legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10 | 27 | 02.05.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, lehendakari jauna, jaunandreok. Lehendakari jauna, bost hilabete daramatzazue gobernuan, alegia, bost hilabete ekimen politikorik gabe, bost hilabete etengabe inprobisatzen, eta agerian utzi duzue zure kabineteak egin behar duena egiteko duen ahultasuna eta ezintasun politikoa. Bost hilabete daramatzagu zuk dagokizun erantzukizuna hartzeko eta aurrera hartzeko zain. Gaur goizean egin duzun hitzaldian, berriz ere ikusi da oso autokritika gutxi egin duzula eta asko setatzen zarela jokabide politiko zekena eta konpromisorik gabea alde batera uzten; berriro saiatu zara egoera saihesten eta Ganbera honi eta euskal herritarrei sinetsarazten zure Jaurlaritzak kontrolatua duela herrialdearen kudeaketa, baina begi-bistakoa da kontrakoa gertatzen dela. Eta ez naiz hari gauzak puzten, Urkullu jauna; ideia hori gero eta barneratuago dute euskal herritarrek, euskal gizartearen gehiengoak. Azaletik ari naiz deskribatzen zure Jaurlaritzak 2012ko abenduan kargua hartu zuenetik utzi duen aztarna: jarrera politiko zalantzakorra, beldurtia eta batere erabakitasunik gabekoa, eta zure gobernu-jarduna eta zure kudeaketaahalmena baldintzatzen ari da. Aitortu ezazu hori izan dela zure Jaurlaritzaren errealitatea denbora honetan, gertaerak kontrolpean eduki ezinik ibili zarela etengabe eta ez duzula inoiz inolako erreakziorik izan edo erantzunik eman. Zu, lehendakari gisa, ez zara gai izan herrialdea gidatzeko eta gauza garrantzitsuez arduratzeko dagokizun betebeharra zure gain hartzeko. Zure sinesgarritasuna zalantzan dago gaur. Denbora honetan guztian, gehiago saiatu zara ez huts egiten kudeatzen baino; arreta handiagoa jarri duzu kritika politikoari ihes egiten erabakiak hartzen baino; gehiago kezkatu zara zure Jaurlaritzaren irudia gordetzeaz herritarren arazoei aurre egiteaz baino. Eta, hilabete hauen ostean, emaitza da ez zu ez zure Jaurlaritza ez zaretela gai izan ekinean hasteko eta herrialdea kudeatzeko erakunde-gaitasuna erakusteko. Beraz, ez ezazu behin eta berriz ikusarazi zure Jaurlaritzaren bilakaeran ez dela ezer gertatzen, gertatu gertatzen baita. Konpon ezazu arazoa errotik, eta aitortu ezazu zoru egonkor bat behar duzula herrialde hau berme osoz kudeatu ahal izateko, eta, horrez gain, lehenengo bost hilabete hauetan erakutsi duzunaren guztiz bestelako jarrera batekin egin behar diozula aurre gobernatzeko erantzukizunari. Herrialde honen hobe beharrez, hausnarketa zintzo bat egiteko unea iritsi zaizu, Urkullu jauna. Has zaitez lanean, eman ezazu urrats bat aurrera, eta has zaitez babesak bilatzen zoru politiko egonkor bat sendotzeko, Euskadik behar dituen ekimenak aurrera eraman ditzan, euskal herritarrok ditugun erronkak aurrera eraman ditzan eta egoera zail eta estu honi ahalik eta baldintza onenetan aurre egin ahal izan diezaion. Umiltasuna, errealismoa eta erantzukizun politikoa ere erakutsi behar dituzu, eta ez ezazu jarraitu gaur zauden kalezulo politikoan. Berreskura ezazu beste egoera batzuetan eskatu izan duzun zuhurtzia; ez ezazu jarraitu herrialdeari langatik begiratzen, erantzukizuna beste batzuena izango balitz bezala zurea izan beharrean; eta ez ezazu jokatu ezer gertatuko ez balitz bezala, gertatu gertatzen baita. Erabakiak hartzea eta hain une zailetan herrialde honek behar duenaren analisi zorrotza egitea dagokizu. Ez ezazu irudia hainbeste babestu, eman ezazu urrats bat aurrera, eta aitortu ezazu higadura politikoa; izan ere, gaur egungo egoeran gobernatzeko, higadura politikoa aitortu behar da, hori baita zure betebeharra: gobernatzea eta erabakiak hartzea. Hara, lehendakari jauna, Euskadiko egoera ez da paratu eta zer egin nahi duen kontatu besterik egiten ez duen lehendakari bat eta gobernu bat edukitzeko modukoa. Herrialde honek emaitzak behar ditu, eta herrialdearen kudeaketa politikoan eta ekonomikoan aurrera egiteko babes politikoak bilatzea dagokizu zuri. Atera zaitez babesa bilatzen duzun boluntarismo huts horretatik, eta pasatu zaitez ekintzetara eta ekintza politikora. Lurreratu zaitez behingoz, eta aitortu ezazu zure betebeharra dela gobernatzeko behar den egonkortasuna bermatzeko irtenbideak bilatzea. Horretarako, akordioak lortu behar dira. Ez da horrelakorik gertatuko eserleku horretan bilatzen baduzu babesa, edo ospa egiten baduzu. Zu zara lehendakaria eta norabidea markatzeko betebeharra duena, eta hori aurrera eramateko akordioak behar dituzula ere jakin behar duzu. Lidergoa, gobernatzeko erabakitasuna eta herrialde honek behar dituen ekimenak aurrera eramatea eskatzen dizugu, Urkullu jauna. Ez ezazu besteen jarreretan bilatu dagokizuna ez egiteko eta zure betebeharra ez betetzeko justifikazioa. Biktimismorik ez. Euskadik gaur aurrekonturik ez izatearen arrazoia da, hein handi batean, zure Jaurlaritza ez dela gai izan Legebiltzar honetan behar zuen babes politikoa bilatzeko. Eta bilatu esaten dut, saiatu, zuei jarrera falta izan baitzaizue hasiera-hasieratik aurrekontua izapidetzeko. Akordiorako batere konbentzimendurik gabe etorri zarete, eta aditzera eman duzu berdin zitzaizuela gauza bat edo beste bat. Negoziatzerakoan ez duzue inolako gogorik erakutsi, ezta euskal ekonomiak ogia bezainbeste behar zuen tresna bat aurrera ateratzeko prestutasuna agertu ere, gauzak besterik gabe iritsiko balira bezala. Horrela ezinezkoa da konbentzitzea eta babesik lortzea. Horregatik jaso duzue aurrekontua baztertzeko porrota. Esaten duzuena esaten duzuela ere, ez zarete gai izan herrialde honen aurrekontu-interesa aurrera eramateko, horri uko egin baitiozue hasieratik. Asuma esa responsabilidad, señor lehendakari, la suya propia. Ez iezaiozu errealitateari ezikusiarena egin, ez ezazu beldurrik izan gauzak diren bezala esateko, eta egin ezazu ahalegin guztia euskal herritar guztiontzat oso txarra den egoera bati buelta ematen, ezegonkortasun politikoak moteldu egiten baitu gure ekonomiaren aurrerapena. Bistan denez, Alderdi Sozialista eta Bilduren blokeo politikorako erabakiak, zeinari pozik eta gogotsu gehitu baitzitzaion UPyD, leku gutxi uzten zuen akordiorako, argi eta garbi esan behar da. Mendeku politikorako jarrera horrekin zaila da arrazoiz ondorioztatzea, eta batzuek laster ahaztu dute zein diren Euskadik une honetan dituen beharrak. Behar horietako asko, horretaz ari garela, beren gobernuan pasatutako denboraldian ere bazeuden. Baina nahiago izan dute zurekiko zituzten faktura politikoak kobratu, eta, horretarako, sakrifikatu egin dituzte etorkizun zail eta estuari ahalik eta baldintza onenetan aurre egiteko behar genituen kontu batzuk –ekarpen egokiekin hobetuak–. Oposizio politikoan eman dituzun hiru urte luzeez mendekatzeko aukera ikusi dute batzuek aurrekontuen izapidetzean, baina –uste osoz esaten dut– saiatzea zen zure betebeharra eta erantzukizuna, Urkullu jauna, eta herritarren artean eta herrialde honetako iritzi publikoaren aurrean eman duzuena baino sendotasun politiko handiagoko eta konpromiso handiagoko irudia ematea. Inolako itxaropenik gabe joan zara aurrekontuak negoziatzera, eta jarrera horrekin ezinezkoa da ezer ateratzea. Legebiltzar honetan, tribuna honetan bertan, larrialdi nazionalaz mintzatu eta bost hilabetera, zure ekarpen politikoaren emaitza porrot bat izan da. Porrot politiko hori, bistan denez, porrot ekonomiko eta soziala ere bada; izan ere, aurrekontuak baztertuz, bazterrean geratu dira herrialde gisa errealitate zeharo konplexu honi aurre egiteko ditugun premia asko. Horregatik da hain zaila lehendakariaren eta haren Jaurlaritzaren bultzada- eta lidergo-falta hori ulertzea, baita beste batzuek erabakitako blokeoa ere, hartatik probetxu politiko alderdikoia atera nahi izan baitute. Ez batzuek ez besteek ez dute Euskadiko egoerak eskatzen duen bezala jokatu, eta, egia esan, bien jarrerek areagotu egin dute euskal herritarron interesa zigortzen duen ziurgabetasun eta ezegonkortasun politikoa. Orain, bestelako erakunde-horizonte bat marraztu behar da. Ez zaitez harago joan, azken bost hilabeteetan egin duzun iruzur bera egingo baituzu berriz ere. Aitortu ezazu berehala akordioak lortzeko erantzukizuna, Euskadi aurrera eraman dezaketen sektoreetan konfiantza eta segurtasuna eragingo duen gobernukudeaketa bat garatzeko behar duzun segurtasuna sortzeko. Sinets iezadazu, Urkullu jauna, Euskadik zoru politiko irmo bat sendotu behar du, konpromisoan oinarritua, eta, horretarako, ezinbestekoa da zure jarrera, eta zure jarrera aurreko bost hilabeteotakoaren oso bestelakoa izatea. Atera dezagun Euskadiren interesa alderdien arteko borroka politikotik; erakuts ezazu sinesten duzula Antonio Basagoitik berak zuri eta Alderdi Sozialistari joan den asteburuan planteatu dizuen egonkortasun politikorako plan horretan, hura aurrera eramateko konpromiso publikoa hartu baituzu, hipoteka politiko alderdikoirik gabe, dagokigun erantzukizun politikoarekin eta erabateko herrialde-bokazioarekin, ona baita Euskadirentzat, beharrezkoa baita euskal herritarrontzat, hori aurrera eramateko lidergoarekin eta erabakitasun politikoarekin. Har ezazu gidaritza akordioak bilatzeko, eta erakuts ezazu sinesten duzula egonkortasun-itun horretan, zeina erantzukidetasunean, akordioan eta konpromiso politikoan oinarritzen baita, ezohiko erabakiak hartzera eraman behar gaituen ezohiko egoera baten esparruan. Itun hori gauzatu daiteke, eta, gainera, beharrezkoa da. Horren kontrakoak dira azken hilabete hauek, eta hori ez da ona euskal herritarrontzat. Jakina, gu prest gaude zintzotasunez, bene-benetan eta gure desadostasunak eta mugak onartuz saiatzeko, baina aitortuz une honek lan egitera behartzen gaituela Euskadiko erakunde-egonkortasunarekiko konpromiso argia dugunok. Gai batzuk ezin daitezke alderdien arteko borroka politikoan sartu; herrialde-kontuak dira. Gure hazkunde ekonomikoa eta gure enpresek hedatzeko duten gaitasuna daude jokoan. Trebatu behar duten eta ziurtasun handiagoko horizonte batekin hazi behar duten euskal herritarren belaunaldi bat baino gehiagoren etorkizuna dago jokoan. Hau ez da nolanahiko unea. Kontraprestaziorik gabeko eta inolako prezio politikorik gabeko egonkortasun-itun bat behar dugu, zerbaiti uko egin beharko diogula jakinik. Ez dizugu jarrera hori ikusten gaur goizean zu entzun ondoren eta mahai gainean Euskadirentzako estatus politiko berri bat jarri ondoren, Urkullu jauna. Herrialdekonpromiso argi eta gardena behar dugu, jendeak politikan berriro sinesten lagunduko duena, tresna erabilgarria baita, eta gizartearen zerbitzura dagoena. Une honetan herrialde honek berme osoz kudeatzeko behar duen egonkortasun politikoa berma dezakegunok aurrerapauso bat eman behar dugu. Eta, Euskadiko Alderdi Popularrak, jakina, eman egingo du. Gu ez gara ezkutatuko, eta ahalegin osoa egingo dugu sinesten dugun eta une honetan beharrezkoa den hori aurrera eramateko. Baina zuri, Urkullu jauna, lehendakaria zaren aldetik, zure karguaren protagonismoa hartzea dagokizu nahitaez lidergoak beharko dituen akordio politikoen garai honetan. Politikariok ezin dugu jarraitu herrialde honek behar duenerako arazo bat izaten; politikariok irtenbideak eman eta mahaigaineratu behar ditugu. Har ezazu bide hori, Urkullu jauna, onar ezazu herrialde honetako egonkortasun politiko eta instituzionala bermatzeko duzun beharra eta betebeharra, eta konpromiso horretan alboan izango gaituzu, zalantzarik gabe, erabakitasunez eta jokoan asko dagoela jakinez. Guk ez dugu besaulkirik eskatuko, hori ziur esan diezazuket; erantzukizunez kudeatzea eta erabakiak hartzea eskatuko dugu. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1201 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LÓPEZ ÁLVAREZ | SV-ES | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Presidente andrea, lehendakari jauna. Lehendabizi esan nahi dizut, lehendakari jauna, oso egoki iruditzen zaigula Lehendakaritzako patiora joan ordez –halaxe egin zenuen behin, Legebiltzar hau gutxietsiz– Legebiltzarrera etortzea, hona etorri behar baituzue, zuk eta zure Jaurlaritzak, zuen programa eta garatu nahi dituzuen eta legealdi honetan zuen jarduera-gida izatea nahi dituzuen planak aurkeztera. Oso egoki iruditzen zaigu, legealdiko lehenengo hilabeteak nola doazen ikusirik, gobernu-programa hori zehaztea. Ziurtatu zenuen bazenuela programa, etengabe harrotu zineten horretaz, baina orain arte ez dugu haren arrastorik izan. Eta horrek batere ekimenik eta norabiderik gabeko gobernu bat bistaratu du. Norabide-falta horren, zuen porrotaren adibiderik argiena joan den astean izan genuen, zuen aurrekontuproiektua eztabaidatzeari uko egin zeniotenean, beharrezko babesik ez izateagatik baztertu baitzenuten. Behin baino gehiagotan utzi duzue agerian zure Jaurlaritza kezkatuago dagoela ekintzak eta ideiak izatearen itxura egiteaz haiek aurrera eramateko ezinbesteko akordioak bilatzeaz baino. Argi dago, egoera honetan eta herrialde gisa aurre egin behar diegun arazo handiekin, gutxiengoan gobernatzea, zuek erabaki zenuten bezala, aukera legitimoa dela, baina guztiz desegokia. Herrialdea larrialdi-egoeran baldin badago, behin eta berriz errepikatu zenuen bezala, gobernurik indartsuena eta gaitasun handiena duena behar du herrialde honek, ez gobernu ahulena, hots, une honetan duguna. Horren ondorioz, Jaurlaritzak denbora galdu du hilabeteotan. Denbora galdu du, eta, bien bitartean, dauzkagun arazo larrienak konpontzeko berehalako neurriak eskatzen dizkigute herritarrek. Hori dela eta, lehendakari jauna, uste dut hautu bat egiteko unea iritsi zaizula: edo zure alderdi-estrategiaren biktima izaten jarraitzea, edo gobernatzen hastea, hori behar baitu herrialde honek. Horretarako, jarrera argiak eta zuzenketak behar dira. Zure aurrekontuak izapidetu ondoren, ikusi ahal izan duzu murrizketa sozialek eta ekonomia eta enplegua bultzatzeari uko egiteak ez dutela inolako bideragarritasunik Ganbera honetan. Eta jakin behar duzu bide horretan ez gaituzula sozialistak inoiz alboan izango. Etsipenera, jendearen itxaropen-gabeziara edo herrialdea geldiaraztera garamatzaten jarreretan ere ez gaituzu alboan izango. Ordezkari politikook ez gaituzte hautatzen herritarrei bakarrik esateko "Horrelaxe daude gauzak, hauxe da daukaguna", eta hori bakarrik egin duzue zuek orain arte. Hautatzen gaituzte esateko "Gauzak aldatu beharra dago, eta aldatu egingo ditugu". Hautatzen gaituzte esateko "Hau egon liteke", esateko badaudela aukerak krisitik ateratzeko eskubide sozialak sakrifikatu gabe eta hazkundeari oztoporik jarri gabe. Hori dela eta, garrantzitsua da gaur hemen zure programaz hitz egitea. Ez zaigu batere gustatu gaur arte Ganbera hau kontuan hartu ez izana, uste dugu presioak bakarrik ekarri zaituela herritarren ordezkarion aurrean kontuak ematera, baina, horretaz guztiaz harago, espero dugu agerraldi honek aukera emango digula funtsezkotzat jotzen dugunaz hitz egiteko. Sentitzen dut esatea zuk gobernu-programa deitu diozun hori orokortasunen, zehaztapen-gabezien, epe-gabezien, berehalako ekintzen eta abarren multzo bat iruditu zaigula. Badakigu eta ekonomia bultzatu behar dela, ekintzaileei lagundu behar zaiela, autonomoei lagundu behar zaiela, nazioartekotzea bilatu behar dela eta lehiakortasuna hobetu behar dela! Ez, hori seguru dagoela Ganbera honetako talde guztien hauteskunde-programetan. Jakina, zuk hori guztia nola egingo den esan behar duzu, Jaurlaritza zara eta! Nola, noiz, zer neurri zehatzekin eta zer baliabiderekin. Horrek definitzen du benetan gobernu-programa bat. Izan ere, asmo onen katalogoaren garaia pasatuta dago. Asmo horiek ekintza zehatz eta akordio bihurtzeko garaia da herrialde hau aurrera eramateko; ekintza eta akordio horiek behin eta berriz proposatu ditugu sozialistok legealdi hau hasi zenetik. Horren kontrakoak, hots, gaur hemen egin duzunak, orokortasun horiek, eduki-falta horrek, titulu surrealista bat besterik ez digute ematen: "Jaurlaritzak, bere programa aurkeztean, egiaztatu du ez duela programarik". Gaur ez da hemen besterik izan. Berriro diot, legealdia hasi zenetik, sozialistok herrialde-akordioak proposatu ditugu, zeharo premiazkoa den batetik hasita: lehendabizi, kaleratzeen