesgarriak diren ekarpenak egin dira. Euskal sozialistok proposatzen genuen Euskadiko Landa Garapeneko Programa egiteko prozesua eragindako erakunde eta eragile sozial eta profesionalek parte hartzeko printzipioan oinarritzea. Erdibideko zuzenketan, sindikatuak ere sartzen dira prozesu horretan, hartara, eskumen-eremuak errespetatuz –beste modu batera izan ezin zitekeenez–, guztien artean hitzartzeko Euskadirako Landa Garapenerako Programa bat, erakundeen eta gizartearen hitzarmen zabala izango duena. Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen ministroak Diputatuen Kongresuan hilaren 15ean egindako agerraldi hartan esan zuen, halaber, garrantzi handiko beste auzi bat zegoela konpontzeko, hau da, landagarapenerako politikaren alorrean, estatu-mailako programa bat edo erkidegoetarako batzuk jarriko diren martxan, edo, bestela, erkidegoetako programak bakarrik izango diren. Gure jatorrizko zuzenketaren bidez, argi utzi nahi genuen, euskal sozialiston ustez, autonomiaerkidego bakoitzak Landa Garapenerako Programa bat izan behar duela; izan ere, gure ustez, birzentralizatzeko tentazioen aurrean, Europako Batzordea bera, eskualde bakoitzeko arazo berezietara egokituko den landa-garapenaren alde egiten ari da. Espero dugu Autonomia Erkidegoaren –edo autonomia-erkidegoen– eta Eusko Jaurlaritzaren eskariari erantzuten dion ministerioaren arteko negoziazioak eskualdetan banatutako programazio batean oinarrituko direla, sailburuak bere garaian esan zuen bezala, eta une honetan Euskadik dituen beharretara egokitu dela, gure autonomia-erkidegoa, Euskadi, ez baita beste autonomia-erkidegoak bezalakoa, eta gure beharretara egokituko den politika bat behar baitugu. Halaber, gure zuzenketan proposatzen genuen –eta erdibidekoan jaso da– baserritar gazteekin, baserritar txikiekin, mendi-eremuekin eta hornikuntza-kate laburrekin lotutako ildo bereziak landu daitezela; izan ere, gure ustez, gazteak sektorean sartzera bultzatzeko neurriak bultzatu behar dira, zirkuitu laburreko programa batzuen bidez, eta, halaber, nekazaritza- eta ingurumen-alorreko neurri-multzo txiki bat, diseinu sinplea izango duena, bultzatu behar da, funts propioekin bakarrik emandako laguntzak osatuko dituena. Eta, azkenik, proposatu dugu –eta hitzartutako zuzenketa horretan ere jasotzen da–, Europako Erkidegoaren esparru estrategikoaren barruko Leader ikuspegia erabakitasunez bultzatzea, eta gehienezko tokiko hiru ekintza-talde sortzeko aukera gaineratu dugu. Sozialiston ustez, gaur egun bizi dugun garaian, landa-eremuak eta eremu hori osatzen dutenek behar duten politika antiziklikoa bultzatzen duela Leader programak. Landa-eremuetako hazkunde-politika bakarra da, enplegua sortzea eta berrikuntza eta bizi-kalitatea bultzatzea helburu duena. Leader ikuspegiaren % 10 Feader funtsetatik finantzatzen da, eta % 33 Autonomia Erkidegoak dibertsifikazioan eta ekintzaile eta mikroenpresei emandako laguntzan egiten duen inbertsioan. Ikuspegi horrek protagonismo handia izango du esparru estrategiko bateratuaren barruan egiten ari den Erkidegoko nekazaritza-politika berriaren diseinuan, eta, horregatik, ez dizuet ukatuko zalantzak izan ditugula Landa Garapenerako Programak tokiko hiru ekintza-talde –lurralde bakoitzeko bat– izan beharko lituzkeela dioen Alderdi Popularraren mozioko puntuarekin. Gure ustez, erdibideko zuzenketan desagerrarazi egin da hasierako zurruntasuna, eta egokiagoa iruditzen zaigu, gehienez, tokiko hiru ekintza-talde ezartzea. Sozialistok oso positiboki baloratzen dugu gaur egungo egitura, tokiko ekintza-talde bakarra duena; gure ustez, emaitza onak eman ditu. Ez bakarrik, azken lau urteetan, gauzatze-ratioetan lehenengotako autonomia-erkidegoak izateko aukera eman digulako (Aragoi bakarrik zegoen gure mailan) –Europako Batzordeak gure programaren gauzatzea aztertzeko bidalitako misioek zorionak eman izan dizkigute–, baizik eta, une honetan, nekazaritza-politika bateratu berriaren erronkei aurre egiteko, egindako proposamenak hasieratik egiturak hirukoiztea eskatzen zuelako, krisigaraiotan. Eta, gainera, hiru programa desberdin izateak, gure ustez, horien gauzatzea zaildu lezake lehenengo urteetan, eta oztopo bat izan liteke epealdi osoan. Izatez, hainbat esperientziak erakusten dutenez, autonomia-erkidego batzuk (adibidez, Katalunia eta Asturias) Euskadiko ereduari begira jarri dira. Hori dela eta, gure iritziz, egokiagoa edo zuzenagoa da deialdi publikorako gaia irekia uztea, Leader ikuspegiaren esparruko programak kudeatuko dituzten tokiko ekintza-taldeak aukeratzeko. Azkenik, gure poztasuna adierazi nahi dugu zuzenketa honetan lortu dugun adostasunagatik. Espero dugu gaur hemen esaten direnekin, eta aurrerantzean ezarriko diren ildo estrategikoekin eta landaeremuan parte hartzen duten eragileek egingo duten lanarekin, 2014-2020rako egingo den Euskadiko Landa Garapenerako Planak gaur egungo zalantzak argituko dituela, eta landa-eremuaren iraunkortasuna eta bizi-maila duina baldintzatzen duten egiturazko erronkei aurre egin ahal izango zaiela. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1170
10
25
25.04.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, señorías, buenos días a todos. Denek ez dakite zertaz ari garen LGP edo Landa Garapenerako Plana aipatzen dugunean, eta arrazoizkoa izan daiteke ikuspegi azkar bat –eta ahal izanez gero, didaktikoa– ematea –halaber, hitzaldi hau entzutera geratu direnei leialtasunez–, eztabaida honekin deskonektatu beharrean, gutxienez haien arreta erakar dezagun, eta, hartara, guztion artean, Euskadiko nekazaritza-sektorea gehiago eta hobeto bultza dezagun; izan ere, hizkera kriptikoek arrazoiketak egitea galarazten dute, eta, beraz, arazoetatik urruntzen gaituzte. Funtsean, programazioari eta finantzaketari, hobeto esanda, Europar Batasunaren barruko zenbait urtetarako programen esparruko Europako baterako finantzaketari buruz hitz egiten ari gara –Feder-en antzekoa, zeina ezagunagoa egingo baitzaizue–. Bada, nekazaritza-alorreko programazioa –lehenengo erkidego-politika da, gogorarazi behar denez– Feader izeneko funtsaren bidez egiten da, eta, sinplifikatuz, bi alor handitan banatuta dago: lehenengo zutabean, nekazari eta abeltzainek jasotzen dituzten laguntza zuzenak daude eta, bigarrenean edo landagarapenean, landa-eremuetara edo nekazaritza-garapena bultzatzen duten proiektuetara bideratzen dira laguntzak (adibidez, elikadura-industrietara). Landa-garenerako programatzen diren alderdien barruan, nekazaritza-ekonomiak ez direnen garapenera bakarrik bideratutakoek osatzen dute programaren Leader ikuspegia deitzen zaiona, eta Leader ikuspegi horren barruan, –hemen esan den moduan– Erkidegoko agintariek tokiko ekintza-taldeak osatu daitezen eskatzen dute, zeintzuk landa-eremuko sentsibilitateak jasotzen baitituzte, kudeatzaileen –kasu honetan, Eusko Jaurlaritzaren– lankide gisa aritzeko. Horretarako, Erkidegoko agintariak onartu behar duten programa bat egiten da, eta direktiba eta erregelamendu bidez emandako arauak bete behar ditu. Didaktikarekin jarraituz, komeniko litzateke Ganbera honek jakitea Euskadiko etorkizuneko programazioa arautuko duten erregelamendu eta direktibak zirriborro-fasean daudela oraindik. LGP baten ideia egin dezagun, gaur egun indarrean dagoenari eta 2007an hasi eta aurten bukatuko denari buruzko datu gutxi batzuk emango ditut. Programazio horrek, hasieran, Europar Batasunaren 80 milioi euro jaso zituen, eta, berriki, NPBen mediku-azterketa deitu denaren ondoren, beste bost milioi euro jaso ditu. Hala, 2007-2013 epealdian, Europar Batasunak eta euskal administrazioek jarritakoa elkartuta, 224 milioi euroko inbertsio publikoa izango da. Halaber, gastu horrek 492 milioiko inbertsio pribatua eragin du, eta, beraz, urte honen amaieran, eta programazio-epe osoan, 716 milioi euroko inbertsioa egin da. Zifra handia da hori dagoeneko, eta gure nekazaritzako elikagaien sektorea eta landaeremua mantentzeko, modernizatzeko eta garatzeko funtsezkoa den Europako Erkidegoko programazio horri adi begiratzea eskatzen du. Egiazki, Landa Garapenerako Plana da, epe ertainean, nekazaritza-politiken funtsa. Zalantzarik gabe, lehenik eta behin, lau nekazaritza-administrazioek lan koordinatua eta kohesionatua egin behar dute. Arantxa Tapia sailburuak duela ez egun asko azaldu zuen bezala, Gobernu honen kargu egin ginenetik ari gara lanean foru-aldundiekin. Halaber, mota horretako plangintza bat egiteko, eragile eta azpisektoreekin ere lan egin behar da. Alderdi hori ere Legebiltzar honetan argitu zuen Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasunerako sailburuak. Lana aurreratuta dago, baina, une batean, ezingo da gehiago sakondu, esan bezala, edukiak eta kudeaketa-ereduak arautzen dituzten direktiba eta arauak zirriborro-fasean baitaude oraindik. Gogoratu orain dela oso gutxi onartu direla Europako Batasunak egiturazko funts bakoitzera bideratuko dituen finantzabaliabideak. Europa-mailan esaten dut hori. Estatu mailan gauza gehiegi daude konpontzeko oraindik; oraindik ere eztabaidatzen ari dira lehenengo zutabeko funtsen –sektoreari emandako laguntza zuzenen– % 5 kendu behar ote den, bigarren zutabera, landa-garapenekora, eramateko, zeina gaur Ganbera honetan aztertzen ari baikara. Egindako zuzenketan, hitzartzeko ahalegina adierazi dute talde guztiek, eta hori eskertu nahi dut. Dena den, zuzenketa horretan esaten denak Ekonomia Garapenerako eta Lehiakortasunerako sailburuak duela pare bat aste esandakoa berresten du. Hala, laburtuz, Landa Garapenerako Programa hiru foru-aldundiekin batera egingo da, eta laguntzak jasotzen dituzten sektoreek parte hartuko dute. Bestalde, Landa Garapenerako Programak laguntza objektiboak jasotzen ditu nekazaritza-sektoreko bizi-kalitatearen beharrak betetzeko, sektorea berritzeko, tokiko merkatuak eta kate laburrak bultzatzeko, eta, halaber, elikaduraindustriara zuzendutako laguntzak jaso beharko ditu, zeina nekazaritza-sektorea benetan egonkortu eta egituratzen duena dela uste baitugu. Eta, azkenik, landaeremuak egituratzen dituen Leader ardatzari berariazko babesa gaineratu zaio, eta, ebazpeneko atal batean, administrazioarekin lankidetzan arituko diren hiru tokiko ekintza-talde, gehienez, izateko aukera eskatzen zaio Gobernuari. Tradizionalki, gai horretan, talde batekin, Mendinet-ekin, lan egin izan da –duela hogei urtetik–, eta ez da kexarik izan haren funtzionamenduan. Gainera, Euskadiko landa-garapeneko elkarte guztiak biltzen dira talde horretan. Horrek ez du galarazten, lehiaketa publiko bidez –arauari jarraiki egin behar den moduan– beste erakunde laguntzaile batzuk izateko aukera izatea. Horrek aniztasuna handitu lezake, baina ez, berez, proiektuak aukeratzeko objektibotasuna eta homogeneotasuna. Halaber, egia da, oro har, Euskadiri inbidiaz begiratzen zaiola eta Landa Garapenerako Programaren kudeaketa-eredu gisa nabarmentzen dutela beste autonomia-erkidego batzuek –kolore desberdinetakoak, bide batez–, bereziki, Leader ardatzean. Aurreragoko eztabaida batzuetarako utzi nahi izan dugu, baina gure taldeak Espainiako Nekazaritza Ministerioari eskatuko dio, dagokion konferentzia sektorialean eta Erkidegoko erregelamenduak onartu ondoren, Estatuko NPB eskualdetan banatzea, behintzat, Euskadiri dagokionean. Batetik, laguntza zuzenen lehenengo zutabean, erregelamendu-proposamenean azpisektoreen banaketari buruz onartzen diren ekintzak zehazteko autonomia osoa izatea proposatzen dugu. Bestetik, Landa Garapenerako Planari dagokionez, orain arte bezala, eskualde-programa propio bat eskatzen jarraituko dugu, harekin batera indarrean dagoen edo hari gainjartzen zaion estatuko programa batek ekar ditzakeen trabarik gabe eta, beste behin ere, gure politika- edo kudeaketa-gaitasuna inbaditu gabe. Estatuak gehiegitan zatikatu ditu eskumenak, argumentu maltzurrak erabiliz. Kasu honetan, Erkidegoko araudiak aprobetxatzen dira –logikoki, hainbat aukeretara irekita baitaude, hura osatzen duten estatuen arteko simetriaren arabera–, baina, hemen, argi daude kontu horiek, behintzat gure taldearentzat. Espero dugu Arias Cañete ministroaren kasuan ere hala izatea. Hala eta guztiz ere, eta bukatzeko, zorionak eman nahi ditugu berriro, eta Euskadiko Landa Garapenerako Planaren etorkizuneko programazioaren gida-lerroei buruzko hitzarmena lortzeko taldeek agertu duten jarrera ona eskertu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1171
10
25
25.04.2013
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. 2014-2020 urte bitarteko Europako Nekazaritza Politika Bateratuaren erreforma abian da, gaztelerazko PAC deritzona, eta gai benetan garrantzitsua da hau. Guretzako, izenetik hasita, Europako Nekazaritza Politika Bateratua izan beharrean Europako Nekazaritza eta Elikadura Politika Bateratua izan beharko luke, nekazarion jarduna oso lotuta baitago elikadurarekin eta, nola ez, herritarrekin. Edonola ere, gaur Nekazaritza Politika Bateratuaren edukiei buruz eztabaidatzeko baino, gehiago da laguntza-programari buruzko tramitazioaren inguruan eztabaidatzeko. Eztabaida hau bera ere aurreratu xamar dator, izan ere oraindik ez baitakigu, aurrez beste interbentzio batzuetan aipatu den bezala, orain arte bezala laguntza-programa Jaurlaritzatik eta alduendietatik eramango den ala Madrilgo Gobernutik programa zentralizatu bat proposatuko den Estatu guztirako. Madrildik bigarren hau erabakiko balitz, alferrikakoa litzateke gaur Legebiltzar honetan onartzera goazen hau. Kasu honetan, gainera, Alderdi Popularra bera kontraesan handian sartuko litzateke, alde batetik hemen mozioa aurkeztuaz eta bestetik Madrildik dena zentralizatuaz. Mozioan laguntza programa kudeatzeko tokiekintzako taldeak nola sortu behar diren jasotzen da. Gure ustetan, goizegi da hori erabakitzeko. Hilabete batzuk barru, programaren lanketa hasten denean, aurreko tokiko ekintza taldeen lana baloratu beharko da lehenbizi, eta horren arabera tokiko ekintza-talde berria nola eratu behar den erabaki. Zentzu honetan, zuzenketa aurkeztea zen gure asmoa, baina mozioei zuzenketak aurkezteko epearen inguruan izan dudan akatsa dela eta, aurkeztu ezinik geratu gara. Erdibidekoan gure nahiak nahiko maila altuan jasota datoz eta gure aldeko bozka emango dugu. Eta aipamen berezi bat egin nahi nioke Talde Sozialistaren ekimenez erdibidekoan jaso den hirugarren puntuari, garrantzitsua iruditzen zaigulako baserri txiki, baserritar gazte eta merkaturatzeko bide laburrei modu esplizituan aipamen bat egitea. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1172
10
25
25.04.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Labur arituko naiz, gauza batzuk argitzeko. Badakit, eta Alderdi Popularra ere jakitun da, garrantzitsuena dela Ganbera honek adieraztea zeintzuk izan behar duten Landa Garapenerako Programa egiteko prozesua hasteko oinarriak edo oinarrizko alderdiak. Mozioan eskatzen dugu administrazio eskudunek, nekazaritza-erakunde sindikalek, nekazaritza-, abeltzaintza-, basozaintza- eta zurgintza-sektoreko eragile sozialek parte har dezatela, eta ulertzen dugu Ganbera honek ere parte garrantzitsua duela erabaki horretan. Hainbat kudeaketa-alor daude definitzeko, baina gaur bototara jartzen duguna Landa Garapenerako Programa egiten hasteko oinarrizko alderdiak dira. Beraz, nire ustez, hori da mozioaren eta eztabaidatzen ari garen erdibideko zuzenketaren helburua. Hain zuzen ere, definitzeko dauden kudeaketa-alorrak baloratzeko orduan, bakoitzak bere ñabardurak egingo ditu. Autonomia-erkidego honek Landa Garapenerako Programa propio bat izan du beti, eta, beraz, uste dut oraingoan ere hala izango dela. Ez dakit talde batzuek zergatik jartzen duten hori zalantzan. Baina, halaber, pentsatu behar dugu alderdi orokor batzuek ere egon behar dutela, zeren, merkatu-unitate bat sustatzen ari bagara, ekoizleei ezin diegu tratuberdintasunik bermatu, hamazazpi laguntza-mota eskaintzen baditugu. Beraz, elementu batzuek oinarrizkoak eta orokorrak izan behar dute; beste kontu batzuk dira ekoizpen jakin batzuetako eta eremu jakin batzuetako alderdi zehatzak. Baina, beno, hori aurrerago eztabaidatuko dugunez –eta izango da zer eztabaidatua–, eskerrak ematen dizkizuet erdibideko zuzenketa hau babesteagatik; eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1173
10
25
25.04.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko Landa Garapenerako 2014-2020 aldirako Programa egiteko Jaurlaritzaren asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ondo da. Berriz errepikatu nahi dut gaur ados jarri garela, eta ados jarri izana ez da hutsala ez eta garrantzia txikikoa ere. Datozen bost urteetarako Euskadiko landagarapenerako politiken programazioaren gida-lerroak adostu ditugu –eta, entzundakoagatik, badirudi Legebiltzar guztiaren adostasunez–. Horien bidez, 800 milioi euro inguruko inbertsio publikoa eta pribatua egingo da, eta, halaber, Eusko Jaurlaritzaren, hiru forualdundien, Europako Batasunaren eta, ziurrenik, udal askoren gastu publikoa bultzatuko da. Guztien arteko adostasunak hainbat gai utzi ditu talde bakoitzaren ordenagailuko disko gogorrean. Berez, nire aurretik hitz egin dutenei entzunez, ikusten da, batez ere, NPBren eskualde-gaietan adostasun handia dagoela, alegia, gehiengoa ados dagoela, baina ez guztiak; horregatik, gutxieneko komunekin ados jartzea erabaki dugu. Hori da hitzarmenaren funtsa, eta Legebiltzarrak Euskadiko Landa Garapenerako Planean duen interesa eta ematen dion bultzada erakusteko balio du, gure herrian datozen bost urteetan aplikatuko diren nekazaritza-politiken erakusgarri. Wagensberg-en aforismo baten arabera, hitz egitea ideia ona da denok ez garelako gauza berean izaten ezjakin, normalean. Nik gaineratuko nuke ez ditugula gauza berak jakiten, eta ez dugula gauza bera nahi izaten. Baina hitz egiteko aforismoikuspegitik bakarrik, gaur hemen islatu dena lortzen da: epe ertaineko aurrekontu-politika sektorial baten gida-lerroen eta norabideen alorreko erabateko adostasuna. Horretarako gai izan bagara, zergatik ez dugu bide beretik jarraitzen herri honek hainbeste behar dituen aurrekontu-politikak eta hitzarmenak lortzeko? Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1174
10
25
25.04.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi, eta egun on gaur bertaratu diren langile publikoko ordezkariei ere. Hasi baino lehen, nahi dut gogora ekartzea bihar Gernika bonbardatuta izan zenetik 76 urte betetzen direla, arinago Durango, Elorrio, Otxandio eta Eibar bonbardatuak izan ziren bezalaxe. Eta uste dugu sarraski horiek utzitako hondarrak baliatu behar ditugula bakean eta elkarbizitzan oinarritzen den Euskal Herria libre eraikitzeko. Gaurko mozioaren gaira etorrita, istoriotxo bat kontatuko dizuet. Nire ama Osakidetzako langilea da, Galdakao izena duen eta Usansolon dagoen ospitalean lan egiten du. Nire amari azken lau urtetan bere erosmen-ahalmena % 20 murriztu egin diote, bere soldataren inguruan PSOEk eta PPk Madrilen eta PSEk eta Euzko Alderdi Jeltzaleak Euskadin hartutako erabakien ondorioz. Nire amari azken urteotan, gaixorik dagoenean eta baja hartzerakoan, baja-osagarriak ere murriztu egin dizkiote. Era berean, bere garaian 30 urte baino gehiagoko antzinatasuna edukitzeagatik, antzinatasun hori ordaindu beharrean, urteko lanaldian sei egun libre eman zizkioten. Gobernu honek kendu egin dizkio. Antzinatasuna ordaindu ez eta egunak kendu. Horretaz gain, beste sei egun libre zituen urtean zehar hartzeko. Gobernu honek hirura murriztu dizkio. Nire amak ez du sekula inbertsio-funts batean inbertitu, ezta burtsan akzioak erosi, eta sekula ere ez du higiezinen merkatuan inbertitu. Nire amak ez du kontu korronterik Suitzan. Beraz, nire amak ez da bere posibilitatearen gainetik bizi izan eta ez du zerikusirik eduki finantza-krisiaren sorreran. Orduan, galdera da: berak ordaindu behar ditu finantza krisiaren ondorioak? Nire amaren adibidea jarri dut, baina era berean ekarri ahal izango nituzke 70.000 adibide tribuna honetara. Sektore publikoko 70.000 langileen adibidea, zeinak finantza-erakundeen krisiarekin zerikusi eduki ez duten, baina hartzen diren erabakiekin ordaindu behar duten. Eta guzti hau gutxi balitz, orain dekretu baten bidez, neoliberalismoaren arauak ezartzen duten bezalaxe, alegia eztabaida sozial eta politiko barik, euren lan-jardunaldia igotzen zaie. Zuek, elkarrizketa sozialaren defendatzaile sutsuenak, itxurakerietan ari zarete, sindikatuekin negoziatu barik dekretu bat inposatzen duzuenean. Urkullu lehendakariak eta Erkoreka sailburuak sinatuta, 173/2013 Dekretuak gizarte honetan azken 20 urteetan lortutako lorpen sozial garrantzitsuena, enpleguaren banaketa suposatzen zuelako, ezabatu nahi duzue. Lortuko duzue? Auskalo, baina gaur legebiltzar-taldeen eskuetan dago horri ezetz esatea. Dekretu hau sinatzerakoan, politika pertsonei begira jartzen omen duen Gobernuak 70.000 pertsonei izen eta abizenekin eragiten dien murrizketa inposatu zizkien, era horretan euren lan-baldintzak kaskartuz. Horretaz gain, behin-behinean dauden 5.000 inguru langile langabeziara kondenatzen dituzue, urteko lanaldia handitzea momentu honetan estrategikoena izan beharko litzatekeen sektorean, alegia sektore publikoan, enplegua suntsitzea delako. Herri honek azken hamarkadan bizi izan dituen langabezi tasa handienak dituenean, orduan PNVk erabaki bat hartzen du. Zein da erabaki hori? Enplegua suntsitzea, sektore publikoan enplegua suntsitzea. Zuena bai marka, zuena bai kudeaketa ona. Baina zelan deitzen diozue zuek honi? "Daño colateral". Milaka pertsona langabeziara bidaltzera, "daño colateral", horrela deskribatu baitzituen Erkoreka jaunak gertatuko ziren ondorioak. "Mendebaldeko gizarteetan, soldatapeko lana da gehienentzat gizartean txertatzeko bide bakarra, horren bitartez eskuratzen baitira bizimodu duina, gizarte-ondasunez baliatzeko aukera, autoestimua eta erabateko herritasuna izateko ahala. Horrek bere baitan dakar pertsonek bizi diren gizartearentzako baliagarria izateko eta sentitzeko duten eskubidea, ez baitago baliagarri izaterik gizabanakoaren eta lanaren arteko lotura etenez gero". Parrafo hau ez da nirea, ez dira nire hitzak. Eta beharbada bere osotasunean ez nago ados, baina lege batean jasota daude, momentu honetan indarrean dagoen lege batean, 10/2000 Legearen zioan jasota dauden hitzak dira. Hain zuzen ere, hainbat eragile sozialen ekimenez bultzatutako herri-ekimen legegile baten ondorioz onartutako lege bat eta indarrean dagoena oraindino. Gizarte Eskubideen Gutuna ezarri zuen legea eta 35 orduko lan-jardunaldia Administrazioan ezarri zuen legea. Lege bat bai, Legebiltzar honetan gehiengo handiz onartutako legea. Euzko Alderdi Jeltzalearen aldeko bozekin onartutako lege bat, eta zuek orain dekretu baten bitartez ezabatu nahi duzuen lege bat. 2000. urtean herritarrei emandako hitza –zuek esaten duzuen bezalaxe, herritarrei emandako hitza– jango duzue orain. Galdera bi ditut zuentzako, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeko legebiltzarkideak. Prest zaudete hemengo eragile sozial eta politikoen adostasun zabal baten ondorioz lortutako lorpen bat hemen ezabatzeko, Madriletik agintzen dizueten eta unilateralki eta eztabaida sozial eta politiko barik onartutako dekretu batekin ordezkatzeko? Errepikatuko dut: hemengo adostasuna Madriletik datorren inposaketarekin ordezkatzeko prest zaudete? Eta bigarren galdera bat: pentsatzen duzue edozein testuingurutan baina bereziki krisi ekonomikoko testuinguru batean sektore publiko indartsu bat behar dugula herritarrei zerbitzu publikoa bermatzeko eta era berean enplegu duina sortzeko? Hau ez da guretzako soilik 25,5 orduren inguruko eztabaida bat. Ez da soilik 1.592 orduko urteko lanalditik 1.614,5 orduko urteko lanaldira pasatuko direla sektore publikoko langileak. Eztabaida nagusia da sektore publikoko langileen lan-baldintzak kaskartzen ari direla, etengabe, egunero, mota honetako erabakiekin, eta era berean enplegua suntsitzen ari dela. Hori da benetako eztabaida, hori da guretzako eztabaida gaurkoan ere. Eta horretaz gain, mota hauetako neurriak, kanpainan eta Gobernuan zaudetenetik behin eta berriz marra gorri bezala markatutako oinarrizko zerbitzuetan ere, murrizketak aplikatzea suposatzen duelako; oinarrizko zerbitzuak aurrera ateratzen dituzten langileen lan baldintzak kaxkartzea langile horiek sostengatzen dituzten zerbitzu publikoak kaxkartzea delako; eskola publikoko edo unibertsitateko ordezkapenak ez betetzea hezkuntzan murriztea delako; Osakidetzako erizainei edo medikuei ordezkapenak ez betetzea osasun arloan murriztea delako; azken finean, sektore publikoko lan-baldintzak kaxkartzea zerbitzu publikoetan murriztea delako. Beraz, enplegua suntsitzea, lan-baldintzak kaskartzea eta zerbitzu publikoetan murrizketak: horiek dira lanaldi-igoerak bezalako neurriek uzten dituzten ondorioak. Necesitamos un sector público fuerte en cualquier coyuntura para asegurar los servicios básicos de la ciudadanía, creando empleo digno y de calidad, pero en una coyuntura como la actual, con un sector privado lastrado por las deudas y con una falta de financiación que le ahoga, el sector público tiene que ser el motor de la economía, pero con políticas de incentivación de la economía que pongan a las personas en el centro de las mismas. Y eso ustedes decir lo dicen, pero no lo llevan a la práctica. Recortan en personas; quieren ahorrar en personas, sí. Y además lo han cuantificado ustedes en 10 millones de euros, lo que supone este decreto que acaba con las treinta y cinco horas semanales en el sector público. Ustedes pretenden ahorrar a costa de quienes nada han tenido que ver con la crisis financiera. Sin embargo, la deuda pública por inversiones injustificadas sí que ha tenido que ver. Sin embargo, si miramos al intento de presupuesto que su Gobierno presentó y seguramente hoy retirará podemos ver por un lado congelación de sueldos para los trabajadores y trabajadoras del sector público, y 370 millones para un tren de alta velocidad. Ustedes lo han cuantificado: 10.311.000 euros. Lo miramos por otro lado: 10.311.000 euros que pueden servir para crear empleo, para ofrecer unas condiciones dignas de trabajo y para no deteriorar más los servicios públicos. Piénsenselo. Cuando Durao Barroso, Van Rompuy o el sursum corda les permita flexibilizar el límite de gasto, ustedes se lo podrán plantear, podrán elegir invertir en personas o invertir en cemento. Bukatzeko, "izan zirelako gara, garelako izango dira". Langileen semeak gara, langileak gara eta gure gurasoak urteetako borrokekin lortutako eskubide sozialak hurrengo belaunaldiei uzteko borrokatuko dugu, borroka politikoarekin instituzioetan eta kalean mobilizazio sozialarekin. (Txaloak)