jarioa geldiaraziko duen eta, gero, enplegua sortzen hasiko den berehalako txoke-plan bat. Horretarako, ekimenak hartu eta eztabaidatu behar dira, baina ez bakarrik talde politikoekin, baita gizarte-eragileekin, sindikatuekin eta enpresaburuekin ere. Herrialde honetan akordioak bilatu behar dira. Behar den babes politikoa bilatu behar da, eta behar adinako laguntza ekonomiko publikoa eman behar zaio. Horixe behar dugu. Formulak bilatu behar dira zailtasunak dituzten enpresetako EEEak geldiaraz daitezen, eta irtenbideak bilatu behar dira enpresa bideragarri batek berehalako kreditua aurkitu dezan bere jarduera berreskuratzeko eta enpleguari eusteko. Babesa eman behar zaie aukerak dituzten, ezagutza sortzen duten eta berritzaileak diren ekimen berriei, enplegua ekarriko baitute hurbileko etorkizunean. Langabeen eta aktiboen prestakuntzaren alde egin behar da, hori baita ekoizpen-premia berrietara egokitzeko tresna nagusia. Hori guztia eta gehiago sartu behar da txokeplanean, baina epeekin, helburu neurgarriekin, hori ahalbidetuko duten akordioekin eta baliabideekin. Baliabideekin. Izan ere, oso ondo iruditzen zait, gaur goizean entzun dudan bezala, ekintzaileei laguntzea, baina gogorarazten dizut zure aurrekontuek, joan den astean baztertu zenituenek, gaur goizean hitz egin duzun horretan hain justu (enplegu-politiketan, I+Garen politiketan, ikerketan, azpiegituretan), sail horietan guztietan % 50 baino gehiago murrizten zutela. Beraz, gaur goizean hemen esan duzuna ez dator inola ere bat joan den astean baztertu behar izan zenituen aurrekontuen bidez abian jarri nahi zenuen ekintza politikoarekin. Sozialistok uste dugu, gainera, blindatu egin behar direla zerbitzu publikoak eta sozialak, eta berariazko konpromiso bat hartu behar dela zerbitzu horiek krisitik salbu geratzeko. Osasuna eta kalitateko eta doako hezkuntza unibertsala berdintasunaren eta gizarte-kohesioaren bermea dira. Gizarte-babesa da aukerak mugaturik gelditzen denarentzako koltxoia, herrialde honetan inor babesik gabe ez uzteko ehuntzen dugun elkartasun-sarea. Beraz, gaur horri eutsiz eta bihar jasangarria izan dadin behar diren erreformak eginez, herrialde honetako herritarren oinarrizko eskubideak bermatzea lortuko da. Horrela, elkartasunaren eta gizarte-justiziaren herentzia bat uzten da, eta horrek, krisitik ateratzean, aukera-berdintasuna ahalbidetuko du, ez gizarte-kohesioa haustea, non batzuk oso ondo egongo baitira eta beste batzuk egon ere ez baitira egingo. Horretarako, zeuk esan duzu, enplegu publikoari eutsi behar zaio. Bai, baina gaur 5.000 langile publikok edo gehiagok arriskuan ikusten dute beren lana Rajoyren Gobernuak lanaldia aldatuko duelako, eta zure Jaurlaritzak gogotsu aldeztu du aldaketa hori. Hau da, ez du balio hemen gauza bat esan eta, gero, gobernu-kontseiluetan, kontrakoa egiteko lanean hasteak. Enplegu publikoari eustea. Enplegu publikoa medikuak, erizainak, irakasleak eta gizarte-laguntzaileak dira. Herritarren eskubideei arreta emanez egiten dute lan, eta, beren lanarekin, soldatak jasotzen dituzte, zergak ordaintzen dituzte, kontsumitu egiten dute… Bada, kiribil horretan sartu nahi dugu sozialistok, ez zerbitzu publikoak eta enplegu publikoa deuseztatzen duenean, ezta eskubide gutxiago eta langabezia handiagoa dakartzanean ere. Gizarte-eskubideak sustatu nahi ditugu, eskubide horiek ahalbidetzen laguntzen duten profesionalek lan egiten duten sistema publikoaren bidez. Horretarako, elkar hartu behar dugu Ganbera honetan, eta uko egin behar diogu sistema jasangarria ez delako eta murriztu beste aukerarik ez dagoelako tesia onartzeari. Ez, ez! Kontrakoa egin behar dugu. Blindatu egin behar dugu. Prest gaude eztabaidatzeko zer zerbitzu publiko, zer laguntza diren ukiezinak, non dauden benetan lerro gorriak krisi honen erdian, eta zein utzi ditzakegun, ezinbestekoak eta premiazkoak ez direlako, stand byn, garai hobeak iritsi arte. Prest gaude eztabaidatzeko zer herentzia utziko dugun, ez baitago jokoan gure etorkizuna bakarrik, baita gure semealabena ere. Horrez gain, sozialistok proposatzen dugu erakunde-sarea sakonki berrikustea, denborarik galdu gabe, konplexurik gabe eta taburik gabe. Emana dago jada horretarako legebiltzar-agindua, eta lehenbailehen jarri behar dugu martxan adostu genuen batzordea. Aurreko legealdian ibilbidearen zati bat egin genuen. Batzorde bat eratu zen herrialde honetako bikoiztasunak eta eraginkortasun-ezak aztertzeko. Badugu jada maila guztietako eta kolore ideologiko guztietako adituen iritzia. Bada, has gaitezen ondorioak ateratzen, eta has gaitezen plan bat lantzen, aukera emango duena panorama argitzeko, gure ekintzak berrikusteko, eta herritarrei erakundeek beren arazoak konpontzen dizkietela eta gure esku uzten duten euro bakoitza erabat eraginkorra dela sinetsaraziko dieten ekintza guztiei ekiteko. Horretarako, berrikusi beharreko lege guztiak berrikusi beharko dira. Legeek herritarren zerbitzura egon behar dute, eta haien beharretara egokitu, ez alderantziz. Gure erakundeak duela hogeita hamar urte baino gehiago sortu baziren irizpide politiko eta, batzuetan, alderdikoietan oinarrituz, berrikus dezagun orain irizpide sozialetan eta eraginkortasun-irizpideetan oinarrituz, herrialde moderno bat izateko, horixe eskatzen eta behar baitu euskal gizarteak. Azkenik, sozialistoi behar-beharrezkoa iruditzen zaigu horrekin batera eta berehala gure zerga-sistema osoki berritzea. Ezinbestekoa da sistemak progresibotasuna hobetzea eta bidezkoagoa izatea, eta iruzurra eta elusioa ahalbidetzen duten tranpak eta trikimailuak desagerraraztea. Ezinbestekoa da erreforma globala izatea, urtero moldaketak bilatzen jarraitu ordez kontuak nolabait koadratzeko. Ezinbestekoa da akordio zabala lortzea eta erakunde guztien babesa izatea. Egungo legediak aukera ematen du akordio horiek Ganbera honetan gorpuzteko, eta dagozkion arauak garatzeko irizpideak Ganbera honetan finkatzeko. Zerga-arloko akordio hori presazkoa da, hark ematen baitu sostengua, eta hark emango baitizkigu gainerako politika guztiak (enpleguaren aldekoak, zerbitzu publikoak blindatzekoak) garatzeko behar diren baliabideak; erakunde-sarearen akordioak, berriz, aukera emango digu baliabide horiek eraginkortasun handiagoz erabiltzeko. Sozialiston ustez, oinarri horietan eraiki behar da herrialde hau eta gorpuztu behar dira Euskadik behar dituen herritarrentzako akordioak. Eta akordio horiek gure esku daude, gure eskumenen artean daude. Horixe da autogobernua, ez estatus politiko berriei buruzko, Europako euskal nazioari buruzko eta abarri buruzko eta edukirik gabeko abstrakzioetan galtzea. Ez, ez. Euskal herritarrek gaur eskatzen diguten autogobernua da gure ahalmen eta baliabide guztiak erabiltzea aurrerapen-helburuak, ongizate orokorraren helburuak eta krisitik ateratzea egia bihurtzeko, eta horretara bideratu behar ditugu gure ahaleginak. Lehendakari jauna, Jaurlaritzak bost hilabete galdu ditu, baina har dezake berriro legealdiaren pultsua. Horretarako, errealitatearen eta zure errealitatearen jakitun izan behar duzu. Errealitatea da denbora honetan Jaurlaritzak zero plan eta bi lege ekarri dituela Ganbera honetara. Bata izan zen funtzionarioen aparteko soldata aurrera- tzea, eta, bestea, aurrekontuena, baina baztertu egin zenuen. Baina, oposizioak, oro har, eta, sozialistak, bereziki, askoz dinamikoagoak ari gara izaten, askoz ekimen eta ideia gehiago ari gara ekartzen, Jaurlaritzak orain arte planteatu dituenak baino askoz proposamen gehiago. Eta horretaz, lehendakari jauna, gogoeta serioa egin behar zenukete, Jaurlaritza honek lidergorik eta ekimenik ez duela erakusten baitu. Hori kezkagarria da herrialde honentzat. Oso kezkagarria da 160.000 langabeentzat, etxetik botatako ehunka lagunentzat, farmazia-koordainketari aurre egin beharko dioten milaka eta milaka lagunentzat, hezkuntza hirueleduna jasotzeko baldintza gehiago dituzten ikasleentzat, errefortzuzko irakasleentzat, eta beren ikerketa- eta bizitzaproiektuak arriskuan dituzten ikertzaileentzat. Heldu da garaia Jaurlaritzak horri ekiteko, eta saiatu behar du bere proiektuak ez izatea bakarrik zehatzak, ez finkatzea bakarrik beharrezko ekintzak, baizik eta behar duten babesa bilatzea aurrera eraman daitezen, eta ez diezaietela frustrazio handiagoa ekarri herrialde honetako herritarrei. Berriro diot, sozialistok prest gaude adosteko, Jaurlaritza honekin hitz egiteko, baina ez Jaurlaritzaren mesedetan, baizik eta euskal gizartearen mesedetan. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1202 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MINTEGI LAKARRA | EH Bildu | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Egun on, legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna. Bai, egia da, gaurkoan bi agerraldi ziren egitekoak: bata, Euskal Herria Bilduk eskatutakoa, lege egutegiari buruz, eta bestea, lehendakariak beraren eskariz eskatutakoa, gobernu-programa aurkezteko. Eta esan den bezalaxe, Euskal Herria Bilduk berea erretiratu du, hain zuzen ere, Jaurlaritzak ez zuelako nahi izan Euskal Herria Bilduren agerraldia aurrera joatea, lege egutegiaren inguruan, esanez gobernu-programan bazegoela, izatez, legeei buruzko aipamena. Eta egia da lehendakari jaunak gaur horren aipua egin duela eta bost lerrotan bentilatu duela kontua. Inori ez zaio eskapatzen ez dela gauza bera legeak han-hemenka aipatzea gobernu-programa batean edo legegintzaldi osorako legeen mapa bat egitea, datak, helburuak eta konpromisoak zehaztuta. Eta Jaurlaritzak agertu duen jarrera honekin hiru gauza gelditu dira agerian: lehenengo eta behin, zehaztasun falta dela Gobernu honek daukan ezaugarririk behinena; bigarrena da prebisio falta, Gobernuaren gaitz endemikoa delako, eta hirugarrena da noraezean hasi zela, noraezean segitzen duela eta noraezean darraiela Jaurlaritzak, iparrorratza galduta, brujularik gabe. Egutegi legislatiboaz mintzatuko gara, noski, hurrengo asteetan, gai honetaz insistitu egingo dugu eta agerraldi berri baten bidez edo legez bestekoen bidez aurkeztuko ditugu gure proposamenak. Hain zuzen ere, gobernu-programan agertzen diren legeez zehaztasunik ez dagoelako eta, gainera, zenbait falta direlako. Guk ekarriko dugu Kamara honetara legediaren legearen proposamena, kooperazioarena, dibertsitate eta askatasun sexualarena, gardentasunaren legea, herri ekimen legegileen legea, kirola, kontsulta legea, natura babestekoa, portuena, eta abar, eta abar, eta abar. Baina orain zentratuko naiz gobernu-programan, hain zuzen ere, denbora mugatua delako eta badagoelako zer esan horren gainean. Lehendakariak aurkeztu duen mila eguneko programan hiru ardatzen inguruan aritzen da bere egitasmoa: enplegua eta pertsonak, bakea eta elkarbizikidetza eta estatus politiko berria. Eta programa hau, aurretik ere esan da hemen, indefinizioaren paradigma da. Printzipio deklarapen hutsa, asmo onak azaltzen dira, baina oinarri sendorik gabe. Programa honen aurretik ezagutu izan ez bagenitu aurrekontuak, agian sinetsiko genuke 200 orrialde hauetan esaten den guztia, agian sinesgarria izango zen. Baina kontua da aukera eduki dugula aurretik aurrekontuak ikusteko eta ikusteko nola gorpuztu, nola gauzatu, nola bideratu behar ziren asmo horiek guztiak, eta zenbakietara ekarrita agerian gelditu da letren eta zenbakien arteko dibortzioa. Has gaitezen hasieratik. Honela dio programako lehenengo konpromisoak: "Enplegua eta pertsonak. Lehendabizi, pertsonak". Ezin daiteke esan enplegua dela lehenengo gauza eta, aldi berean, enplegua sortzera bideratutako sailak ia % 26 murriztu. Ezin ditzake pertsonak bere programako ardaztzat hartu eta aurrekontutik murriztu behar dituen 1.132 milioietatik 711 milioi murriztu (hau da, % 62 baino gehiago) gizartepolitiketan. Zer sinesgarritasun izan dezake enpleguaren aldeko plan batek, baldin eta Jaurlaritzak, enpleguemaile den aldetik, enplegua suntsitzen badu? Nola sinets daiteke haren helburu nagusia lanpostuak sortzea dela, bere langileei lana kentzen badie? Lanaldia luzatzea, aldi bateko langileak langabeziara kondenatzea, enplegu publikoan ordezkapenik ez egitea, irakaskuntzan ratioa igotzea, erretiroak amortizatzea… Horiek dira pertsonei lehentasuna emateko moduak? Jaurlaritza ez bada gai bere gain, Jaurlaritzaren gain daudenen lanpostuei eusteko, nola sinets daiteke gai izango dela lanpostu berriak sortzeko? No se puede decir que las personas son lo primero y destinar más dinero a una infraestructura de escaso interés social que al fondo de empleo, es decir, destinar 378,5 millones de euros al Tren de Alta Velocidad y 100 millones menos, 281 millones, al empleo. Ezin da esan pertsonak aurretik daudela eta diru gehiago eman interes sozial gutxiko azpiegitura bati enplegurako fondoari baino, hau da, 378,5 milioi euro Abiduara Handiko Trenarentzat eta 100 milioi gutxiago, 281 milioi, enpleguarentzat. Ezin da ahuldu sektore publikoa eta bere horretan mantendu kontzertaziorako aurrekontua. Ezin da zabaldu pribatizaziorako bidea eta aldi berean esan pertsonak aurretik gaudela. Ezin dira moztu hezkuntzarako bekak eta gero esan pertsonak lehenetsi egiten direla. Zein pertsona: pertsona guztiak edo bakarrik beren poltsikotik ordaindu dezaketen pertsona horiek? Zeintzuk dira lehenetsi egiten diren pertsonak: baliabide propioak dauzkatenak edo denak? Denak badira, ezin dira moztu bekak eta ezin da moztu hezkuntzarako aurrekontua. Langileen eskubideak murriztu eta murriztu ari dira, ia desagertzeraino. Eskastasuna lotsagarria izaterainokoa da; kontratu berrien % 5 bakarrik da egonkorra. Zer egiteko asmoa du Jaurlaritza honek jario hori geldiarazteko? Zer egingo du zehazki hitzarmen kolektiboen aurreraeraginaren mehatxuaren aurrean, 3/2012 Legeak milaka euskal herritar kondenatuko baititu uztailaren 7tik aurrera 640 euroko soldata izatera eta beren lan-eskubideak nabarmen galtzera? Oraindik garaiz gabiltza. Antola ezazu larrialdiplan bat, baina benetako larrialdi-plan bat, zintzoa, eraginkorra eta bazterketarik gabea, eta han izango gara elkarren ondoan lan egiteko. Horretaz ari garela, ulertezina da esatea Euskal Herria Bilduk uko egin diola herrialde-itun batean parte hartzeari maiatzaren 30eko greba orokorra aldezten duelako. Egia esan, ez dakit nori bururatu zaion hain aitzakia merkea. Aurrekontuak Ganbera honetan aurkeztu baino hamabost ordu lehenago baztertu ziren. Hasiera batean, aurrekontuak baztertzea justifikatu zen defizitari beste muga bat jartzeko aukerari buruzko albiste freskoak genituelako. Hain ziren freskoak albiste haiek, non bi aste lehenago idatziak baitzeuden jada lehendakariak legebiltzar-taldeei eman zien dokumentuan. Hogeita lau orduan, aurrekontuak baztertzeko arrazoia aldatu zen, eta arrazoi berria zen oposizioak bat egin zuela haiek blokeatzeko. Handik bi egunera, berriz ere desagertu egin zen defizitari buruzko hasierako arrazoia, lehendakariak berak iragarri baitzuen ez zuela gastatuko hasierako aurrekontuan zeuden 9.316 milioi euroak baino bat gehiago ere, nahiz eta, hain justu, aurrekontu horiek baztertu zituen diru-sarreren atala defizitaren kontura aldatzeko asmoa zuelako, hura igo baitzitekeen albiste freskoei esker. Trumoi asko eta euri gutxi. Aurrekontuak baztertuta, haien mende zeuden bi proiektu gabe geratu da, ustez, Jaurlaritza. Izan ere, esan zen jada onartuko ez diren aurrekontu batzuk onartzea zela proiektu horiek aurrera eramateko baldintza. Hau da, enplegu-planaz eta inbertsio-funtsaz ari naiz. Bada, zerbait egin beharko da! Zerbait egin beharko da! Larrialdi-plan hori diseinatu beharko da. Gure ustez, lau ardatzen inguruan hedatu behar da larrialdi plana. Defizita da lehena. Badirudi Madriletik badatorrela igoera posible bat, % 2koa, baina zergatik hori? Europa osoan ari da kuestionatzen Frantzian, Italian, debatea zabalik dago, zein izan behar den defizita. Eta beste behin ere onartu egingo dugu txintik atera gabe Madrilen erabakiko den defizit muga? Zergatik? Herri honetan egin behar ditugu alboko herrian egiten diren akatsak? Utziko dugu besteak erratu daitezen gure ordez? Ez litzateke hobea geu erratzea geure kabuz, geuk hartzea gure gain gure erruak eta ez hirugarren batek