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1175
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, berriz ere. Egun on, sailburu jaun-andreok. EH Bilduren mozioak bi proposamen ditu oinarrian. Batetik, eskatzen du Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari galde egin diezaiola legea bete dezan –Gizarte Eskubideen Agiriaren 10/2000 Legea bete dezan, zehatzago esateko–; eta bestetik, proposatzen du Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eska diezaiola martxoaren 5eko dekretua derogatu dezan, dekretu horrek zenbait aldaketa egiten dituelako Euskadiko Administrazio Publikoaren langileen lan-baldintzetan. Duela hamabost egun, EH Bilduk berak interpelazioa egin zuen gai honen beraren gainean –eta adiadi jarraitu genion guk interpelazio horri–; bada, interpelazio hartan, Eusko Jaurlaritzari gogora ekartzen zion sektore publikoko langileen lan-jardunaldia luzatu zuela dekretu bidez, Espainiako Gobernuaren bide bera hartuta, eta dekretu horrek langile horien lanbaldintzak okertu zituela eta, ondorioz, baita langile horiek ematen duten zerbitzu publikoa ere. Horretan oinarrituta, EH Bilduk kritikatu egiten du Eusko Jaurlaritzaren erabaki hori, eta hogeita hamabost orduko lan-astea aldarrikatzen du, 2000. urteko Administrazioaren Mahai Orokorrean erdietsita- ko lorpen historikotzat jota. EH Bilduk berariaz azpimarratzen du sektore publikoaren langileen baldintzak okertuz gero zerbitzu publikoak ere okertu egiten direla eta lanaldiak luzatzea erabaki beharrean lan hori banatzeko neurriak hartu behar liratekeela. Interpelazio horri erantzuteko –zeinari adi-adi jarraitu baikenion guk–, funtsean, honako argudio hauek erabili zituen Eusko Jaurlaritzak, Erkoreka jaunaren eskutik: Batetik, aditzera eman zuen dekretu hori Funtzio Publikoaren Mahai Orokorrean negoziatu zela. Baina, Erkoreka jaunari ezinbesteko xehetasun bat ahaztu zitzaion, hots, negoziazio horretan ez zela akordiorik lortu –eta aintzat hartzeko moduko xehetasuna da hori, alajaina–. Bestalde, Erkoreka jaunak gogora ekarri zigun dekretu horrek, lanaldiaz gain, beste zenbait alderdi ere zehaztu dituela, hala nola lana eta familia bateragarri egiteko neurriak, telelana, aldi baterako ezintasunaren araubidea, errelebu-kontratuak eta zerbitzu publiko batzuk kanpora ez ateratzeko erabakia. Azkenik, Erkoreka jaunak –Eusko Jaurlaritzak, beraz– azaldu zuen Jaurlaritzak ezinbestean bete behar dituela Estatuaren oinarrizko arauak; alabaina, ez zuen aipatu nahi izan Espainiako Gobernuaren erregedekretuak nahikoa tarte ematen diola Eusko Jaurlaritzari bere burua antola dezan eta, era berean, Funtzio Publikoaren Mahai Orokorrean negoziatzen jarraitzeko bidea eta eskumena ere ematen dizkiola. Eusko Jaurlaritzak ez zuen halakorik aipatu interpelazio horretan. Nik, baina, argi utzi nahi dut Espainiako Gobernuaren errege-dekretuaren testuak ez duela inolako trabarik jartzen Euskadik bere burua antola dezan. Horretarako aukera ematen du errege-dekretuak. Zein da, beraz, auzi honen mamia? Bada, nire irudiko, Euzko Alderdi Jeltzalea, alegia, Eusko Jaurlaritza hau, pozarren ari zaiola segika Alderdi Popularraren Gobernuari, murrizketen bidean. Hauxe da, nire ustez, auzi honen muina: Eusko Jaurlaritza, Euzko Alderdi Jeltzalea, pozarren ari zaio segika Alderdi Popularraren Gobernuari murrizketen bidean, kontu egin gabe bere burua bere kasa antolatzeko nahikoa tarte zuela eta nahikoa tarte izaten jarraitzen duela, Espainiako Gobernuaren errege-dekretuak horretarako aukera ematen baitio; era berean, alde batera uzten du negoziazioa egon zen arren ez zela akordiorik lortu. Bestalde, Jaurlaritza honen dekretuak urratu egiten du lege bat, Gizarte Eskubideen Agiriaren 10/2000 Legea, hain zuzen –hori ere gogoan izan behar baita–; horren aurrean, egokiena izango zatekeen Gobernu honek legea aldatzeko proposamena ekarri izana Legebiltzarrera, Legebiltzarrak legea alda zezan. Dekretu horrek, gainera, langile publikoen lanbaldintzak okertzeaz gain, modu osagarrian, nolabait esateko –nahiz eta, izatez, osagarri horrek Dekretuaren funtsak berak bezain ondorio garrantzitsuak dakartzan– zenbait eragin kaltegarri sortzen ditu zerbitzu publikoen kudeaketan: langileak gutxiago izanik, zerbitzu publikoak ere gutxiago dira, zerbitzu horiek dagozkien langileen jardun eta jardueretan oinarrituta baitaude; era berean, langileen lan-karga handitzen bada, okertu egiten da zerbitzuen kalitatea, eta, ondorioz, zerbitzu publikoak eskasagoak dira, Osakidetzan bereziki. Alegia, dekretu honek eragin nabarmen du gizarte-murrizketen eta doikuntzen politikan, eta krisiaren errurik bat ere ez dutenen bizkar uzten du krisiaren zama, Espainiako Gobernuak azkenaldian ezarritako politiken bide beretik. Gainera, esan bezala, nahita hartu du bide hori. Gauza bat da administrazio publiko eraginkorragoa lortzen saiatu nahi izatea eta xede hori betetzeko neurriak hartzea, eta beste gauza bat da murrizketak ezartzen jardutea etengabean, aurrezpen ñimiñoa lortzearren, gainera. Espainiako Gobernua sustatzen ari den gizartemurrizketei kontra egin diegu guk; kontra egiten diegu, eta kontra egingo diegu: funtzionarioen soldatamurrizketa, funtzionarioen lanaldiaren luzapena, hezkuntza- eta osasun-murrizketak, mendekotasunaren arloko murrizketak, pentsioen jaitsiera, lan-erreforma... hainbat eta hainbat murrizketa bultzatu baititu Espainiako Gobernuak; era berean, kontra egin diegu, kontra egiten diegu eta kontra egingo diegu Eusko Jaurlaritzak –aurrekoak zein oraingoak– Espainiako Gobernuaren bidetik sustatu dituen antzeko neurri, murrizketa eta doikuntza guztiei. Horregatik guztiagatik eta koherentziaz jarduteko, erdibideko zuzenketa sinatu dugu Alderdi Sozialistarekin. Lau puntu ditu erdibidekoak. Lehenik eta behin, 2012ko uztailaren 13ko 20/2012 Errege Lege Dekretuaren kontra gaudela adierazten dugu; izan ere, aurrekontu-egonkortasuna bermatzeko eta lehiakortasuna bultzatzeko neurriei buruzko dekretu hori, azken batean, egungo krisialditik ateratzeko neurri bidegabe eta kaltegarrien sorta baino ez da. Gure zuzenketan, gainera, berariaz adierazten dugu Espainiako Gobernuak azkenaldian bultzatu dituen neurri ekonomiko guztien kontra gaudela, argi ikusten baitugu ez dutela balio krisialditik ateratzeko. Hona hemen berriki eman diren datuak: gaur egun 6.002.700 langabe daude Espainian eta 164.700 Euskadin. Ondorioa begi-bistakoa da, beraz: Espainiako Gobernuak –eta haren bide beretik Eusko Jaurlaritzak– darabiltzan politika ekonomikoek ez dute krisialditik ateratzeko balio; herritarrak itotzeko eta langabezia areagotzeko baino ez dute balio. Bigarren puntuan, berriz, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu Euskadiko sektore publikoan ahalik eta eraginkortasun handiena lor dezan (hori ere egin beharrekoa baita), kalitateko zerbitzu publikoak bermatzeko eta, hartara, ongizate-estatua mantendu eta hobetu egingo direla bermatzeko, bazterrean utzita murrizketak, doikuntzak eta gisa horretako neurri guztiak eta alde batera utzita, halaber, langile publikoen ezinbesteko lana ezbaian jartzen dituzten funsgabeko adierazpen guztiak, halakoak ere entzun behar izan baitugu azkenaldian. Gauza bat da sektore publikoa ahalik eta eraginkorrena izateko neurriak hartzea, eta beste bat gau eta egun murrizketak ezartzen aritzea. Hirugarren puntua. Hertsiki eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari aditzera eman dezan erabateko konpromisoa duela Gizarte Eskubideen Agiriaren 10/2000 Legearekin. Koherentziaz, azkenik, berariaz eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari 173/2013 Dekretua derogatu dezan; dekretu horretan, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren funtzionario, estatutupeko eta lankontratuko langileen 2013ko urteko lanaldia ezartzen da, eta erabat bidegabea eta kaltegarria iruditzen zaigu; izan ere, ez du bermatzen ahalik eta zerbitzu publiko onenak eskainiko direnik eta ez du inondik ere laguntza ematen guztion bultzadaz gaur egungo krisialditik atera gaitezen. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1176
10
25
25.04.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburu jauna. Gaurko eztabaidaren muina hauxe da, nire ustez: zerbitzu publikoen alde egiten den edo ez, eta, batez ere, hogeita hamabost orduko lan-asteak ekarritako lorpen sozialaren alde egiten den edo ez. Egia da luze generamala entzuten –ez bakarrik Espainian, baita beste hainbat herrialdetan ere– lanaldi-murrizketak langabezia areagotzen zuela; are gehiago, enpresak deslokalizatzeko arrazoietako bat ere hori zela argudiatu izan da. Gure ustez, ordea, ekuazioa kontrakoa da: zenbat eta lanaldi laburragoa, hainbat eta lanpostu gehiago. Horixe da eztabaidaren muina: gutxiago lan egitea, guztiok lan egin dezagun –lan-banaketaren funtsa–, edo gutxiago irabaztea, guztiok lan egin dezagun, eta azkenaldian, berriz, gehiago lan egitea, lan egiten jarraitu ahal izan dezagun. Hogeita hamabost orduko lan-asteak –uste dut denok bat etorriko garela horretan– bizi-kalitatea ekarri zuen, aisiarako denbora eta lana eta familia bateratzeko aukera; gainera, enpresa askoren antolamendua eta lehiakortasuna hobetzeko ere balio izan du, eta askoz enplegu gehiago sortu du. Alabaina, eztabaida hau daukagu gaur, Eusko Jaurlaritzak arlo honetan geneuzkan akordiok hautsi baititu bere aldetik. Beste bozeramale batzuek dagoeneko esan dutena errepikatuko dut agian, baina gogoan izan behar da 2000. urtean Legebiltzar honetan onartutako Gizarte Agiria herritarren ekimenaren fruitu izan zela; eragile ekonomiko eta sozialek ekarri zuten ekimena Legebiltzar honetara, eta Legebiltzarraren gehiengo zabal batek onartu zuen. Egun, berriz, akordio zabal hori hautsi egin du aldeetako batek bere kabuz, baina, hala ere, Euzko Alderdi Jeltzaleak aurkeztutako zuzenketan hara non esaten duen akordio horrek indarrean jarraitzen duela. Guri, berriz, kontraesana iruditzen zaigu hori, akordioa indarrean badago 173/2013 Dekretuak ez baitu zentzu handirik. Eta zer egin duzue, bada, dekretu horrekin? Izan ere, nire irudiko, zuen asmoa… Aitzakia modura diozue Errege-dekretua ezinbestean betetzekoa dela; zuen asmoa, baina, dirua aurreztea da nagusiki. Neurri horren bidez lortzen den aurrezpena, ordea, eskas samarra da, dekretuarekin batera aurkeztutako txosten juridikoen arabera 11 milioi eurora ere ez baita iristen; gainera, zenbateko horren zatirik handiena, 9 milioi, osasun publikoaren langileen pentzura aurrezten da, hots, Osakidetzako langileen pentzura. Badago, gainera, milioi horiek lortzeko bide hoberik ere, hala nola ospitaleak eta erosketa publikoa hobeto kudeatzea, botika generikoen erabilera zabaltzea… Bestela esanda, gauzak ondo pentsatzea, konponbide errazenera jo aurretik, horixe baita neurri hau, alegia, konponbiderik errazena. Berriro ere nabarmendu nahi dut 2000. urteko akordioa, enplegu publikoa eta zerbitzu publikoak indartzeko balio izan baitzuen, eta azken horiek jasango dute, hain zuzen, dekretu honen kalterik handiena. Eusko Jaurlaritzak badaki, eta funtzio publikoaren arduradunek badakite, Euskadin lanaldia ez dela kalkulatzen Estatuaren Administrazio Orokorrean bezala eta, horrenbestez, ezinezkoa dela eredu hori automatikoki gurera ekartzea. Jaiegunak, gurean, lanegun modura zenbatzen dira; Espainian, berriz, jaiegun modura; horrenbestez, errege-dekretua bere horretan ekarriko bagenu Euskadira, 1.700 lan-ordu izango genituzke urtean… Horregatik, argi eta garbi azaldu behar zenukete zer egin duzuen dekretu horrekin. Ezin duzue esan Rajoyren errege-dekretua betetzen ari zaretenik, ez baitzarete betetzen ari. Aitzitik, aitzakia modura erabiltzen ari zarete dekretua, nahitaez bete behar dela argudiatuta, langile publikoei murrizketa gehiago egiteko, egundoko garrantzia duen arlo batean, gainera, alegia, hogeita hamabost orduko lan-astearen arloan. Gainera, berrikuntza modura saltzen saiatzen ari zarete –izan ere, esku-jokoan aritu zarete Lakuako mahai sektorialean, baina, tira, sindikatuek zuzendu egin behar izan dizuete gero–; bada, berrikuntza modura saldu duzuen hori... Ez diogu dominarik jarri nahi Gobernu sozialistari, baina, egiari zor, gure ekimena izan zen administrazio orokorreko langile publikoei lanaldi jarraitua egiteko aukera ematea, eta halaxe onartu zen Lakuako azken mahai sektorialean. Lakuako langileek aspaldi zeramaten eskaera hori egiten, eta hala hitzartu genuen guk sektore-mahaian, hainbat sindikaturen babes zabalarekin. Zuek, berriz, egundoko nahas-mahasa egin duzue hemen, dekretu honen bidez lanaldia luzatuta… Bai mahai orokorrean bai sektore-mahaian, hitz ederrez gozatu dizkiezue belarriak sindikatuei, beste auzi batzuk hizpide hartuta: aldi baterako ezintasunak direla, zerbitzu publiko batzuk kanpora ez ateratzeko erabakia dela eta abar. Auzi horiek, dena den, lehenagotik ere badatoz, eta ez dira oraindik inongo dekretutan zehaztu, eta, gainera, zuen benetako xedea ezkutatzeko baliatu dituzue. Nire ustez, Espainiako Gobernuari argi azaldu behar zenioketen gure autonomia-erkidegoaren eskumenetan esku hartzen ari dela berriz ere, Euskadin lanurtea bestela kalkulatzen dela eta, gainera, Euskadik aurrekontuen egonkortasun-eskakizuna betetzen duela. Alegia, gure autonomia-erkidegoa saneatuta dago; defizit-helburua betetzen du; ondo betetzen ditu etxeko lanak, eta bere burua antolatzeko gaitasuna du. Nire ustez, hortaz, horixe egin behar zukeen Eusko Jaurlaritzak, Rajoyren errege-dekretua ezarri eta hogeita hamabost orduko lan-astea hondoratu beharrean. Gainera, Euskadiko funtzionarioek eta lankontratudun langileek ahalegin handia egin dute azken urteotan. Ahalegina egiteko eskatu diegu; Gobernu sozialistak ahaleginak eskatu zizkien, eta ahalegin handiak egin dituzte, langile horiek konpromiso estua dutelako beren lanarekin eta kaleko egoera ez zaielako arrotz; hala, sokari tiraka ari dira, beste sektore ekonomiko batzuetako langileak bezalaxe. Neurri honek kalte egiten die langile publikoei; guztiei egiten die kalte, baina berezi-bereziki Osakidetzako langileei. Kalteak, gainera, nabariagoak dira sektore horretan, etengabe baitago herritarrekin harremanetan eta, beraz, herritarrek ordainduko baitituzte azkenean neurri horren ondorioak. Gure osasunsistemak bete-betean jasango ditu lanaldia luzatu izanaren ondorioak. Horrexegatik aurkeztu dugu EH Bilduren ekimenaren gaineko zuzenketa hau UPyDrekin batera, eta haren alde egiteko eskatu nahi diegu talde guztiei; izan ere, gure zuzenketa honetan, dekretua deroga dadin eskatzeaz gain –ez baita justua ezta beharrezkoa ere–, Espainiako Gobernua onartzen ari den neurriak gaitzestea ere eskatzen dugu, atzeraldia eta langabezia baino ez baitute sustatzen, Espainiako eta Euskadiko langabeziari buruzko azken datuek erakusten duten moduan. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1177
10
25
25.04.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, sailburu; egun on, legebiltzarkideok. Duela aste batzuk EH Bilduk interpelazioa egin zion Erkoreka sailburuari Administrazioaren Funtzio Publikoaren Mahai Orokorrean Jaurlaritzaren irizpideen inguruan. Ondoren, mozioa aurkeztu du, eta zioen adierazpenean dioenaren arabera, sindikatuekin negoziaketa mahaian adostasunik lortu gabe Jaurlaritzak 173/2013 Dekretua onartu du, eta bertan 2013. urteko lanaldia 1.714,5 ordukoa izango dela esaten da. Horren ondorioz, lanpostuak suntsituko omen dira, 10/2000 Legeari esker lortutakoa bertan behera geratuko da, eta Espainiatik ezarritako neurriak aplikatuz aukera askeko egunak kenduko dira. Horren ondorioz proposatzen du, alde batetik, 10/2000 Legea, Gizarte Eskubideen Agiriarena, bere osotasunean betetzeko, eta 173/2013 Dekretua bertan behera uzteko. Hain zuzen ere PSOEk eta UPyDk ere aurkeztutako erdibidekoan eskatzen dutena. Horren aurrean, gure taldeak osoko zuzenketa aurkeztea erabaki du, izan ere ez baikatoz bat adierazitako zioekin ezta ere Jaurlaritzari egindako eskariekin. Ez dugu bat egiten baieztatzen duenean 173/2013 Dekretua onartzeak lanpostuak nabarmen galtzea ekarriko duela. Eusko Jaurlaritzak argi adierazi du konpromisoa enplegu publikoa mantentzeko, hau da, dauden lanpostuak mantentzeko, 70.000 lanpostu estruktural horiei eusteko. Lanpostu horiek ez dira suntsituko, ez da langileen zerrenda edo RPT bezala ezagutzen dena txikituko, eta hori argi utzi zuen sailburuak berak aurreko interpelazioan. Beste kontu bat da langile publikoen jardunaldia luzatzeak zenbait langile finkoren ordezkapen orduetan edukiko duen eragina. Ordezkapen ordu horiek eta dagokien behin-behineko kontratuak maila batena gutxituko dira, egia da. Baina behin eta berriro errepikatu du Eusko Jaurlaritzak beharrezkoak diren ordezkapenak egingo direla, besteak beste Osasun sailburuak ere adierazitakoaren arabera. Ez da bertan geratuko 10/2000 Legea, bertan jasotako 35 orduko lorpen soziala ez da bertan behera geratuko. Gure ustez, Dekretuak ez du zalantzan jartzen 35 orduko lanaldia. Aldiz, 2000. urtean ELA, LAB, UGT eta Comisiones Obreras sindikatuekin adostutako ekainaren 28ko akordioan ezartzen dena bete egiten da. Izan ere akordioak hurrengoa esaten du bere laugarren puntuan: "En cuanto a la cuantificación anual de la reducción de la jornada de 35 horas" –esaten du–, "la jornada laboral anual equivalente a la jornada 35 horas semanales se corresponde con un total máximo de 1.592 horas efectivas". Izan ere, nahiz eta urteko lan-jardunaldia 1.614,5 ordukoa izan, 1.592 ordu efektibo edo benetakoak egingo dira. Hau da, benetako lan-jardunaldia ez da handituko, 1.592 ordu izango dira betebeharrekoak. Hala eta guztiz ere, nola zenbatzen dira, astean 35 orduko media hori lortzeko? Nola zenbatzen dira orduak astero? Hori ez dago batere argi. 35 orduko lan-astea lortzeko, Eusko Jaurlaritzak 2000. urtean, sindikatuekin akordioa lortu ondoren, 1.592 ordu urteko lan-jardunaldia finkatu zuen. 35 orduko lan-astea erreferentzia besterik ez da. Antzeko helburua lortzeko, beste erkidego batzuetan beste lan-jardunaldi batzuk ezarri zituzten, hau da, 35 ordu lortzeko urteko lan-jardunaldi ezberdinak gauzatu ziren. Beste adibide bat jartzearren, Donostiako Udalak urteko lan-jardunaldia 1.644 ordutan ezarri du. Posible ahal du 35 orduko lan-astea edukitzea neurri hori hartuta? Jaurlaritzak, berriz, 1.614,5 ordukoa izanik badirudi errazago lortuko duela 35 orduko media hori. Beraz, ez dugu bat egiten mozioan eskatzen denarekin eta horregatik aurkeztu dugu guk ere geure proposamena. 10/2012 Legeak, Gizarte Eskubideen Agiriak, hurrengoa jasotzen du: "Enpleguari sustatzeari dagokionean, euskal administrazio publikoek, gizarte-eragileekin egindako negoziazio prozesuetan erdietsitako akordioak oinarri hartuz, honela arautuko dituzte beren zerbitzuko langileen lan-harremanak: lehenengo, lanaldiaren laburtzea hedatuz, lan-astea gehienez ere 35 ordukoa izango da; bigarrena, ordezte- edo errelebu-kontratuak sinatzea bultzatuz; eta hirugarren, aparteko orduak kenduz, eta nahitaez egin beharrekoak direnean, haien ordez denbora librea emanez". Horregatik guztiagatik, uste dugu 10/2000 Legean ezarritakoa betetzen ari dela 173/2013 Dekretuak ezarritako lan-jardunaldiarekin. 35 orduko lanasteak 1.592 urteko ordutara erreferentziatuta segitzen du. Ordezte- edo errelebu-kontratuen inguruan, jakin badakigu duela hiruzpalau aste sinatu duela Jaurlaritzak errelebu-kontratua bultzatzeko akordioa, sindikatu guztietako ordezkariekin gainera: ELA, LAB, UGT eta Comisiones Obrerasekin. Hain zuzen ere Alderdi Sozialistaren Gobernuak bertan behera utzi zuen errelebu-kontratu hori, hain zuzen ere 10/2000 Agirian jasota dagoen errelebu-kontratu hori. Eta azkenik, aparteko orduei edo estrei dagokionez, mugatuta jarraitzen dute, izan ere ordainetan beti denbora librea ematen da, ez da ordaintzen dirurik. Horregatik guztiagatik eskatu nahi izan diogu Eusko Jaurlaritzari jarraitu dezala betetzen Gizarte Eskubideen Agirian jasotakoa. Baina, horrez gain, eskatu nahi izan diogu ere jarraitu dezala saiatzen enplegua sortzeko ekimenen inguruan gizarte-eragileekin adostasunak erdiesteko helburuarekin. Izan ere hasiera batean Erkoreka sailburuari egindako interpelazioa Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideei buruz zen, nahiz eta gero, Maeztu jauna, asteko 35 orduen gaiari mugatu. Eta Mahai Orokorrean beste ekimen batzuk ere proposatu ziren langileen lan-baldintzen inguruan, besteak beste semealabak gaixoak zaintzeko baimen berriak, bizitza laborala eta familiarra bateratzeko neurriak, telelana, aldi baterako ezintasun-araubidea berrikustea, eta abar. Era berean, enplegua sortzeko zenbait proposamen ere mahai gainean jarri ziren: enplegu publikorako eskaintza deitzeko aukera 2013an; Administrazioak hainbat zerbitzu ez esternalizatzeko konpromisoa; 2012ko otsailaren 14ko instrukzioa, pertsonaleko gastuak murriztekoa, eteteko proposamena; errelebukontratuak sustatzeko akordiora heltzeko asmoa; prorrogatuta dagoen hitzarmena negoziatzeko asmoa, eta abar. Beraz, negoziaketa ez zen mugatu astean 35 orduko lan-jardunaldira eta Jaurlaritzak beste ekimen asko planteatu zituen. Guk eskatu nahi diogu jarraitzeko negoziaketan saiatzen eta ahalegina egiteko enplegua sor dezaketen ekimenak sindikatuekin adosten. Por lo tanto, la Administración entendemos que también se ve afectada por la realidad socioeconómica del momento. El sector privado está haciendo un gran esfuerzo, y el sector público también. Tenemos como ejemplo al Grupo MCC, donde los propios trabajadores, que a la vez son dueños de la empresa, han disminuido el sueldo y han aumentado su propia jornada laboral. La jornada laboral anual 1.592 horas de trabajo efectivo, junto con la posibilidad de elegir el tipo de jornada continua, partida o mixta, es algo muy codiciado por cualquier trabajador. En cuanto al marco negociador, entendemos que sí ha habido negociación, ha habido dos reuniones de la Mesa General, y entre las dos fechas hasta ocho reuniones bilaterales en las que participaban todas las centrales sindicales. El marco negociador no se ha limitado a la jornada laboral de las treinta y cinco horas semanales; ha habido otras cuestiones que mejoran también las condiciones laborales existentes anteriormente. También se han propuesto medidas para la generación de empleo. En todo momento, el objetivo de este Gobierno es mantener la plantilla existente en la Administración pública, y así se ha manifestado una y otra vez, que no se va a destruir empleo. No se vulnera la esencia del acuerdo del año 2000. Berretsi, beraz, ez gatozela bat EH Bilduk aurkeztutako mozioarekin, ezta ere, kointziditzen duten puntuan, erdibidekoarekin. Eta gai honetan ezin izan da akordiorik lortu. Eta ondorioz, guk gure osoko zuzenketa babestuko dugu. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1178