egindako erruak? Gure proposamena da Finantzen Euskal Kontseiluan berrikustea estabilitatearen legea eta akordio batera heltzea. Larrialdi-programa honek ekin behar zion bigarren puntua fiskalitatea da, premiazko gaia bera, eta 2008tik errenta altuenen mesedetan hartu diren neurriei buelta ematea, zerga-neurri ekologikoak ezartzea, alokairua sustatzen duen fiskalitate bat, eta, laburbilduz, fiskalitate justua, progresiboa eta Europako Ekonomia Erkidegoko batezbestekora hurbiltzen saiatzen dena (EEEko fiskalitatea 36,6 da, eta, Hego Euskal Herrikoa, berriz, 31,5). Europako presiora, Europako batezbestekora hurbilduko bagina, 6.000 milioi euro… barkatu, 6.000 euro gehiago (sic) irabaziko genituzke. Gizarte-babeserako politika bat egitea gastu publikoari eutsiz, murrizketarik egin gabe. Mingarria da entzutea gobernu bat humanista dela, eta, aldi berean, gizarte-gastuak murriztu egiten dituela ikustea. Lotsatzeko modukoa da lehenengo aukera BGAEetara jotzea izatea, gero finantza-erakundeen boluntarismora jotzea, eta zuzeneko presiorik ez egitea erkidegoaren finantzazioaren erantzule den erakundeari, hots, Kutxabanki. Prebisio falta, baina sasoian gaude oraindik. Bakea eta elkar bizikidetza da bigarren ardatza, biga- rren atala gobernu programan. Gutxi hitz egingo dut atal honetaz, hain zuzen ere, Parlamentu honetan, Kamara honetan martxan jarri dugulako ponentzia bat eta ez nukeelako nahi intzidentzia gehiegirik egin gai horretaz. Bakarrik esatea denetaz hitz egin beharko dugula bertan, bai zoru etikoaz eta bai etikaz beraz, eta agian hitz egin dezakegu ere zer-nolako etika mota den Gobernu honetako pertsona batzuek adierazi dutenean publikoki beraien ideien eta beraien iritzien kontra ari direla hartzen zenbait neurri. Eta jakin nahi nuke hori etikaren barruan non kokatzen den, zein kategoriatan sartu behar dugun. Beharrezkoa da foro guztietan egitea bakearen alde, eta guk konfiatu egiten dugu EAJ horretan egongo dela. Brevemente y para terminar, porque se me acaba el tiempo, quiero hablar sobre el nuevo estatus para Euskadi –yo quería oír para Euskal Herria, pero en el programa figura para Euskadi–, y constatar… Guadiana bezala dela, alegia, agertu eta desagertu egiten dela; Euzko Alderdi Jeltzalearen hauteskundeprograman agertzen zen, desagertu egiten zen gobernu-programan, gaur berriro agertu da Ganbera honetan, eta ez dakigu noiz desagertuko den… Orduan funtsezko gauza batzuk aipatzen ziren: partaidetzazko prozesu bat; referendum bat; herri-galdeketa bat, non herritarrei beren iritzia galdetuko baitzitzaien; eta data zehatz bat; baina puntu horiek guztiak desagertu egin ziren. Laburtzeko, nik bakarrik esango nuke gauza bat. Hiru mito jauzi dira lehenengo egun hauetan hurrengo 1.000 egunetara begira. Bat, gestore onak zirela: ez, ez dakite gestionatzen ezta beraien langileen soldata ere. Bi, akordioetarako gaitasuna zeukatela: ez, ez dute lortu akordio bakarra aurrekontuak aurrera ateratzeko; eta hiru, modu bakarra dagoela politika egiteko ikuspuntu nazionalista batetik. ez, badago beste modu bat. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1203 |
10 | 27 | 02.05.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Egun on guztioi. Gestore onak garen ala ez, hori, herriak epaituko du berriro ere, guztion gestiogintza, zuena ere bai. Akordioetarako gaitasuna; behintzat, prestutasuna badaukagu. Akordioetara iristea beste gauza bat da, baina akordioetara iristen dira bi parte, edo beste formulazio batzuetan hiru edo lau izan daitezke; orain, denak ados jartzen direnean aurrean dagoen horri kontra egiteko, akordioetara iristea ez da erraza izaten. Eta beste modu bat badagoela gobernatzeko? Ikusteko dago. Ikusteko dago abertzaletasunaren ikuspuntutik beste modu horrek ea gorputz hartzen duen guztion onerako, zergatik PNVk ere abertzaletasunaren eskutik alternatiba bat behar du. Hori logikoa da, baina ikusteko dago EH Bildu edo kasuan Bilduk gaitasun hori baduen ala ez. Hala eta guztiz ere, niri iruditu zait, lehendakariak egin duen agerraldiaren lehenengo zatia entzun ondoren, halako sentsazio arraro bat, ez? Mundua aldrebestu egin da edo non demonio bizi gara? Zergatik, besteak beste, Alderdi Sozialistari dagokionez, behintzat, hain zuzen ere, gobernu egitasmoaz hitz egiteko saio honetan leporatzea berari –derrigortuta, pentsatzen dut, zergatik zuk zeuk, lehendakari izan zinenean, ez zenuen egitasmorik aurkeztu; orduan, derrigortuta zaude esatera– gaur aurkeztu dena ez dela egitasmo bat, zuk zeuk ez baitzenuen inongo programarik aurkeztu. Eta, gainera, hori guztia lotu duzu, hain zuzen ere, aurrekontuekin, gure lehenengo porrota. 2012ko urrian ospatu ziren hauteskundeek izan ziren, besteak beste, zuk zeuk Legebiltzar honen aurrean hartuta zeneukan konpromisoa bete ez zenuelako, aurrekonturik aurkeztu ez zenuelako. Eta nik uste dut Alderdi Sozialistaren portaeraren klabeetako bat hortxe dagoela, azkeneko bi-hiru urte hauetan, zergatik zuk ez duzu aurrekonturik aurkezten, jakin, badakizulako aurkeztu izanez gero, zure aurrekontu proiektu horretan behar beharrezko izango ziren ajusteek edo errekorteek edo murrizketek islada edukiko zutela. Hain ez duzu aurkezten, Ganbera desegin eta hauteskundeetara deitzen duzu. Hain zuen argi Alderdi Sozialistak aurreko legealdian, non ez baitzuen bete Ganbera honetan aurrekontu-proiektu bat aurkezteko betebeharra. Izan ere, aurrekontu-arauak ekainerako aurkeztu edo formulatu behar ziren; ez ziren aurkeztu, hain zuzen, Jaurlaritza sozialistak lotsagarri utziko zuelako bere burua aurrekontu-proiektu horretan nahitaez jaso beharko zituen murrizketekin ("gehiago ez gastatzea" deitzen diote Gipuzkoan). Orduan, ibilbide hori guztia saihesteko, Ganbera desegin zen eta hauteskundeak deitu ziren. Zein izan da Alderdi Sozialistak dinamika horretan egin duen hurrengo ekintza politiko garrantzitsua? Osoko zuzenketa bat aurkeztea diru-sarreren kapituluari bakarrik. Alderdi Sozialista, eta garai hartako Eusko Jaurlaritza, zeina Finantzen Euskal Kontseiluaren buru baitzen, eta Carlos Agirre zelarik Eusko Jaurlaritzako bozeramailea, zergatik abstenitu zen hiru aldundien datuak, itxiera-aurreikuspenak eta abar ikusi zituenean? Eta esaten du: "Erantzukizun politikoagatik egiten dugu, erakundeen aurrekontu-blokeoa saihesteko". Hitzez hitz esan zuen hori, eta zuen osoko zuzenketan ere jaso duzue. Baina geroago ikusi dugu bazegoela blokeoestrategia bat; izan ere, osoko zuzenketa diru-sarrerei bakarrik aurkezten zaienean, euskal erakundeen multzoak sarrera gehiago izateko irizpidea dela eta, zergatik ez zaie osoko zuzenketa aurkezten, adibidez, Bizkaiko Aldundiari edo Gipuzkoako Aldundiari dagozkien batzar nagusietan? Hori inkoherentzia bat da. Zergatik ez da aurkezten? Erabakia hartua zegoelako. Erabakia politikoa da, gastuen kapituluari buruzko zuzenketarik ere ez baitago zerbait negoziatzen saiatzeko. Diru-sarreren kapituluari buruz esaten du "diru gehiago sartuko da, eta defizita malgutu ere egin daiteke"; hori esaten duzue, baina ez duzue zuzenketa hori beste erakundeetan aurkezten. Beraz, erabakia hartua dago. Erabakia ezezkoa zen, eta, gero, erabakia edo argudioak janztera joan zarete. Izan ere, hemen mendekua, porrota, bakardadea eta abar aipatu dira, baina zure alderdiko presidenteak, Jesús Egigurenek, oraintsu esan du elkarrizketa batean, EH Bilduri aipamen argia eginez (baina, jakina, EAJri buruz ari zen): "Ez daukagu interes berezirik EH Bildu ahultzeko, hori EAJ indartzea bailitzateke". Hori esan zuen eta horretan jarraitzen du, eta Alderdi Sozialistak aplikatu egiten du. Gipuzkoan koka daiteke –baina Egigurenek egia handi bat esaten du, bera baita elikatzaile politikoa erabakiak hartzerakoan– "ez daukagu interes berezirik Bildu ahultzeko, hori EAJ indartzea bailitzateke" irizpidea. Beraz, EAJ ahultzea da helburua! Dirudienez, gure akatsa izan da hauteskundeetan emaitza ona lortzea, 27 eserleku lortzea; Alderdi Sozialista bere itxaropenetatik oso urrun geratzea; EH Bildu, zeinak berdindu egingo baitzuen eta irabazi ere egingo baitzigun, sei eserleku gutxiagorekin geratzea; eta Alderdi Popularra…, bada, bere eskalan. Eta hor dago UPyD ere, errespetu guztiarekin. Baina mundu abertzalean txandaketa bilatzen zuten bi alderdiek –edo, bozeramaile batek esan berri duen bezala, "Ez dira gure salbamen-ohola, baizik eta gure alternatiba"– garrantzitsuena EAJ ahultzea delako irizpideari jarraitzen zioten. Guk ez dugu biktimismorik egingo. Mundu guztiak… (Risas) Ez…! Zuen arazoa da mundu guztiak ikusi duela! Hain ikusi du, non Legebiltzar honetako guztiek justifikatu behar izan baitute beren jarrera aurrekontuei uko egiteagatik, mundu guztiak –bai Alderdi Sozialistak, bai Alderdi Popularrak, eta, batez ere, EH Bilduk– eman behar izan baitu argibide bat baino gehiago, eta ematen jarraitu beharko du. Zergatik? Euzko Alderdi Jeltzaleak, eta lehendakariak berak EBBko buru zenean, eta geroago ere bai, beti aurkeztu izan ditugulako, behinik behin, lotura politikorako proposamenak, egonkortasunari dagokionez aurrekontuak onartzea errazteko erantzukidetasuna izan genezan –ez hutsean; ez erantzukidetasun etereoa–. Edo, bestela esanda, ez oztopatzea aurrekontuak onartzea. Baten batek pentsatu zuen: "Tira, hau beraientzat bakarrik nahi dute, aurrekontuak onartzeko". Ez, ez! Bi urte generamatzan hori egiten! Erreferentziazko erakunde guztietan, ez da egon aurkeztutako edo garaiz baztertu gabeko osoko zuzenketarik, eta ez dugu ezein talde politikoren osoko zuzenketarik bozkatu erakunde horrek aurrekontuak edukitzea saihesteko. Horrela jardun izan dugu euskal erakundeetan. EAJ erantzukide izan da printzipio horrekin, eta horrela jokatu duen bakarra izan da. Eta hori ez da biktimismoa egitea. Hori arduratsua izatea da. Batzuek beste aukera batzuk topatu dituzte bidean, antza. Eta gaur lehendakariak presentatu duena izan da, hain zuzen ere, programa horren hiru egitasmoak. Hemen ibilbide-orri bat dago. Programa bat dago. Ibilbide-orri horretan lehenengo ardatza, krisi ekonomiko honetatik irtetea. Ardatza, pertsona, Laura Mintegi anderea, pertsona, bere giza eskubide guztiekin. Eta alderdiaren proiektu politikoa pertsonarik gabe ez da proiektu politikoa. Beti eduki dugu guk pertsona gure proiektu politikoaren ardatz bezala. Beti, garai guztietan eta pertsona guzti horien edo bakarraren eskubide guztiak defendatu ahal izan ditugu. Eta momentu honetan ere bai: eskubide sozialak, ekonomikoak, baita politikoak ere. Horregatik, Gobernu honek egiten duen planteamendua da, krisi ekonomiko honek gizarte hau jotzen duen moduan jota, esatea "Honetatik guztiok irtengo gara. Mantsoago irtengo bagara ere, guztiok irtengo gara". Eta horregatik eman zaio gizarte eremu horri izugarrizko lehentasuna, zeuden baliabideekin, dauden baliabideekin. Ez dugu geure burua engainatu nahi. Eta esaten dugu: "Mantsoago irtengo bagara ere, irten gaitezen denok". Horregatik, oinarrizko zerbitzu eta eskubide horiek bermatzen ditu Gobernu honek presupuesto jakin batzuetan, eta etorkizunean ere. Bigarrenean esaten da bakea eta bizikidetza. Nik uste dut bakea eta bizikidetzan, ponentziak ponentzia, badaukagula ardura handiago bat. Nik uste dut belaunaldi honen ardura bat dela, zergatik guk aurreko belaunaldien beharra izan dugu eta etorkizu- nean izango dugun belaunaldi horri edo horiei zerbait zor diegu. Beraz, zer egiten dugun eta nola egiten dugun, gure bizikidetza nola antolatzen dugun, horrek zerikusi zuzena izango du datorren gizartearekin, guri dagokigulako etorkizunean antolatu eta eraiki daitekeen gizarte horren zutabeak jartzea. Horregatik, giza eskubide guztien errespetuan oinarritutako printzipio horrek izugarrizko balioa du, zeren eta balio du gaurtik aurrera begira bidea egiteko, baina printzipio berdinak balio behar du –eta diot balio behar duela– iraganean gertatu dena aztertzeko. Printzipioak berdina izan behar du, ez garai ezberdinetan diferente aplikatu daitekeen printzipioa. Horregatik, hor eman ditzakegun pausoak edo lor daitezkeen akordioak garrantzitsuak izan daitezke ere. Eta ibilbide orri bat jartzen da. Gero, estatus politiko berriarena. Nik, benetan, ja… Bakarren batzuek esaten dute errebindikazioa, baina behar bat da; beharra, gizarte edo herri honek bere etorkizuna erabakitzeko behar dituen baliabide politiko, ekonomiko eta sozialak. Beharrak dira arazoei aurre egiteko. Horren inguruan ere hausnarketa bat martxan jartzea Legebiltzar honetan dagokion ponentziaren edo batzordearen eskutik, nik uste dut, baita ere, badela ibilbide horretan beste pauso garrantzitsu bat. Horregatik, hiru konpromisoak krisi ekonomikoari: hazkunde ekonomikoa eta giza garapena, ez edozein modutan; hazkunde ekonomikoa baina giza garapena, hau da, justizian oinarritutako garapen bat. Hori da ardatz nagusienetako bat. Bigarrena, bakea eta bizikidetza. Etorkizunari begira datozen belaunaldiei zor diegula kontuan izanik, txukun egin behar ditugu gure etxeko lanak, iraganaz ikasi eta orain gaurdanik etorkizuna, behintzat, taxuz eraiki nahi baldin badugu. Eta estatus politiko berria. Nik hor ikusten dut dagoela ardatza eta dago aukera herri honi esateko esperantza izan behar duela, zergatik guztion artean irtengo garelako zulo honetatik. Ez gaude beste asko bezain gaizki, baina guk daukagun egoera ere larria da. Eta honetatik ere irtengo gara. Eta irteteko, Gobernu honek eskaintzen dituen aukerak, behintzat, akordioetara iristeko, mahai gainean daude, baita fiskalitatearena ere. Jakin, badakizue talde guztiek, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Jaurlaritza honek zein posizio duen fiskalitatearen inguruan. Idatziz jarri dugu. Zehaztu daiteke, hobetu daiteke, seguru baietz. Baina, behintzat, ez ukatu disposizioa Jaurlaritza honi. Jaurlaritza honek lehenengo egunetik azaldu du elkarrizketarako disposizioa eta baita akordioetara iristeko zaletasuna ere. Bakoitzak…, errebisatu beharko ditugu geure posizioak, baina Jaurlaritza honi ezin zaio, behintzat, leporatu elkarrizketarako disposiziorik izan ez duenik. El tiempo dirá qué grado de acuerdo alcanzamos… Gauza bat argi baitago. Dagokion erantzunaren ondoren, lehendakariaren erantzuna entzuteko aukera izango dugu, baina bistakoa da –eta gehiengoa duen legebiltzar-taldearen posiziotik esaten dut, baina gehiengo absolututik hamaika eserlekutara gaude; beraz, lehenengo egunetik izan dugu besteekin biltzeko eta akordioetara iristeko prestutasuna–, Eusko Jaurlaritzak, eta guk ere bai, legebiltzar-talde bat garen aldetik, inbertitu egin beharko dugula pazientzian. Pazientzia politikoan eta pazientzia demokratikoan; izan ere, jarrera batzuk, gaur-gaurkoz behintzat, ez dirudi aldatzeko bidean edo adostasun- eta akordioeremu horietara hurbiltzeko bidean daudenik. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1204 |