10
25
25.04.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente anderea, sailburua, legebiltzarkideok. Ematen du, ikusi dugunaren arabera, EH Bilduk aurkeztutako mozioaren ondorioz zuzenketa bat sinatu dutela PSOEren artean eta UPyDren artean. Ez dakigu azkenean zer gertatuko den, zein izango den EH Bilduk jarraituko duen jarrera testu honen aurrean. Eta sinatutako akordio honetan bereziki eskatzen dena Euskal Autonomia Erkidegoan egin den dekretua bertan bera geratzea eta gauza bera esaten dute Espainiako Gobernuak egin duen errege lege-dekretuaz, bertan behera geratzea. Lehiakortasuna bultzatzeko neurriei buruzko 2012ko uztailaren 13ko 20/2012 Errege Lege Dekretuak agerian uzten du ezinbestekoa dela gaur egungo desoreka makroekonomikoak konpontzea, eta helburu horri erantzuten dio Dekretuak, ekonomia ahalik eta arinen berpiztu dadin eta gure herrian hazkunde egonkorraren bideari heltzeko prest egon gaitezen. Denok dakigu Espainiako ekonomiaren gainbeheraren ondorioz –2009. urteko egoera larrira iritsi ez bagara ere– enplegua suntsitzen ari dela. Egungo desorekei, gainera, finantza-merkatuen konfiantzakrisia ere batu zaie, eta merkatuen ezegonkortasun horren lehen-lehenengo ondorioa finantzaketa-baldintzak gogortzea izan da. Egoera hori gainditzeko eta ekonomia indarberritzen hasteko, atzerriko merkatuei sinesgarritasuna emateko osagai aproposak dituen politika ekonomikoa diseinatu behar da. Ezinbestekoa dugu Espainiaren arazo nagusiak bideratzea –hots, egonkortasuna, hazkundea eta lehiakortasuna–, enplegua suntsitzen ari baita arazo horien eraginez. Gobernuak ezin dira egonean egon; ekinean hasi behar dute, behar baino denbora gehiago galdu baitugu dagoeneko, legebiltzarkideok. Neurriak hartu behar ditugu, eta horretan ari da Gobernu hau. Egia da mingarria izan dela neurri horietako batzuk hartu behar izatea, baina ezinbestekoak ziren egoera honi aurre egiteko. Ezinbestekoa da aparteko neurriak hartzea, eta halaxe egin da errege lege-dekretu honetan, Diputatuen Kongresuaren oniritziz. Zerga-finkapenari lotutako neurriak jaso dira dekretu honetan, Europar Batasunak ezarritako konpromisoak betetzeko, eta egitura-erreforma gehiago ere jaso dira, hazkundearen norabidean berrekiteko. Ezinbestekoak ditugu finantza publiko jasangarri eta egonkorrak, eta ezinbestekoak ditugu, halaber, Administrazio Publikoa zentzuz antolatzeko neurriak. Defizita murriztu behar da. Dagoeneko % 9tik % 6,98ra murriztu da defizita, desbideratze handia baitzegoen, eta, horri esker lortu dugu gure kontu publikoek sinesgarritasuna izatea, kanpoan finantzabidea lortzea, finantzaketa hori merkeagoa izatea eta ekonomia hazkundearen norabidean kokatzea; labur esanda, jaun-andreok, Espainiako ekonomia malgutu dugu, lehiakorragoa izan dadin eta hazteko eta enplegua sortzeko prest egon gaitezen. Aitzindari hautatzen zaituztenean, dagokizun erantzukizunez jokatu behar duzu, eta gauzak konpontzen saiatu, nahiz eta erabaki zailak hartu behar izan; eta horrexetan dihardu Espainiako Gobernuak. Erabaki horietako asko aurretiaz hartu izan balira, agian orain ez geundekeen egungo egoeran. Alabaina, denbora gehiegi galdu dugu alferrik. En cuanto a EH Bildu, nos ha presentado un análisis de la situación de los empleados públicos, lo cual está bien, pero convendría, asimismo, que se hiciera eco también de la situación de otros colectivos, como de la de los autónomos, que atraviesan una situación complicadísima que les ha llevado en algunos casos incluso a tener que cerrar sus negocios. Por lo tanto, está bien que se traiga a este Parlamento la situación de cierto sector, pero convendría tener una visión global de la realidad, para que se tome en consideración las circunstancias que están atravesando todos los colectivos. EH Bilduri esango nioke funtzionarioen egoera aztertu duela eta ondo dago funtzionarioen egoera hona ekartzea, baina, aldi berean, komenigarria izango litzateke ere beste kolektibo batzuen egoera legebiltzar honetara ekartzera eta, adibidez, autonomoek egoera larri batean daude eta batzuek bere negozioa itxi izan dute. Eta orduan, ondo dago batzuen egoera hona ekartzea, baina komenigarria izango litzateke errealitatearen ikuspegia ona izateko sektore guztien egoera hona ekartzea. Zure berbaldia, Maneiro jauna, errazkeria hutsa izan da, nire ustez. Demagogiaren mukurua izan da Euzko Alderdi Jeltzaleari eskatzea… Izan ere, ez dio, bada, UPyDk EAJri eskatu ez diezaien men egin Espainiako Gobernuaren arauei! Demagogiaren mukura da hori! UPyDren demagogiaren erakusgarri behinena. Eskerrak azkenaldian behin baino gehiagotan esan izan diguzun UPyDk ez diela sekula bere oinarriei muzin egingo, Maneiro jauna! Mendia andreari, berriz: zein ahula den Alderdi Sozialistaren oroimena, ahaztua baitu, antza, zer erabakiri men egin behar izan zieten gobernatzen ari zirenean, eta bera, zehazki, Justizia eta Herri Administrazioaren sailburu zenean. Dirudienez, ez du gogoan Gobernu sozialistak % 5 murriztu ziela soldata funtzionarioei eta Gobernu horrek, Patxi Lópezen Gobernuak, txintik esan gabe bete zuela erabaki hori. Orduan Espainiako Gobernua ez omen zen EAEko eskumenetan esku hartzen ari; ez omen zen gure autonomian sartzen, eta, horregatik ez zen ezertxo ere egin, erabaki horri aurre egiteko. Zure hitzei erreparatuta, Mendia andrea, badirudi abertzaleek berek baino berbaldi abertzaleagoa duzuela, zuek ere demagogiaren bide horri helduta. Areago jo nahi duzue, baina tira, hemen bakoitzak bere bidea egin du, eta herritarrek, zorionez, oroimena dute. Ez dute zuek ei duzuen oroimenaren moduko oroimen ahulik. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1179
10
25
25.04.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Orbegozo jauna, nire lehenengo interbentzioan esan dut, guretzako ez da eztabaida matematiko bat, orduk batzuk gora eta ordu batzuk behera horren inguruan. Dena den, nahi duzunean tranpa egitea 35 orduko kopuru horrekin eta esatea oso zaila dela jakitea asteko lanaldia zenbatekoa izango den, baina urteko lanaldia 1.592koa izango dela, eta hori 10/2000 Legea –eta ez 10/2010, zuen zuzenketan jarri duzuen bezalaxe–, 10/2000 Legea betetzea dela, eskatuko nizuke bere osotasunean irakurtzea lege hori. Ze lege horrek ezartzen du ez soilik 35 ordukoena. Enplegua bultzatzeko orduan, sustatzeko orduan ezartzen du ere lanaldiaren malgutasuna aplikatu behar dela eta lan-jardunaldiaren murrizketa enplegua banatzeko. Eta nik dakidala, 1.592 ordutik 1.614,5 ordu kopurura pasatzea hori gehitzea da; letrak ikasi nituen, baina hori igotzea da. Eta hori esan ostean, esan nahi dizut, argi geratzen dena dekretu honekin da, lehenengo eta behin, negoziazio barik mahai batean batzartzea eta dekretu bat inposatzea, hori ez da negoziatzea. Eta negoziazio kolektiboen inguruan eztabaida batzuk edukiko ditugu eta pentsetan dut hori argi geratu behar dela: hori ez da negoziatzea, dekretu baten bitartez lanaldia inposatzea. Eta argi geratzen dena ere da dekretu honekin eta hartutako beste neurri batzuekin azkenean sektore publikoko langileen egoera, lan-baldintzak kaskartzen ari direla egunero, eta hori dakarrela zerbitzu publikoetan murrizketak aplikatzeak ere. Zuek diozuenez, ez da lanpostuen zerrendetan jasotako lanposturik bertan behera utziko, baina enplegua murriztea edo enplegua deuseztatzea ez da horretara soilik mugatzen. Behin-behineko 5.000 langile baino gehiago daude, eta enplegurik gabe gera daitezke, dekretu horren ondorioz, eta Erkoreka jaunak "alboko kaltea" deitu zion horri; baina, hori ere enplegua suntsitzea da. Eta zenbatu ere egin duzue: 10.311.000 euro, lanpostuetan murrizketak egiteari esker. Gainera, esan duzu ere behin-behineko egoeran dauden langileen murrizketak egongo direla, baina beharrezkoak diren ordezkapenak egongo direla. Lehen egoten ziren ordezkapenak ez ziren beharrezkoak ala? Ez dut ulertzen egiten duzun balorazio hori. Era berean, kontu egizu Administrazio Publikoak lan-baldintzen eredu izan behar duela, ez alderantziz; sektore pribatuak ez du administrazio publikoaren eredu izan behar, lan-baldintzen arloan. Horrelako dekretuen bidez, baina, sektore pribatuaren lanezegonkortasunari ere ematen zaio bidea; ezkutuan enplegua erregulatzeko espedientea egiten aritzea da nolabait. Eta Garrido andrea, guk ez dugu bakarrik sektore publikoaren langileen egoera ekarri hona; beste hainbat langileren egoera ere ekarri dugu; hor ditugu Corrugados, San Eloy taldea, Holtza… Eta langile guztien egoera salatzen jarraituko dugu Legebiltzar honetan, haien ahotsa entzun dadin eta haien egoeraren berri izan dezagun. Baina ez dut onartuko sektore publikoan diharduten langileen izen ona kolokan jartzea edo kolokan jartzen saiatzea. Ez dira pribilegiatuak, langile-klasea dira, langileria dira. Zuek, eskuindarrak, langileek langileen kontra egin dezaten saiatu zarete betidanik, baina ez duzue lortuko. Finalmente, quisiera decirle al señor Orbegozo que entiendo lo difícil que le debe resultar defender la iniciativa de este equipo de gobierno. Azkenik, esan Orbegozo jaunari ulertzen dudala osa zaila izan behar dela Gobernuaren talde honen gobernu-ekimena defendatzea. Ezberdinen arteko elkarlana eta akordioak bultzatu behar zituen Gobernua, gestioaren Gobernua. Baina errealitatea beste era batekoa da: adostasuna bilatzeko kapaza izan ez den Gobernuaren, eta momentu honetan aurrekontu barik dagoen erakunde bakarra den Gobernuaren kudeaketa oso zaila izan behar da defendatzea. Baina behintzat gezurrik ez esan. Bada Donostiako Udaleko langileen lan-baldintzak arautzeko akordioa ekarri dut hona, eta hemen utziko dut: 1.592 hitzartu ziren sindikatu guztiekin 2012an; hitzarmena 2013ra luzatzeko aukera zegoen, eta horixe egin dute. Ezin zaio egiari muzin egin, argudiorik ez dagoelako. Tristea da gero inork bere gobernua defendatzeko honelako argudioak erabili behar izatea: "bada, zuk Gipuzkoan okerrago" edo "zuk Donostian okerrago", are gehiago argudio horiek, gainera, faltsuak badira. Nolanahi ere den, proposamen bat egin behar dizuet. Estatua birzentralizatzea eta lan- eta gizarteeskubideak murriztea helburutzat hartuta egiten ari zaizkigun erasoak larriak dira oso, eta halako eraso gehiago ere jasoko dugu. Eta Euskal Herria Bilduk agindu horiek nola saihestu bilatuko du uneoro. Gaitasungabetzeak iristen direnean –horiek ere iritsi baitaitezke– non egongo da Euzko Alderdi Jeltzalea? Gaitasungabetuen karguak hartzen edo Euskal Herria Bildurekin batera Madrilek inposatutakoari erantzuten? Horixe da galdera. Zure erantzunaren zain geldituko naiz, bada. (Aplausos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1180
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Garrido andrea, legebiltzarkide bakar bat naizen arren, berariaz aipatu nauzu, betiko moduan; ez zaitez, baina, urduri jar. Badirudi zuek gozatu egiten duzuela gizartemurrizketak ezartzen direnean, murrizketak Gobernu zentralaren eskutik etorri zein Eusko Jaurlaritzaren eskutik etorri; badirudi gozatu egiten duzuela gizartemurrizketak ezartzen direnean, halako murrizketak ezartzeko beharrik ez dagonean ere eta dekretua nahitaez onartu beharrekoa ez bada ere –azkenik onartu egin den arren–. Izan ere, ez dago dekretua onartzeko betebeharrik. Alabaina, gobernuren bat gizartemurrizketak bultzatzeko prest dagoela ikusi orduko, hura babestera jotzen duzue zuek, hartara, bide batez, Espainiako Gobernuaren gizarte-murrizketak justifika ditzakezuelako. Garrido andrea, Espainiaren arazo nagusiak langabezia, pobreziaren hazkundea, bereizkeria, gizarte-murrizketak eta zerbitzu publikoen okerragotzea dira. Horiek dira Espainiaren arazo nagusiak, eta Espainiako Gobernua ez da horietako bat bera ere konpontzen ari. Kontrara, arazoak larriagotzen ari da, eta asterik aste, ostiralero, berri txarren bat dakarkigu herritarroi, langabeziaren gaineko azken datuekin gertatu den bezalaxe. Hortaz, Espainiako Gobernua ez da Espainiak behar dituen neurriak bultzatzen ari, kontrakoa baizik: gure herrialdea eta herritarrak hondamendira eramaten ari da, sustatzen dituen neurrien bidez. Horixe da gertakarien egia. Espainiako Gobernua ezin omen da bere horretan geratu, sorgor. Bada, azken bolada honetan hartu dituen neurriak ikusita, hobe genuke sor eta gor geratuko balitz. Baina kontua ez da Espainiako Gobernua sorgor geratzea, bere horretan geldirik geratzea, baizik eta behar diren neurriak hartzea, herrialde hau eta herritarrak ez hondoratzeko eta krisialdi honetatik ateratzeko. Gaur-gaurkoz, ordea, ez du horrelako neurririk hartu, Espainiako Gobernua gor eta itsu dagoelako eta, ondorioz, entzungor eta ezikusi egiten dielako herritarren beharrizanei. UPyDn koherentziaz eusten diegu gure printzipioei, bai hemen bai Diputatuen Kongresuan, aurre eginez beti Espainiako Gobernua bultzatzen ari den eraginkortasunik gabeko neurri kaltegarri eta bidegabeei. Hortaz, gure irudiko, Gizarte Eskubideen Agiria bete behar du Gobernu honek, dekretu hau bertan behera utzi eta langileen ordezkariekin negoziatzen jarraitu. Estatuaren oinarrizko araudia bete behar du, noski, –beti defendatu izan dugu hori– baina kasu honetan bestela jarduteko aukera ematen diola kontuan hartuta. Bestela jarduteko aukera dago. Gobernu honek bere burua antolatzeko gaitasun nahikoa du, oinarrizko araudia betetzeari utzi gabe. Eta horixe eskatzen diogu Gobernu honi: oinarrizko araudia bete dezala, baina oso-osorik bete dezala, eta, ahal duenean, kasu honetan bezala, zerbitzu publikoak babesteko dituen bitartekoak erabil ditzala. Horixe defendatzen du UPyDk. Hortaz, oinarrizko araudia bete behar da; goitik behera baina, eta, Euskadik oinarrizko araudi hori betetzeari utzi gabe ere bere kabuz antolatzeko aukera badu, bere kabuz antolatu behar du, Espainiako Gobernuaren jardunbidea aitzakiatzat hartu beharrean, izatez, ados dagoelako Espainiako Gobernuak bultzatzen duen murrizketaneurriekin. Hortaz, horixe egin behar du Eusko Jaurlaritzak, eta zerbitzu publikoak hobetzeko lan egin behar du beti. Eraginkortasuna areagotzeko neurrien alde egin behar du, jakina, baina alferreko murrizketarik egin gabe, behar-beharrezko ditugun zerbitzu publikoak okertu baino ez baitute egingo murrizketa horiek –halaxe gertatzen ari da dagoeneko–. Eusko Jaurlaritzak, hortaz, langile publikoen lan-baldintzak mantendu eta babestu behar ditu, alferalferreko gizarte-murrizketen bidea alde batera utzita. Horixe eskatzen diegu guk Eusko Jaurlaritzari, Alderdi Sozialistarekin sinatu dugun erdibidekoaren bidez, beti defendatu izan ditugun oinarri eta ideiekin bat. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1181
10
25
25.04.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gobernu-ardurak izan ditut, bai –jakina da hori–, funtzio publikoaren arloan, gainera, eta egia da ahalegina egiteko eskatu behar izan diedala langile publikoei, ezin bestela. Nik ez dut oroimen eskasa, Garrido andrea. Lehen mintzaldian ere esan dut; berariaz aintzatetsi dut herri honetako langile publikoek, beste sektore ekonomiko batzuetako langileek bezalaxe, orain arte egin duten ahalegina. Ahalegin handiak egin dituzte, eta oso gogorrak, gainera. Alabaina, zerbitzu juridikoen iritzia entzunda, Euskadiren testuinguruari erreparatuta eta Euskadi egonkortasun-helburuak betetzen ari dela kontuan hartuta, argi dago ez zela beharrezkoa lanaldi hori ezartzea. Gainera, gai konplexua da –ez da inondik ere gai erraza, egia da hori–, eta Euskadiko lanaldia ezin da Estatutako Administrazio Orokorreko lanaldiarekin parekatu. Horregatik, lehen mintzaldian esan dudan moduan, aitzakia modura erabiltzen ari zarete Rajoyren errege-dekretua, bidez batez hemen ere doikuntza ekonomikoak egiteko. Gobernuak helburu hori ezinbestean bete behar badu ere, beste bide batzuk ere bazituen aukeran xede hori betetzeko; ez zen beharrezkoa betebehar horren zama langileen bizkar uztea. Are gutxiago kasu honetan, 11 milioi euro ere ez baita lortuko neurri horren bidez eta zenbateko hori beste bide batzuetatik ere lor baitzitekeen osasun-saila edo Gobernuaren beste sail batzuk bestela kudeatuta. Nabarmenki egiten ari gara atzera funtzio publikoan eta Administrazioaren sektore guztietan. Albiste bat jakin berri dut, eta egundoko kezka eragin dit; uste dut, gainera, Legebiltzarreko gainerako kideei ere kezka eragiteko modukoa dela: izan ere, akordio historikoa lortu genuen justizia-arloan aurreko legegintzaldian; Justizia Saileko funtzionarioen aspaldi- aspaldiko aldarrikapen bat bete genuen, funtzionario horiek Euskadiko Administrazio Orokorraren funtzionarioekin homologatu baikenituen, Euskadiko funtzionarioak izan zitezen eta ez Espainiako funtzionarioak, Ibarretxeren gobernuen pean jotzen ziren moduan, eta horretan ere atzera egin dugu. Izan ere, aurreko batean, Justizia Saileko zuzendariak honelaxe esan zien sindikatuei mahai sektorialean: "Estatuaren Administrazioa zarete zuek; beraz, Estatuaren Administrazioa zareten heinean, ez dizuegu ezarriko Euskadiko Administrazioaren gainerako sektoreei ezarriko diegun urteko lanaldia; Justizia Ministerioak ezartzen duen lanaldia izango duzue zuek". Honelakoxea da EAJ barne-muinean, eta honelako xedeak ditu: Espainiako epailetzara itzultzea eta Espainiako Justizia Administraziora itzultzea, alegia, Espainiara jotzea beti. Horren aurrean, nire buruari galdetzen diot: Zer du, baina, Gobernu honek buruan? Eta horixe galdetuko dizue aurki nire taldeko justizia-bozeramaileak, hots, nire taldekide Miren Gallasteguik; izan ere, agian Gobernu honen asmoa justiziaren homologazio-akordioa hondoratzea da, ezta? Nolanahi ere, lehiakortasunaren gaira itzulita, kontu egizu, Garrido andrea, lehiakortasuna ez dela huts-hutsean lanaldia luzatuta lortzen. Zure esanetan, behar ziren neurriak hartzen ari da Mariano Rajoyren Gobernua, eta bide onetik doa. Bada, Ministro Kontseiluaren atarian gaudela eta biharkoan zer murrizketa aurkeztuko dizkiguten ez dakigula, gaur goizean gosaritarako jakin dugu 6.200.000 langabe ditugula jada eta 164.700 Euskadin, alegia, % 16,28. Horren aurrean, zer konponbide proposatzen ari zareten zuek? Bada, murrizketak, doiketak… Nazioarteko Diru Funtsa bera eta nazioarteko beste erakunde batzuk argi eta garbi esaten ari zaizkizue bide okerretik zoaztela, hori ez dela susperraldiaren bidea. Rajoyk eta bere ekonomia-ministroak esaten digute urte-amaieran ikusiko dugula argia tunelaren amaieran, baina, horiek esan eta egun gutxira, nazioarteko erakundeek gezurtatu egiten dute. Iruzur egiten diezue herritarroi, argi eta garbi, eta okerreko irtenbideak ezartzen jarraitzen duzue. Zuk, berriz, hauxe aurpegiratzen didazu niri: "Mendia andrea, zu Gobernu honetan zeundenean eta Zapatero Espainiakoan, Espainiako legedia betetzen zenuen; orain, aldiz, Mariano Rajoy dagoela, ez". Zure alderdikideari, Arantza Quirogari dagoeneko azaldu nion aurreko batean, baina, itxura denez, ez zeunden erne egun hartan. Ondo egina zegoelako eta Estatuaren eskumen-eremuaren barruan zegoelako –oinarrizko soldatari buruz ari naiz– ezarri genuen Espainiako Gobernuaren dekretua 2010. urtean. Zuek, berriz, erabaki guztiak zuen kabuz hartzen dituzue Moncloako bulego batean, beste talde parlamentarioetako bakar bati ere kontu egin gabe, eta hanka sartu duzue, dekretu hau egin duzuenean, besteon eskumenetan sartu baitzarete. Horrexegatik ez genuen ezarri, eta horrexegatik jo genuen Konstituzio Auzitegira. Lehiakortasuna Euskadira I+G+ba sustatzetik eta enpresa-sektoreak nazioartean zabaltzetik etorriko da, zalantzarik gabe, eta ez soldatak murriztetik, beti egongo baita munduan soldata txikiagoko, lan-ordu gehiagoko eta lan-baldintzak penagarriko herrialderen bat… Beti egongo da merkeago eta ordu gehiago lan eginez ekoizten duen herriren bat. Hortaz, balio erantsia sortu behar dugu Euskadin –eta Espainian ere bai, baina Euskadi da nire ardura, Eusko Legebiltzarrean gauden heinean–, eta, horretarako, berrikuntza, garapena, ikerketa eta nazioartekotzea behar dira. Eta bide horixe utzi dute bazterrean bai zuen Gobernuak bai Eusko Jaurlaritza honek. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1182
10
25