10 | 27 | 02.05.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Señora presidenta, señorías. La verdad es que no sé si realmente hemos reflexionado o interiorizado el motivo de este pleno de hoy. Parecía, por un lado, que estábamos en un debate previo sobre el proyecto de presupuestos que no ha tenido lugar aquí. Por otro lado, parecía que estábamos en un debate general sobre la situación política que está por llegar y llegará, donde se juzga lo que ha hecho este Gobierno. En tercer lugar, parecía que la mayoría de ustedes, sirviéndose del plazo de cinco meses, sin que llevemos cinco meses –porque no llevamos cinco meses– estaban haciendo una evaluación de lo que se ha hecho en ese plazo. Por último, no sé si alguien tenía especial interés en lo que realmente era lo importante, es decir, en el objetivo de esta comparecencia solicitada por este Gobierno y por este lehendakari a petición propia de presentar el programa de gobierno. Por parte de UPyD, por parte del parlamentario Gorka Maneiro, se ha planteado una y otra vez lo de los cinco meses, se ha planteado lo de los presupuestos, se ha planteado lo del pacto de estabilidad, y a eso se ha referido ahora el presidente del grupo parlamentario Nacionalistas Vascos, el señor Egibar, con la fiscalidad; ahí está, también, la propuesta que he hecho a los partidos políticos, aunque se ha negado que hayamos hecho nada. El señor Maneiro también ha mencionado o ratificado otros asuntos planteados en el debate general del pleno de investidura: el de la derrota de ETA, la clave de la independencia, y de ahí ha vuelto a pasar a los recortes sociales y a la transformación. El Partido Popular…, señora Quiroga, le doy la enhorabuena aquí, ante todos, directamente, por las buenas noticias que ha tenido en lo personal, y enhorabuena, también, por estar aquí entre nosotros. Pero usted también ha hablado de los cinco meses, nos ha reprochado y me ha reprochado una actitud política dubitativa, me ha reprochado a mí una actitud política dubitativa. También ha planteado otras dudas, por ejemplo, si tenemos capacidad institucional como Gobierno. Ha afirmado que es necesario un suelo estable, tanto políticamente como económicamente, y que ante eso deberíamos hacer una reflexión, y que dicha reflexión la deberíamos hacer nosotros por nuestra parte; además, ha exigido un ejercicio de humildad ni más ni menos que a la primera fuerza política de este Parlamento. También ha recalcado lo que es gobernar, tomar decisiones, y lo que no hemos hecho en los últimos cinco meses, aunque no hayan sido cinco meses, y que ante eso hay que tomar decisiones. Ha hablado de los presupuestos, en el planteamiento de un acuerdo de estabilidad, donde la responsabilidad debería ser compartida, y del liderazgo y soluciones, y que eso refleja lo que debería ser el significado de una actividad política. Liderazgo, soledad…, pero, al mismo tiempo, ha planteado, además de reprocharlo, y ha reconocido la estrategia de bloqueo de otras fuerzas políticas. Por tanto, esto sirve para todo: por una parte, para criticar la soledad del lehendakari o de su Gobierno, y por otra, para reconocer un hecho, es decir, la actitud de bloqueo. Con respecto al Partido Socialista, ha manifestado –luego profundizaré en esto– que se alegra de verdad de que haya traído aquí el programa de gobierno y de que no lo haya presentado en el patio de Lehendakaritza. He oído varias cosas reflejadas en los medios de comunicación y de su boca, y en ese sentido hay que saber lo que hice en el patio de Lehendakaritza, que no fue en absoluto la presentación del programa de gobierno, sabiendo, además, que ese mismo día remití a este Parlamento la intención del programa de gobierno y la solicitud de comparecencia para el mismo. Ha profundizado en el riesgo de gobernar en minoría y que este Gobierno que gobierna en minoría es el gobierno más débil, que hemos perdido el tiempo… Ha planteado como opción que se pase de esta estrategia que he mantenido yo de ser víctima de la estrategia del partido a otra estrategia…, los recortes –a los que me referiré luego–, la falta de concreción, las generalidades o lo hablado en general. Y usted ha planteado las principales líneas necesarias, pero usted tampoco ha concretado nada. Sí, ha planteado la responsabilidad que tiene este Gobierno en la modificación de la jornada laboral. Yo creo que estos últimos días ha quedado claro qué ha pasado, y los funcionarios deberían conocer las graves consecuencias que tienen para ellos algunas de las decisiones que se toman aquí, en este Parlamento, decisiones que se toman sin dar ninguna opción. Ha planteado que se debería revisar el entramado institucional, y, junto a eso, que todas las leyes deberían ser sometidas a revisión. Además, ha planteado que en su momento se plantearon ciertas leyes desde una perspectiva partidista, y que los planteamientos actuales deberían basarse en criterios humanos. También ha planteado un acuerdo sobre fiscalidad, y ha vuelto a pasar a los cinco meses y a la necesidad de hacer una reflexión sobre la realidad que nos deberían arrojar estos cinco meses. Y sí, al final ha planteado que están dispuestos a llegar a acuerdos. Bueno, parece que, con el paso del tiempo, ya vamos consolidando cada vez más la necesidad de acuerdo, una necesidad que nosotros habíamos planteado desde hace muchísimo tiempo, desde las elecciones, a partir de aquella noche, pero la respuesta, tanto la de otros como la suya, ha sido, efectivamente, la que ha sido. Pasando a EH Bildu, la señora Mintegi ha comenzado con la propuesta de presentar el calendario legislativo, pero esta vez también volveré a concretar el plan de nuestros proyectos legales; no el calendario, sino el plan. En este punto, lo que hay que saber es cuáles han sido las diferentes experiencias en este Parlamento a la hora de presentar unos proyectos de ley dentro de un calendario, y luego si dicho calendario se ha cumplido o no y cuál ha sido la realidad por parte de unos y otros. Por eso reivindico un proyecto de ley frente a un calendario legislativo. Ha criticado la falta de precisión, la falta de previsión, la falta de rumbo, la declaración de principios, la falta de concreción –también hablaré de eso en los próximos minutos–, la destrucción de empleo…, y acusa a este Gobierno de destruir empleo cuando llevamos cuatro meses y medio. Con respecto a la destrucción de empleo, creo, además, que hay una contradicción a la hora de realizar el planteamiento de la jornada laboral o del horario. No es destrucción de empleo, ni tampoco ninguna vía de privatización, y, si se puede demostrar, le agradecería que lo demostra- ra. Lo que hay es la posibilidad o la imposibilidad de poder hacer nuevas contrataciones. En cualquier caso, con la vista puesta en el 7 de julio, donde debatiremos sobre los derechos de los trabajadores y de la precariedad, y ante esa amenaza, creo que está claro lo que estamos haciendo desde el Departamento de Empleo y Política Social y la actitud que tienen ciertos sindicatos ante el esfuerzo que estamos haciendo nosotros junto con otros sindicatos. También ha planteado la necesidad de un plan de emergencia, el déficit, la fiscalidad, la protección social, los recortes en el gasto social, y nos han reprochado lo ocurrido con las EPSV, y ha planteado un voluntarismo ante el acuerdo alcanzado con ciertas entidades financieras y cajas de ahorros. Se ha referido a la paz y al estatus, al estatus de autogobierno. Y que han caído tres mitos: el de que éramos buenos gestores; el de que teníamos ánimo de consenso, con el tema de los presupuestos; y el de que, como nacionalistas, hay una única forma de gestionar este pueblo o esta comunidad. Bueno, en lugar de empezar a contestar a cada cosa, preferiría hacerlo en general. Al fin y al cabo, parece que volvemos a las polémicas que hemos tenido hasta ahora, y creo que deberíamos mantener esta situación de emergencia que han planteado ustedes y que anunciamos nosotros; por eso, en mi segunda intervención, si al final intervengo, haré una propuesta concreta. Por tanto, señora presidenta, señorías, en esta sesión que tenía que haber sido para presentar el programa de gobierno y que hemos utilizado para todo, yo y este Gobierno hemos presentado con total transparencia nuestro programa de gobierno. Como he dicho en la presentación, este programa que hemos presentado es el programa de los 1.000 días; por tanto, a partir de ahora también, con total transparencia, hemos podido y podremos mantener todos como hasta ahora el grado de cumplimiento de este programa. En aquel debate que tuvimos el 12 de diciembre del año pasado fijé los tres ejes, y de ahí hemos partido en este Gobierno Vasco, conscientes de que solo contábamos con el apoyo de 27 parlamentarios, pero, como he dicho hasta ahora, para el acuerdo no habrá que tener en cuenta solo la actitud de una parte, sino la actitud de todos, para tener un Gobierno lo más fuerte posible, dando un toque de estabilidad a todos estos retos, porque planteamos esta legislatura de tal forma que seamos lo más fuertes y fructíferos posible. Por otra parte, ya sé que es responsabilidad del Gobierno cumplir todos estos compromisos; a la hora de presentar el programa de gobierno, se reflejan unos compromisos, y eso es responsabilidad del Gobierno. Pero me gustaría insistir en una idea principal, que es la clave, y yo creo que no debería, como lehendakari, entrar en debates a la hora de presentar el programa de gobierno, y que, no obstante, debería mantener de alguna manera la reflexión y la voluntad aquí mostradas. Estamos sufriendo una amplia y profunda crisis económica, cierto. Tenemos que dar respuesta a esta crisis, para recuperar el crecimiento económico y el empleo. Si nos unimos en este objetivo, y si nos unimos todos, será más fácil conseguir los objetivos de país que se han planteado aquí. Beraz, jaun-andreok, jada gaindituta egon behar luketen eztabaidetara behin eta berriz atzera garamatzaten tirabiretan sartu gabe, eta legebiltzar-talde politiko batzuek egoera honi denon artean aurre egiteko egiten duten eskaeraren aurrean, Jaurlaritza honek proposamen gardena egin du, parte-hartzeari eta lankidetzari irekia. Alderdi politiko guztiek izan dute zuzenean Jaurlaritzaren eta haren sailen proiektu guztien berri. Guztiek. Beraz, geldirik egotearen kritika hori, nolanahi ere, konpentsatuta geratzen da Jaurlaritza honetako sailburu guztiek dagokion legebiltzar-batzordean legealdi honetarako dituzten jarduera-ildo nagusiak aurkeztu izanarekin. Beraz, alderdi politiko guztiek izan dute zuzenean Jaurlaritzaren eta haren sailen proiektu guztien berri. Nik neuk, lehendakari naizen aldetik, eta Jaurlaritzarekin batera, ahal izan dugun energia eta denbora guztia erabili ditugu gure proposamenen nondik norakoen berri emateko. Horren asmoa izan da elkarrengana hurbiltzea eta adostasunera iristea. Benetan uste dut, jaun-andreok, abantaila bat dugula; izan ere, Jaurlaritzaren eta oposizioaren, gutako bakoitzaren jarrera politikoak edozein direla ere, uste dut bat gatozela hasierako diagnostikoan. Oso ondo dakigu denok zein diren une honetako premiak, zer eskatzen diguten sektore pobreenek. Jaurlaritza hau bat dator helburu horrekin, eta, horrenbestez, lehentasuna da herritarren premia larrienei erantzutea. Eta horretan saiatu gara gobernuan orain arte eman dugun denboran. Halaber, badakigu, eta ados gaude, lehentasun horretaz gain, ekonomia bultzatzeko eta suspertzeko neurriak hartu behar direla, ez den aurrekontuproiektuko 9.316 milioi euroak nora bideratuko diren kritikatzean esan denez, jakinik zer ahalegin egin dituen Eusko Jaurlaritzak aurrekontu-proiektuarekin berarekin laguntzailekideak diren planak eta programak lantzeko. Enplegu-aukera berriak sortzea da orain arte proposatzen ari garen ekimen guztien oinarrizko orientazioa, bai ETEentzako, autonomoentzako eta profesionalentzako zirkulatzailea finantzatzeko funtsari dagokionez, bai enplegu-planari dagokionez. Enpleguari buruzko bilkura monografiko bat ere egin genuen hemen, Ganbera honetan bertan onartutako eta Eusko Jaurlaritzak bere egin dituen proposamenekin, nola ez bada. Gobernu-programa aurkezteko egin dudan hasierako hitzaldiari buruz planteatu diren kritikamultzoei dagokienez, adibidez, Jaurlaritzaren ezintasunari dagokionez, hitzaldiren batean, nire ustez, dilema faltsu bat planteatu da hausnarketaren, ekintzaren, neurriak planifikatzearen eta haiek gauzatzearen artean, zehaztapenari eta epeen zehaztapenari buruz planteatu denarekin. Argi eta garbi utzi nahi dut Jaurlaritza honek planifikatu egiten duela, eta ekinean ere ari dela; Jaurlaritza honek proposamenak egiten ditu, baina ez bakarrik proposamenak egin, baizik eta haiek praktikara eraman, eta Jaurlaritza honek ekintzekin eta gauzatzeekin erakutsi du bere gaitasuna. Jarduneko lehenengo egunetan erakutsi dugu. Eta zuek, jaun-andreok, hori ukatzen setatzen bazarete ere, badakizue, edo, bestela, galdetu iezaiezue, adibidez, lehenengo bi asteetan bakarrik zirkulatzailearen finantzaketafuntsean interesa agertu zuten 625 enpresa txiki eta ertain baino gehiagori. Badirudi ez dugula ezer egin, baina ETE, autonomo eta profesionalentzako zirkulatzailea finantzatzeko funts bat jarri dugu martxan, eta lehenengo bi asteetan 625 enpresa txiki eta ertainek agertu dute interesa programa edo plan horretan. Akordio zehatz horretan, hamabi finantzaerakundek hartu dute parte, Jaurlaritzaren lankidetzarekin. Ez naiz ni izango, Mintegi andrea, modu boluntaristan parte hartu dutela esango duena. Zuek badakizue, baina galde iezaiezue Jaurlaritzak enpleguaren alde egin duen txoke-plana jaso duten zortzi erakunde edo eragile ekonomiko eta sozialei ere. Ez bakarrik hemen gorpuztu zen pleno monografikoan, baizik eta enpleguaren aldeko txoke-plan bat aurkeztu eta helarazi diegu zortzi erakunde eta eragile ekonomiko eta soziali –eta zuek badakizue, baina ez duzue aitortu nahi–, eta prest gaude haien ekarpenak jasotzeko. Jada hilabete bat pasatu da, hilabete bat; nik dakidanez, lurralde-erakunde publiko batek bakarrik adostu du gobernu-kontseiluan enplegu plan horrekin bat egitea. Ez dugu beste erantzunik jaso. Jaun-andreok, zuek jakin duzue, halaber, Jaurlaritza herrialde honetako historiako egitura murritzenarekin osatzea planteatu duela Jaurlaritzak, sektore publikoa neurriratzeko plan bat egin eta hitzartu duen Jaurlaritzak. Guk hitzartu dugu sektore publikoa neurriratzeko plan bat; plan horrek konpromisoa hartzen du legealdi honetan % 25 murrizteko, eta horretan ari gara jada lanean. Daramagun denboran, gobernu honek aurrekontu-proiektu bat egin du gobernu batek inoiz izan duen eskuragarritasun ekonomikoaren murrizte handienarekin, aurreko gobernuekin eta aurreko legealdiekin alderatuz. Beraz, jaun-andreok, Jaurlaritza ekinean ari da. Eta ekinean jarraituko du, errealitate hori isildu edo estali nahi bada ere. Jaurlaritzak bere gaitasuna erakusten jarraituko du, gaitasunik ez duela kritikatzen bazaio ere, erakutsi egin baitugu, eta bere gaitasuna ekintzekin erakusten jarraituko baitu. Birgaitzearen renove plana aurkeztuko dugu. 2015eko Euskadiko lanbide-heziketaren agenda estrategikoa aurkeztuko dugu. Euskal ekintzailetza-sistema aurkeztuko dugu. Lehen Urrats programa aurkeztuko dugu, gazteentzat lehenengo lan-aukerak sustatzeko. Basque Country estrategia aurkeztuko dugu. Kode etikoa eta gobernu onaren kodea aurkeztuko ditugu. Gernikako ospitale berria irekiko dugu. Bakearen, bizikidetzaren eta giza eskubideen plana aurkeztuko dugu, baita memoria-institutuaren lege-proiektua ere. Hori guztia egingo dugu datozen bi hilabeteetan, eta halaxe jarraituko dugu legealdi osoan gure programa bete arte. Por tanto, señorías, planificamos y actuamos. Tenemos un programa, y lo cumplimos, con mayores o menores dificultades, pero sacaremos adelante nuestras tareas. Con más o menos apoyos, pero cumpliremos lo prometido y lo aquí manifestado. Tenemos 1.000 días para llevar a cabo 615 iniciativas, y las llevaremos a cabo, señorías. Legebiltzar-bozeramaileen hitzaldietan planteatu den beste ataletako bat murrizketena da. Jaurlaritzari leporatzen zaio promesak idatzi dituela, hala nola gobernu-programa hau, baina, gero, murrizketak egin ditugula gure ekintzan. Lehenik eta behin, lehen esan dudana errepikatu nahi dut: bete egingo dugula hitzeman duguna. Bete egin dugu orain arte, eta oso zuhurrak izan gara bete dezakegun huraxe hitzemateko. Bigarrenik, berriro esan nahi dut, beste testuinguru edo beste inguru batzuekiko alderaketa gorrotagarriak baleude ere, ez direla gauza bera, jaunandreok, murriztea eta doitzea. Jaurlaritza honek aitortu du doitu egin behar izan duela bere aurrekontua; eta aitortu du, gainera, jakinik zer egoeratan geunden hauteskunde-kanpainatik hauteskunde-kanpaina bukatu bezain laster arte. Zehazki, 1.100 milioi euro doitu behar izan ditugu. Zuetako edonork, kargua hartu nueneko eztabaidan esan nuenez, zuetako edonork, Jaurlaritzan egongo litzatekeen edonork, gauza berbera egin behar izango zuen, errealitatera moldatu, nahiz eta gaur beste modu batera ikusarazi nahi den legebiltzartaldeen jarrera. Errealitatera moldatu, bai, familia guztiak eta euskal enpresa guztiak egiten ari diren gauza bera. Eta guztiak esaten dudanean, guztiak dira. Denok dakigu zein den errealitatea, eta denok dugu aukera hainbat eragilerekin hitz egiteko, eta badakigu, hortaz, hauxe dela errealitatea. Argiak izan gara planteamenduetan; argiak