25.04.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maeztu jauna, entzun benetan. Ni neu Euskal Administrazio Orokorreko funtzionarioa naiz, behin behinekoa gainera. Eta lan egin dudan urte guztietan, inoiz ez dut eduki 35 orduko asterik. Azken finean, beti erreferentzia izan da 1.592 orduko urteko jardunaldia. Aipatzen duzu 1.614,5. Ez dituzu aipatu, ordea, 22,5 orduko egun libreak. Azken finean, 1.592 ordu efektibo; hau da, 2000. urteko ekainaren 28ko akordioan jasotzen dena, 1.592 ordu efektibo. Esaten duzu ere Gobernu honek kendu dituela egun libreak Madrilgo inposaketei men eginez. Egia da. Neurri horiek errekurrituta daude. Aipatu duzu ere Donostiako egutegiaren inguruan gezurretan ari garela. Hemen daukat bertako langile batek emandako kopia: 2013ko udal-bulegoen egutegia, 1.747 orduko lan-saioa. Nahi baduzu nik ere hemen utziko dizut, ez dut ikusten zurea, baina nik hemen utziko dizut nahi baduzu. Gero langile publikoak ez daude bakarrik Euskal Administrazioa orokorrean, langile publikoak daude euskal erakunde guztietan. Eta horiek ere murrizketak pairatu dituzte. Izan ere, zer gertatzen da salario diferido delakoarekin? Nork negoziatu du salario diferidoa bertan behera uztea, ordainketa hori bertan be- hera uztea? Hori sindikatuekin adostu da? Esaten duzu Madriletik datorren inposaketei aurre egiteko ea prest gauden akordioetara iristeko. Ikusiko da. Guk behintzat orain arte aukera izan dugunean iritzi argia izan dugu horren inguruan. Beste batzuek inork ulertzen ez ditudan erabakiak hartu izan dituzte, batzuetan hiruk bai eta hiruk ez; beste batzuetan, batek bai, beste denak abstenitu. Behintzat gure jarrera argia izan da zentzu horretan. Ados nago esaten duzunean. Baina galdera da: zuek erantzukizuna daukazuen lekuetan Madriletik inposatutakoa betetzen duzula ikusita, zergatik pentsatu behar dugu guk, edo zergatik pentsatu behar du gizarteak, zuek erantzukizunetan egongo bazinete, ez zenutela berdina egingo? Esplika iezadazu, mesedez. PSOEk esandakoaren inguruan, aipatu du hito historiko moduan 10/2000 Legea –barkatu, 2010 jarri baldin badugu, akatsa izan da bakarrik–. Errelebokontratuen inguruan zer gertatu zen? Bertan behera geratu zen. Hor 10/2000 Legean espresuki agertzen da errelebo-kontratua eta bertan behera utzi zenuten. Zertara etorri ziren "las medidas para maximizar la reducción del gasto público en personal?" Zer dela-eta esan "se ha roto de manera unilateral la Carta de Derechos Sociales"? Unilateralmente se rompió la carta también cuando vosotros dejasteis en suspenso el contrato de relevo. Aipatu duzu que los ahorros económicos se cuantifican en 11 millones de euros. El PSOE pretendía ahorrar 100 millones de euros en personal. ¿Cómo se justifica eso? En el acuerdo de 2000, ¿qué ocurre con la bajada de sueldo del 5 %, que, por cierto, yo también la viví en primera persona? ¿Qué ocurre con eso? ¿No se adoptó de forma unilateral por Zapatero en el Gobierno de Madrid? ¿No se tardó menos de un mes prácticamente en aplicarlo en Euskadi? Entendemos que con este real decreto-ley se están invadiendo competencias. Así es, pero también se hacía lo mismo cuando se aplicaban los decretos de Zapatero. Hortaz, azken finean, eskatu nahi duguna da puntuka bozkatzea erdibidekoaren bozketa egonez gero. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1183
10
25
25.04.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Mozioa, Daniel Maeztu Perez EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Administrazioaren Mahai Orokorrean jarraitutako irizpideen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Lehendakari. Maeztu jauna, hemen ez da inor inoren izen ona kolokan jartzen ari; ez da inor –eta are gutxiago alderdi hau, Alderdi Popularra– inolako langileren izen ona kolokan jartzen ari. Guk langile guztiak hartzen ditugu aintzat eta berezi-bereziki egoera latzenean daudenak. Langile publikoak, autonomoak, enpresetako langileak eta enpresaburuak, denak ditugu gogoan, eta ez dugu inolaz ere alderdikeriaz jokatzen zenbait mintzaldi egiteko orduan. Maneiro jaunari dagokionez, gero eta ezkerrerago ari zara lerratzen; aurki Bildurekin berarekin ere egingo duzu topo-eta! Ez omen dituzu gustuko Alderdi Popularraren prozedurak. Bada, agian, gustukoagoak dituzu Zapateroren errezetak! Azken batean, Rosa Díez andreari bezalaxe, gertukoago zaizu alderdi hori, eta, horregatik, gustukoago ei duzu Zapateroren jardunbidea! Alderdi Sozialistari… Euskadiko Alderdi Sozialistak aise janzten du jaka bat edo bestea: jaka autonomista janzten du, oposizioan dagoenean, eta jaka zentralista, Gobernuan dagonean eta gobernatzeko erantzukizuna duenean. Adibideak asko dira. Esaterako, txintik esan gabe ezarri zuten % 5eko jaitsiera. Eta hura bai murrizketa hura! Baina, hala ere, txintik esan gabe men egin zenioten. Non zineten orduan, autonomia eta autogobernua defendatzeko? Non zineten? Ez baikenizuen ezertxo ere entzun. Txintik ere ez. Non zineten, enplegu-politika aktiboen transferentzia atzeratu zenean, Urkulluren eta Zapateroren arteko aurrekontu-negoziazioan? Izan ere, eskumen hori berebizikoa genuen langabeziari aurre egiteko. Non zegoen, baina, orduan Euskadiko Alderdi Sozialista? Irentsi egin behar! Lehiakortasunari buruz hitz egiten dit Mendia andreak, eta hainbat gauza erantzungo nioke nik. Lehiakorra izateko, lehenik eta behin, defizit publikoa kontrolatu behar da; zuek, ordea, bere onetik erabat irtenda utzi zenuten defizit publikoa, zuek esaten zenutena baino bi puntu gorago, gainera. Finantzasektorea saneatu behar omen da; ez zuen, bada, Zapatero jaunak esaten sektore hori guztiz saneatuta zegoela! Hemerotekara jo besterik ez dago. Bestalde, Gizarte Segurantza jasangarri izatea lortu behar da, pentsioak inolaz ere izoztu gabe. Baina pentsioak, inork izoztekotan, Alderdi Sozialistaren Gobernuak izoztu ditu. Eta lehiakortasuna bermatzeko, ez da inolaz ere daukagun dirua baino gehiago gastatu behar, 90.000 milioi euro gastatzen baitzenuten zuek urtez urte, diru hori ez zenuten arren. Zer behar den lehiakortasuna bermatzeko? Espainiako ekonomia malgutzea (hori da bidea), Administrazio Publikoa zentzuz antolatzea eta energiaren sektorea eraldatzea. Horixe da bidea, eta Europar Batasuna ere bat dator horretan, norabide horretan jo behar dugula esaten ari baitzaigu. Berriz errepikatuko dut, dena den: gobernatzeko hautatzen zaituztenean, zure eginkizuna bete behar duzu, eta arduraz jokatu, beste alde batera begiratu gabe edo utzikeriaz jardun gabe, zuek egin zenuten moduan. Izan ere, orain hartzen ari garen erabakietako asko –ez denak akaso, baina bakarren bat bai sikiera– hartu izan bazenute zuek, egun ez ginatekeen egongo Alderdi Popularrak topatu zuen egoera honetan. Eta jakizu etorkizunean hazteko oinarriak ezartzen ari garela eta zuek suntsitutako oinarri horiek eraikitzen ari garela. Horregatik, oinarriak eraikitzen ari garelako, hain zuzen, lortu ditugu orain arteko lorpenak; horri esker lortu dugu erreskaterik ez izatea –beste herrialde batzuetan gertatu den bezala–, arrisku-prima jaistea eta, zoritxarrez langabeziak igotzen jarraitzen duen arren, enplegu-suntsiketaren erritmoa askoz leunagoa izatea; ohartzen gara, dena den, bide luzea dugula oraindik egiteke, eta jakin badakigu erabakiak hartzen jarraitu behar dugula; badakigu erabaki gogorrak hartzen jarraitu behar dugula, Gobernu honek bai baitaki erabaki horiek beharrezkoak direla, gustuko ez dituen arren. Badirudi, baina, Alderdi Sozialistari berri horiek guztiek ez diotela inolako pozik eragiten. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1184
10
25
25.04.2013
BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, eta eguerdi on denoi. Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Hipoteka Legearen inguruan eman duen epaiak berriro ere agerian utzi du etxebizitzaren negozio espekulatzailearen inguruan bai egin diren eta bai egin ez diren legeek orain arte interes handiagoa izan dutela finantza-erakundeen etekinak eta asmoak babesten kontsumitzaileak baino. Eta aspaldian beste hainbat gauzetan bezala, Europak gauzak zuzentzeko unea dela esan behar izan du. Hala ere, ez dirudi horrek orain arteko bidea guztiz zuzentzera garamatzanik, Madrilen herri-ekimen legegilearekin gertatu dena ikusten baldin badugu, eta ezta gertuagoan, etxebizitza-politika zuzentzeko egin beharreko sakoneko aldaketaren alde urratsak ematen hasteko borondate-falta ikuste baitugu. Gure proposamenak defendatzen duenetik hasita, derrigorrezkoa jotzen dugu legean egin beharreko aldaketa guztiak egitea, epaiak esaten duena betetzeko. Eta aldaketa horiek argiak izan behar dute, behingoz denek, bezeroek eta finantza-erakundeek, jokoarauak zein diren argi jakin dezaten, nahasmena gertatzen denean badakigu-eta beti galtzaile zein izaten den, bezeroa alegia. Denok argi jakin behar dugu eskaintzen zaizkigun hipotekaren baldintzak noiz diren gehiegizkoak. Eta hala denean, uko egin eta baldintza egokiak lortzeko bitartekoak behar ditugu. Eta hori modu errazean ulertzeko moduan zehaztu behar da, eta ez, oso gutxi jakin eta finantza-erakundeek engainatzeko moduan bezeroa babes gabe utzi, edota behartu, hori ere egiten baitute finantza-erakundeek, ze negoziazio gutxi izaten da, egian esan, finantza-erakundeekin praktikan: eskaintzen dutena hartu ala utzi, beste aukerarik ez da izaten. Beraz, garbi dago ezin dela gardentasuna finantza-erakundeen borondatean utzi, gauzak ondo zehazteko beharra dago. Hori da legeak egiteko ardura dutenen egitekoa: lege egokiak egin, baina baita argiak, justuak, jende xumea babestuko dutenak, eta ez interes ekonomiko handien mesedetan herritarrak umezurtz utziko dituenak. Azken aldiz gaia hemen aztertu genuenean, egiteko guztia batzuk horretan jartzen zenuten. Besteak beste, ardurak gainetik kentzeko modu bezala interpretatzen dugu guk. Eta hau da unea lege-aldaketa hori serio eskatzeko, denok baitakigu zein prozesu izan duen Hipoteka Legearen erreformak eta baita zertan geratuko den ere: behartuta aldatu beharrekoak ahalik eta gutxien zehaztuta eta gainerako eskariei muzin eginda. Ikusi besterik ez dago PPren Madrilgo Gobernuak egin duena. Eta larria baldin bada bakarka inor entzun gabe egitea, are larriagoa da jakitun herritarrak babes gabe uzten dituela egitea, milioi eta erdi sinadura harrika bota dituela ikusita, eta beraz, egoera larri bat zuzentzeko bidean jarri ordez, mantendu eta sakontzeko bidea bermatzen dela. Hori lotsagarria da benetan. Beraz, guztiz beharrezkoa da legean egin beharreko aldaketak egitea, egoerak eskatzen duen sakontasun osoan, eta finantza-erakundeak estu hartzea. Badakit, batzuek hauen eskutatik asko jaso dute, haien mehatxu eta presioen beldur dira, baina seguruenera baita orain arteko etekina galtzeari ere beldur diotenak badira. Baina aski da esateko garaia iritsi da, baita finantza-erakundeei ere. Horrela egin ez baino ezingo dugulako zuzendu milaka familia kale gorrian, zorpetuta, bazterketa eta pobreziaren hatzaparretan uzten dituen egoera krudel hau. Eta zer gertatzen da orain arte bere eskubideak zaintzen ez zituen lege zaharkitu eta desegoki bat aplikatuz kaleratu dutenen egoerarekin? Gure ustez, ezin da besterik gabe gertatu dena ahaztu. Aztertu egin behar dira kasuak, eta baita kalte-ordainak emateko aukera ere. Legea egokitu eta eguneratzeko mandatua ezaguna zen, eta urteetan egin beharrekoa ez egitea ezin da herritarren bizkar utzi. Finantza-erakundeek –hainbat kalkuluk hala diote– 3.500 eta 7.000 milioi euro artean irabazi dituzte Espainian urteko eta urtero gehiegizko baldintza horiek ezartzeari esker. Beraz, diruak ez luke arazoa izan behar kalte-ordainei aurre egiteko. Ez bakarrik hori. Zertarako balio du epaitegietara jotzeak, atzerapenarengatik kobratu diguten hori zuzena edo ez den jakiteko, epaitegiak erabaki bitartean kale gorrian geratzen baldin bagara eta gero egoerak atzera bueltarik ez baldin badu? Zer babesklase da hori? Ezin ahaztu dugu, gainera, bestea. Legea egokitzeko Europaren zuzentaraua 93koa da eta 94ko abendurako derrigor bete beharrekoa zen, hemen legeak bete beharraz hainbeste hitz egiten den honetan. Baina nioen moduan, askok Madrilen bizkar utzi nahiko lukete egin beharreko guztia; badakizue, urrun geratzen den horrekin, dena besteen kontu geratuko balitz bezala. Eta gure ustez, Eusko Jaurlaritzak badu egitekoa gai honetan. Hasteko, herritarren eskubideak bermatzeko bitartekoak jarri behar ditu. Ondotik, zaindu finantzaerakundeek Europak zein Espainiako Epaitegi Gorenak esandako betetzen dutela ziurtatzea, ez baita posible beti finantza-erakundeek irabazia ziurtatua izatea eta bezeroek beti arriskua izatea. Hau da, ez da zilegi interes-tipoak behera doazenean, muga batetik behera ez egitea, finantza-erakundeen mesedetan, baina, aldiz, gora etengabe egiten dutenean, inongo mugarik gabe gora egitea. Eta ez da nahikoa gure ustez Jaurlaritzak hala egin behar dutela esatea, baizik eta betetzen dutela zaindu behar du. Lehendabiziko aldiz etxe-kaleratzeen gaia Legebiltzarrera ekarri genuenean, esan genuen Jaurlaritzak nahi izanez gero baduela finantza-erakundeak estu hartzeko modurik, bezero garrantzitsua delako Eusko Jaurlaritza, eta aukera egin dezake baita zein finantzaerakunderekin lan egiten duen ere, zuzen jokatzen dutenak aukeratuz. Finantza-erakundeek –beti esaten dut eta gaur ere esango dut– epe motzeko etekina, gose aseezina dutelako eta bihotz gabeak direlako. Eta Gobernuari dagokiolako herritarrak babestea eta ezin duelako beste alde batera begiratzen jarraitu, edo zauria sendatzeko unera arte itxaron eta horretara mugatu bere egitekoa. Zauririk ez izateko prebentzioan eta zainketan zeresan handia du Jaurlaritzak. Borondate-kontua da, hautu bat da, eta ez besterik. Tamalez, gaur eskatzen ari garen guztia beteko balitz ere, ez dugu etxe-kaleratzeen arazo lazgarria gainditu ahal izango; urratsak emanda ere, jarraituko dugulako etxebizitza eskubide modura aitortuko duen legerik izan gabe. Eta hori ere Jaurlaritzaren egitekoa da. Guk, egia esan, horren alde tematzen jarraituko dugu, garrantzitsua hori dela dakigulako, baina bidean, noski, horretara hurbilduko gaituzten urratsak eta pausuak gutxietsi gabe. Gaur bi epai ezberdinek ematen diguten bidean sakontzeko asmoz etorri gara. Eta bada hilabete honetan zehaztu beharko litzatekeen beste kontu bat, lehen esaten nuen bezala dena ez dugulako gaurkoarekin konponduko, eta nola edo hala mahai gainean jarri beharko duguna: IRPH izeneko indize ezagunaz ari naiz, alegia maileguen interesa kalkulatzeko aurrezki- kutxa askok erabiltzen duten indize hori. Desagertzeko agindua honek ere aspaldi emana du. Aurtengo apirilean ordezko erregimena ezarri behar zen, baina ez da garatu eta hilabetea badoa. Beraz, mailegu legean Europak berandu gauzak zuzendu behar direla esan aurretik, egin beharreko lanak ondo eta garaiz egin daitezen ahaleginduko gara. Honek erakusten du maileguen gaian, oro har, ez dagoela gauzak zuzentzeko sakoneko eta benetako borondaterik. Behartuta eta ahalik eta beranduen egiten direlako gauzak, hori dela ohiko prozedura, izan agintean batzuk edo besteak, ze gaurko gaia 20 urtean egin gabeko gaia da. Indize honen aldaketak interesen jaitsiera ekar dezake, askorentzat maileguari aurre egiteko modua izan ala ez erabakitzeraino. Beraz, praktikan bada etxe-kaleratzeak galarazteko modu bat. Berriro diot, finantza-erakundeei kalterik egin gabe, ez da kaltea kalteagatik bilatzen, baina bai dagokiena baina gehiago irabazteko gose aseezin horri oztopoak eta mugak jarri. Beraz, egin beharreko egokitzapenek, epaileen eta zuzentarauen ondoriozkoek, ez dute ezertan interesen igoera ekarri beharrik. Puntu hau desagertu egin da, denen artean ahots bakarra lortzeko ahaleginean mahai gainean jarri den erdibidekoan, eta ez dut uste ezabatze txikia denik. Esaldi batean esaten da, baina asko esan nahi du. Baina horrez gain, atzera begira jartzea ere ez da ontzat ematen erdibideko horretan. Ba guk uste dugu badela garaia gaizki egindakoen ardura hartzeko, eta ez horren ondorioak herritarren bizkar geratzeko soilik, orain arte egin den bezala. Zorionez, badira itxaropenari ateak irekitzen dizkiotenak, kasu Andaluziak emandako urratsak eta gero Kanariar Uharteek jarraitu dutena. Nahi izanez gero, Hipoteka Kaltetuen Plataformaren lemak dioen bezala, posible delako. Hori behar dugu, ez ahots bateratuak ezer ez egiteko eta ezta hitz politez egoera iraultzeko borondate-falta ezkutatzea ere. Eta adibidea Jaurlaritzaren egiteko epelean aurki genezake. Atzera botako den aurrekontu-proiektuan, adibidez, ez da sumatzen etxebizitza-politika errotik aldatzeko ez diru-partida esanguratsurik ezta asmorik ere. Bestetik, Jaurlaritzak iragarri berri digu hitzarmen bat Eudel eta epaileekin. Horren arabera, epaileek, badakizue, atzematen badute etxetik kanporatuko den familia bat bazterketa-arriskuan dela, udala abisa- tuko da eta alokairu sozialeko etxe bat emateko aukera aztertuko da. Bueno ba Bizkaiko Abokatu Elkargoa bera –ez EH Bildu– oso kritiko azaldu da neurri horrekin, berriro ere laguntza ematera goazelako bukaeran eta ez aurretik, eta berriro ere ari garelako prebentzioaren ordez zauria gainditzeko lanean, azken pausora mugatu nahi delako nolabaiteko laguntza hori. Eta hori errotik aldatu beharrean gaude. Hirugarren adibide bat etxea galdu dutenei alokairu sozialeko etxea eskuratu ahal izateko Eusko Jaurlaritzak egiten dien eskarian dago: notarioaren edo epailearen agiria eskatzen die. Okerrena ez da eskatzen diona, okerrena da zergatia galdetuta hainbati bulegoetan eman zaien erantzuna. Alegia, esan zaie kaleratzea pairatu duten horietako batzuk askotan jabearen eta alokairuan dagoenaren arteko akordio baten ondorio izaten dela. Alegia, bestela ere egoera nahiko krudela ez baldin bada, gainera mesfidantza adierazten zaio hain egoera lazgarria bizitzen ari denari. Eta uste dugu horrela ari baldin bagara ez garela benetan egoeraren larriaz jabetzen, beti tranparen bila ari garela baina gainera ahulenaren aldetik, eta, aldiz, finantza-erakundeak itxuraz beti fidagarriak dira eta horien aurrean ez da mesfidantzarik izan behar. Herritarrentzat nahikoa gogorra izan behar du egoera horri aurre egitea, egoera hori pairatu behar izatea, gainetik hain agerian esateko aurpegira ez zaiela sinesten, finantza-erakundeen erasoaz gain Administrazioaren mesfidantza pairatzeko. Edonola ere, badirudi Europak, egunotan jakin dugunez, beste ate batzuk irekiko dituela, nahiz eta egoera larria bizi dutenek ere hortik etorriko diren onurak ez dituzten luzaroan luzituko, bi urte atzeratu daitekeelako honen aplikazioa. Espero dezagun 20 ez izatea. Baina bidea irekitzen zaio, ñabardurak badaude ere eta dena konponduko ez badu ere, PPk zakarrera bota duen herri-ekimen legegile horretan egiten diren hainbat eskariri: etxea galtzeaz gain bizitza osorako ez zorpetuta geratzeko aukera horri; kaleratze bidea ireki aurretik beste formula batzuk aztertzea lehenesteari, tartean alokairu soziala edota informazio egokia eta osatua emateari. Izan ere, arrazoi osoa dute kaltetuek esaten dutenean urteetan zorpetzea ez dela ez aukera askea eta ezta informatua ere izan. Espero dezagun, berriro diot, bi urtetan hori konpontzea eta ez berriro ere 20 urtez luzatzea. Zorionez, kontzientzia handia dute kaltetuek egin behar duten lanaz, nahiz eta asko lotsarazi eta hauek begibistatik kendu nahi izaten dituzten, eta arduratuko dira eta gara gu ere gauzak garaiz egin daitezen zaintzeaz. Izan ere, errealitateak orain dela hilabete batzuk gai hau eztabaidatu genuen bezain gordin jarraitzen du. Finantza-erakundeek ez dituzte eten kaleratzeak, hitz politak bai, baina pausorik ez dute eman. Are okerragoa dena. Kutxabankek, adibidez, bizkortu egin ditu kaleratzeak aurtengo lehenengo hilabeteetan eta Mario Fernándezek berak aitortu du, BBKren azken batzarrean EH Bilduk galdetuta, iaz lortu ziren akordioak aurten lortutakoak baino gehiago dira. Beraz, iaz 237 geratu ziren kale gorrian eta aurten 300. Nabarmen dago, beraz, kaleratzeak ez direla eten. Eta Mario Fernándezek beste gauza bat erantsi zuen: ez dela kaleratzeak egiten dituen bakarra Kutxabank. Noski, ez da, baina horrekin aski baldin badu, egia esan lotsa gutxi dauka. Are gehiago oraindik atzo entzun nizkion adierazpenak entzun eta gero: "La dación en pago general tendría consecuencias espeluznantes". Berea, egia esan, bai dela beldurtzekoa. Eta lotsagarria, egia esan, gai honetan benetako urratsak ez egitea, eztabaida begien aurretik kendu nahi izatea. Eta ematen ari diren erantzunak onartezinak iruditzen zaizkigu. Arduradun politikoei mugak jartzea dagokigu. Eta, egia esan, erdibideko bat bada, erdibideko horrek, zorionez, guk aipatzen genituen puntu asko jasotzen ditu bere baitan, nahiz eta, erreplikarako utziko dut, entzun nahi ditut batzuk nola justifikatzen dituzten hor sinatu dituztenak egiten ari direnarekin. Besterik ez, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1185
10
25
25.04.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, jaun-andreok. Uste dut Ganbera osoa ados dagoela gaur hemen izango dugun eztabaida izateko aukerarekin, baina uste dut zertaz ari garen jakitea ere komenigarria dela. Ikuspegi formaletik, juridikotik, gure herrialdean, gaur arte –pentsatzen dut jakingo duzuela–, hipotekak betearazteko sistema zirt edo zart egiten den sistema bat da. Norbaitek ezin badu bere hipotekaren kuota bat ordaindu, bankuak, mailegu-emaileak edo dena delako erakundeak exekuzio hori egin dezake, eta zordunak funtsezko bi arrazoirengatik bakarrik egin diezaioke kontra: dela ordainduz, dela zenbateko galdagarria oker zehaztu bada. Zordunak argudia dezakeen beste edozein gauza, hala nola tituluaren baliogabetasuna, gehiegizko klausulak…, ezin daiteke konpondu zirt edo zart egin beharreko prozesu horretan, baizik eta deklarazioko prozedura batera jo behar du ezinbestean, kasu honetan merkataritza-jurisdikziokora, baina merkataritzajurisdikzio hori izapidetzeak ez dakar exekuzioa bertan behera uztea. Ondorioz, une erabakigarrienean, askotan, deklarazioko prozedura horren epaia ematen denean eta arrazoia zordunari ematen zaionean, haren etxea jada enkantean atera da eta etxetik bota dute. Egoera horrekin, zer gertatu da gaur honetaz hitz egiten egoteko? Bada, Bartzelonako abokatu batek ideia bikain bat izan zuela, hots, demanda bat aurkeztea argudiatuz hipoteka-prozedura batean exekutatutako bezeroa ordaintzen ari zen % 18,75eko atzerapen-interesak gehiegizkoak zirela, eta, horrenbestez, exekuzio-prozedura baliogabetzat jotzea eskatzen zuen. Hori dela eta, epaileak (zehazki, Bartzelonako Merkataritza-arloko 3. epaitegiko epaileak, gaia aztertu behar zuenak) zalantzan jarri zuen ea Espainiako Zuzenbidea bat zetorren Europako 93/13 Direktibak ezarritako esparru juridikoarekin gehiegizko klausulei dagokienez, eta epaitu aurreko arazo bat planteatu zion Europar Batasuneko Justizia Epaitegiari, non eskatzen baitzion argitu ziezazkiola batez ere bi gai. Batetik, ea gure ordenamenduko hipotekabetearazpeneko prozedurak argi eta garbi finkatzen dituen kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideak, betearazpenari kontra egiteko arrazoi eskas horiek ia guztiz oztopatzen baitute beren eskubideen benetako zaintza bermatzen duten ekintza edo baliabide judizialak erabiltzea. Bestetik, eskatu zuen epaitegiak edukia eman ziezaiola desproportzioaren kontzeptuari. Hau da, zehaztu zezala zer kontzeptu jo behar den gehiegizko klausulatzat epemuga aurreratuari, atzerapen-interesei eta hartzekodunak berak zorra likidatzea finkatzeari dagokienez. Dakizunenez, Europar Batasuneko Justizia Epaitegiko Lehenengo Salak epai bat eman zuen martxoaren 14an. Haren bidez, adierazi zuen Espainiako hipoteken zuzenbide prozesalak urratu egiten dituela kontsumitzaileen eskubideak, eta ez datorrela bat kontratuen gehiegizko klausulei buruz Europako direktibak ezartzen duenarekin. Horrek, hitz lauz esanda, aukera ematen die Espainiako epaileei exekuzio horiek bertan behera uzteko dagokion deklarazioko ebazpenera arte. Hitz egin genezake hipoteka-zordunen arazoaren egoerari buruz, baina funtsezko arazoa da gertatzezko zordunaren arazoa, zeinak beti ordaindu ahal izan baititu bere zorrak, baina, gero hitz egingo dugunaren ondorioz, dena jaten ari zaigun krisi honen ondorioz, hain zuzen, aurre egin ezin diezaiokeen kaudimengabezia-egoeran baitago. Rodríguez Achútegui magistratuak ondo esaten duen bezala, harrigarria da gure Zuzenbide prozesalak ez bermatzea hipoteka-betearazpeneko prozedura batean sartuta egonda prozedura horretan klausulak, gehiegizkoak izateagatik, baliogabeak direla argudiatu ezin dutenen eskubideak. Klausula horiek egunero jotzen dira baliogabetzat beste epaitegi batzuetan prozedurak hipotekarenak ez direnean. Horraino, alderdi formala. Baina alderdi materiala, arazo nagusia, proposamen honen ondoriozko eztabaidaren xedea da nola erantzun gertatzezko zorpetze-egoera horiei; nola saihestu dena suntsitzen ari den krisi hau; nola erantzun krisi amaigabe honek eragiten dituen drama pertsonal eta familiarrei; nola konpondu herrialde honetako milaka familia bizitzen ari diren babesgabetasun-egoera horiek; nola lortu, azken batean, herrialde honetan inor ez dadila geratu bere etxebizitza gabe. Dena den, epai hau, andrea, ez da panazea; ez da fede oneko hipoteka-zordunarentzako irtenbidea. Ez da bidearen amaiera, ezta gutxiagorik ere. Garrantzi handia du horrelako prozeduretan murgilduta dauden familia askorentzat, baina, egia esan, ez die hipoteka-exekuzio guztiei eragiten. Ez du definitzen zer den eta zer ez den gehiegizko klausula, ez du atzeraeraginik, ez du aipatzen ordainean ematea…; laburbilduz, ez du bermatzen etxebizitza ez galtzea. Beraz, estatuko legegileak legea hobetu behar du, legea hobetu behar zuen, eta lege txukun bat egin, modu bidezkoan, orekatuan eta, berriro diot, txukunean gure bizitzako egoera asko arautuko dituena, kontratazioan berdintasun-baldintzak bermatuko dituena, eta aukera emango ligukeena gure eskubideak babestean justizia- eta berdintasun-itxaropenak izateko. Esaten nuenez, jaun-andreok, hori egin behar zen; horixe eskatzen zioten Espainiako gizarte osoak, euskal gizarte osoak eta mundu guztiak, orain arte ezagutu gabeko mobilizazio-mailarekin, Espainiako Gobernuari. Gobernu horrek, ordea, berriro zapuztu ditu pertsona horietako bakoitzak zituen itxaropen guzti-guztiak lege labur batekin, batere nahikoa ez dena hipoteka-zordunen egoerari eta haiek hartzekodunarekiko duten posizioaren desorekari osoki ekiteko. Hara zeinen erraza den. Laburbilduz, jaun-andreok, trumoi asko eta euri gutxi. Beraz, badirudi Beitialarrangoitia andreari nahikoak iruditzen ez zaizkion eta gure erdibideko zuzenketan adostu ditugun neurri horiek –Ganberak aldeztea eskatzen dugu– gehiago egin dezaketela kaltetuengatik, jaun-andreok, Senatuak izapidetu ondoren bi hilabete barru onartzekotan den lege honek baino, zeinak nahikoa ez izaten jarraituko baitu inork ez badio erremediorik jartzen. Azken batean, epaile batzuen sentsibilitate sozialaren edo abokatu batzuen ideia berritzaile eta bikainen mende jarraitu behar ote dugu? Gure erantzuna, sozialiston erantzuna, ezezkoa da. Horregatik eskatzen diogu berriro Gobernuari ekin diezaiola jendearen arazoak konpontzeari eta bidegabekeria honi muga jartzeari, erdibideko zuzenketa honetan Espainiako Gobernuari eta zuzenean interpelatutako gainerako erakundeei eskatzen dizkiegun puntu guzti-guztiak bete daitezen. Beitialarrangoitia andrea, zuzenketak puntu guzti-guztiak jasotzen ditu, bat izan ezik: hain zuzen, Europar Batasunari eskatzen diona azter ditzala kontsumitzaileen eskubideak urratzen dituzten artikuluak aplikatzearen ondoriozko etxegabetzeen kasuak, eta finka dezala bide bat kalte-ordainak emateko. Gauzak eskatzen direnean, ondo egin behar da. Kalte-ordainak eskatzeko bidea Espainiako Zuzenbidean dago. Zuk ezagutu behar dituzu funtsean nazioarteko Zuzenbide pribatuaren arauak, haiek arautzen baitituzte horrelako kontratu-betebeharrak betetzen dituztenen arteko harremanak, eta gatazka-arau batek ere ez du bideratzen, kasu honetan, Europako arau batera. Hau da, eskaerak bideragarri egin behar dira, eta jendearen arazoak konpondu behar dituzte. Laburbilduz, jaun-andreok, akordioaren balioarekin geratzen naiz, eta aldez aurretik eskertzen dut taldeen aldeko botoa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1186
10
25
25.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi, berriz ere. Hemen esan denez, konstituzio-garaia hasi zenetik aurre egin behar izan diogun egoera ekonomiko okerrenean gaude, eta krisi ekonomiko sakon horrek, hemen esan denez, familia asko daramatza egoera jasanezin batera. Egoera honen ondorio nagusia lanpostuak galtzea da; horrek diru-sarreren gabezia eragiten du, eta gizarte-bazterketaren atean uzten ditu pertsona eta familia asko. Egoera ekonomiko larri honen ondorioetako bat existitzen zen lehen ere, baina nabarmen ugaritu da azken lau urteetan. Etxebizitza galtzea benetako drama da hori jasan behar duenarentzat, eta, beste batzuetan hemen esan dudanez, sentsibilitate- eta enpatia-apur bat duen edonork gai izan behar du drama horrek dakarrena ulertzeko, eta Alderdi Popularrak ulertu egiten du. Hala, Mariano Rajoyk, milaka lagunen egoera sozialaren larritasunaz jabeturik, Gobernuan sartu eta handik gutxira, 2012ko martxoan, hipoteka-zordunentzako premiazko neurrien errege-dekretu bat onartu zuen, eta, sortutako egoera sozialaz sentsibilizatuta, iazko azaroan beste errege-dekretu bat onartu zuen. Gainera, lege-testu hori lege-proiektu gisa izapidetu da, Hipotekarengatik Kaltetutakoen Plataformak aurkeztutako herri-ekimen legegilearekin batera. Hortik sortu den lege-proiektuaren printzipio gidariak dira oreka, proportzionaltasuna eta, batez ere, posibilismoa. Izan ere, babesa ematea da xedea, bai, fede oneko hipoteka-zordunari, batez ere bereziki zaurgarriak direnei, baina etxegabetzeen aurkako neurri horiek bere hipoteka ordaintzen ari den % 97arengan eraginik ez izateko moduan, biztanleen % 100entzat egin behar baitira legeak. Horrez gain, ez dira hartu behar etorkizunean etxebizitza bat erosteko kreditu bat eskuratu nahi duten herritarrek edo kreditu hori lortu nahi duten ETEek onartu ezinezko baldintza batzuk izatea eragingo duten neurriak. Sistemaren ziurgabetasun juridikoa eragin gabe babestu behar da. Baina egia da askorentzat hau ez dela nahikoa, eta arazo handiago bat eragin gabe irtenbide posible bat bilatzen lagundu ordez Gobernua ahultzen saiatzen direla, familia askok bizi duten nahigabea erabiliz. Izan ere, hara, jakina esku hartu behar dela, eta lehenengo aldia da gobernu batek gai honi buruzko lege bat egin duena egoera urrakorrenei eta babesgabetasun handiena jasaten dutenei irtenbide bat emateko. Baina, paradoxikoki, herrialde honetan iraindu egiten da etxegabetzeen dramarengatik kaltetutakoei irtenbideak emateko legeak egin nahi dituena, eta, gainera, egungo egoeraren arduradun handiena da, hain justu, gehien erasotzen duena. Aipatu behar da hipoteka-zordunentzako premiazko neurrien proiektuak premisa nagusitzat duela etxebizitzatik ateratzea saihestearen ordezko bide batzuk irekitzen saiatzea, edo, besterik ezean, egin behar izango balitz, hasieran beren gain hartu zuten zorra arintzea. Proiektu honek aurre egiten dio zordunen eta finantza-erakundeen arteko posizioak berrorekatu nahi dituen araudi baten arazoari, esaten nuen bezala, bereziki zaurgarriak direnak babestuz. Neurri honek eragina izango du 20.000 euro baino gutxiagoko diru-sarrerak dituzten familietan, gutxienez bi semealaba dituzten guraso bakarreko familietan, hiru urtetik beherakoak beren gain dituzten familia-unitateetan, desgaitasuna dutenengan eta emakumeen aurkako indarkeriaren biktimengan. Horiek ezin izango dira etxetik bota bi urtean, eta etxean geratzen utziko zaie. Halaber, murriztu egiten dira atzerapen-interesak; segidan gertatu gabeko ez-ordaintzeen denboral- dia hilabete batetik hirura luzatu da, finantza-erakundeak hipoteka-betearazpeneko prozedura hasi ahal izan dezan; eta % 70eraino igo da etxebizitza esleitzearekin kitatzen den zorraren ehunekoa. Horietaz gain, Gobernuak alokairuko 6.000 etxebizitzako funts sozial bat sortu du kolektibo horiei irtenbidea emateko. Ordainean emateak azken aukera izan behar du, azkenekoa; izan ere, diogun bezala, ordainean emateak etxebizitza galtzea dakar. Lege-testu berri honekin, 120.000 familiari egingo zaie mesede; 120.000 familia horiek ez dituzte etxetik botako, bizitzea egokitu zaigun drama handienetako batekiko sentikor agertu den gobernu baten –aurrekoa ez bezala– lanari esker. Ekimenari dagokionez, EH Bilduri esan nahi diot lasai gera daitekeela: Europar Batasuneko Justizia Epaitegiaren eskakizunak egokitzeari buruzko ekimena jada egina dago; lege-proiektuan jasota zeuden jada zehaztapen horiek guztiak, eta, gainera, zuzenketak aurkezteko epe bat ireki da, astebetekoa, jasota ez dagoena jasotzeko. Are gehiago, ekimena aurkeztu zenean, hori jada bagenekien. Beraz, uste dut, benetan… Lotsa aipatu duzu, baina, nire ustez, EH Bilduren zinismo politikoa da lotsagarria, ez baitu mugarik. Gobernuari eskatzen dio bete dezala Europar Batasuneko Justizia Epaitegiaren epaia; bere egungo taldeak eta aurreko ordezkari politikoek, ordea, behin eta berriz agertu dute justizia-epaitegiekiko mespretxua. Ez dugu etika-lezio txikiena ere onartuko historikoki justizia-epaitegiei men ez egitea jardunbide politikoaren tresna nagusi bihurtu dutenen aldetik. Izan ere, Espainiako Gobernuak, esan dizuedanez, men egingo dio epaiari, baina, are gehiago, epai horretako elementu asko jada sartuta zeuden lege-proiektuan. Nire hitzaldiaren hasierara itzuliz, bistan da egoera hau ez dela bat-batean sortu, baizik eta, aldiz, denok ezagutzen ditugun aurrekariak dituela. Kontua ez da "eta zu handiagoa" moduko eztabaida garratz bati ekitea, baina ez gara isilik geratuko arazoa sortu zutenak eta ezertxo ere egin ez zutenak Gobernua ahultzeko asmoz pankartaren aurrean jartzen diren bitartean. Gogorarazi behar da Gobernu sozialistaren garaian % 200 igo zirela etxegabetzeak, eta, Espainiako Bankuaren datuen arabera, kaleratze-prozesuen % 1 bakarrik hasi dela 2012an. Ez dugu onartuko, ez baitzaigu inola ere etikoa iruditzen, erantzukizun-maila handia dutenek milaka familiaren nahigabea erabiltzea. Ez gara geldirik geratuko gai honen inguruan ezertxo ere egin ez zutenek sustatutako muturreko jarrera sortu berrien aurrean. Memoria ahula denez baina Diputatuen Kongresuko Bilkura-egunkaria ez, eta hori ezin denez ezabatu, esaldi batzuk aipatuko ditut: "Beste behin eskatzen dut birpentsa dezazuela zuen jarrera, eta ez diezaiegula itxaropen faltsurik eman herritarrei festa-politikekin". "Ganbera honetan ordainean emateari buruz hitz egiten dugunean, itxaropenak ematen dizkiegu oso egoera zaila bizitzen ari direnei, eta denok dakigu atzeraeraginez ordainean ematea ezinezkoa dela juridikoki". "Jakitun gara partiduaren erdian joko-arauak aldatzeak hipotekak garestituko lituzkeela, eta ez dugu martxan jarriko, ezta aldeztuko ere, suspertze ekonomikoa motelduko duen ekimenik". Beste bat: "Bilatu ditzagun denon artean formula errealak, baina segurtasun juridikoari eutsiz, ez etxebizitzaren prezioak igoaraziz, hipotekak igoaraziz eta familiei ematen zaien kreditua murriztuz. Egin dezagun lan serioski eta zorrozki". "Ordaindu gabe dauden maileguak sinatu ziren baldintzak eta esparru juridikoa orain ezin dira aldatu. Onartu beharra dago familiaren etxebizitza ordainean emateak are arazo handiagoa ekarriko lukeela". "Proposatutako neurriak larriagotu egingo luke egungo egoera ekonomikoa, finantza-erakundeen bermea murriztu egingo bailitzateke eta gure herrialdeko ekonomian eragina izango bailuke. Beraz, irtenbideak –gutxi– baino desabantaila gehiago, eta arrisku gehiegi". "Neurria desegokia da, eta ez oso eraginkorra, edo batere ez. Itxaropen faltsuak ematen ditu; merkatuei helaraziko liekeen mezuak sistema ekonomiko guztiari egingo lioke kalte, eta arazo gehiago sortuko lituzke konpondu baino". "Erantzukizun horrekin bat egiteko eskatzen dizuet, behin bakarrik bada ere". Esaldi horietako bat ere ez da Talde Popularraren ezein ordezkarirena. Esaldi horiek guztiak Alderdi Sozialistaren ordezkariek esan dituzte –haietako batzuek ardura handiak dituzte–. Orain, berriz, etxegabetzeen legedi prozesala aldatzea aipatzen da. Badakizue zer egin zenuten zuek, jaun-andreok? Badakizue zer egin zenuten zuek? "Bizkortu ditzagun etxegabetzeak"; esaldi hori bota zuen Chacón andreak Etxebizitzako ministroa zenean. Etxegabetze espresen lege bat onartu zenuten, eta prozesu horiek bizkortzeko hamar epaitegi espezializatu sortu zenituzten. Nik, jakina, Alderdi Popularraren Gobernuaren jarduera balioetsiko dut, pertsona asko bizitzen ari diren drama honen aurrean esku hartu baitu, legeak egin baititu, eta ez baita geldirik geratu. Jakina, Garrido andreak esaten zizun bezala, errezeta jakin batzuk aplikatu behar dira. Ez zuek aplikatu zenituztenak. Aplikatu beharreko errezeta da gutxiago hitz egitea, manifestazio gutxiago egitea, eta gehiago esku hartzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1187
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, hiru hilabete geroago etxegabetzeei buruz ari gara berriz ere Ganbera honetan, kasu honetan Europar Batasuneko Justizia Epaitegiak Espainiako Hipoteka Legeari buruz emandako epaia dela eta. Bistan denez, ados gaude beste talde batzuekin Espainiako Gobernuak Espainiako legean sartu behar duela Europar Batasuneko Justizia Epaitegiak kontsumitzaileekiko kontratuetako gehiegizko klausulei buruz oraintsu eman duen epai hori, gure zuzenketak adierazten duenez eta talde gehienok sinatu ahal izan dugun osoko zuzenketak jasotzen duenez, zehazki Euzko Abertzaleak taldearekin, Talde Sozialistarekin eta Talde Popularrarekin sinatu dugun erdibideko zuzenketak jasotzen duenez. Nire ustez, Llanos andrea eta gainerako legebiltzarkideok, erdibideko zuzenketa horretan adierazten dugunaz gain eta Europak esaten diguna betetzeaz gain, Espainiako Gobernuak herritarren eskakizunak behatu eta entzun beharko lituzke. Hori da, hain zuzen, egiten ez duena; izan ere, egungo Espainiako Gobernua –hartu ondo gogoan, Llanos andrea– itsu eta gor dago herritarren benetako beharrei dagokienez, eta, bereziki, itsu eta gor dago Espainiako etxegabetzeen arazoari dagokionez. 2008an, UPyDk ekimen bat aurkeztu eta erregistratu genuen Diputatuen Kongresuan hipotekamaileguetako atzerapen-interesak mugatzeko (2008an). Bitxia bada ere, Ganberako talde guztiek onartu zuten, baina 2008ko Espainiako Gobernuak ez zuen kontuan izan eta ez zuen gauzatu. Tira, Llanos andrea, arrazoi ematen dizut puntu honetan: Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak antz handia dute. Azken urteotan antz handia izan dute, ez batak ez besteak ez baitituzte bultzatu herritarren interesak babesteko eta, batez ere, etxegabetzeen arazoa konpontzeko beharrezko diren lege-erreforma guztiak. Hain zuzen, antz handia izan dute bi alderdi politikoek; biak egon dira itsu eta gor, eta bizkarra eman diete etengabe herritarrei. Duela gutxi ikusi ahal izan dugu zer gertatu den Diputatuen Kongresuan herri-ekimen legegilearekin eta joan den astean Diputatuen Kongresuan Alderdi Popularraren botoekin bakarrik onartutako etxegabetzeei buruzko legearen inguruko eztabaidarekin. Hau da, guk behar bezainbeste eskatu diezaiokegu Espainiako Gobernuari gauzatu ditzala bururatzen zaizkigun lege-erreformak eta har ditzala beharbeharrezko diren neurriak bere garaian sinatu ahal izan zuten hipotekari aurre egin ezin diotenek duten arazoa konpontzeko. Baina, berriro diot, arazoa da Gobernu hau itsu eta gor dagoela, eta ez diola inortxori ere entzuten. Ez die entzuten ez herritarrei, ez oposizioko taldeei –haietako batzuek, gutxienez, proposamen arrazoituak, arrazoizkoak eta zentzuzkoak proposatu dituzte azkenaldian arazo hori konpontzeko–. Alderdi Popularrak ezetz esan die ekimen horiei guztiei. Ez dio jendeari entzuten, ez die oposizioko taldeei entzuten, eta uko egiten dio etxegabetzeen arazoa konpontzeari, egoskorkeria irrazionala erakutsiz. Egia esan, berehala ateratzen dira finantza-sistemaren defentsan, baina bizkarra ematen diete etengabe herritarren interesei, bihozgabetasun erabat iraingarri eta lotsagarria erakutsiz. Hauxe da Espainian konpondu beharreko arazoa: eurek sortu ez zuten krisian harrapatuta daudenek bizi duten bidegabekeria-egoera konpondu behar da, ezin baitiote aurre egin bere garaian sinatu ahal izan zuten hipotekari. Arazo hori konpondu behar da Espainian. Eta nahiko sinplea da arazoa. Arazoa da, harrigarria bada ere, Alderdi Popularrak, Diputatuen Kongresuan gehiengo absolutua izanik, uko egiten diola norabide horretan doan edozein neurri bultzatzeari, nahiz eta hainbat taldek etengabe planteatu dizkion arazo hori konpontzeko zenbait aukera, baina ez du entzuten. Diodanez, irtenbidea nahiko erraza da. Arazoa da Gobernu honek ez diola entzuten oposizioari, ez diela entzuten herritarrei, ez diela entzuten azkenaldian proposamenak aurkeztu eta aldeztu ahal izan dituzten taldeei –oso interesgarriak ia guztiak–. Izan ere, prozesu horretan hurbildu egin ziren pixkanaka oposizioko talde gehienak, eta azkenean zer lege-aldaketa egin behar ziren –berriro diot, ez oso zailak– eta zer neurri onartu eta hartu behar ziren adostu zuten. Baina Espainiako Gobernuak uko egiten dio behin eta berriz gomendio horiek kontuan hartzeari, neurri horiek bultzatzeari, berriro diot, izutzen gaituen bihozgabetasun bat erakutsiz. Gure ustez, arazoa da bere garaian sinatu ahal izan zituzten hipotekei aurre egin ezin dieten milaka herritarrek bizi duten bidegabekeria-egoera konpontzea, eta behar-beharrezkoa da bigarren aukerako legedi bat martxan jartzea, hau da, mekanismo juridiko bat martxan jartzea etxegabetzea geldiarazteko edo beren ondasuna ordainean ematearekin konpontzeko, edo hipoteka negoziatzeko edo ordaintzeke dagoen kreditua bankuarekin birnegoziatzeko. Hau da, beren zorrei aurre egin ezin dieten herritarrei beste aukera bat eman nahi zaie beren bizitza ekonomikoa berregiteko eta etxebizitza bat izateko. Hori da helburu nagusia. Badakigu Alderdi Sozialistak ez zuela horrelakorik egin. Pentsa dezagun orainean eta etorkizunean. Arazoa da egungo Gobernuak ere, zailtasun handirik gabe egin badezake ere, ez duela egin nahi, eta bere planteamenduetan tematuta bizi dela eta herritar guztiei bizkarra ematen jarraitzen duela. Uko egiten dio nahi izanez gero nahiko erraz konpon daitekeen baina Gobernu honek konpondu nahi ez duen arazo bati. Azken finean, horixe planteatu dugu gure osoko zuzenketan. Azkenik, gutxiengoen erdibideko zuzenketa hori sinatu dugu, baina ez du inola ere jasotzen etxegabetzeen arazo hori konpontzeko Gobernuak egin behar lukeen guztia. Nolanahi ere, ekinean jarraituko dugu Ganbera honetan eta Diputatuen Kongresuan. Espainiako Gobernua itsu eta gor dago, ez dio inortxori ere entzungo, badirudi ez diola inori entzungo, ez herritarrei, ez oposizioko taldeei. Tematuta dago, ez dio inortxori ere entzuten, gizarteari bizkarra emanez bizi da, ez du entzuten, ez ditu herritarren arazoak konpondu nahi. Baina guk, hemen eta Diputatuen Kongresuan, ekinean jarraituko dugu, ea konturatzen zareten lege-aldaketa batzuk egin daitezkeela arazo hau konpontzeko. Egin daiteke, eta guk saiatzen jarraituko dugu, ea lortzen dugun Diputatuen Kongresuan desgobernatzen gaituen Alderdi Popularreko diputatuen gehiengo absolutu hori konbentzitzen. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1188
10
25
25.04.2013
URKOLA IRIARTE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Legebiltzarreko presidente andrea, sailburu, legebiltzarkideok, egun on. Jasaten ari garen krisiak agerian utzi du zer-nolako desberdintasuna dagoen kreditua sinatzen duten aldeen artean bakoitzak hartzen duen arriskuari dagokionez. Horren erakusle, Europatik adierazi dute herritarrak babesgabetasun-egoeran daudela finantzaerakundeen aurrean, gaur egun indarrean dagoen araudia ez delako egokia. Hori horrela, pentsatzen dugu, nabarmena dirudi behintzat, egin behar den lehen gauza dela legedia hori, araudi hori aldatzea, modu horretan egoera injustu bat ezabatzeko edo zuzentzeko. Ez dira hauek gaurkoan nik hemen sarrera modura esateko prestaturiko hitzak. Atzo hiru hilabete, urtarrilaren 24an, Legebiltzar honetan kaleratzeen inguruan eremu zabalagoan aurkezturiko legez besteko proposamenaren aurrean Euzko Abertzaleen izenean esandakoak dira. Ez naiz, beraz, orokortasunean eta egoeraren larritasunari buruz mintzatzen gehiegi luzatu. Legez besteko proposamenaren muinera joaten saiatuko naiz. Batetik, lehen ere hitz egin delako, tamalez aurrerantzean ere hitz egiten jarraitu behar dugulako, eta bestetik, pentsatzen dudalako ezer berririk zailtasunez konta diezaiokegula bere larritasun eta antzekoekin krisi-egoera horretan bizi den herritarrari. Aipatu eztabaidako proposamena azaltzerakoan beste hau ere esaten zen: "Es por ello por lo que planteamos una modificación de la normativa vigente desde un planteamiento integral, que aborde todas las disfunciones existentes y elimine la actual indefensión de los procedimientos de desahucio hipotecario. Se aborda la posibilidad de oposición en el procedimiento judicial para que los jueces puedan actuar en los casos de cláusulas abusivas en los contratos o ante irregularidades en el procedimiento de desahucio". Eta konkretuki, onartutako proposamenaren hirugarren puntuan honela jasotzen da: "Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzen dio aurrera jarrai dezatela lege-aldaketek, Gorte Nagusien aurrean etxegabetzeek eragindako pertsonen defentsarik eta babesik ezari amaiera emateko, beharrezko lege-erreformen proposamenak aurkeztuaz: hipotekabetearazpeneko prozedura aldatzea, etendura ahalbidetuko duena, nahitaezko betearazpena geldiarazteko harik eta dena delako kontratu klausulen gehiegikotasuna egiaztatzen den arte". Gerora, Europako Justizia Auzitegiak martxoaren 14eko datarekin emandako epaiak baieztapen eta behar horiek adierazi zituen. La Directiva 93/13, sobre las cláusulas abusivas de los contratos celebrados con consumidores, debe interpretarse en el sentido de que se opone a una normativa de un estado miembro, que, al mismo tiempo que no provee en el marco de procedimiento de ejecución hipotecaria la posibilidad de formular motivos de oposición basados en el carácter abusivo de una cláusula contractual, que constituye el fundamento del título ejecutivo, no permite que el juez que conozca el proceso declarativo, competente para apreciar el carácter abusivo de esa cláusula, adopte medidas cautelares, entre ellas en particular la suspensión del procedimiento de ejecución hipotecaria, cuando acordar tales medidas sea necesario para garantizar la plena eficacia de su decisión final. Beste aipamenik ere egiten du, ordea. A lo largo de la sentencia nos recuerda cómo el sistema de protección que establece la directiva se basa en la idea de que el consumidor se halla en situación de inferioridad respecto al profesional, en lo referido tanto a la capacidad de negociación como al nivel de información. En este sentido, el artículo 6.1 de la directiva dispone que las cláusulas abusivas no vinculan al consumidor. Como la sentencia indica, de la jurisprudencia se desprende que esta disposición imperativa pretende reemplazar el equilibrio formal que el contrato establece entre los