izan gara gure lehentasunetan. Aitortu dugu ezen, aurrekontu sozial bati eutsi ahal izateko, herritarrentzako oinarrizko zerbitzuei eutsi ahal izateko, eskatzen zaigun bezala, une honetan hain lehentasunezkoak ez diren diru-sail batzuk doitu behar izan ditugula, edo batzuei lehentasuna eman behar izan diegula beste batzuen aldean. Diru-sailak igotzeko proposamen asko jaso ditugu, baina inola ere ez dugu jaso aurrekontuak beste era batera antolatzeko aukerarik. Oso ondo dago legebiltzar-talde bakoitzak bere jarrera finkatzea aurrekontu-proiektuko aurrekontu-sailei dagokienez, eta sail batzuei lehentasun handiagoa eman nahi izatea beste batzuei baino, baina ez dugu aurkitu aurrekontuak beste era batera antolatzeko aukerarik; inork ez du aurkeztu gure proposamena ez beste planteamendurik. Dakigun gauza bakarra da zerbitzu publiko asko ari direla kentzen gure inguruan, baina salatzen da hemen ere gauza bera gertatzen dela; hemen, ordea, ez da halakorik gertatu, ezta gertatuko ere. Eta Jaurlaritzaren erabaki politiko bat da hori ere. Lo mismo ocurre, por tanto, con el programa: hemos presentado una propuesta de programa; hemos recalcado nuestras prioridades, nuestros objetivos y nuestras iniciativas, pero no hemos visto, no hemos leído ninguna propuesta alternativa. En nuestro trabajo hemos leído hasta ahora muchas críticas marcadas en rojo, no solo hoy, sino hasta hoy, pero no hemos visto ninguna nueva propuesta escrita en negro, aparte de oraciones planteadas en la generalidad. Hemos recibido muchas críticas, sí, pero realmente constructivas, a mi juicio, muy pocas, aunque estén basadas en las que hemos presentado nosotros. Eduki zehatzik gabeko proposamenei dagokienez, orokortasunari egindako kritikei dagokienez, Euskadiko Alderdi Sozialistak ere planteatu didan surrealismo-kontzeptu horri dagokionez…, programa kritikatzen da, zehaztugabea eta lausoa dela eta edukirik ez duela esanez. Lehenik eta behin azpimarratu nahi dut, jaun-andreok, eta, bereziki, jaun-andre sozialistok, gobernu honek aurkeztu duela lehen aldiz zehaztasunmaila hau duen programa bat. Gobernu honek aurkeztu du lehen aldiz hainbesteko zehaztasun-maila duen programa bat. Ez bakarrik hainbesteko zehaztasun-maila, López jauna. Gaur arte, Legebiltzar honek ez du jaso, nik dakidala, ezaugarri horietako dokumentu bat, eta ez nago ziur zehaztasuna aipatzen duten alderdi politikoek hemen aurkeztu ote dezaketen gobernuan izan dituzten esperientzietatik hartutako alternatiba zehatzagorik. Ez nago ziur. Nik, behintzat, hemen, Euskal Autonomia Erkidegoan, ez dut ezagutu. Dena den, programa hau, konpromiso publiko hau, zuk ondo esaten duzunez, López jauna, euskal gizarteari zuzenduta dago. Hurbiltasunaren eta gardentasunaren balioak aplikatu nahi izan ditugu, gobernu baten ekintzaren barnetasuna gizartera eraman nahi izan dugu, egin nahi duguna ezagutu dadin eta egiten duguna balora dadin nahi dugu. Horregatik aurkeztu dugu gobernu-programa bat, eta, Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaileak esaten zuenez, horregatik nahi dugu, publikoki ezaguna denez, dagokionean gu publikoki baloratzea. Gobernu onaren kontzeptu hori aldezten dugu guk, uste osoarekin aldeztu ere. Este es el programa de gobierno más concreto que he conocido en mi trayectoria, planteamiento válido también para EH Bildu. Todavía hoy existen ciertas instituciones que aún no han presentado ningún programa de gobierno para esta legislatura. Es fácil criticar este programa, pero todos los políticos tenemos una mayor o menor responsabilidad institucional, y tenemos la oportunidad de elaborar programas más concretos. Yo, al menos, no lo he conocido en este contexto, ni en otras legislaturas ni en esta legislatura, por parte de otras instituciones, no al menos por parte de algunas instituciones. En cualquier caso, este programa, como digo, está dirigido a la ciudadanía, lo hemos querido pre- sentar con transparencia, hemos querido utilizar nuevas tecnologías, y creemos en la participación, que tiene que basarse en la información. Ahora, los ciudadanos tendrán un conocimiento más amplio del programa del Gobierno, el más amplio que hayan tenido jamás. Ahora, los ciudadanos disponen de una nueva herramienta para conocer y valorar la actuación del Gobierno. Falta de concreción, sí, lo que quieran, señorías, pero no creo que los ciudadanos hayan visto jamás algo así. Planteatu zaidan beste gauza bat da, nolabait, programa aurkezteko prozedura. Tira, lehen ere esan dudanez, gehiago merezi du kritika programa aurkeztu duen gobernu batek programarik aurkeztu ez duen batek baino. Programarik aurkeztu ez duenak ere kritikatu egiten du programa aurkeztu duena, eta Talde Popularreko bozeramaileak ere esan dizu, nolabait, López jauna. Dena den, nik sinetsi egiten dut programan. Berriro diot, jaun-andreok, hau ez da ezein legebiltzartalderen programa itxi bat. Ez da programa itxi bat. Irekia dago, hobetu daiteke, eta zabaldu daiteke. Baina programa bat da, ekarpenak egin dakizkiokeen oinarri bat da. Agian, kritikatzen da, orobat, Euzko Alderdi Jeltzalearen hauteskunde-programaren ildo nagusietatik abiatzen dela. Jakina! Ez dut ulertzen zer kritikatu daitekeen hor. Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernu bat gara; gutxiengoko gobernu bat, bai, hogeita zazpi legebiltzarkideduna, baina legebiltzar-talde baten babesa du, Euzko Alderdi Jeltzalearena, eta bere hauteskunde-programaren translaziora egokitutako gobernuprograma bat du. Egia esan, uste dut egin behar dena egin dugula. Programa batekin aurkeztu genuen geure burua gizartearen aurrean; gizarteak, Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaileak esan duenez, Ganbera honetan ordezkatutako beste edozein legebiltzar-talderi baino konfiantza handiagoa eman zigun, eta, orain, Jaurlaritzak konpromisoa hartzen du hitzeman genuena betetzeko. Ibilbide honetan bidaideak baldin baditugu, ongi etorriak izango dira. Egin behar dena egiten ari garela uste dugu. Kritika jaso dugu programa lehenago emateagatik ezagutzera publikoki Legebiltzar honetan baino. Ez da egia. Legebiltzarra izan zen programa hau jasotzen lehena. Programa hau jasotzen lehena. Kritika jaso dugu, beraz, programa itxia dela esanez. Ez da egia, berriro diot. Ekarpenak jasotzeko irekita dago, eta hala jarraitzen du. Por tanto, el programa está abierto, abierto a las aportaciones, estamos dispuestos a mejorarlo, estamos dispuestos a recibir sugerencias, estamos dispuestos a recibir críticas. Solo hay una cosa a la que no estamos dispuestos, señorías: no vamos a paralizar el programa. No vamos a paralizar el programa: mientras recibamos críticas y aportaciones, tenemos que seguir cumpliendo los objetivos. Azkeneko gauza esan nahi nuke nire bigarren hitzaldi honetan, lege-programari dagokionez, EH Bildu legebiltzar-taldearen planteamenduaren aurrean eta haren bozeramaileak, Mintegi andreak, azaldutakoaren aurrean. Jaurlaritzak, bere programan, hamasei legekonpromiso hartu ditu jada, eta, nire lehenengo hitzaldian esan dudanez, beste bi lege-ekimen ditugu: bata gorpuzten ari da, eta bestea legebiltzar-taldeen artean adostu da. Hauek dira hitzaldi honetan azpimarratu nahi ditudan hamasei lege-konpromisoak. Enpleguari eta pertsonei dagokien lehenengo ardatzari dagokionez, Eusko Jaurlaritza gisa Ganbera honetara ekartzeko prest gauden lege-proiektuak dira euskal administrazio publikoaren legea, udal-legearen proiektua eta Ekonomia Itunaren legea, zeinak Euskadiko kupoa zehazteko metodologia finkatuko baitu bosturteko honetarako eta Ekonomia Itunaren batzorde mistoa berrezarriko baitu. Bosturteko honetan foru-aldundiek dituzten baliabideak banatzeko metodologiari eta Euskal Autonomia Erkidegoko aurrekontuak finantzatzeko egin behar dituzten ekarpenak finkatzeari buruzko lege bat, Euskadiko diru-laguntzen eta laguntzen legea, nekazari gaztearen estatutuaren legea, emakume nekazarien estatutuaren legea, Lurzoru Kutsatuen Legea aldatzea eta Euskadiko portuen legea. Bigarren ardatzari dagokionez (giza garapena), Ganbera honetara ekarri nahi dugu –eta hori da gure konpromisoa– lege hauen berrikuspena: Droga Mendekotasunen Arloko Prebentzio, Laguntza eta Gizarteratzeari buruzko 18/1998 Legea; Lanbide Heziketaren Euskal Legea; Hezkuntzaren Euskal Legea; Kirol Esparruko Lanbideak Arautzeko Legea; Emakumeen aurkako Indarkeriaren Biktimen Legea; eta Euskal Foru Zuzenbide Zibila aldatzea oinordetza-zuzenbidearen esparruan eta ezkontza-erregimenean. Eta ardatz horretan sartzen dut, halaber, jada izapidetzen ari den eta Euskadiko Alderdi Sozialistak erantzukizuna duen legea, hots, bizialdi osorako ikaskuntzaren legea, hori ere legealdi honetan kudeatu edo izapidetu eta garatu beharrekoa. Azkenik, legebiltzar-taldeekin adostuta (aurreko legealditik egin zuten bezala) Ganbera honetara ekartzeko prest gauden lege-proiektuen zerrenda ixteko, memoria-institutuaren eta bizikidetzaren lege-proiektua. Jaun-andreok, ados gaude legebiltzar-taldeetako bozeramaileek gaur hemen egin dituzten hitzaldietan entzun ditudan gauza batzuekin. Bost aldiz entzun dut herrialde honek herrialde-itunak behar dituela aurrera ateratzeko. Ados gaude, orobat, oso egoera zaila bizi dugula. Ados gaude larrialdi ekonomikoko eta larrialdi nazionaleko egoera bat bizi dugula, eta gaur ere aitortu da, nahiz eta copyrighta baten batena izan, ez gaur ere egiaztatu duten legebiltzar-talde batzuetako bozeramaileena. Egoera honen aurrean, jaun-andreok, jarraitu genezake eztabaidatzen noren errua izan den akordiorik ez lortzea. Jarraitu genezake Jaurlaritzaren ekimena blokeatzen, nahiz eta, aldi berean, lidergo-falta kritikatu baina bozeramaileren batek esan blokeo-jarrera egon dela Jaurlaritzaren ekimenaren aurrean. Jarraitu genezake, jaun-andreok, atzera begiratzen. Jarraitu genezake hitzarmena eta egonkortasuna eskatzen, baina horretan saiatu gabe. Horren aurrean, aurrera begiratzea proposatzen dut nik, jaun-andreok. Nire azken hitzaldian zehaztuko dudan egonkortasun-akordio bat proposatzen dut. Akordioak proposatzen ditut gizarte honek behar dituen funtsezko gaietan. Eskaintza bat proposatzen dut denok norabide berean arraun egin dezagun. Benetan uste dut, gaur, gobernu-programa aurkezten den egun honetan –27 legebiltzarkideren babesa duen gobernu batena; 27 bakarrik, ez gehiago, ez gutxiago–, garaia dela denok kanpainaurreko, hauteskunde-kanpainako eta hauteskunde-kanpainaosteko garaia atzean uzteko. Uste dut argi utzi behar dugula hemen eta orain nor dagoen prest eta nor ez egonkortasun-itun bat negoziatzeko nire azken hitzaldian zehaztuko ditudan oinarrietan. Muchas gracias, señorías. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1205 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko, lehendakari jauna. Hain zuzen, hau ez da politika orokorreko bilkura bat, ezta euskal aurrekontuei buruzko bilkura bat ere, baina ulertuko duzu, lehendakari jauna, funtsez- koa dela aztertzea zer egin duen Jaurlaritza honek, sumatu ahal izateko zer egiteko gai izango den. Horregatik gogorarazi nahi izan dizugu, guk behintzat, zer egin duzuen zuek, edo, hobeto esanda, zer ez duzuen egin, eta gogorarazi nahi izan dizugu elkarrizketa-eza eta akordio-eza izan direla nagusi lehenengo bost hilabete hauetan izan duzuen ekintza politikoan. Bistakoa da funtsezkoa dela bakarrik zaudela gogoraraztea ere. Beraz, bistakoa da ez dela politika orokorreko bilkura bat, ezta aurrekontuen bilkura bat ere, baina mahai gainean jarri beharrak zeuden gai hauek guztiak; izan ere, atzera begiratzen badugu eta ikusten badugu zer egin duzuen, nekez izan gaitezke baikor etorkizunean planteatuko duzuenari buruz. Nolanahi ere, zuek hemen aurkeztu duzuen gobernu-programak ez du babesik. Zuek aurkeztu duzuen gobernu-programa baztertu egiten du oposizio guztiak. Beraz, lehen planteatu dizut egin beharreko eta erantzun beharreko galdera: norekin gauzatuko duzu gobernu-programa hau? Eta zertan geratuko da, Ganbera honetako alderdi batzuei (batzuei bakarrik) helaraziko diezun egonkortasun-itunaren proposamena entzun ondoren? Dena den, nik, lehendakari jauna, nire lehenengo hitzaldian planteatu ez dizkizudan gauza batzuk ere esan nahi dizkizut. Esan nahi dizut UPyDk modu konstruktiboan jokatu duela bost hilabetez. Hain zuzen, legebiltzarkide bakarra dugu, batzuetan gogorarazten zaigun bezala, baina, nolanahi ere, jarrera konstruktiboa agertu dugu guk. Badakigu legebiltzarkide bakarra dugula. Badakigu zuentzat deserosoena den legebiltzarkidea dela agian, baina, nolanahi ere, guk gure erantzukizuna erakutsi dugu, eta elkarrizketarako prest agertu gara gai guztietan, zuk ondo dakizunez. UPyDk ez du parte hartu ezein boikot edo blokeotan, eta uste dut hori ondo dakizula, Quiroga andreak buruarekin baietz esaten badu ere. Gure proposamenak eta gure ideiak defendatu ditugu, bai Legebiltzar honetan, bai aurrekontuak izapidetzean, eta uste dut ondo dakizula hori. Proposamen batzuk planteatu ditugu; eztabaidatzerakoan, 16 proposamen oso zehatz dituen dokumentu bat aurkeztu dugu aurrekontu-proiektua aurrera eramateko. Zuek nahi zenuten guk guztiari men egitea, edo zuei txeke zuri bat ematea, baina guk, jakina, ulertuko duzuen bezala, ez dugu inola ere horrelakorik egingo. Baina, PP itxuraz aurrekontuak onartzeko prest ikusten zenean ere, horren truke ezer jaso gabe, bestelako proposamenik planteatu gabe, egoera horretan ere, uko egin zenioten hitz egiteari eta UPyDrekin negoziatzeari. Guk elkarrizketarako eta akordiorako proposamen batzuk aurkeztu genituen. Zuek esan zenigu- ten, zuen aurrekontu-proiektuari dagokionez, hau dela egoera. Guk, behintzat, pentsatzen dugu Euskadik behar duela gutako bakoitzak onena ematea, eta, nolanahi ere, horixe egingo du UPyDk etorkizunean. UPyDren ustez, bere jokatzeko modurik onena da orain arte defendatu ditugun proposamenak planteatzen jarraitzea, eta Jaurlaritza honi edo beste edozeini txeke zuriak emateari uko egiten jarraituko dugu. Bistan da gobernu sendo eta aktibo bat behar duela Euskadik, herritarrek behar dituzten neurriak aktibatuko dituena. Gaur-gaurkoz, ordea, bistan da ez dugula halakorik. Ez dugu ez gobernu sendorik, ez gobernu aktiborik, eta ez dirudi hausnartzen duenik, zuk esan duzun bezala, planifikatzen duenik eta ekinean ari denik. Beraz, justu kontrakoa dugu: gobernu ahula, babesik gabeko gobernua, eta gutxiengoan dagoen eta lidergorik ez duen lehendakaria. Beraz, bakarrik zaude bakardade handienean. Berriz entzun ditugu Alderdi Popularrekoak beren prestutasuna agertzen, baina, jakina, horrela ere ez zenukete legebiltzar-gehiengoa lortuko. Egia esan, Egibar jauna entzun ondoren, edo zerorri entzun ondoren, ez dirudi –eta hau da tristeena– inolako zuzenketa-asmorik dagoenik. Badirudi Egibar jaunak bere legebiltzar-taldeari eta Jaurlaritzari helarazten dien gomendio bakarra pazientzia dela. Nire ustez, ez da pazientzia-kontua; kontua da zuek gutxiengoan zaudetela konturatzea, eta, horrenbestez, beste talde batzuen babesa behar duzuela. Horixe egin behar duzue. Ez duzue pazientzia erakutsi behar, ez duzue geldi egonean egon behar, baizik eta mugitu egin behar duzue, eta gutxiengoan zaudetela konturatu. Beraz, hain zuzen, bost hilabete galdu ditugu, eta badirudi zuek ez zaretela egoeraz jabetzen. Egia esan, badirudi egonkortasun-itun bat planteatzera etorri zarela, eta hurrengo hitzaldian planteatuko duzula. Eta, egia esan, nahita utzi gaituzu gu kanpoan. Alderdi politiko bakarra utzi duzue kanpoan, EH Bilduk bere burua utzi baitu kanpoan, antza. Baina egonkortasun-itun horretatik kanpo utzi duzuen alderdi politiko bakarra UPyD da. Tira, egin ezazue ongi deritzozuena egonkortasun-itun horrekin. Guk argi dugu zer behar duen Euskadik gaur egun. Euskadik gaur egun behar du –nire lehenengo txandan ere planteatu dizut– gobernu sendo bat, Euskadik behar dituen erreforma guztiak bultzatuko dituena, zeinak hamasei proposamen horiek zituen dokumentu horretan ere planteatuta baitzeuden: ongizate-estatua eta jarduera ekonomikoa bultzatzea bermatuko duen zerga-erreforma; zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko plan bateratua; erakunde-sarea goitik behera berritzea, eta Lurralde Historikoen Legea aldatzea; enpresa-sektore publikoa arrazionalizatzea eta birdimentsionatzea; eta krisiaren aurka borrokatzeko, enplegua sortzeko, jarduera ekonomikoa sustatzeko, ekoizpen-sareari laguntzeko eta ekonomiari bultzada emateko neurriak. Alegia, itxuraz egin nahi ez duzuen guztia, Jaurlaritzan bakardade handienean eman dituzuen bost hilabeteotan egin ez duzuen guztia. Laburbilduz, lehendakari jauna, zuek geldirik zaudete; gu, ez. Guk lanean jarraituko dugu; neurri zehatzak proposatzen jarraituko dugu herritarrak krisitik ateratzeko, Euskadi modernizatzeko eta gu eta herritarrak gauden egoeratik lehenbailehen atera ahal izateko. Laburbilduz, bost hilabete daramatzazu denbora galtzen. Zuk eta zure Jaurlaritzak bost hilabete daramatzazue denbora galtzen. UPyDk, hemendik aurrera, lanean jarraituko du, eta onena ematen jarraituko du. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1206 |