derechos y obligaciones de las partes, por un equilibrio real que pueda restablecer la igualdad entre estas. Otro de los aspectos que recuerda es cómo el Tribunal de Justicia ha subrayado en varias ocasiones que el juez nacional deberá apreciar de oficio el carácter abusivo de una cláusula contractual incluida en el ámbito de aplicación de la directiva, y de este modo subsanar el desequilibrio que existe entre el consumidor y el profesional tan pronto como disponga de los elementos de hecho y derecho necesarios para ello. Si bien el objeto del recurso se dirige sobre el proceso declarativo vinculado al procedimiento de ejecución hipotecaria, y por lo tanto la sentencia se ciñe a ello, komeni da, nire iritziz, epaian zehar egiten diren beste zehaztapen batzuk aipatzea, batez ere helburu batekin: legedian egin beharreko aldaketak kontsumitzailearen babesa ardatz izan dezaten, eta bi parteen arteko eskubide eta betebeharrak era erreal batean ordenatuta gera daitezen, ez daitezela soilik espedientea betetzeko izan. Oreka honekin lotuko nuke epaiaren xede ere diren gehiegikeriazko klausulen inguruan egiten dituen gogoetak. Según indica la sentencia, el artículo 3 apartado 1, "el concepto de desequilibrio importante en detrimento del consumidor debe apreciarse me- diante un análisis de las normas nacionales aplicables a la falta de acuerdo entre las partes, para determinar si –y en su caso en qué medida– el contrato deja al consumidor en una situación jurídica menos favorable que la prevista por el Derecho nacional vigente". "Asimismo, resulta pertinente a estos efectos llevar a cabo un examen de la situación jurídica en la que se encuentra dicho consumidor, en función de los medios de que dispone con arreglo a la normativa nacional para que cese el uso de cláusulas abusivas. "Para determinar si se causa el desequilibrio pese a las exigencias de la buena fe, debe comprobarse si el profesional, tratando de manera leal y equitativa con el consumidor, podía estimar razonablemente que este aceptaría la cláusula en cuestión en el marco de la negociación individual". Honegatik, gure proposamenean legediaren ahalik eta erregulazio argiena eman dadila eskatzen dugu, kontsumitzailearekiko aurrez aipatzen nuen oreka hori bermatzeaz gain kontsumitzailearentzako ulergarria ere gerta dadin. Eremu honetan ere, Auzitegi Gorenak zoruklausulen inguruan emandako epaia eta guk bere inguruan egindako eskaerak kokatuko nituzke. Auzitegi Gorenak dioenez, "se declara la nulidad de las cláusulas suelo en los casos de falta de transparencia respecto a los consumidores". Arlo honetan ere legeak beharrezko dituen egokitzapenak argitzeari eta mugaketak egiteari zuzena deritzogu. Gaurko legez besteko proposamenaren justifikazioaren muina Europako Auzitegi Gorena eta Auzitegi Gorenaren epaiak izanez, saiatu naiz, labur bada ere, gure artera beraien irakurketa gerturatzen; epaiek diotena, ez gehiago, ez gutxiago. Ezinbestean, hona ekarri dugun proposamenaren abiapuntu nagusia ere bi epai horietan oinarritutako eskaerak dira. Dena den, uste dut komeni dela adieraztea, epaiak legedian beharrezko diren aldaketaren eskaeren abiapuntua izanik, aldaketen ardatz pertsona kontsumitzailea izan behar duela. Esan bezala, epaiek diotena diote, ez gehiago, ez gutxiago. Eta honen aurrean bi aukera daude: epaien esanetara egokituko diren aldaketak egitea, edo epaietatik harago arlo horretan pertsona kontsumitzailearen benetako berme izango diren legeak egitea. Gure partetik, pertsona kontsumitzaileak ardatz izango dituen aldaketak egitea eskatzen dugu. Espainiako Gobernuari lege-aldaketa horiek eskatzearekin batera, Eusko Jaurlaritzari ere luzatzen diogu eskaerarik. Noski, etxegabetzeen inguruan orokorrean jada abian dituen neurriekin aurrera jarraitzeko esateaz gain, gaurko kasu konkretuan, pertsona kontsumitzailearen babeserako kasuan, babes hori eskaintzeko beharrezko zerbitzuen eskaintzea jarri dezala eskatzen diogu, horretarako beharrezko diren informazio, zaintza, kontrol eta babes neurriak hartuz. Azkenik, entitate finantzieroentzako ere badugu eskaerarik. Zoru-klausulak edo gehiegikeriazko klausulak dituzten entitateak, inork esateko zai egon gabe, inork beraien atzetik ibili beharrik gabe, ofizioz beraien kabuz bertan behera utz ditzatela. Eta hau egoeraren muturrera iritsi eta betebeharrei aurre egin ezinik etxegabetze-egoeran edo egoeratik gertu egon daitezkeen pertsona eta familietan pentsatuz, noski, baina baita ere egoera ekonomiko berriak beharturik, izugarrizko esfortzua eginez, nor bere bizitzan eta bere familiaren bizitzan beraiek bakarrik dakiten benetako sakrifizioak eginez, hilaren bukaeran zintzo demonio dagokienaren ordainketak egiten jarraitzen duten pertsona guztietan pentsatuz. Epaiak epai, legeak etikoak ez direlako. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1189
10
25
25.04.2013
BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker. Egia esan, nahi nuen entzun talde bakoitzak nola egiten zuen berearen defentsa, ikusteko nola den posible jarduera hain ezberdinek paper batean bat egitea eta testu batekin bat egitea. Baina horretara joan aurretik argitu nahi nioke Gallastegui andreari, Urkola jaunari gaurko eguna baino lehen argitu niona. Egia da seguruenera, eta beraz ez dut itzultzaileen esku utziko erru guztia, egia da kasu honetan ere euskarazko esaldia nahasgarria zela, baina itzulpenak oraindik eta okertu egin du. Nik ez nion Europako Justiziari eskatzen hori aztertzeko. Espainiako Gobernuari egiten nizkion eskarien artean sartzen nuen bat izatea, Europako Justizia Epaitegiak esan duen horren ondorioz, atzera begira kasuak azter ditzagula eta ikus dezagula zein kasutan kalte ordainak eman behar diren, ez dezagula soilik aurrera begira. Ze Gallastegui andreak esaten zuen ez dela "la panacea" eta ez dela nolabait ere atzera begirako hori egiten. Eta nik hori ere nahi nuen, eta iruditzen zait inportantea dela, ze 20 urte tardatzea eta 20 urtetan pasa denari muzin egitea ez da zilegi 20 urte hauetan kaltetu izan direnentzat. Baina uste dut akaso hori garbi egonen balitz ere ez genuela bat egingo, baina tira, gutxienez hori argitu nahi nuen eta ez dut, berriro diot, itzultzaileen esku utziko karga guztia. Nik ere seguruenera baneukan hobeto jartzerik. Eta bestetik, esango dut hemen asko esan dela legea, ez legea, zeinek egin duen, zeinek ez duen egin. Hemen kontua gauza bat da eta da errealitatea oso-oso insistentea dela eta egunero kalean gogoratzen digutela. Eta errealitateak erakusten duela gaur zuek denek sinatu duzuen idatzi horretan esaten duzuen hori egiten ez duzuela urratsik eman egon zareten tokietan, batzuek behintzat, eta batzuek beste batzuek baino gutxiago. Eta beraz, hemen kontua ez dela, eta horri egiten nahiko trebeak bat baino gehiago badaude Legebiltzar honetan eta alderdietan, eta kontua, beraz, ez dela batzuk besteari leporatzea sentsibilitate gehiago baduten edo ez duten. Ze, klaro, Maneiro jaunak esan dio PPri entzungor hor egiten duela, baina aldi berean bere lotsak tapatzera berarekin batera testu batean doa. Azken batean, hori ez bada ere bere helburua, hori delako ondorioetako bat. Eta era berean, Urkola jaunak ere eskariak egiten dizkie finantza-erakundeei, baina eskarietatik harago obligazioak non daude? Ze eskariak betetzen ez badira, beste 20 urtean berdin egon gaitezke. Ulertu dezaket zein den bere helburua, bozketari begira zer bilatu duen, baina exkax, motz geratzen zaizkit. Eta bereziki Partidu Popularrean zentratu nahi nuke. Ze, klaro, denentzat egin behar dela legea esaten du. Eta horren ondorioz, Alderdi Popularrak uneoro egiten duena da dena zalantzan jarri, bestela ere kriminalizatzeko asmoa izaten du, baina kasu honetan dena zalantzan jarri eta azkenean aurre egin behar dionari ez egin. Begira, hemen kontua ez da denontzako legea egin behar baldin bada, akaso prestamoa pagatzen dugunoi –nik ere bai, beste asko bezala– baldintzak okertuko zaizkigula. Hemen kontua da behingoz, eta hau hautu bat da, ze batzuetan errealitatea bat eta bakarra balitz bezala aurkezten duzue, eta hautukontua da. Hemen behingoz egin behar da legea denontzat, lege justua, baina finantza-erakundeei behingoz mugak jarriz eta ez daitezela izan beti irabazi eta irabazi jarraitzen dutenak. Ze posible da egitea lege bat denontzat, posible da egoera zuzenbidean jartzea eta posible da hori egitea kredituak igo gabe, baldintzak gogortu gabe. Soilik batzuei bakarrik irabazietan pentsa ez dezatela eskatuz eta dena ez dadin arriskua izan betikoentzat, alegia herritar xumeentzat. Eta esaten zuen gauza batzuk ezinezkoak direla eta badutela sentsibilitatea. Begira, Martínez-Pujalteri entzun ondoren askok nahi dutela etxea galduta zorrik ez izatea beste etxe bat erosteko, hor erakusten da benetan zein den sentsibilitatea, ze jende asko eta asko, gehiengoa, aurkitzen da kreditua pagatu ezinda objetiboki ez daukalako nola ordaindu. Baina ni ez nator zuri lezioak ematera, hori ohituraz astero-astero egiten duzue zuek. Ni hemen ideien konfrontaziora nator. Eta ideien konfrontazio horretan ez dut soilik paper bat nahi onargarria izan daitekeena testua, nahi dut paper bat egoera aldatuko duena eta egoeraren aldaketa ekarriko duena. Ze ideia diferenteak daude, gauza diferenteak ari gara defendatzen eta gero testu bat egiten duzue. Zer, lau, bost hilabete barru berriro ere hemen egon gaitezen? Ze duela hiru hilabete onartu genituen testuak oso diferenteak ziren. Nire proposamenari aurkeztu dizkiozuen zuzenketetan esaten duzuena eta adostu duzuen testuan esaten duzuena erabat ezberdina da asko eta askoren kasuan. Beraz, berdin zaizue gaur A eta bihar B, baina egiten duzuena hor geratzen da, eta uste duzue, gainera, sinestu behar dugula beste erremediorik ez dagoela. Ez, badago. Hautu politiko bat da. Baina noski, pentsamendu bakarraren ondorengo direnei nola eskatuko diegu uler dezatela pentsatzeko modu bat baino gehiago egon daitekeela eta denak entzun behar direla. Berriro diot, leziorik eman gabe, besteak beste lezio horiek ez dutelako askorako balio. Ez daukagu PPren antza hartzeko inolako intentziorik, ez honetan eta ez beste ezertan. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1190
10
25
25.04.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bukatu dudan bezala hasiko naiz. Esan dizuet, jaun-andreok, akordioarekin geratzen nintzela, eta hori da garrantzitsuena. Egia esan, zurekiko enpatia ere erakutsiko dut, Llanos andrea. Arlo pertsonalean, pertsona arteko dialektikaren arloan, asko gorritzen nau "zu handiagoa" horrek, eta, dialektika politikoan, gorritu ez, lotsatu egiten nau. Beraz, ez naiz zuri gauza horiek erantzuten hasiko; horrek ez du esan nahi, ordea, adibidez zure ministro batzuek (esaterako, Gallardón jaunak) legeak egiteko duten gaitasunaz hitz egin ezin dugunik, herritarren eskubideen kategoria beherantz aldatzeari dagokionez. Baina eztabaidatzen ari garen gaira mugatuko naiz. Seguruenik, berandu iritsi gara, eta, horrenbestez, honi buruz iraganean egindako akats batzuk aitortu beharko ditugu seguru asko, baina bakoitzari berea eman behar zaio. Eta jendeari esan behar zaio lanean jarraituko dugula, eta lan horretan bide bat hasi genuela hipoteka-zordun guztien baldintzak hobetzeko. Gogorarazi behar dizut, besteak beste, jakingo duzunez –Diputatuen Kongresuko akta guztiak irakurtzen baitituzu–, lege-proposamen bat aurkeztu genuela urrian, eta hor hainbat neurri eskatzen genituen. Legeproposamen hori oso ondo garatuta zegoen, oso ondo garatuta, eta baztertu egin genuen "etxegabetzearen, gehiegizko zorpetzearen eta kaudimengabeziaren aurkako neurrien lege-proposamena" izeneko herriekimen legegilea izapidetu zedin. Gogoraraziko dizut, orobat, Talde Sozialistaren Gobernuak 2011n, Rodríguez Zapatero jaunaren Gobernuaren amaieran, hartu zituen lehenengo ekimenetako bat izan zela 1.000 eurora igotzea zenbateko enbargaezina. Beraz, neurriak hartu hartu dira. Azkenik, esan nahi dizut adierazpenak kontu pixka batekin eta errespetu pixka batekin egin behar direla, ezin baitira onartu adierazpen bidegabeak. Chacón andreak etxegabetze espresei buruz egin zituen planteamenduak errentak ez ordaintzeagatiko etxegabetze-prozedurei dagozkie zehazki. Ez ditzagun, mesedez, gauzak nahasi. Dena den, zuek, hau mugitzen hasteko…, ez zenuten onartu guk planteatu genuen lege-proposamen hura, eta martxoaren 9ko 6/2012 Dekretua idatzi zenuten, zeinak oso modu murriztailean definitzen baitzuen zer bazterketa-atalasetan egon behar duten zordunek jardunbide egokien kodean aurreikusitako neurriak eskuratzeko (hori horrela da; Ganberako talde guztiek esaten dizute). Ondorioz, onuradun izan daitekeen kolektibo hori oso murritza da, ia testigantzazkoa, eta baliabide gutxi dituzten kaltetu gehienek ezin dituzte eskuratu dekretu hartan jasotzen ziren neurriak. Baina, zuzendu ordez, okertu, eta hausnartu eta egoera hobetzen saiatu ordez, beste errege-dekretu bat egin duzue, eta handik etorri da Ekonomia Batzordean zuek bakar-bakarrik onartu duzuen legea –hori ere marka da–, baina horrek ere ez du egoera konpontzen, batez ere hiru arrazoirengatik. Lehenik, ez duelako arazoa konpontzen esparru subjektibo oso murriztaile bat ezartzeak, zeinak, egoera ekonomiko jakin bat gertatzeaz gain, zaurgarritasun handiko egoeretan egotea eskatzen baitu –egoera horiek oso irizpide zorrotzekin deskribatuta daude–, eta horri babes bera eskatuko luketen beste egoera batzuk baztertzea gehitzen zaio. Bigarrenik, helburu nagusia oso mugatua delako, etxetik botatzea geldiarazteari bakarrik eragiten baitio, hau da, etxegabetzea bere azken fasean geldiarazteari, etxebizitza jada esleituta dagoenean eta, hortaz, zordunak bere jabetza galdu duenean. Eta hirugarrenik: lege-dekretuak atzeratu besterik ez du egiten konpondu nahi den arazoa, eta, gainera, interesak sortzea ez geldiaraztearen ondorio gisa jokatzen zuen. Lege horri oso izen polita, interesgarria eta zoragarria jarri diozue (Zordunak Babesteko, Zorra Berregituratzeko eta Gizarte Alokairurako Neurrien Legea), baina, hara non, neurri horiek ez dituzte zordunak babesten eta ez dute uzten zorra berregituratzen, eta familia horien arazoa konponduko luketen gizarte- alokairurako neurriak ere ez dira aurreikusten. Berriz ere, akordioarekin geratuko naiz, eta, berriz ere, Ganberako talde guztien babesa eskatzen dut. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1191
10
25
25.04.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Has gaitezen zatika. Maneiro jauna, ez nuen ezer gogoan hartu beharrik, beti esaten baituzu gauza bera… Itsuarena eta gorrarena puntu guzti-guztietan erabiltzen duzu. Tira, nik ulertzen dut zu legebiltzarkide bakarra zarela, eta eztabaidak inprobisatzea edo eztabaida desberdinak izatea, bada, zaila egiten zaizula. Hizkera bera eta jarrera bera erabiltzen dituzu, beti oposizioan egon denaren populismo hutseko jarrera. Harritzen nauena da Díez andreak esatea, bera Gobernuan ere egon baitzen, baina, jakina, kasu horietan gauza bera esaten zuen. Baina zu beti egon zara oposizioan, eta badirudi UPyD beti oposizioan egotera kondenatuta dagoela, Ganbera honetan saioak joan saioak etorri erakusten dizkigun exhibizionismo-jarrera horiekin. Egia esan, espero dugu zuek oposizioan jarraitzea; izan ere, zuen errezeta populistak Gobernura eramango bazenituzte, geureak egingo luke. Esan duzu itsu eta gor gaudela. Tira, itsu eta gor egoteko, zuzenketa bat ere ez onartzeko aukera izanik –egia da Alderdi Popularraren Gobernuak gehiengo absolutua duela–, berrogeita hamar zuzenketa onartu ditu, talde guztien berrogeita hamar zuzenketa: Talde Sozialistarenak, Convergencia y Uniórenak, Ezker Anitzarenak, UPyDrenak, Euzko Alderdi Jeltzalearenak eta Talde Mistoarenak. Itsu eta gor badago eta inori ez badio entzun, harrigarria da. Gallastegui andreak esaten zuenez, arlo pertsonalean –hark esan duen bezala, eta nik hemen errepikatu nahi dut– oso harreman ona dugu, baina esan didazu ez zarela sartuko "zu handiagoa" horretan eta ez zenuela ezer esango. Tira, normala! Ez duzu eta ezer esateko irakurri dizkizudan esaldien gainean! Ez duzu eta ezer esateko! Hemerotekatik atera dizkizut; Diputatuen Kongresuko Egunkaritik atera dizkizut. Batzuk egiak izan daitezke, eta ados egon gaitezke; desberdintasuna da bere garaian gu ados geundela zuekin puntu jakin batzuetan, eta zuek Gobernutik pankartara pasatu zaretela. Hori da desberdintasuna: Gobernutik pankartara pasatu zaretela, eta, Maneiro jauna bezala, familia askoren sufrimendua erabiltzen ari zaretela. Izan ere, begira, esan duzu onura gutxi daudela. Hara zein den desberdintasuna: dekretu honetan zeuden neurriekin, esan dizudanez, 120.000 familia. Andaluziako Gobernuak indarrean jarri dituen neurriekin, aldarrika iragarri dituzten horiekin, bada, 200 lagun, eta, bien bitartean, Andaluziako Juntako 5.000 etxebizitza hutsik. Hutsik, eta horiek eman diezaiekete irtenbidea etxegabetzeei. Baina ez zeuden esaldiak bakarrik. Zuek hainbat eta hainbat ebazpenen kontra bozkatu duzue, 2007an, 2009an, 2010ean… 2010ean, hainbat alditan; eta, 2011n ere, hainbat alditan. Esaten nizuen bezala, orain Gobernutik pankartara pasatzearen jarrera horretan aldezten duzuen horren aurka… baina atseginez, ezta? Atseginez. Nik ez dizut azalduko, jada esan baitizut. Eskatzen dugunaren zati bat oso ondo dago, eta Eusko Jaurlaritzari eta finantza-erakundeei ere eskaerak egin zaizkienez, bat egin dugu akordiorekin, batez ere zuzenketa horretan eskatzen denaren zati bat jada egina dagoelako; jada sartuta dago lege-proiektuan! Jada sartuta dago; beraz, jakina eskaerak egingo ditudala eta akordioetara iritsiko naizela hain sentikorra den gai honetan. Baina, esaten dizudanez, jada egina dago. Zuzenketa horietako batzuk…, pentsatzen dut talde horiek, Talde Popularraz gain, zeinak kontuan izan baitu herri-ekimen legegilea, gainerako taldeek ere, beren zuzenketak aurkeztu dituztenean… Bada, esan dizut, berrogeita hamar zuzenketa; beraz, herriekimen legegilea kontuan hartu hartu dugu. Bukaerarako, EH Bildu utziko dut. Epaia betetzea aipatzen duzue, eta, gero, ordainean ematearen gaiaz hitz egin duzu. Zuek, legeak ez betetzea sustatzea gustatzen zaizuen bezala, ez dakit ez ordaintzearen kultura sustatu nahi ote duzuen. Jakina denentzat egin behar direla legeak, baina, batez ere, denentzat gobernatu behar da. Baina zuek, horretan, nahiko esperientzia eskasa duzue, batzuentzat bakarrik gobernatzen baituzue. Baina, horrez gain, koherentea izan behar da. Pentsatzen dut Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Donostiako Udalak finantza-erakundeekin egingo dutela lan –ezta?– betebeharrak ordaintzeko, ordainagiriak jasotzeko… Pentsatzen dut, finantza-erakunde horiek ere etxegabetzeak betearaziko dituztenez, betebeharrak zuzenean ordainduko dituzuela eta ordainagiriak zuzenean kobratuko dituzuela, eta finantza-erakundeekiko harreman-mota guztiak hautsiko dituzuela. Esan duzue paper bat ikustea gustatuko litzaizuekeela. Bada, hara, guri ere bai, baina guri ikustea gustatuko litzaigukeen papera da zuek ETA behingoz gaitzesten duzuela idatzita dagoena. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1192
10
25
25.04.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Egia esan, ez dakit akordioa balioetsi, edo, aldiz, gutxiengoen erdibideko bat sinatu dugula deitoratu; izan ere, hain da gutxiengoena, Alderdi Popularrak ere sinatu egin baitu. Hau da, etxegabetzeen gaiari buruzko erdibideko bat sinatu dugu, tartean Alderdi Popularrak, eta horrek nahiko ondo laburbiltzen du erdibideko hori ez dela inola ere nahikoa izango etxegabetzeen gaia konpontzeko. Azken hilabeteetan ikusi dugu Diputatuen Kongresuan, joan den astean ikusi genuen Diputatuen Kongresuan, zer-nolako legea onartu duen Alderdi Popularrak bere botoekin bakarrik. Nik esan nahi nuen, berriro diot, Alderdi Popularrak ez dituela aldatzen etxegabetzeen gaia konpontzeko beharrezko legeak. Hain zuzen, bistan da erdibideko hori ez dela nahikoa. Tira, oso ondo dago planteatzea, hemen planteatzen den bezala, Espainiako legedian ezarritako hipoteka-betearazpenerako sistema aldatu behar dela eta kontuan hartu behar dela Europatik datorren epaia; oso ondo dago, baina, hain zuzen, ez da nahikoa, taldeak ados dauden eta oso konplexuak ez diren lege-erreformak bultzatu behar baitira. Hori egin behar litzateke. Horixe planteatu genuen guk osoko zuzenketa horretan. Hain justu, osoko zuzenketa horretan Espainiako Gobernuari eskatzen genion bultza zitzala hipoteka-zordun kaudimengabeei bigarren aukera bermatzeko behar diren lege-aldaketa guztiak, dela Konkurtso Legearen bidetik, dela Prozedura Zibilaren Legearen bidetik, edo hipoteka birnegoziatzea, ordainean ematea edo antzeko emaitza duen beste edozein fresh start formula erabiltzea sustatzen duen beste antzeko edozein bidetatik. Uste dut hauxe dela gakoa: zordunari bere bizitza ekonomikoa berregiteko eta etxebizitza bat izateko beste aukera bat ematea. Hain zuzen, oposizioko taldeen zuzenketa batzuk onartu ziren –berrogeita hamar esaten duzu zuk–, haietako batzuk gureak, baina ez zen sartu egin behar den gauza garrantzitsuena, eta uste dut argi baino argiago dagoela guk aurkeztu genuen osoko zuzenketa hartan. Azkenik, hori erdibideko zuzenketa honetan sartzea proposatu genuen. Tira, ez zen sartu nahi izan, eztabaidaren arreta Europaren epaian jarri nahi baitzen, eta halaxe izan da. Agian, eutsi egin behar genion zuzenketa hari. Dena den, berriro diot, Llanos andrea, uste dut egoera oso larria dela. Uste dut bultza litezkeen legeneurriak ez direla konplexuegiak. Egiteko modukoak dira. Badakigu Alderdi Sozialistak ere ez zituela egin, egia, bistakoa da, baina, nolanahi ere, orainean eta etorkizunean pentsatu behar da. Gauza asko egin daitezke, eta nik sentikortasuna eskatzen diot Alderdi Popularrari kontuan izan dezan zer ari diren eskatzen herritarrak kalean eta zer ari diren eskatzen gainerako taldeak. Alderdi Sozialistak, hain zuzen, ez zuen halako sentikortasunik izan gobernatu zuenean, egia, baina ez dezagun etengabe atzera begiratu, nahiz eta batzuetan ondo etortzen den egin zena eta egin ez zena gogoratzea. Nolanahi ere, uste dut Espainiako Gobernuak zorretan jarraitzen duela herritarrekin, ez baititu bultzatzen arazo hau konpontzeko behar diren lege-erreformak. Akordio bat dago, gutxiengoen akordio bat, eta ez da nahikoa. Seguiremos insistiendo para defender esas medidas que nosotros consideramos necesarias. Guk ez dugu populismorik egiten: sinesten dugun hura defendatzen dugu, bai hemen, bai Diputatuen Kongresuan, eta berdin jarraituko dugu etorkizunean ere, nahiz eta zure ondoko lankideak irribarre maltzurra egin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1193
10
25
25.04.2013
URKOLA IRIARTE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako hipoteken legearen inguruan emandako epaiaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Beitialarrangoitia andrea, nik badakit Eusko Jaurlaritzak egiten duena ez dela nahikoa, mediazio-bidea jartzea ez dela nahikoa; bere etxebizitza-parkean abendutik hona gelditu dituen lantzamenduak geratzea ez dela nahikoa; Eudelekin eta beste erakundeekin planteatutako akordio-proposamenak ez direla nahikoa; Kontsumobidetik bultzatuta, oker ez baldin banaiz, Gasteizko auzitegi batek emandako epaia kasualitate hutsa dela; badakit sailburuaren etxebizitza-aldaketa eta, beraz, Gobernuaren alokairuaren aldeko apustua sinesgarritasun gutxi dela. Badakit, Gipuzkoako Batzar Nagusietan aprobatzen denean, benetan proposamen posibilista bat aurkeztu ondoren, psikologo-zerbitzu bat udalekin batera ematea eta alderdiren bati okurritzen zaionean esatea orokorragoa behar duela eta horretaz gain, beste erakundeekin lanean eta Foru Aldundiaren etxebizitza-parkea horren esku jartzea, esaten denean hobe dela gauza posibilisteetara joatea, badakit posibilista dela. Baina bai esango dizudana da gaurko emendakina adostea ez dela izan firmak biltzeagatik. Lehen esan dut, zentratuko naizela emandako bi sententzietan, hori baitzen muina. Gai honi buruz, lehen esan bezala, urtarrilaren 24ean, berdin berdina hitz egin zen. Eta han, askoz eremu ahulagoan, askoz akordio edo proposamen luzeagoak hartu ziren. Beraz, ez dut ukatuko eremua askoz zabalagoa denik. Baina iruditzen zait mugaketa horrekin bi gauza azpimarratzea garrantzitsua dela. Bat, epai horiek diotena diotela. Ez dela komeni,askotan egiten dugun bezala, terminoak, epaiak, nahiak eta bestelako gauzak nahastea, herritarra nahasten ari garelako. Gero esaten zenuen epaiaren errebisioa eta indemnizazioak beharrezkoak direla. Nik ez dut ukatuko beharrezkoak direnik. Ez omen du balio bide judizialak. Kontxo, gaur hemen bide judizial baten ondoren etorritako zerbaitetan oinarritzen ari gara hortaz hitz egiteko, bi epai hain zuzen ere. Orduan, guk ez dugu ukatuko bide judizialak jarraitu behar ez denik, kasuan kasuko bidea eman behar denik. Gainera, Europako epaiak horri buruz ez du hitz egiten eta horrengatik guk utzi nahi izan dugu ere kanpoan. Auzitegi Gorenarenak zentzu horretan zerbait esaten du, eta ez dut uste era oso positiboan denik. Kontua ez da ez dela sartu nahi, hemen ez dela sartu nahi izan, baizik eta akordio bat bilatu nahi izan dela bi epaietan oinarrituta, eta, horri buruz, urtarrilaren 24an sinatutako akordioetan formulak sartu ziren bide horretatik, eta Madrilgo Kongresuan dugun jarrera ere ezaguna da. Está muy bien que yo utilice la técnica más que usted y que todos los demás, una técnica que además es sencilla, porque se trata de un tema muy sensible. Oso ondo dago nik, zuk eta besteek baino gehiago teknika erabiltzea, erraza gainera, gai oso sentsiblea delako. Oso ondo dago Madrileko debateak hona ekarri eta han esaten dugun berdina hemen errepikatzea. Baina gaurkoan, firma-bilketa horren arrazoia beste bat izan da. Uste dudalako oraindik denboraz gaudela, lehenago esaten nuen bezala, pertsona kontsumitzailea ardatza hartuta, Madrili mezu bat bidaltzeko Legebiltzar honen izenean. Eta dela, hain zuzen ere, pertsona hori ardatz izan dezatela aldaketek. Eta epaiak bere osotasunean irakur daitezela. Beraz, lau alderdien artean sinatu dugu. Espero dut zuek ere aldeko botoa emango diozuela. Ze osotasunean ados zaudete, puntu horrekin izan ezik. Eta baita ere, oker ez baldin banago, puntu hori aurreko eztabaida hartan, antzeko puntua gutxienez, kendua izan zen zuek beste adostasun bat bilatu asmoz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1194
10
25
25.04.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, zenbait kolektiborentzat museoak doan izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Gaur Talde Sozialistak aurkeztu duen eta Euzko Abertzaleak eta EH Bildu taldeekin erdibideko zuzenketa lortu duen ekimenaren bidez, galarazi nahi da norbaitek artea ikustera joan nahi izatea baina zailtasun ekonomikoengatik hori ezinezko gertatzea. Artea ez da dibertimendu hutsa; museo batera joatea ez da denbora-pasa bat bakarrik. Aitzitik, arteak interpelatu egiten gaitu, hiritar gisa eboluzionatzea eragiten digu, eta aberastu egiten gaitu ikuspegi demokratiko eta pertsonaletik. Eta, horregatik, gehienbat –museoen kasuan– funts publikoen bidez mantentzen denez, ezinbestekoa da inor ere ez geratzea ondare horretatik kanpo arrazoi ekonomikoengatik. Horretan guztiok ados gaude Euskadin. Gure Museo Legeak obligazioa ezartzen die titularitate autonomikoa duten museo guztiei astean behin doako sarrera eskain dezaten. Hala egiten da. Baina museo gehienak ez dira erkidego-izaerakoak, baina bai funts publikoekin mantenduak. Adibidez, Guggenheim. Guggenheimek funts publikoak jasotzen ditu urtero, eta, hala ere, museo handi bakarra da –eta ez Euskadikoen artean bakarrik– astean egun bat ez duena –ezta astean ordu-tarte bat ere– herritarrei doan sartzeko aukera emateko. Nazioarteko joera da hori, esan bezala, funts publikoak guztien onerako erabiltzea, kultura-ondarearen kasuan. Egia da, duela gutxitik, langabetuei aukera ematen zaiela sarrera ez ordaintzeko, baina, oro har, ez da horrela izaten. Gainera, kultura-ondare horiek erabiltzeko pertsonen kopurua handitzen ari da krisi ekonomikoaren ondorioz, eta, horregatik, proposamenean zenbait kolektibo jasotzen dira (adibidez, oso pentsio txikia duten pentsiodunak, langabetuak, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen dutenak, irakasleak edo, formazio-arrazoiengatik, museo batera joan behar duten unibertsitarioak). Erdibideko zuzenketa honetan, kolektibo horiek guztiak jasotzen dira, eta, gainera, atea irekita uzten da administrazioak beste talde batzuk identifika ditzan eta, garaiaren eta zerbitzu horiek jasotzeko nazioarteko joeraren arabera, beste talde batzuk gaineratzeko irizpideak azter ditzan. Amaitzeko, esan nahi dut museoen kontuek ez dutela galerarik izango kolektibo horiei doako sarrera eskaintzeagatik. Bisitarien estatistika soziologikoak egiten dituzten museoen arabera, bisitari gehienak langileak izaten dira, hogeita bost eta hogeita hamalau urte artekoak, goi-mailako ikasketadunak, eta, gainera, emakumezkoak gehiago gizonezkoak baino. Bisitari-eredu horrek ordaindu behar ez badu, lortutako erdibideko zuzenketan ezarritako baldintzak kontuan izanik, ez da galerarik izango beste kolektibo batzuk sartzeagatik. Gainera, horiek joateak ohitura sortuko du, eta beste pertsona batzuk erakar ditzake. Bisitari guztietatik, adibidez, erretiratuak ez dira % 7 baino gehiago izaten, eta denak ez lirateke doan sartuko, haien baldintza ekonomikoen baitan baitago. Beraz, ez dago kalte ekonomikorik, museoren batek hori esango balu. Herritarren eskubidea da, funts publikoak ahalik eta modurik eraginkorrenean erabiltzeko egiten da, eta baliozkoa da kulturan aberasteko. Gobernu eta herritar guztientzat lehentasunezkoa izan beharko luke, sartzeko aukerari dagokionez. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1195
10
25
25.04.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, zenbait kolektiborentzat museoak doan izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik, Reyes jaunak zentzuz eta sentsibilitatez aurkeztutako legez besteko proposamen hori baloratzeko. Nire ustez, egia da proposamen horrek bat egiten duela guztiok identifikatzen dugun behar batekin eta Legebiltzar honek izan dezakeen jarrerarekin, eta Eusko Jaurlaritza eta gainerako administrazio publikoak bultza ditzakeela jarrera bat hartu eta lan egin dezaten. Legez besteko proposamen horretan, aldaketarako edo gehitzeko zuzenketa bat definitu genuen –ez osokoa–; izan ere, eztabaida bera izan genuen –beste dimentsio bat izan arren– duela urtebete, Eusko Legebiltzarreko Kultura Batzordean, Guggenheim Museoan kolektibo batzuek izan beharreko doakotasunaren harira (unibertsitateko irakasleak, Giza Zientziak, Artea edo Historia ikasten ari direnak, artistak eta sortzaileak). Orain arte, ez da ezer ere egin Legebiltzar honek onartutakoaren gainean. Espero dugu, eta, noski, adi egongo gara Gobernuak kolektibo horientzako eta aurkeztutako zuzenketaren bidez gaineratu direnentzako doakotasuna martxan jartzen duen ikusteko. Alde horretatik, Reyes jaunaren prestutasuna eskertu nahi dugu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1196
10
25
25.04.2013
BREÑAS GONZÁLEZ
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, zenbait kolektiborentzat museoak doan izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu anderea, eta eguerdi on denoi. Laburra izango naiz gaiaren zehaztasunagatik eta lortutako adostasunagatik. Hasteko, eskertu nahiko nieke bai EAJri eta bai PSEri gai honetan adostasuna lortzeko agertutako prestasuna. Kostatu zaigu, baina azkenean erdibidekoa sinatu dugu. Eta, azaldu den bezala, funtsean bertan eskatzen dena zera da. Batetik, museoen doakotasuna zenbait kolektiborentzat, PSEko ordezkaria jada azaldu duena, baina aldi berean eskatzen da aztertzea krisiak kaltetutako beste kolektibo batzuei ere doakotasuna zabaltzeko aukera. Eta multzo horretan, gure ikuspegitik, sar litezke ikasleak eta gazteak oro har, etorkinak, baliabiderik gabeko emakumeak, eta abar. Hori aztertzeko gaia litzateke. Eta bestetik, kulturarekiko irisgarritasuna sustatu eta pizteko beharrezko urratsak ematea. Era horretan, gure ustez, gaurkoan adostasunez sinatu duguna garrantzitsua da, islatzen duelako kultura guztion oinarrizko eskubidea dela eta ez luxuzko izaera duen kontsumo-produktu bat. Ildo horretatik, ateak zabaltzen dira, batetik kultura denon eskura jartzeko, eta bestetik gure museoak eta bertako arte eta kultura ekoizpena bultzatzeko. Baina aldi berean herritarrak kulturan eta artean areago heztea lor daiteke, ikusle eta sortzaile askeak sortuz eta ez jasotzaile pasibo hutsak. Baita mundu zabaletik etorritako artea eta kultura adierazpenak partekatzearekin batera, gure artea eta kultura nazioartekotzeko aukerak handitu daitezke aldi berean. Eta hori da, hain zuzen, EH Bilduk sustatu nahi duen kultura-eredua: kultura sortzailea eta partehartzailea. Guretzat kulturak eta arteak gizartearen kohesioa dakar, kolektibo baten parte sentiarazten gaituzte, balioak transmititzen dizkigute, pentsarazten digute eta kritikoak izaten laguntzen digute. Eta horregatik, hain zuzen, ere kultura denontzat eredua lehentasuna izan behar da eta museoak etxe irekiak izan behar dira. Hau da, eta amaitzeko jada, kultura ongizatea den heinean, gizartearen erdigunean kokatu behar da, herri gisa garapena dakarrelako, pertsona gisa hobetzen gaituelako eta bizitzarako trebatzen eta hezten gaituelako. Eta gaurko proposamena, esan bezala, bide horretatik doa. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1197
10
25
25.04.2013
ZORRILLA IBAÑEZ
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, zenbait kolektiborentzat museoak doan izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señoras y señores consejeros, señorías, buenos días a todos. Gai-zerrendako azken puntu honetan eztabaidatzen den gaiaren testuingurua pixka bat azaltzeko, aipatu behar da Ganbera honetako kideek –batzuk hemen zaudete– Euskadiko Museoen 7/2006 Legea prestatu zenean –ziurrenik, une hartako egoera sozioekonomikoa guztiz desberdina zelako, gaur egungoarekin alderatuta–, bada, logikoki, ez zen jaso gaur onartu nahi den proposamenean jasotzen den aukera. Baina argi dago, zoritxarrez, egoera hori asko aldatu dela, eta, horregatik, gaur egun, sentikor eta solidario izan behar dugu oso egoera ekonomiko zaila bizitzen ari diren kolektibo batzuekin. Hori horrela da. Oro har, sentikortasun eta elkartasun sozial hori azaldu behar dugu lehentasuna duten oinarrizko gaietan –oinarrizko zerbitzu publiko gisa hartzen ditugunetan–, hartara, azken hamarkadetan gure herritarrek ongizate-maila hobea izateko egindako lorpenak bermatzen saiatzeko. Baina gaur egungo Eusko Jaurlaritzak bide-orri gisa zehaztu dituen oinarrizko helburu horietaz gainera, beste garrantzi bat duten gaietan ere, sentikortasuna agertu behar da eta solidaritatez jokatu behar da, garapen pertsonala bultzatzeko, eta, kasu honetan, herritarrek artea eta kultura jasotzea sustatzeko. Bistan denez, are gehiago baliabide ekonomiko gutxiago dituzten pertsonen eta, azken finean, okerren pasatzen ari direnen kasuan. Gaur hemen entzun duguna ikusirik, uste dut Legebiltzarreko talde guztiak bat gatozela hausnarketa horrekin. Tal y como hemos podido ver en los medios de comunicación, en los últimos días, varios museos (el Museo de Bellas Artes de Bilbao y Guggenheim, por ejemplo) han puesto en marcha medidas para ofrecer la entrada gratuita a los parados, previa presentación del documento oficial que lo acredita. Kultura sailburuak berak ere, Barrio jaunak egindako galderei idatziz emandako erantzunetan, langabezian daudela ziurtatzen dutenei bisitak doan eskaintzea bultzatzeko asmoa adierazi du, baita Legebiltzar honetan eztabaidatu baino lehen ere; beraz, Eusko Jaurlaritza eta Uriarte sailburua zoriondu behar dira horregatik. Ez dut errepikatuko dagoeneko esan dena. Guk osoko zuzenketa bat aurkeztu genuen, hasierakoa hobetu nahian, eta eskaera eginez, Eusko Jaurlaritzaz gain, museoen titularitatea edo parte-hartzea duten beste erakunde batzuei ere (foru- eta udal-erakundeak). Bestalde, ulertzen genuen eta ulertzen dugu hartzaileek erraz ziurtatzeko moduko egoeran egon behar dutela, izapideak ia automatikoki egin ahal izateko eta administrazioaren esku ez geratzeko irizpideak ezartzea eta ondoren izapideak egin eta erabakitzea. Además, hemos sabido que, hace poco, junto con esta propuesta del Parlamento, en marzo, se ha aprobado por unanimidad una propuesta en torno a este tema en las Juntas Generales de Guipúzcoa, el cual va en la dirección que defiende el grupo Nacionalistas Vascos. Hori dela eta, eta gizartearen eskari horrekin sentikor izanez, eta kultura hurbiltzeko, herritar guztiei kultura irisgarri egiteko behar hori ikusirik, ahalegin bat egin dugu, Bilduko ordezkariak esan duen bezala, hitzarmen bat lortzeko, zeren, hau bezalako gai batean, adostasun batera iritsi behar genuen. Eta, hitzarmen horretan, proposamena egin duen Alderdi Sozialistako ordezkariak proposatutako lau kolektiboak jaso dira, eta talde popularrak 2012ko otsailean aurkeztutako legez besteko proposamenean aipaturikoa gaineratu da –Kultura Batzordean onartu zen, Guggenheim Museoari bazegokion ere–. Halaber, ateak ireki dira gaur egungo egoera ekonomikoak bereziki eragindako eta proposamenean jasotzen ez diren beste kolektibo batzuei aplika dakizkiekeen irizpideak aztertzeko. Azkenik, zorionak eman nahi ditut lortutako adostasunagatik, garrantzitsua dela uste baitut, eta eskerrak eman nahi ditut erdibideko zuzenketa hau lortu dugulako. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/b8d76e6a-221d-46c4-b501-411f211f9ac6
parl_eu_1198
10
27
02.05.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko
Señora presidenta, señorías. En esta comparecencia de hoy, pese a la eliminación de una de las peticiones propuestas o formuladas, daré una respuesta conjunta a dos peticiones: por un lado, presentaré el programa legislativo del Gobierno para la presente legislatura –lo haré a lo largo de mis intervenciones–, y por otro, expondré el programa de gobierno para esta legislatura. Ambos temas están totalmente relacionados, porque, en definitiva, en el propio programa de gobierno se exponen las proposiciones de ley y los proyectos de ley, y por otra parte, porque el propio Gobierno está preparando en este mismo instante el programa legislativo, como explicaré después. Hoy, el Gobierno informará sobre los pasos que se han dado hasta ahora y que se darán en adelante para presentar el programa legislativo; posteriormente, presentaré las líneas principales del programa de gobierno. Jaun-andreok, hasteko, berariazko aipamena egingo diot lege-programari, eta gobernu-programa aurkezteko egingo ditudan hitzaldietan mintzatuko naiz hari buruz sakonago. Joan den apirilaren 9ko Gobernu Kontseiluak 2012-2016 legealdi honetarako lege-programa egiteko eta onartzeko prestatze-ekintzak adosteko proposamena onartu zuen. Apirilaren 9ko akordio horrek dioenez, Jaurlaritzako sail guztiak dagozkien legeproiektuak aurkezteko behar den dokumentazioa hausnartzen eta egiten ari dira une honetan. Sail bakoitzak galdera-orri bat bete behar du, non legealdi honetarako proposatzen duen legeproiektu bakoitzaren memoria bat sartu behar baitu. Galdera-orri horretan, proposatutako arauaren xedea definitzen duen memoria bat sartu behar da, eta hark eragin diezaieken gizarte-sektoreak adierazi behar dira. Halaber, finantzetan duen eraginaren kalkulu bat ere sartu behar da, baita noiz aurreikusten den Gobernu Kontseiluan aurkeztea eta, ondoren, Ganbera honetara, Eusko Legebiltzarrera, ekartzea ere. Adierazi dudanez, Kontseiluak joan den apirilaren 9an hartu zuen erabaki hori, eta, une hartan, datorren ekainaren 15erainoko epea eman zitzaien sailei dokumentazio hori betetzeko. Datorren ekainaren 15etik aurrera, Gobernu Kontseiluak bere lege-programaren proposamena egingo du, eta, ondoren, Legebiltzar honetara ekarriko du. Nolanahi ere, adierazi dudanez, gaur aurkeztuko dugun gobernu-programaren ekimenetan hamasei lege-proiektu daude, guztira; beste bi lege-proiektu ere izapidetzen ari dira, legebiltzar-taldeek proposatu dituztenak eta Jaurlaritza gisa onartzen ditugunak, eta horiek ere gobernu-programaren dokumentuan daude sartuta. Beraz, baduzue dagoeneko Jaurlaritzak gai honetan hartu dituen konpromisoen aurrerapen bat. Programa de gobierno. El programa de gobierno, lo que públicamente se denomina como el programa de los 1.000 días, recoge nuestro compromiso con la sociedad. Dicho programa de gobierno consta de tres grandes aportaciones, de tres pilares: en primer lugar, recoge, por supuesto, el programa electoral que presentamos ante la ciudadanía; en segundo lugar, recoge los compromisos y líneas principales que presentó y defendió cada departamento en sede parlamentaria; y en tercer lugar, contiene las aportaciones recogidas en las reuniones celebradas en los tres primeros meses entre el Gobierno y los diferentes agentes sociales. El programa es concreto y público; hemos asumido el compromiso de gestionarlo con total transparencia, y el Gobierno se encargará de realizar su seguimiento y valoración. Gobernu-programa honek legealdi honetarako gizartearekiko dugun konpromisoa jasotzen du, eta konpromiso hori zehatza eta gardena da, xedeen eta ekimenen definizioan ikus daitekeenez. Dokumentu publiko xume bat da, eta Eusko Jaurlaritzak legealdi honetarako dituen 160 helburuak eta 615 ekimenak –ez nahastu ekintzekin– argi eta garbi definitu nahi izan ditugu han. Barne-kudeaketaren ikuspuntutik, aurkeztutako eta planteatutako proposamen guztiak gauzatzeko arduradunak ere identifikatu ditugu. ¿Cuál es, por tanto, el punto de partida del programa? Pues, el punto de partida está claro: la difícil situación económica y social que vivimos en estos momentos. Para afrontar y superar esta situa- ción, partiremos de nuestros principios y valores. Reivindicamos con total responsabilidad la función de la actividad de la política y de las instituciones como herramienta eficaz para conseguir un desarrollo humano justo, solidario e integral. Partimos de una base humanística, imprescindible, siendo un Gobierno sustentado por el Partido Nacionalista Vasco, siendo las personas el eje principal y el más extendido de nuestras acciones. La crisis económica y financiera que nos está castigando ha puesto de manifiesto también una crisis institucional y de valores. Ante dicha realidad, nos comprometemos a llevar adelante un Gobierno éticamente ejemplar –esa es nuestra intención–, más austero en gastos estructurales y de funcionamiento, comprometido con una Administración más eficiente y transparente, que rinde y rendirá cuentas ante la ciudadanía y que, para ello, aprovecha el desarrollo de las nuevas tecnologías. Un Gobierno responsable y riguroso en la gestión de las finanzas públicas. Beraz, hasierako ideia hori azpimarratu nahi dut. Gure erronka da egoera ekonomikoa gainditzea printzipioak eta balioak argi eta garbi planteatuz eta politikaren eta haren jardunaren zeregina aldarrikatuz. Programa honen abiapuntua da gobernu arduratsu, zorrotz eta etikoki eredugarria aurrera eramatea. Hori da gure konpromisoa: pertsonekiko benetako konpromisoa duen gobernua. Por tanto, tenemos tres compromisos. Para presentar el programa de gobierno, lo dividiremos en tres grandes ámbitos: en primer lugar, la actividad del Gobierno, exponiendo dos puntos de vista: por un lado, el crecimiento y el desarrollo económico como base de nuestros recursos y como motores de nuestra actividad; por otro, el desarrollo humano, garantizando los servicios mínimos para conseguir una sociedad lo más equilibrada y cohesionada posible sin dejar atrás a nadie; en segundo lugar, la actividad y el compromiso de fomentar la paz y la convivencia; y en tercer lugar, el compromiso de conseguir un nuevo estatus político para Euskadi. Empezaré con la actividad del Gobierno, y dentro de la misma, con los objetivos e iniciativas para hacer frente a la crisis económica, cuyo primer eje es potenciar el crecimiento económico. Beraz, lehenengo oinarria, hazkunde jasangarria, atal hauetan garatzen da: enpleguaren aldeko politika aktiboak garatzea; ekintzailetzaren eta ekonomia produktiboaren aldeko apustua egitea; berrikuntza, gure etorkizunaren gakoa; nazioartekotzea bultzatzea; autonomoei, saltoki txikiei eta ekonomia sozialari laguntzea; turismoaren industria, suspertzen ari den sektore gisa; lehen sektorea garatzea; energia berriztagarrien aldeko energia-estrategia; lurralde-politika orekatua eta jasangarria; ingurumen-politika arduratsua; azpiegitura eta garraio jasangarriak; administrazio eraginkorra eta gardena; administrazio irekia; eta ogasuna, zerbitzu publikoen kudeaketa arduratsu gisa. Por tanto, en este primer pilar, en este primer eje, tenemos el empleo. El empleo es nuestra prioridad. El empleo es la herramienta fundamental de los procesos de integración, socialización y participación de la persona en la comunidad. El compromiso de este Gobierno con el empleo parte de la garantía de mantener los puestos públicos. Ya hemos presentado el plan para el fondo de reactivación y solidaridad a favor del empleo. Asimismo, cumpliremos el objetivo de renovar Lanbide –así lo hemos expuesto– para ofrecer un servicio más eficaz e integrado con otros agentes socioeconómicos. El segundo pilar es el plan de reactivación económica, que entendemos como una necesidad para el futuro de nuestro pueblo. El compromiso de la reactivación económica supone impulsar nuestras empresas, de modo que sean más competitivas en la globalización. Dicho plan se basa en cuatro grandes ejes de actuación: primero, la inversión pública en las infraestructuras; segundo, la industrialización, recuperando el modelo político basado en los clústeres y en la economía real, y al mismo tiempo, priorizando la eficacia, el ahorro de energía y el desarrollo tecnológico relacionado con la energía; tercero, la innovación; tenemos que replantear el mapa del sistema vasco de la ciencia, la tecnología y la innovación, basándonos en la investigación aplicada y priorizando las patentes y la atracción del talento; y por último, la internacionalización, abriéndonos más a los mercados exteriores con la marca Basque Country bajo la responsabilidad de una estrategia de país. Beraz, jaun-andreok, enplegua eta pertsonak dira gure lehenengo konpromisoa. Enplegua da gure lehentasuna. Sektore publikoko lanpostuei eustea bermatzearekin hasi gara, eta hori da herritarrei eskaintzen zaizkien zerbitzu publikoak emateko bermerik onena. Ekonomia suspertzeko konpromisoa ere hartu dugu, gure ekoizpen-sareari eta gure enpresei lagunduz. Orain arte, gure suspertze-planaren