10 | 27 | 02.05.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Eskerrik asko, presidente andrea. Forma-kontu batekin hasi nahi nuke nire hitzaldia; izan ere, kontuan izanik azkenekoz lehendakariak hartuko duela hitza, eta orduan azalduko digula egonkortasun-plan hori, bada, benetan agerian uzten du ez duela taldeekin eztabaidatu nahi, ezin izango baitiogu erantzun, ezta plan horretaz zer pentsatzen dugun esan ere. Hori esanda, hasteko esan nahi nuke, halaber, errealismo-dosi bat behar duela Jaurlaritza honek. Eta errealismo-dosia ez bakarrik Jaurlaritza honek, baita Jaurlaritza sostengatzen duen taldeak ere, Egibar jauna. Nik uste nuen agerraldi batean ez zirela aipatzen beste taldeen hitzaldiak, baina, tira, hori ere aldatu egin da. Baina, hara, Egibar jauna, zuk atzerako ispilutik begiratu besterik ez duzu egin, besteak zein gaiztoak diren esan… Gainera, agerian utzi diguzu EAJren aurkako konspirazioaren teoria… Esan nahi dudana da sinets dezazuela gobernatzen ari zaretela, jada ez zaudetela oposizioan, jada bost hilabete daramatzazuela gobernatzen. Horixe da errealitatea. Nire ustez, Jaurlaritza honen arazoa izan da hasiera-hasieratik ikusi ditugun jarrerek, eta, batez ere, entzun ditugun adierazpenek sinetsarazten zigutela, edo, behintzat, sinetsarazten saiatzen zirela, Jaurlaritza hau jaurlaritza sendo bat zela, ideiak argi zituela eta bazekiela zer egin nahi zuen; horren adibide da adierazpen hau: "Ez dugu aurrekonturik gabeko egoerarik aurreikusten". Adierazpen horiek agerian utzi dute ez zela gobernu sendo bat, baizik eta sendotasun horrek larderia, harrokeria eta gutxiengoan egoteaz ez konturatzea ezkutatzen zituztela. Guk, lehendakari jauna, lidergoa eskatzen dugu. Hori da zure erantzukizuna. Begira, nire lehenengo hitzaldian esan dizut ezin zarela zure eserlekuan gorde eta ospa egin. Alegia, ezin zara joan asterik erabakigarrienean, aurrekonturik badugun ala ez dugun erabakiko den astean; ezin zara Bruselara joan, arduragabekeria iruditzen baitzaigu. Izan ere, negoziazio horien aitzindari izan behar zenuen, aurrekontu bat eduki nahi bazenuen benetan. Baina Bruselara joan zara; zer kontatzera? Ez garela Espainia bezala, gure adierazleek esaten dutela ez garela Espainia bezala. Esango didazu zenbat iraungo duten adierazle hobe horiek gutxiengoan dagoen gobernu batekin? Galdera hori egin behar genuke denok, zuk batez ere. Gu engainatzen saiatu zineten esanez Bruselara joan zinetela defizita arintzea lortzeko, eta, lortu zenutenez, atzeratu egingo zenituztela aurrekontuak. Horiek izan ziren zuen lehenengo adierazpenak, baina, hori jasanezina zela ikusi zenutenean, orduan hasi zineten benetako egoeraz hitz egiten, hau da, aurrekontua atzeratu zela. Konturatu behar duzue, lehendakari jauna, egoera hauetan gobernatzea oso zaila dela, oso zaila. Geure esperientziagatik esaten dizugu. Gaizki pasatzen da. Baina gobernatzaileek ez dute hautatzen noiz gobernatzen duten. Hara, zuk arazo bat duzu, hots, gaur ez duela inork gobernuarekin argazkia atera nahi. Inork ez. Hori dela eta, interes berezia jarri behar duzu babes horiek lortzen; izan ere, gehiengo absolutua duten beste gobernu batzuei gerta dakiekeenaz bestera (argazkia ez du inork atera nahi, bakarrik geratzen dira, baina gehiengo osoa dute eta aurre egiten diote beren egoerari), zuk argazki hori behar duzu, akordio hori behar duzu, zeren, bestela, esan dizkiguzun "egingo dugu", "egingo dugu", "egingo dugu" horiek guztiak "egin behar genuen", "egin behar genuen", "egin behar genuen" bihurtuko dira, ez baitzenuten nahikoa babes. Horixe da errealitatea. Beraz, egoera horri aurre egiteko eskatzen dizuegu. Aitortu dezazuela higadura dagoela, eta une honetan egiteagatik eta ez egiteagatik dutela gobernuek higadura, eta horregatik da zaila hain egoera zail honetan lagundu nahi duten bidai- deak aurkitzea. Hara, Egibar jauna, Euskadiko Alderdi Sozialistaren jarreraz hitz egin duzu. Zein pentsatzen zenuten izango zela? Ez dut sinesten zuk, daukazun esperientzia politikoarekin, ez zenuela uste hori izango zela Euskadiko Alderdi Sozialistaren jarrera, baita UPyDrena ere; orain esaten duzu ez dela izan, baina hasieratik harrotu zinen haiei esker ez zela aurrekonturik egon. Horixe da errealitatea. Nik ulertzen dut zuek hona etorri eta kontagailua zeroan jarri eta hasieratik hasi nahi izatea. Ados, has zaitezte, baina has zaitezte benetan. Eta has zaitezte mahaigaineratzen benetan akordioak bilatzen dituzuela ikusarazten duten proiektuak eta proposamenak. Izan ere, aizu, lehendakariak esan du gaur ez garela hona etorri aurrekontuez hitz egitera, haren gobernu-programaz hitz egitera etorri garela, hain zuzen, baina, aurrekontuen negoziazioak nola joan diren ikusirik, agerian geratu da ez dela gai akordioetara iristeko. Nire lehenengo hitzaldian esan dizut! Negoziazio horietan bazirudien oso gutxi axola zitzaizuela akordio batera iristea, eta, gainera, ez zitzaizuela axola gauza bat edo bestea! Irudi hori eman duzue, eta argi esan diezazuket, negoziazio horietan izan bainaiz. Zuen Jaurlaritzari egin genion eskaintzaren paperaren eta erantzunaren zain gaude oraindik. Formetan ere ez duzue asmatu, eta haiek ere garrantzitsuak dira. Beraz, gaur esan diguzu 615 ekimen aipatu dituzula, eta esan diezazuket beste horrenbeste ere izan zitezkeela, baina garrantzitsuena da jakitea norekin eta nola aterako dituzun aurrera. Bestela, Bilkura Egunkarirako geratuko dira, baina ez dira herritarrengana iritsiko; herritarrak ikusten ari dira gaur Jaurlaritza biktima-papera egiten ari dela, baina ez dela haien arazoez arduratzen. Diagnostikatu duzue zein gaiztoak ari diren izaten denak Euzko Alderdi Jeltzalearekin, baina, non daude herritarrak? Non daude haien arazoak? Nork konpontzen dizkie haien arazoak? Non dago Jaurlaritza hau? Hori entzuteko zain daude herritarrak. Gaur, Alderdi Popularra hona etorri da bere laguntza eskaintzera, egonkortasun-plan bati bere babesa eskaintzera, baina gauza bat utzi nahi dizugu argi beste behin ere, lehendakari jauna. Estatus berri bati buruz hitz egin diguzu. Berriro mahai gainean jarri duzun estatus berri horrek ez dio egonkortasunari laguntzen, eta oso beldur gara ez ote den bihurtuko gobernatzeko duzun ezintasuna ezkutatzeko babesleku, eta mahai gainean jartzen ari zareten programa edo plan horietako bat ondo ateratzen ez zaizuen bakoitzean, ez ote duzun babesa estatus berri horretan bilatuko. Horretan badakizu ez duzula Alderdi Popularra alboan izango. Lerro gorri hori jarri nahi dizugu, eta gure laguntza eskaintzen dizugu eta esaten dizugu prest gaudela egonkortasun-plan horretan lan egiteko, baina lidergoa, akordiorako borondatea, errealismoa eta egutegi bat eskatzen dizkizugu, jakiteko noiz eta nola jarriko dituzun martxan Euskadik une honetan hainbeste behar dituen proposamen horiek guztiak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1207 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LÓPEZ ÁLVAREZ | SV-ES | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Bai, presidente andrea. Hasteko, Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkariari, Egibar jaunari, erantzungo diot, bere hitzaldia erabili baitu ez sostengatzen duten gobernuaren programa defendatzeko, baizik eta oposizioko taldeak kritikatzeko, bereziki Alderdi Sozialista. Horrek beste porrot bat uzten du agerian, hots, Jaurlaritza sostengatzen duen taldearen babesa ere izan ez duen programaren porrota. Hasieran esan duzu, nola ez bada, aurreko legealdian esaten zenigutena: "Jakina, kexu zarete Jaurlaritza honek programa bat duelako, zuenak ez baitzuen". Hara, guk behin eta berriz esan genuen gobernu-programa osatzen dutela, lehenik eta behin, herritarrekiko konpromisoa erakusten duen hauteskunde-programak; ondoren, beste talde batzuekin adosten den programak, herrialde honetan gobernatzeko behar adinako gehiengoa izateko; gero, kargua hartzeko eztabaidan Legebiltzar honi aurkezten zaion programak, hori baita herritarren ordezkariekiko konpromisoa; eta, azkenik, legegintza-egutegiak. Jakina, badirudi zuek ez duzuela bete nahi herritarren aurrean hauteskundeetan aurkeztu zenuten programa; ez duzuela bete nahi lehendakariak kargua hartu zueneko bilkuran zehaztu zuen programa, hori baita Legebiltzar honekiko konpromisoa; eta, horrenbestez, beste bat aurkezten duzuela. Eta hobe aurkeztu ez bazenute, aurreko biak baino askoz orokorragoa eta lausoagoa baita. Legebiltzar honen historiako programarik zehatzena dela…, bada, nolakoak izango ote ziren besteak! Hau atzera buelta bat izan da, atzeranzko bidaia bat izan da. Bigarrenik, Jaurlaritzak egiten utzi ez zizun aurrekontu-eztabaida egin nahi izan duzu tribuna honetan, esan baitzenuen porrot bat izan zela, eta nahiago izango zenuela hona aurrekontuak eztabaidatzera etorri. Baina, aurrekontu horiek…, konspirazioaren teoria egin duzu, baina aurrekontu horiek osoko lau zuzenketa jaso zituzten, Ganbera honetako talde bakoitzetik bana. Uste duzu baten batek pentsa dezakeela Bilduren taldea ados jarri zela Alderdi Popularraren taldearekin konplotaren teoriarako eta Jaurlaritza behera botatzeko? Ez, begira, aurrekontuek osoko bost zuzenketa jaso zituzten: talde bakoitzetik bana, eta zurea. Zurea, esan baitzenuen porrot bat izan zela aurrekontuak hona ez ekartzea, eta zure Jaurlaritzak bere aurrekontuak baztertu zituen. Osoko bost zuzenketa. Beraz, ez zegoen konplotaren teoriarik, ezta gutxiagorik ere. Eta utz iezaiozue gezurra esateari. Aurreko Jaurlaritzak, jakinik ez zuela gobernatuko, Finantzen Euskal Kontseilura joan zenean, 800 milioi gehiago irabaztea aurreikusten zuen, Jaurlaritza berri honek gaitasun handiagoa izan zezan politikak egiteko eta ez zedin hain behartuta egon ezertxo ere murriztera. Beste ordezkari batzuek oztopatu zuten kalkulu hori, eta aurreko Jaurlaritza hori abstenitu egin zen erantzukizunagatik, eta horregatik zen gure zuzenketa diru-sarrerei buruzkoa. Izan ere, zer nahi zenuten, murrizketen banaketari men egitea, aurrekontu hauek aurkezterakoan amore ematea, Jaurlaritzak amore eman zuen bezala, herrialde honetako ekonomia eta enplegua bultzatzeko diru-sarrera gehiago izateko borrokatu gabe? Jakina, aurrekontu horiek % 59ko murrizketa zuten enplegu-politiketan; % 63koa, lehiakortasunestrategian; eta % 67koa, berrikuntza-politiketan. Baina, gero, zer kontatzen diguzue? Murrizketa horietarako ez duzue Alderdi Sozialista inoiz alboan izango. Horrez gain, diru-sarrerez hitz egitean, onartu nahi izan ez zenuten baina lehendakariak berak haiek baztertzerakoan aipatu zuen gauza bat aipatzen da. Alegia, aukera zegoenez defizita malgutzeko eta baliabide gehiago izateko… Orduan, zer? Hitz egin zitekeen ala ez politika desberdinak egiteko diru-sarrera gehiagoz? Lehendakari jauna, hasteko esan behar dizut gaur hemen egin duzun hitzaldia tranpa eta iruzurra dela forma aldetik. Nola nahi duzu Ganbera honetako taldeek iritzi bat izatea gero kontatuko diguzun zerbaiti buruz? Hau zer legebiltzar-eztabaida da? Denborak erabiltzeko modu honek zer errespetu erakusten die akordioetara iritsi nahi duzun taldeei? Nolatan ez diguzu eman aukera gaur hona proposatzera etorri zaren horretaz benetako iritzia izateko? Hau tranpa da, legebiltzar-iruzurra da, formetan behintzat, eta halaxe aitortu behar dut, tamalez. Esan duzu, halaber, aurrekontuen eztabaida izan dugula, baina aurrekontuak Jaurlaritzaren ekintzaren parte dira, ez Jaurlaritzaren ekimenaren parte; Jaurlaritzaren betebeharraren parte dira. Izan ere, Jaurlaritzaren betebeharra da Ganbera honetan aurrekontu batzuk aurkeztea, non zuen politika publikoen eraginak agertuko baitira. Zuen betebeharra da, ez zuen ekimen politikoa. Oso desberdina da. Zure Jaurlaritza geldirik dagoela esaten dizugunean, esaten diguzu ez dagoela geldirik, baizik hausnartzen ari dela. Bada, Jaurlaritzara negar eginda eta hausnartuta etortzen da; gobernatzera etortzen da, ekitera etortzen da. Gauza batzuk jarri dizkiguzu adibide gisa. Esan duzu 625 ETEk agertu dutela interesa zure programan. Esan iezaguzu zein den interes horren emaitza. Hori da benetan Jaurlaritzaren ekintzaren zati. Esan duzu, orobat, txoke-plan bat bidali zaiela zortzi erakunderi, eta bakarrak erantzun du. Ez ote da hausnartzeko izango? Zergatik erantzun du batek bakarrik? Ala gizarte-eragileek ere errua ote dute ez delako behar bezainbeste baloratzen zuen gobernuplana, zeinak, bide batez esanda, lehendik zeuden diru-sailak nolabait moztu eta itsatsi egin baititu plan baten itxura emateko? Egin dezagun gogoeta gauza horiei buruz! Gainera, esan duzu: "Ez nago ziur beste batzuek Jaurlaritza honek aurkeztu duen bezain programa zehatza aurkeztu dezaketen". Huts egin duzu berriro ere. Huts egin duzu berriro ere. Jaurlaritzak gobernatzen du, eta haren betebeharra da, baita zurea ere –eta ezin zaie beste batzuei eskualdatu–, planak eta ekintzak aurkeztea. Akordioak bilatu behar ditu, eta haiek aurrera eraman. Hori dela eta, norbaitek porrot egiten duenean, ez du balio esatea "Porrota denona izan da". Ez, ez! Bakoitzak bere erantzukizuna onartu behar du gertatzen ari den honetan guztian. Hara, lehendakari jauna, karta guztiak mahai gainean dituzu; Talde Sozialistarenak, gainera –esaten duzu ez duela ezagutzen eta ez dugula zehazten–, otsailetik. Talde hau akreditatu genuenean, gaur defendatzen ari garen gauza bera aurkeztu genuen. Karta guztiak dituzu mahai gainean, eta zure eginbeharra da aurrea hartzea, ez bilatzea adabakirik neurri jakin bat edo beste salbatzeko, baizik eta hitzarmen globalak bilatzea herrialdeari buruz, euskal gizarteari buruz, zer Euskadi nahi dugun, zer gizarte-eredu, zer ongizate-estatu, zer zerbitzu, zer eredu ekonomiko, nolako erakundeak, haiek zer egiten duten, eta nola egingo dugun, zer baliabiderekin. Gai horiek guztiak ez dira banaka ekin dakiekeen soka-mutur solteak; herrialde hau definitzen dugun sarearen zati dira. Horregatik, hitz egin nahi baduzu, hitz egin dezagun serioski. Egin iezaiozu aurre guztiari, saia zaitez ahalik eta gehien guztian, ez ezazu egin besteok esaten dugunaren akta-idazkariaren papera, ezta herrialdearen zailtasunen notarioarena ere. Goberna ezazu; egin ezazu zure egitekoa. Prest gaude jokoan dagoenaz hitz egiteko, baina serioski hitz egitekotan. Eta serioskik esan nahi du guztiaz hitz egitea, eta guztiaz aldi berean. Ez gauzatxoren baterako akordio jakinak bilatzeko; ez, ez. Guztiaz, herrialdeari buruz ari baikara. Fiskalitateaz hitz egiten dugu aberastasuna eta kargak banatzen ditugulako, baina baliabideak ditugulako, eta eztabaidatu nahi dugu, orobat, nola banatuko ditugun baliabideak zerbitzu publikoetan, enplegu-politiketan eta ekonomia bultzatzeko politiketan. Dena dago lotuta. Euskadiri buruz hitz egin nahi dugu, baina, batez ere, pertsonei buruz (guk ere bai), pertsonei buruz, eta haiek zer behar duten. Har ezazu aurrea; ezagutu itzazu, esaten dudanez, gure jarrerak, eta erabaki ezazu. Gaur, Enplegu eta Gizarte Gaietako zure sailburuak esan du Alderdi Sozialistarekin, Alderdi Popularrarekin eta Euzko Alderdi Jeltzalearekin adostea dela irtenbidea. Bateraezina da. Alderdi Popularra Espainia guztiko murrizketen eta pribatizazioen, eskubideak murriztearen eta zerbitzu publikoak desegitearen aitzindaria da. Hautua egin behar duzu, gu ez baikara hor sekula egongo. Nunca. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1208 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MINTEGI LAKARRA | EH Bildu | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna. Lehendakari, zure baimenarekin lehenago gustatuko litzaidake Joseba Egibar jaunari gauza pare bat esatea. Ez gara hasiko ika-mikan ea Gobernu eta alderdi horrek pertsonei begiratzen dien edo aintzat hartzen dituen ala ez. Gu, zu eta biok, bi parlamentari xumeak baino ez gara; komenigarria litzateke pertsonei beraiei galdetzea. Galdetzea, esate baterako, Jaurlaritzaren atean egoten direnei pankartarekin, galdetzea atzo kalera atera ziren milaka pertsonei, edo galdetzea, esate baterako, datorren maiatzaren 30ean kalera aterako diren pertsonei, ea beraien pertzepzioan Eusko Jaurlaritzaren politika ekonomikoak aintzat hartzen dituen pertsonak ala ez. Eta beraiek esan dezatela, ez zuk, ez nik. Ez da pazientzia kontua, errezeptibitate kontua da, ez izatea adreilu refraktario bat. Entzuten jakitea. Ez da pazientzia: leku berean egonda haitzek behin eta berriz pazientzia handia eduki dezakete, baina ez dira gai entzuteko; beraz, hortik hasi beharko ginateke. Nik ere orokorrera joko dut, lehendakari jaunak esanda bezalaxe, eta esango dut lehenik eta behin aditu guztiek esaten digutela krisi hau sistemikoa dela. Beraz, ezin dugu pretenditu hau dela tarteko une bat eta lehenago edo beranduago itzuliko garela lehengo lekura. Ez da existitzen 1990eko Euskadi hori eta ez da berriro existituko. Ezin gara fosilizatu iraga- neko irudi horretan, zuek daukazuen imaginario horretan, ez dagoelako horretara bueltatzerik. Aldatu da egoera, aldatu da gizartea, eta aldatu da zentzu sakonenean: gizartea ere ez dago prest momentu honetan ikusteko espektakulua, nola alderdiek alderdiekin alderdientzat egiten dituzten paktuak. Gizartea dago beste tenore batean, beste eszenario batean, eta horri erantzun behar zaio. Orain planteatzea herri-paktuak herririk gabe, horrek ere badauka izen bat, badauka izen bat: absolutismo ilustratua. Momentu honetan egin behar dena da eragile sozialekin, alderdiekin eta beraien interesa erreklamatzen ari diren haiekin egitea paktu bat. Ez da alderdien paktua, da herri-hitzarmen bat, herri-hitzarmena. Hori da momentu hauetan egin behar dena. Nik uste dut badela garaia demokraziari bueltatzeko bere esanahia. Nik demokrazia ikusten dut bahituta azkeneko garaietan. Alderdi batzuen exekutibek bahitu dute demokraziaren zentzua eta galdu egin du bere benetako, bere egiazko zentzua. Demokrazia inoiz ez da jabego pribatua. Pertsona bat, boto bat. Horrek esan nahi du guztiek dutela partea res publica-n, eta uste dut badela sasoia benetan sinesteko demokrazia batean ahotsa eta erabakimena eta aukera eman behar zaiela pertsona guztiei. Jaurlaritzak ekarri duen programan, hirugarren konpromezuan hitz egiten da, lehen esan bezala, estatus politiko berri bati buruz Euskadirentzat. Eta benetan jakin nahi nuke zer den hori. Zer da estatus politiko berri hori? Zer da, lehengo etxeko logela margotu, kolore berria eman baina etxe berean mantendu? Edo hori da etxe propio bat sortzea? Behin eta berriz irakurri dut bai hauteskunde programa, bai gobernu programa, eta eguna da egun ez dakidala zer den hori. Ez dago antzematerik egiatan zer den marka Euskadi-Basque Country. Ez dakit lelo turistikoa den edo zer den hori, ez dago jakiterik, eta komenigarria litzateke behingoz argitzea. Jakin nahi nuke ere zein Euskal Herri irudikatzen duzuen demagun hemendik lau, sei, zortzi urtera, zein den buruan daukazuen helburua, nora zoazten, zertara zoazten. Sería interesante saber qué imagen de país tiene el Partido Nacionalista; si lo único que pretende es ir rellenando agujeros a medida que las políticas del Estado van creando boquetes con unas políticas cada vez más liberales y cada vez más salvajes, si todo su objetivo es ir rellenando esos agujeros, o si realmente quieren dejar de ser peones camineros y empezar a crear una ruta propia. Y eso es lo que quisiéramos saber, y eso es lo que a veces me preguntan en la calle. Anteayer mismo, el otro día, unas señoras en Basauri, muy amables, unas señoras del PNV, me decían… (Barreak) Se ha entendido mal una vez más. Muy amables, del PNV, como la mayoría de las señoras del PNV que conozco. Muy amables. ¡Qué ganas de sacar…! Bueno, me decían: "¿Y por qué no nos entendemos entre los vascos? Cuando vimos las elecciones y vimos el resultado de la Cámara, cómo iba a quedar, dijimos: ¡Jo! Es el momento de entenderse entre los vascos". Y me lo dijeron ellas, me lo dicen muchas señoras y señores, y me lo dice mucha gente de Euskal Herria Bildu también: "¿Por qué no nos entendemos entre los vascos?". También amables. No, yo reproduzco lo que me preguntan. Y les contesto: Pues en el tema de la paz yo confío en que podemos entendernos; en el tema del estatus político, cuando me entere de qué están hablando igual nos entenderíamos, pero no sé de qué hablan; ahora, en el tema económico realmente sería una insensatez, sería una falta de responsabilidad no apretar las clavijas al partido del Gobierno para hacer otra política económica. Porque, como sigan haciendo esta política, nos van a llevar a la desesperanza más absoluta a toda la población, sea votante de quien sea. Eta hori da normalean ematen dudan erantzuna. Eta amaitzeko. Bai, egin behar da herri-hitzarmen bat, egin behar da. Eta prest gaude horretarako, baina orain esan berri dudan moduan, estutuz planteatzen dituzuen politika hauekin ez dago ateratzerik, ez orain, ez bi urte barru, ez zortzi urte barru. Eta ez dut esaten nik, lehengo egunean bertan Ekai Center-en informeak esaten zuen, ez dago ateratzerik ezta zortzi urte barru krisialdi honetatik oraingo neurri hauek mantendu egiten badira. Beraz, bai, gure eskaintza bai, herri-hitzarmen bat egiteko, ez Alderdi Nazionalistarekin, baizik eta eragile sozial, alderdi eta gizartearekin, baina beti ere politikak aldatuz, beti ere, zeren eta politika honekin ez gara ateratzen zulotik. Eta hori da guztia. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1209 |
10 | 27 | 02.05.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Que con la paciencia no basta, cierto. Lo decía el señor Maneiro. No basta; hay que trabajar, y la inspiración también te tiene que sorprender trabajando, pero es verdad que es importante tener paciencia en política, porque quien actúa en caliente o quien recurre a iniciativas normalmente se equivoca, y aquí estamos hablando de asuntos públicos importantes. Por tanto, los gobernantes tienen que mantener dicha paciencia, porque aporta equilibrio. El Partido Popular afirmaba que andamos con el retrovisor. Atzerako ispiluaren metafora, baina guk atzerako ispiluari begiratzen diogu azkeneko bihurgunea ikusteko, Partido Popular y ustedes, socialistas, elkarrekin egin duzuen azken bihurgunea. Izan ere, moztu zenuten, bai, akordioa, plan politikoa (akordio demokratikoa deitu zenioten) zelakoaren euskarri bakarra, zeinak, gerora, gobernuprograma ordeztu baitzuen. Hori bi talde politikoen plan politiko bat zen, eta, López jaunak Ganbera desegin baino sei hilabete lehenago, hautsi egin zenuten estrategiaz. Egigurenek ere esaten zuen: "Ez zaigu komeni elkarrekin agertzea, horrek EAJri egiten baitio mesede". Horixe esan zuen, hitzez hitz. Beraz, López jauna urte garrantzitsuena alde batera uzten ari da beti, hots, legealdia itxi zuen urtea, Ganbera presaka desegin zuen urtea. Zergatik desegin zenuen Ganbera? 2013ra egin duzu salto, eta esan diguzu zer nahi izango zuen Alderdi Sozialistak diru-sarrerak aurreikustean, baina zu ez zinen ausartu aurrekontu-proiektua aurkezten, eta Ganbera desegin zenuen. Horixe da arrazoia! Ez zinen ausartu, ez zenuen bete 2012ko ekainean aurrekontu-arauak onartzeko zenuen betebeharra, eta Ganbera desegin zenuen. Ez duzu zeure burua islatu nahi, hemen politika hau praktikatzen baituzu: "Espainiako Alderdi Sozialistako burua naiz, eta erakunde-talaia batetik aurka egiten diet Rajoyren erreforma eta murrizketei, ezin dut koalizioa konbinatu, eta ez naiz ausartzen, ez naiz ausartzen pentsamendu hori aurrekontu-proiektu batean islatzen". Horixe da arrazoia, eta gainerako guztia fikzioak dira. Beraz, atzerako ispiluari begiratzen diot, baina jakiteko jada pasatu dugula azken bihurgunea, zorionez. Jada ez da beste aukerarik egongo, ez dago PP-PSOE edo PSOE-PP alternatibarako aukerarik, herrialde honetan urte askotarako gobernu-gehiengoa zuzentzeko. Urte askotarako esaten dut, jakina. Beraz… López jaunak esan du, halaber, Finantzen Euskal Kontseiluan jada aurreikusia zutela defizita malgutu zitekeela, baina, gaur-gaurkoz, oraindik, komunikabideei esker jakin dugu hori, eta buruzagi batzuek adierazi dutenagatik. Bai, bai. Eta Europarako eta Bruselarako bidaiak zentzu osoa zuen, gutxienez Europako agintari gorenek zuzen-zuzenean baieztatzeko lan-ildo hori aintzat har zitekeela. Baina maiatzaren 29ra arte ez dugu jakingo bideragarria den ala ez. Hala eta guztiz ere, lehendakariak talde politiko guztiei bidali dien dokumentuan, defizita malgutzeko edo arintzeko hipotesi horretan, konpromiso bat dago, ez diru-sarrera handiago hori nora bideratuko den adosteko, baizik eta berriz zorpetzeko aukera hori adosteko, nahiz eta beharrik ez izan. Horixe da konpromisoa. Zer gertatu da? Esaten duzue: "Konspirazio bat gertatu da…"; konspirazioaren teoria. Ez, ez! Errealitate ukigarriak dira, buruzagi jakin batzuei irakurtzen zaie. Hain zuzen, ez da UPyDtik Alderdi Popularrera, Alderdi Sozialistara eta EH Bilduraino pasa den konplotik gertatu, noski ezetz. Baina EH Bilduren eta Alderdi Sozialistaren artean –nolabait esateko– pentsamendu-kointzidentzia egon, egon da. Bat egin dute EAJ higatzeko pentsamenduan. Bai, bai. Eta Gipuzkoarako onartzen duzuena, ez baita komeni EH Bildu higatzea horrek EAJ indartzen duelako, biok elkarrekin aplikatzen duzue hemen. Eta hori baieztatzen du Mintegi andreak egin duen azken hitzaldiak EAJko emakume atsegin horietaz hitz egitean, ezkerreko ardatz ospetsu horretaz hitz egiten baitu. Egiaztatu dugu –nolabait esateko– enborreko gaian, non, gutxi gorabehera, Alderdi Sozialistak erabakitzen baitu alde batera biratzea, aurrera egitea edo bertan geratzea, eta ezker abertzaleak gauza bera, hots, fiskalitatean, Alderdi Sozialistaren eta gure jarrerak hurbiltzen diren unean, bi urrats ematen ditugula atzera: edo bertan behera geratzen da bilera, edo atzeratu egiten da. Hasieran, nahitaezko baldintza zen aurrekontu-eztabaidari ekiteko. Hurbilketa gertatzen den unean, bereizketa gertatzen da. Orain, baldintza berri batzuk ezarri dituzu: euskal erakunde-sistema berrikustea, eta abar. Ez dakit, zuzenean galdetu behar litzateke: aurreikusten duzue Alderdi Jeltzalearekin lankidetzan aritzeko koaliziogobernua ez den beste formularik? Interesatzen zaizuenaz hitz egiteko, aurreikusten duzue Legebiltzarrean lankidetzan aritzeko koalizio-gobernua ez den beste aukerarik? Izan ere, galdera hori egiten genizuen behin eta berriz lehenengo bileretan, eta esaten zeniguten gauza bakarra zen herrialdearen arazoak oso larriak direla. Eta guk esaten genuen: "Tira, bada, ekin diezaiegun". Beraz, orain badakigu aurreikusten duzuela koaliziogobernua ez den beste aukera bat, baina irits gaitezke akordioetara, ezta? Ongi ondorioztatu dut, orduan. Jokalekua, lan egiteko lekua pixka bat zehazteko! EH Bildu habla de "personas". Y el pensamiento que tienen…, oiga, no somos todos iguales, somos personas. No somos iguales, y no pensamos igual. Tanto es así que tenemos estrategias políticas totalmente diferentes. Usted mencionaba en su conversación: "irudiarekin ari gara jokatzen –irudiarekin esan duzu– eta praktikatzen, politika liberal basatiei lagunduz". Euzko Alderdi Jeltzalea. ¿Esa es su percepción? "Politika liberal basatia". ¿Esa es la política del PNV? Eso es lo que le lleva a los socialistas. ¿Ese es su vira- je? O sea, el PNV es liberal salvaje, y usted va donde los socialistas. Es cierto que en este pueblo han cambiado mucho las cosas y en poco tiempo, porque yo, después de ver tantas uniones en lo que se refiere a normalización y paz, y también en temas económicos… Cuando veo en tan poco tiempo el ilegalizador con el ilegalizado, el detenedor con el detenido, digo simple y llanamente que aquí la normalización va hacia delante como un tiro. Tira, zuzendu egiten dut tiroarena. Va lanzada. Estamos viendo diversos actos. Yo solo le diré una cosa: usted ha dicho que lo importante es marcar el camino, la ruta propia. El Partido Nacionalista Vasco lo tenía claro desde hace mucho tiempo, y no voy a repetir la historia de siempre. Al menos lo tiene que saber, con mucho peón caminero, evidentemente, pero teniendo claro que el Partido Nacionalista Vasco empezó ese camino por lo menos 35 años antes que ustedes. 35 años antes. Usted, quizá, siendo de EA, se siente mal dentro de EH Bildu. Reconozco su colaboración, pero la Izquierda Abertzale acaba de iniciarse en trabajos de peón y de ingeniería. El Partido Nacionalista Vasco inició ese camino hace mucho tiempo, y en el futuro tendremos que seguir haciendo ese trabajo de peón, evidentemente, pero sabiendo qué rumbo tiene que tomar un país y cómo tiene que hacer dicho camino. No basta con decir… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1210 |
10 | 27 | 02.05.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Ez da bakarrik nahikoa estatus berri bat lortzea edo estatu berri bat lortzea. Bi galderei erantzun behar diozue: Nola? Eta bigarrena: Nolakoa, nolakoa izan behar duen. Zeren eta hor bai daukagula diferentzia izugarria. Zuen modeloa eta gurea ez da berdina. Pertsonak gara, denak; ez dugu berdin pentsatzen. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1211 |