lau ardatzak aipatu ditut: inbertsioa, industria, berrikuntza eta nazioartekotzea. Hazkunde eta garapen ekonomikoaren arlo honetan, beste bi epigrafe aipatuko ditut: ingurumen-politika arduratsua eta lurralde-politika egituratzailea, hau da, herrialdea modu jasangarrian eta orekatuan garatzea erraztuko duten politikak, geodibertsitatea sustatuz eta ingurumen-kalitatea eta Europan ditugun loturak hobetuz. Bigarren epigrafea zerbitzu publikoak zorrozki kudeatzen dituen gobernua da; gobernu onaren arauekin konprometituta dagoen gobernua, non gardentasuna, parte-hartzea eta kontuak ematea kudeaketa publikoaren nortasunaren adierazgarri baitira. Bigarren zutabea giza garapena da. Jaurlaritzaren ekintzaren lehenengo konpromisoaren bigarren ardatza giza garapena da, eta hauek izango dituzte lehentasuntzat gure politikek, gobernu-programak adierazten duenez: izen oneko eta kalitateko osasunsistema publikoa; bikaintasuna, hezkuntza-sistemaren motor gisa; euskararekiko eta hizkuntza-bizikidetzarekiko konpromisoa; kultura ireki eta anitza; gazteria, ez bakarrik etorkizuneko apustu gisa ulertua, baizik eta oraineko eta etorkizuneko apustu gisa; garapen fisikoa eta pertsonala; pobreenei laguntzea; etxebizitzarik ez dutenei laguntzea; adinekoei, familiei eta immigrazioari arreta ematea; berdintasun-politikak; giza garapenaren ardatz honetan ere, segurtasunaren eta Ertzaintzaren eredu berri bat, euskal gizartearen zerbitzura dagoena; eta, jakina, justizia modernoa. Beraz, giza garapena, pertsonak, gure ekintzaren ardatz dira, esaten ari naizen bezala, eta horrek ematen dio zentzua gure Jaurlaritzaren jardunari. Gizarte-politikak gizarte-kohesiorako funtsezko tresna gisa ulertzen ditu Jaurlaritza honek. Gizartezerbitzuek ongizate-estatuaren laugarren zutabe izan behar dute, hezkuntzarekin, osasungintzarekin eta pentsio-sistemekin batera. Gobernu-programaren helburuetako bat da izen oneko eta kalitateko osasun-sistema publikoari eustea, bere funtsezko balioak zainduz: unibertsaltasuna, elkartasuna eta zuzentasuna. Gobernu-programak, orobat, bikaintasunaren aldeko apustua egiten du, gure hezkuntza- eta unibertsitate-sistemaren ezaugarri nagusi gisa, gure lanbide-heziketako eredua ekoizpensektoreen eta pertsonen enplegagarritasunaren beharretara egokituz. Horretan, hizkuntza-politikak irmoki sustatu behar du euskara, berezko kultura-politika batekin, legealdi baten esparruan sektoreko industriei laguntzen dien ingurune global batean. Legealdi honetan zehar emakumezkoen eta gizonezkoen arteko benetako berdintasuna erraztuko duten politikak bultzatzeko helburua ezarri dugu. Gizarte Zerbitzuen Legea garatzeko konpromisoa ere hartu dugu, eta lankidetza- eta partaidetza-eredu publiko-pribatua aldeztu dugu. Garrantzitsutzat jotzen dugu hirugarren sektoreak gizarteari egiten dion ekarpena aitortzea. Azkenik, gizarte-zerbitzuen zorroa ezartzea planteatu dugu, baita administrazio publikoek hura betetzeko eta finantzatzeko konpromisoa ere. Hori guztia, berriro diot, legealdi osoaren ikuspegitik. Un nuevo modelo de seguridad y de Ertzaintza al servicio de la sociedad vasca. Es indispensable avanzar hacia un modelo que se adapte a la realidad actual de la sociedad vasca, lo cual conlleva una mayor proximidad a las personas por parte de los servicios de seguridad, así como el impulso de un uso más eficaz de los recursos y medios. El objetivo es la integración y la proximidad a la sociedad de la Ertzaintza, avanzando en el modelo de una policía integral. Azpimarratzen dugu Ertzaintzak sorreran zuen espiritua berreskuratuko duen polizia-eredu bat garatzeko helburua, legealdi honetan Jaurlaritza bera eta Segurtasun Saila bizitzen ari garen egoera eta aukera berrietan konprometitzen dituzten egoeren arabera, pertsonengana gehiago hurbilarazteko behar diren ekimenak hartuz euskal gizartearen egungo errealitateari begira. Bigarren konpromisoa: bakea eta bizikidetza. ETAk jarduera armatua betiko utziko zuela iragarri ondoren, aukera ezin hobea dugu Euskadin bakea lortzeko, eta gai izan behar dugu aukera horretaz baliatzeko eta bake justua eta memoriaduna eraikitzen laguntzeko. Gure proiektuaren oinarria giza duintasuna aitortzea da. Gure ekimenak funtsezko hiru ideiatan oinarrituko dira: argitzapenean, iraganari dagokionez; gizarte-normalizazioan, orainari dagokionez; eta bizikidetzan, etorkizunari dagokionez. Es importante clarificar el pasado, y quiero destacar las iniciativas que se pondrán en marcha a tal efecto: la preparación de un informe que verifique las vulneraciones de derechos humanos, el proyecto del instituto de la memoria y la convivencia, y la participación en el proyecto de recuerdo de las víctimas del terrorismo, para completar el reconocimiento a las víctimas del terrorismo y denunciar las vulneraciones de los derechos humanos. En cuanto al pasado, tenemos la obligación de clarificar todo, porque no se puede construir el futuro como si no hubiera sucedido nada en el pasado. Asimismo, completaremos nuestro marco de actuación con otros dos principios de responsabilidad: en cuanto al presente, tenemos la obligación de normalizar la vida social para consolidar la convivencia, y, en cuanto al futuro, tenemos la obligación de reconciliarnos; el sentido último de un sistema democrático consiste en la consecución de una convivencia integradora. Hirugarren konpromisoa Euskadirentzako estatus politiko berri bat da. Une honetan, aurrera egin nahi dugu euskal autogobernuarekin. Printzipioz, Gernikako Estatututik geratzen diren transferentziak aldarrikatzen jarraituko dute sailek, jakina; baina, batez ere, autogobernu- sistema berri bat proposatu nahi dugu XXI. mendeko egungo gizartearen erronkei erantzuteko. Legealdi osorako gobernu-programa honetan, garai berri honek ematen dizkigun aukerak jasotzen ditugu. Legealdi honek balio behar digu Iparraldearekiko eta Nafarroarekiko harremanak sendotzeko, erakundeek 1996an zuten lankidetza-espiritua berreskuratuz. Era berean, Akitania-Euskadi Eurolurraldearen proiektuan sakontzea eta aurrera egitea jarri dugu helburutzat. Gure programako ekimenetako bat da Jaurlaritzaren proposamenez euskal autogobernuaren etorkizunari buruzko legebiltzar-batzorde bat eratzea, eta, horrekin batera, nazioarteko jardunaldi batzuk eta partaidetzazko prozesu bat garatuko dira, Euskadirentzako estatus politiko berriari lotutako proposamenak eta ekimenak lantzeko. Eusko Jaurlaritzak egin nahi duen legebiltzarbatzorde horren helburua izango da testu antolatu bat egitea eta Ganberara bidaltzea onartua izan dadin, hala adosten bada lantalde horretan. Haren emaitza, hala badagokio, herriak berretsiko du. Proposamen hori jasotzen du gure gobernuprogramak Euskadirentzako estatus politiko berri baterako hirugarren konpromisoan, eta legealdi honetan zehar landu beharko da. Gobernu-programaren gidari diren printzipioen eta balioen ideia nagusiak labur aurkezten ari naiz. Beraz, hasierako aurkezpen hau bukatzeko, programa honen oinarri diren printzipioak eta balioak aipatuko ditut. Laburbilduz, pertsonekiko konpromisoa da haien ideia. Lehenengo ideia nagusia Jaurlaritza honen ekintzaren erdigunea da: pertsona. Hori da gure izateko arrazoia, eta gure jardunaren printzipioa eta orientazioa. Ganberan aurkeztu genuen aurrekontu-proiektua egitean erakutsi genuen hori, eskura genituen baliabideen % 73,9 enplegu publikoari eustera eta osasunaren, hezkuntzaren eta gizarte-babesaren oinarrizko zerbitzuei eustera bideratu baikenuen. Nolanahi ere, eutsi egingo diegu Jaurlaritza honen jardunaren erdigunea pertsona izateko parametroei eta lehentasunari, bereziki legealdi autonomiko honen ibilbidea hasten ari den honetan. Pertsonei zor gatzaizkie, pertsonei zuzentzen gatzaizkie, pertsonak gara. Zerbitzari publiko garen aldetik, entzuten eta erantzuten duten pertsonak gara, lau urte hauetarako gizartearekiko konpromiso bat hartu dugun pertsonak eta gizarte honi zor gatzaizkion pertsonak gara. Hori da gure Jaurlaritzaren oinarria, funtsa eta orientazioa. Lehen esan dudan bezala, Jaurlaritza hau sostengatzen duen alderdi politiko bateko ordezkariak gara, Euzko Alderdi Jeltzalekoak, zeina alderdi humanista baita. Beraz, gobernu humanista baten ordezkariak gara. Pertsonekiko konpromiso horren etorkizun hurbileneko helburu nagusia da ekonomia susper dadin eta enplegu-aukera berriak sor daitezen bermatzea. Etorkizunera begira, hori da gure erkidegoko gizartekohesioan egin daitekeen inbertsiorik onena, eta horretan eta alderdi politikoei egin diegun akordioproposamenean ari da lanean Eusko Jaurlaritza. Por lo tanto, con ese objetivo hemos realizado las propuestas que hemos recogido en un documento base en las últimas semanas, en cuyos antecedentes se explica el contexto económico actual y se presentan compromisos concretos para hacer frente a dicho contexto: por un lado, compromisos en torno a la reforma fiscal y la lucha contra el fraude; por otro, el compromiso de compartir las políticas públicas; el compromiso de reformar o transformar y reestructurar el sector público autonómico, así como el compromiso de poner en marcha el plan para fomentar la economía y el empleo. Beraz, Jaurlaritzak begiz jo du, ez bakarrik bere gobernu-programan, baita oinarri-dokumentuetan ere –eta martxan jarriko du, edo martxan jartzen saiatuko da–, ekonomia suspertzeko plan bat, erakundeeragileekin, eragile politikoekin, eragile ekonomikoekin eta eragile sozialekin batera egiteko. Jaurlaritzaren ekintzaren ahalegina hazkundea eta garapena berreskuratzeko baliabideak batzera bideratzea da gakoa. Hori da, legealdiko gobernu-programa batez harago, datozen hilabete hauetarako zeregin nagusia: industriarako plan bat, enpresak nazioartekotzeko laguntza bat, berrikuntzarako bultzada bat, eta inbertsio publikoaren aukerak ahalik eta gehien zabaltzea. Plan hori martxan jarriz, atzeraldia atzean uztea lortuko dugu, eta datorren urtetik aurrera hazkundearen bidera itzultzea. Gure ustez, neurri sustagarri horiek behar ditu euskal ekonomiak, eta zenbat eta lehenago adostu ekonomia suspertzeko inbertsioa, orduan eta lehenago gauzatuko da, eta orduan eta lehenago hasiko gara berriz enplegua sortzen –hori da Jaurlaritzaren helburu nagusia bere lehenengo bi urteetarako–. Jaurlaritza konprometituta dago ekonomia suspertzeko plan horrekin, zeinak euskal gizartearen eskaerei eta beharrei erantzutean oinarritutako programa baten espiritua laburbiltzen baitu. Beraz, berriro luzatzen dizuet eskaintza ireki, politiko eta instituzionala neurri horiek denon artean adosteko eta indartzeko. Legealdi osorako gobernu-programaren hasierako zatia da hau, eta, horrenbestez, hau da Ganbera honetan aurkezten dizuedan gizartearentzako gobernuprograma, eta, hortaz, hura martxan jartzea eta haren helburuak betetzea azkartu dezaketen ekarpen konstruktibo guztiak eztabaidatzeko prest dago. Hori dela eta, pozik jasoko ditut Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako programa honetara egokitu nahi duten proposamen guztiak, uste baitut legealdi honetan onena eman behar dugula denok. Este es, en resumen, el programa del Gobierno para los próximos 1.000 días, como se suele decir; por tanto, este es nuestro deber. Hemos querido transmitir nuestro plan con total transparencia, y basándonos en nuestra responsabilidad, el objetivo del conjunto de la sociedad es afrontar los retos que tenemos y encaminar y saber utilizar bien las nuevas oportunidades que tenemos. Por lo tanto, estoy dispuesto a escuchar sus aportaciones, con la convicción de que las mismas serán realmente útiles y asumibles. Me tienen a su disposición. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26
parl_eu_1199
10
27
02.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, lehendakari jauna, sailburu jaun-andreok. Hasteko, utz iezadazu, lehendakari jauna, gobernuan eman dituzun bost hilabete hauen eta bost hilabete hauetan egin duzun bidearen balantzea egiten. Esan behar dizut, lehendakari jauna, bost hilabete hauetan erabateko larderiaz jokatu duzuela zuk zeuk eta zure Jaurlaritzak. Bakar-bakarrik zaudete, eta bistakoa da gaur-gaurkoz porrotak besterik ez duzuela jaso. Bost hilabete hauetan, geldirik egon zarete arlo politikoan eta ekonomikoan. Paralisia izan da Jaurlaritza honen ezaugarria. Jaurlaritza honek ez du gainerako alderdi politikoekin hitz egin eta negoziatu. Bost hilabete hauetan, murrizketak bultzatu nahi izan dituzue azkenean onartu ez den aurrekontuproiektu honen bidez. Eta, bost hilabete hauetan, uko egin diozue, bai zuk, bai zure Jaurlaritzak, Euskadik modernizatzeko eta krisitik lehenbailehen ateratzeko behar dituen neurri guztiak bultzatzeari. Beraz, balantze hau egiten dugu Jaurlaritzaren bost hilabete hauei buruz: erabateko porrota, erabateko bakardadea eta sekulako larderia. Horrez gain, ez da hitz egin, ez negoziatu, gainerako alderdi politikoekin. Orain, zure gobernu-programa aurkezten diguzu, legealdiaren nolabaiteko berrabiaraztea. Hasierara berriro. Bost hilabeteren ostean, Legebiltzar honetara etorri zara babesik gabe, bakar-bakarrik, gutxiengoan, eskaintzeko baliabiderik gabe, lorpenik lortu gabe, eta zure aurrekontu-proiektua baztertu berritan. Bien bitartean, langabezia gorantz doa Euskadin, eta bizi dugun krisi ekonomikoa azkartzen ari da; gero eta okerrago gaude. Eta zure Jaurlaritza, lehendakari jauna, geldirik dago, bakarrik dago, eta babesik gabe dago. Herritarrek, lehendakari jauna, segurtasuna nahi dute, ez hutsune instituzionala, eta zuk, lehendakari jauna, zuk eta zure Jaurlaritzak, ez duzue ezer egin bost hilabete hauetan. Lehendakari jauna, hauteskundeak 2012ko urriaren 21ean izan ziren, zu 2012ko abenduaren 13an izan zinen hautatua lehendakari, eta gaur 2013ko maiatzaren 2a da. Hauxe galdetzen dizugu: noiz hartuko duzu lur? Lehendakari jauna, ia bost hilabete igaro dira lehendakari hautatua izan zinenetik, bost hilabete. 75 legebiltzarkidetatik 27 dituzue; gutxiengoan jarraitzen duzue. Bada garaia besteak bezalako alderdi bat zaretela konturatzeko, gutxiengoan zaudetela eta ez duzuela babesik. Bost hilabete, eta Euskadik jakin gabe jarraitzen du zer egingo duzun eta zer egingo duen Jaurlaritza honek, eta norekin egingo duen. Esan diezagukezu behingoz zer egin nahi duzun zehazki, zer helburu dituzun eta nor diren zure bidaideak? Zein dira zure helburuak? Eta nor dira zure bidaideak helburu horiek lortzeko? Alegia, zer babes dituzu aurkeztu diguzun gobernu-programa hau aurrera eramateko? Bost hilabete, eta Euskadik jakin gabe jarraitzen du zer egingo duzun, zer egingo duen Jaurlaritza honek, eta norekin egingo duen. Beraz, bost hilabete galdu dituzu. Bakar-bakarrik egon zara bost hilabetez. Bost hilabetean ez duzu akordio bat ere lortu, ez zerga-arloan, ez aurrekontu-arloan, ezta beste gai garrantzitsu batean ere. Lehendakari jauna, Euskadik ezin du itxaron. Langabezia gorantz doa; egunak joan egunak etorri, herritarren egoera gero eta okerragoa da; krisi ekonomikoa larriagotzen ari da. Euskadik behar dituen erreforma handiak geldirik daude, lehendakari jauna. Ez dugu zerga-erreformarik, ez dago martxan zergairuzurrari aurre egiteko plan bateraturik, ez dago martxan erakunde-sarearen erreforma, ez da arrazionalizatu ez birdimentsionatu enpresa-sektore publikoa, ez da jarduera ekonomikoa bultzatu, eta ez da enplegurik sortu. Erabat geldirik igaro dituzu bost hilabete. Zuk aurkeztu zenuen aurrekontu-proiektua kritikatu egin zuen oposizio guztiak, arrazoi batzuengatik edo beste batzuengatik. Antzerki hutsa besterik izan ez zen ustezko elkarrizketa- eta negoziazio-prozesu bat jarri zenuten martxan. Ez zen elkarrizketarik ez negoziaziorik egin. Nolabaiteko antzerkia edo adarjotzea izan zen. Gainera, Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak berak oraintsu esan digu Jaurlaritza honek ez zuela inoiz inolako asmorik izan aurrekontuak UPyDrekin adosteko. Hori sekulako errespetu-falta iruditzen zaigu. Zergatik galarazi zeniguten denbora? Zergatik deitu zeniguten bilera haietara? Zergatik esan zeniguten akordio batera irits gintezkeela? Zer dela eta antzerki hori eta errespetu-falta hori? Guk geure proposamenak proposatu genituen, geure ideiak helarazi genituen, aurrekontu-proiektua hobetzen saiatu ginen, argudioak eman genituen aurrekontu-proiektu hori hobetzeko, eta, zuk aurrekontuproiektu hori baztertu –ez baitzenuen babesik– eta handik bi egunera, Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak esan zigun, herritarrei esan zien Jaurlaritzak ez zuela inoiz asmorik izan –ez baitzuen nahi– UPyDrekin ezer adosteko. Oposizio politikoarekiko errespetu-falta nabarmena da. Hain zuzen, hiru puntutan oinarritutako gobernu-programa aurkeztu diguzue: enpleguan eta pertsonetan, bakean eta bizikidetzan, eta Euskadirentzako estatus politiko berri batean. Lehenengo puntuari dagokionez, zehaztapenik gabeko orokortasunen, ideia suntsikorren eta kearen laburpen bat da, batere fundamenturik gabea. Badakigu zer egin nahi izan zenuten, ezagutzen baitugu aurrekontu-proiektua, eta aurrekontu-proiektu horren asmoa ez zen Euskadi krisi ekonomikotik ateratzen saiatzea murrizketa sozialik gabe, baizik eta guztiz kontrakoa. Aurrekontu-proiektu horrek ebaki egiten zuen krisitik ateratzeko balio zezakeen bidea, eta, hortaz, guztiz kontraesankorra da orain egin nahi duzuela esaten duzuenarekin. Esaten duzue pertsonetan pentsatzen duzuela, enplegua sortu nahi duzuela, jarduera ekonomikoa suspertu nahi duzuela, baina aurkeztu zeniguten aurrekontu-proiektu hori guztiz kontrakoa zen. Ez zuen balio jarduera ekonomikoa bultzatzeko; ez zuen balio enplegua sortzeko. Bakea eta bizikidetza aipatzen dizkiguzue, eta guk zure Jaurlaritzari eskatzen diogu gidatu dezala ETAren behin betiko eta baldintza gabeko porrota. Horixe egin behar du Jaurlaritza honek, ETAren behin betiko eta baldintza gabeko porrota gidatu, inolako trukada antidemokratikorik gabe. ETAren amaiera justiziadun eta memoriaduna nahi dugu, inolako zigorgabetasunik gabe. Gobernu-programa honetan, Euskadirentzako estatus politiko berri bat bultzatzeko asmoa agertu duzu. Norekin egingo duzu hori, lehendakari jauna? Norekin? Norekin saiatuko zara independentziaren bidean aurrera egiten? Norekin saiatuko zara gu Espainiatik eta Europatik ateratzen? Norekin adostuko duzu legez kanpoko herri-galdeketa hau, zeina guk, logikoa denez, baztertu egiten baitugu? Zer babes dituzu herri-galdeketa hau gauzatzeko edo Euskadirentzako estatus politiko berri bat bultzatzeko, zeina inola ere ezin baita lehentasunezkotzat jo? Hauxe da, beraz, galdera, lehendakari jauna: egin nahi duzun hori guztia norekin egingo duzu? Eta nork egin nahi du hori guztia zurekin? Hori da beste galdera. Zuk proposatzen duzun hori guztia nork egin nahi du zurekin? Eta zer balio du zure gobernu-programak edo duela egun batzuk Legebiltzar honen zati bati eskaini zenion egonkortasun-itunak? Programa honen zein atal sartuko litzateke orain Ganbera honetako alderdi politiko batzuei eskaintzen diezun egonkortasun-itunean? Eta galdutako denbora honekin guztiarekin, lehendakari jauna, elkarrizketarik eta negoziaziorik gabeko, proposamen seriorik gabeko, Euskadi krisitik aterako duten neurririk gabeko bost hilabete hauekin, legealdiaren nolabaiteko berrabiaraztearekin, hutsetik hasten saiatze horrekin zer, lehendakari jauna? Eta, berriro diot, lehendakari jauna, zer egiteko? Eta norekin? Zer babes dituzu? Ez dakigu, ordea, zer balio duen eta zer etorkizun duen gobernu-programa honek. Izan ere, hain zuzen, berriro diot, ez daukazu norekin gauzatu, eta zure bidaide izan litezkeenek ez dute onartzen, ez dute programa hau onartzen. Tira, egia esan, Jaurlaritza honek bihar zer egingo duen ere ez dakigu, ezta norekin egingo duen ezer bihartik aurrera ere. Dena egiteke dago, eta gutxiengoan jarraitzen duzue. Ez dakit ohartu zareten ala ez, baina, bost hilabeteren ostean, ez duzue inolako akordiorik lortu, eta gutxiengoan jarraitzen duzue. Egonkortasun-itun bat eskaini berri duzu; legealdia hasi eta bost hilabetera, egonkortasun-itun bat eskaini duzu. Zertarako, lehendakari jauna? Zer helbururekin? Zer politika aldezteko? Zer aldaketa bultzatzeko? Zerga-erreforma bat aldezteko, ala zerga-kontuak dauden bezala uzteko? Zerbitzu publikoak babesteko ala murrizteko? Euskadiko erakunde-arkitektura berritzeko, ala jasaten ari garen foralismoari eta erakundesareari eusteko? Txosnak ixteko ala zuen artean banatzeko? Jarduera ekonomikoa bultzatzeko, ala dena ebakitzeko? Autogobernu handiagoa edo Euskadirentzako estatus berri bat aldezteko, ala Espainia osoan eta Europan berdintasun handiagoa aldezteko? Guk, bistan denez, baztertu egiten dugu ezer ez egiteko balio duen edonolako egonkortasun-itun bat, eta, jakina, independentziaren bidean aurrera egiteko eta Euskadi Espainiatik eta Europatik ateratzeko balioko lukeena. Ez duzu UPyD alboan izango murrizketa sozialak bultzatzeko. Ez duzu UPyD alboan izango gauzak dauden bezala uzteko. Ez duzu UPyD alboan izango foru-ereduari eusteko. Ez duzu UPyD alboan izango autogobernuaren bidean aurrera egiteko. Ez duzu UPyD alboan izango independentziaren bidean aurrera egiteko eta bizikidetza hondatzeko asmoa duen ezein herri-galdeketa egiteko. Gu ez gaude, jakina, nazionalismoarekin bat egiteko, ezta haren ideiak goxatzeko ere, baizik eta, hain justu, hori ez gertatzeko eta gauzak aldatzeko, eta Euskadi modernizatzeko eta herritarrak krisitik salbatzeko balio duten politikak eta neurriak bultzatzeko. Guk argi daukagu zein diren Euskadiren erronkak: ongizate-estatua bermatzeko eta jarduera ekonomikoa bultzatzeko balio duen zerga-erreforma bultzatzea; zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko plan bateratu bat martxan jartzea; erakunde-sarea goitik behera berritzea, foru-sistemak ez baitu funtzionatzen eta porrot egin baitu; enpresa-sektore publikoa arrazionalizatzea eta birdimentsionatzea; krisiaren aurka borrokatzeko, enplegua sortzeko, jarduera ekonomikoa suspertzeko, ekoizpen-sareari laguntzeko eta ekonomiari bultzada emateko neurriak bultzatzea; gure demokraziaren kalitatea areagotuko duten neurriak eta gardentasun-lege bat bultzatzea; jakina, ETAren behin betiko porrota lortzea trukada antidemokratikorik gabe, zigorgabetasunik gabe eta modu bidezkoan, eta ideia totalitarioak gaitzestea; eta Euskadi modernizatzea, Espainiatik eta Europatik aterako gaituzten abentura soberanistak saihestuz. UPyDk argi dauka zer nahi duen UPyDk; arazoa da zuek ez dakizuela zer nahi duzuen edo ezin duzuela gauzatu, eta bakarrik zaudetela eta ez duzuela bidaiderik. Horixe da gaur egun daukagun drama nagusia. Bost hilabeteren ostean, gauzatu ezin duzun gobernuprograma bat aurkeztu diguzu. Lehendakari jauna, gobernatzeko ez zarela batere gai erakutsi duzu bost hilabeteotan. Euskadi gidatzeko ez zarela batere gai erakutsi duzu. Euskadi krisi ekonomikotik ateratzeko ez zarela batere gai erakutsi duzu. Gainerako talde politikoekin hitz egiteko edo akordioetara iristeko ez zarela batere gai erakutsi duzu. Bakar-bakarrik jarraitzen duzu, eta zure lehenengo aurrekontuak onartzeko ere ez zarela gai erakutsi duzu. Beraz, bost hilabeteren ostean, lehendakari jauna, gutxiengoan eta babesik gabe jarraitzen duzu. Eta badakizu zer eskatzen zaion babesik ez duen gobernatzaile bati: ez bazara gai Euskadi gidatzeko, uste dut, lehendakari jauna, lehenbailehen esan behar zenukeela. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26
parl_eu_1200