10 | 27 | 02.05.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, berak eskatuta, X. legegintzaldirako gobernu-programa azaltzeko | Señora presidenta, señorías. Maneiro jauna, berriro esan didazu zuk ez duzula parte hartu hemengo hitzaldietan aipatu den blokeoan. Talde Popularreko bozeramaileak, ordea, beste behin gogorarazi dizkizu zeure hitzak, Eusko Jaurlaritza honek Ganbera honetan aurrekontu-proiekturik onartuta ez izatean zuk duzun protagonismoari buruz, beste talde politiko batzuekin batera izan duzun blokeojarrera horren ondorioz. Esan diezadakezu, Maneiro jauna, benetan, zuk planteatu dituzun hiru gai horietako zein (sektore publikoa neurriratzea, fiskalitatea eta erakunde-arkitektura), hiru gai horietako zeini buruz ez dagoen une honetan eztabaida bat Legebiltzarrean, edo lehendakaria eta Eusko Jaurlaritzaren eta legebiltzar-taldeen artean? Izan ere, gogorarazten dizut sektore publikoa birdimentsionatzeari buruz Eusko Jaurlaritza honek berak planteatu duela sektore publikoa birdimentsionatzeko plan bat, eta Ganbera honetako bilkura monografiko batera eraman dela, enpleguari buruzko bilkurari dagokionez. Horren inguruan, jada egina dago bidea sektore publikoa birdimentsionatzeko planari ekiteko. Hori behin eta berriz aipatu dut nire lehenengo hitzaldian gure gobernu-programa, Eusko Jaurlaritza honen gobernu-programa aurkeztu dudanean. Fiskalitateari dagokionez, esan diezadakezu ez ote duen Jaurlaritza honek aurkeztu, talde politikoei eskainitako oinarri-dokumentuan, fiskalitateari buruzko eztabaidari ekiteko bidea? Eusko Legebiltzar honetan ez da fiskalitateaz eztabaidatu bilkura monografiko batean? Joan den astean ez zen akordio bat lortu aurreko Eusko Legebiltzarreko bilkura batean gai honi buruz? Esan diezadakezu ea ez dagoen eratuta erakunde-arkitekturari buruzko batzorde bat, edo ez dagoen legebiltzar-batzorde bateko planteamendu bat gai horri ekiteko? Legebiltzar-taldeak daude, beraz, Ganbera honetan ordezkatuta; haiek hartuko dute parte lantalde horietan, batzorde horietan; eta, nolanahi ere, egoki irudituz gero, haiek emango diote erantzuna lehendakari honek eta haren Jaurlaritzak egindako eta legebiltzar-taldeetako buruzagiei ekarpenak egin ditzaten aurkeztutako oinarri-dokumentuko planteamenduari, non fiskalitatearen gaia sartzen baita. Quiroga andrea, kexu agertu zara nire azken hitzaldian planteatuko dudalako proposamen zehatza. Baina proposamen hau oinarri-dokumentu horretatik dator, eta Alderdi Popularrak ez du erantzunik aurkeztu, Alderdi Popularrak ez dit horren gainean erantzunik aurkeztu, aurrekontu-proiektua proposatzeko planteamenduaren osagarri gisa. Benetan uste dut nahastu egin duzula Bruselara egin nuen bidaiaren arrazoia. Uste duzu Europako Batzordeko presidenteari (Durao Barrosori), Barne Arazoetako komisarioari (Malmström andreari), Lehiakortasuneko komisarioari (Almunia jaunari) edo Europako Kontseiluko presidenteari, lehendakari gisa, Euskal Autonomia Erkidegorako defizita arintzeko beharra planteatuko diedala? Edo haietako bakoitzak niri esan behar zidala, benetan, horretarako eskumenik ez dutenean, defizita arintzeko konpromisorik badagoen, ni komunikabideetan ager nendin? Benetan uste duzu pertsona horiekin gai horietaz bakarrik hitz egitera joan naizela? Nik uste dut zuri benetan gustatzen ez zaizuna, Alderdi Popularrari gustatzen ez zaiona dela lehendakari bat, lehendakaria, Europako Batzordeko presidentearekin eta Europako Kontseiluko presidentearekin elkarrizketatzea, eta lehendakari bat, lehendakaria, Lehiakortasuneko komisarioarekin elkarrizketatzea Euskal Autonomia Erkidegoko egitura sozial eta ekonomikoari eragiten dioten gaiez hitz egiteko, eta lehendakari batek Barne Arazoetako komisarioari planteatzea bakegintzari eta bizikidetzari buruzko gogoeta bat. Baina, nolanahi ere, Jaurlaritza honen biktimismoa aipatu duzu amaitzeko. Ez, ez! Aizu, benetan uste duzu ez naizela jabetzen Jaurlaritza honetako lehendakari gisa azken hilabeteotan jasaten ari naizen higadura politiko eta instituzionalaz, nahiz eta ekonomia suspertzeko funts bat aurkeztu, ekonomia suspertzeko plan bat aurkeztu, zirkulatzailea finantzatzeko funts bat aurkeztu, ETEentzako plan bat aurkeztu, enplegurako plan bat aurkeztu, ekonomia eta enplegua suspertzeko txoke-plan bat aurkeztu, enplegua sortzeko plan bat aurkeztu, eta nahiz eta aurreko Jaurlaritzak funtzionarioen aparteko ordainsariaren inguruan izan zuen gabeziaren ondorioz Ganbera honetan onartutako legeproiektu bat hona ekarri? Hori guztia horrela izanik, uste duzu ez naizela ari jasaten, Eusko Jaurlaritzako lehendakari gisa, lehenengo egunetik hasitako kritikaren higadura, Jaurlaritza honentzat legebiltzar-kortesiako edo kortesia politiko instituzionaleko ehun egunak planteatu ere egin gabe? Benetan jabetzen naiz, abenduaren 12tik –hobeto esanda, abenduaren 13tik–, gizarte osoari arreta eman behar dion gobernu bateko lehendakaria naizela. Mintegi andrea, niretzat euskal herritarrak dira –kargua hartu nueneko eztabaidan esan nuen, eta berriro esaten dizut gaur, Basaurin topo egin zenuen EAJko emakume hain atsegin haien aipamenaren aurrean–, bai Euzko Alderdi Jeltzalekoak, bai EH Bildukoak, bai Alderdi Popularrekoak, Euskadiko Alderdi Sozialistakoak eta UPyDkoak, baita Legebiltzarrean ordezkatuta ez dauden beste alderdi politikoek ordezkatzen dituzten herritarrak ere. Uste duzu, Quiroga andrea, 27 legebiltzarkideren babesa duen gobernu bateko lehendakariak, iazko urriaren 30eko eta 31ko hasierako elkarrizketaerrondan, erkidegoko hauteskundeen ondoren, eta, gerora, beste erronda batzuetan, beste talde politiko batzuek erabaki dutelako oztopoak saihestea eta errealitatearekiko konpromisorik ez hartzea, ez zutelako leku honetan egon nahi…? Ez zutelako leku honetan egon nahi. Zuk, Quiroga andrea, badakizu, behar adinako gehiengoa, gehiengo osoa duen 38 legebiltzarkideko gobernu bat eratzeko, badakizue Alderdi Popularra ez dela nahikoa Euzko Alderdi Jeltzalearekin gehiengo absolutu hori lortzeko. Horregatik, egoera horiengatik guztiengatik, ari gara planteatzen egonkortasun-akordioak, Quiroga andrea, hasiera-hasieratik, hauteskunde-egunetik, hauteskunde-eguneko gauetik. Horren aurrean, berriro diot, orain oso ondo dago lauzpabost hilabete ematea komunikabideetan Jaurlaritza kritikatzen, hori egokitzen baita, eta, gainera, erraza baita gobernua gutxiengoan dagoenean, baina, aldi berean, larrialdi nazionalaren errealitatea onartzeko ez zaudetela prest ezkutatzen duzue. Egoera hori ez da oraingoa, baizik eta lehenago ere bazen, Euzko Alderdi Jeltzaleak egonkortasun-akordio gisa planteatu zienean Ganbera honetan ordezkatuta dauden talde politiko guztiei. López jauna, tranpa egin dudala egotzi didazu hirugarren hitzaldi honetan egiten ari naizenaren denborak kudeatzean, eztabaida ezkutatzeagatik. Bai, López jauna, baina berriro eskatuko dizut aurrekontuproiektuaren eztabaidan oinarri-dokumentuarekin neronek proposatu nizunari erantzuteko, oraindik zure erantzunaren zain bainago. Oraindik zure erantzunaren zain nago, López jauna. Aurrekontu-proiektuari egindako osoko zuzenketa bat besterik ez dut topatu, ez ordea Talde Sozialistak egindako zuzenketa partzialik. Ez, ez naiz akta-idazkari bat, López jauna. Eta ez ezazu zure hitzaldia bukatu esanez ez zaudela prest Alderdi Popularrarekin egonkortasun-akordio batera iristeko. López jauna, zure idazkari nagusia, Espainiako Alderdi Sozialista Langileko idazkari nagusia, Pérez Rubalcaba jauna ari zaio eta une honetan Rajoy jaunari estatu-itun bat eskaintzen! Nola etor zaitezke, Alderdi Popularrak babestutako gobernu bateko lehendakaria izan ondoren, legealdi bat Alderdi Popularraren babesarekin kudeatu izanaren erantzukizun horri ihes egitera, eta esatera ez zarela guk eskainitako egonkortasun-akordio batera ere iritsiko, herrialdeak hala eskatzen duelako? Izan ere, planteatu duzu zein den herritarren eskaria. Nolatan planteatu duzu ez zarela Alderdi Popularra dagoen akordio batera ere iritsiko, jakinik Espainiako zure idazkari nagusia itun bat ari zaiola eskaintzen Espainiako Gobernuko presidenteari? Aizu, nahikoa da horrenbeste inkongruentziarekin! Señora presidenta, señorías, en este pleno de hoy queremos tener la oportunidad de dar a conocer los objetivos e iniciativas que tiene el Gobierno para los próximos meses y años. En los próximos meses tendremos la oportunidad en este mismo Parlamento de hacer el seguimiento y la valoración de este programa. Ahora, en mi última intervención, quiero proponer y extender una nueva propuesta de estabilidad. Eta, Quiroga andrea eta López jauna, une honetan aurkeztuko dut, aurreko eztabaida gobernuprogramari buruzkoa izatea nahi bainuen; ez egonkortasun-akordio bati buruzkoa, baizik eta gobernuprogramari buruzkoa. Baina, hain justu, lehenengo hitzaldietan hartu den bidea ikusita erabaki dut azken hitzaldi hau egitea, eta nire parte-hartzearen azken zati honetan proposamen zehatz bat egitea. Por lo tanto, para recorrer conjuntamente el camino hacia una propuesta concreta de estabilidad, para tomar las decisiones fundamentales por la vía del consenso. Utziko didazue, beraz, azken hitzaldi hau erabiltzen egonkortasun-akordio baterako egin dudan proposamena zehazteko. Gaur goizeko hitzaldietan eskatu den eta euskal ekonomia suspertzeko eta dinamizatzeko eta enplegu-aukera berriak sortzeko aukera emango duen zoru ekonomiko batean oinarrituta egongo litzateke egonkortasuna. Niri dagokit egonkortasun-proposamen hau zehaztea, eta sei konpromiso zehatzetan oinarrituko dut. Lehenengo konpromisoa da zerga-erreforma adostea, baita PFEZaren erreforma ere, koefiziente eta tarifa berriak, marjina-tipoetako tarte berriak eta kenkarien egokitzapenak adostuz; sozietateen gaineko zerga berritzea, jarduera eta enplegua dinamizatzen dituzten pizgarriei eutsiz eta zergaren erregimen bereziak eta kenkariak berrikusiz; eta joko-jardueren esparruetan, kreditu-erakundeen gordailuetan eta energiaren esparruan zerga-figura berriak hitzartzea. Erreforma horrek justizia soziala bermatzea eta jarduera eta enplegua bultzatzea ditu helburu. Nolanahi ere, ziurtasuna eman behar du erreformak, eta gizarte-politiken jasangarritasunerako nahikotasun finantzarioa bermatzen lagundu. Bigarren konpromisoa zerga-iruzurraren aurkako borroka da, eta hor sartzen dira zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko plan integral bat martxan jartzea, elusio-bideak prebenitzea eta pertsegitzea, baliabide teknikoak eta giza baliabideak optimizatzea, informazio-trukea arintzea, datu-baseak etengabe eguneratzea, eta iruzurraren aurka borrokatzeko batzorde bat sortzea organo tekniko espezializatu gisa. Hirugarren konpromisoa da ekonomia suspertzeko ezohiko funts bat sortzea, enpleguari eusteko eta hura sortzeko proiektuentzako berariazko inbertsioprograma bat. Berariazko programa horrek 200 milioi euro jasoko ditu aurten. Defizit-helburua malgutuko dela ziurtatzen den une berean planteatuko da. Baliabide gehigarri horiek ikerketa- eta garapen-arloetara, politika industrialera eta azpiegituretako inbertsioetara bideratuko dira. Laugarren konpromisoa da enpleguarentzako elkartasun-funts berezi bat sortzea, eta 40 milioi euro jasoko ditu. Funts hori bideratuko da luzaroko langabeak eta diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen dutenak kontratatzea sustatzera, baita aurten 4.000 gazteri lehenengo lan-esperientzia erraztera ere. Bosgarren konpromisoa da ekintzailetzari laguntzeko plan bat martxan jartzea, autonomoei eta profesionalei zein enpresa txikiei zuzendua. Plan horren helburuak izango dira lehiakortasun-baldintza hobeak sortzea eta enplegu-aukera berriak sortzea, eta 5 milioi euro jasoko ditu aurten. Eta seigarren konpromisoa da euskal sektore publikoa berritzea eta berregituratzea. Plan horrek gauzatu egin behar du sektorea birdimentsionatzeko eta hura erakunde publikoen eskuragarritasun ekonomikoetara egokitzeko helburua. Konpromiso hori aurtengo bigarren seihilekoan hartuko da, eta, nolanahi ere, legealdi honetan sektorea % 25 murriztea izango du helburu. Sei konpromiso zehatz horiek egonkortasuna adosteko dira. Sei konpromiso zehatz horiek enplegua suspertzeko eta sortzeko dira. Benetan uste dut sei konpromiso horiek akordiorako oinarri sendo bat ematen dutela, oinarri bat ematen dutela gure ahalegin instituzionalak eta politikoak batzeko, euskal gizarteari erakusteko gai garela tirabirak gainditzeko eta batasunez jokatzeko enplegua suspertu eta sortu behar denean. Datozen egunetan, Ajuria Enera elkarrekin etortzeko dei egingo diet, batetik, erakundeetako ordezkari gorenei, eta, bestetik, buruzagi politikoei, egonkortasunerako eta ekonomia eta enplegua suspertzeko akordio bat planteatzeko. Benetan uste dut gizartea eskatzen ari zaigun konfiantza-seinale bat dela egonkortasun-akordio hori, eta, azkenik, uste osoa dut akordio horrek berak auke- ra emango duela atzeralditik hazkundera eta enplegua suntsitzetik aukera berriak sortzera azkarrago pasatzeko. Señorías, Euskadi necesita y demanda estabilidad, y el Gobierno Vasco extiende una propuesta de estabilidad, que recoge seis compromisos concretos. Dichos compromisos reactivarán la economía y traerán nuevas oportunidades de empleo. El Gobierno Vasco extiende estos compromisos para responder conjuntamente a esta grave situación que vivimos y para fomentar nuevas oportunidades de empleo. Esta es la propuesta de este Gobierno. Por tanto, están abiertas las puertas para el acuerdo. Muchas gracias a todos. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1212 |
10 | 27 | 02.05.2013 | BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideak, eguerdi on denoi. Donostia 2016 aukera bat da eta aldi berean denon ardura, kultura bera eta kultura politika birpentsatzeko aukera, kulturaren kontzeptua berritzeko aukera, kulturaren eta herriaren aldeko apustu estrategiko bat da, apustu eraldatzailea eta integratzailea, elkarbizitzarako kultura, pertsonak eta baloreak ardatz, bizitza bizitzeko eta gozatzeko. Herritarren kidetasuna jaso duena gatazka politikoetatik harago. Herriproiektua da, zeharkakoa, globala eta integrala. Vincula el país al proyecto, es una oportunidad para poder contarnos aquí, en Europa y en el mundo. Es poder vivir la cultura como un espacio de debate y replanteamiento social. Europa es el pretexto para confrontar y generar ideas a través de la cultura. Kultura zentzu zabalean. Kulturaren aldeko apustuaren erreferente eta dinamizatzaile bihurtzeko aukera emango digu prozesuak. Hiriaren eta herriaren berotasuna handituko du bizikidetzaren eta eraldaketaren eragile gisa. Kultura ezinbesteko baldintza da garapen iraunkorraren alde eta hala ulertu dute azke- nean ekonomistek ere. Horregatik Europako kultura hiriburuek gizartearen eraldatzearen prozesu sakona abian jartzen lagundu dezakete. Bakea, elkarbizitza, hezkuntza, hizkuntzak, ezagutza, kultur industriagintza, ahotsak, berdintasuna, bizitza, kirola, ingurumena, itsasoa, lurra, gastronomia, baloreak, mugikortasuna, tokiko produktuak, turismoa, jasangarritasuna, berrikuntza eta gizartearen erronka berrietarako laguntza zerbitzuen bermea. Proyectos inclusivos, gestión político-técnica, generación de creación, procesos creativos no de exhibición, recuperar la plaza pública a través de procesos comunitarios y artísticos, generar autonomía frente a la dependencia, desarrollar valores y delegar, trabajar en creatividad para la educación, poner en valor la creación. Erakundeen, enpresen eta herritarren konpromisoaz, artea, kulturak eta sormena gizartea garatzeko tresna gisa. Ideiak eta ekintza herritarren laguntzaz, izpiritu gazteaz eta sare-antolaketaz, herri txikia baina ideia handiak dituena, hori guztia eta gehiago da Donostia 2016. Pertsona erdigunean kokatzen du, pertsonak dira proiektuaren bihotza, baita beren ideiak eta ekintzak ere. Krisiak baloreen alde apustu egin beharra dugula erakutsi digu. Pertsonak eta baloreak, herritik mundura, bizikidetza helburu, zaurien sendagarri, elkarrekiko ulermenetik abiatuz. Indarkeriaren eragina sufritu duten herritarrek badute proiektuan erreferente bihurtzeko aukera eta baloreak hezkuntzan indartzeko betekizuna. Baloreak oinarri, biktimen sufrimendua eta errespetua ardatz, gizartea hobetzeko egitasmoa da, non parte hartzea zutabea den, proiektu kolektibo bat da, elkarlana zentzurik zabalenean abiapuntu eta helmuga dituena, lankidetza Euskal Herri osoko kultur eta arte-eragile eta -erakundeekin. Kohesioa piztea da xedea, Europara gehiago zabaldu eta kultura irekiaren aldeko hezkuntza sustatu. Erakundeen konpromisoari heltzen dio, kultura libre eta ezagutza partekatuarekin, eredu horizontalari so eginez. Bizitza publikoaz hausnartu eta demokrazia berriz pentsatzeko, partidismoa garatzeko, hau da, sorkuntzaren bidez errealitatean parte hartu berau hobetzeko asmoz. Artea gatazkak gainditu, eta bitartekotasun eta eztabaida publikoa sustatzeko erabiliz publikoa izan nahi duen artea. Kontsumo- edo exhibi- zio-ereduari aurre egiten dio. Se trata de pasar, de ciudad y país exhibición, a ciudad y país creación. Abangoardiako kultur eskaintza, es construir el espacio público, es activismo cultural, acción, activismo social, redes humanas, creación y generación, donde la voluntad política es fundamental en cuanto a generación de sensibilidad alrededor. Es unir política y cultura. No es producción, es activismo, unión de activismo civil y protagonismo institucional, pero dejando hacer. Kultur eragileei eta herrigintzari egiten utziz, generando así una cultura no asistencial. Es cambiar y compartir miradas, vivir, encontrarse y hablar. Es un encuentro cultural repensando Europa, es un efecto transformador que mira al empleo, al territorio y a las lenguas minorizadas. Es creación de redes que traen consigo una articulación territorial. No se ha inventado nada: se trata de recoger lo que ya hay y darle valor. Herritarren talentua eta sortzeko gaitasuna baloratuz, bide horretan, krisialdiari ere aurre egiteko ekonomia sare bat sortuz. Konexio gertagaitzak sortzean datza, kultur sareak eta kulturak sarean, komunikazioa ardatz, denon artean egindakoa partekaturik, profil eta adin guztietako pertsonak partaide izanik. Aniztasunaren eredua. Proiektuaren giltza nagusietako bat hizkuntzak dira. Donostia 2016ren lurraldean hiru direlako mintzo direnak: euskara, espainiera eta frantsesa. Eta euskara eta eremu urriko hizkuntza giltzarri, esperientzia partekatuko dira beste hainbat hizkuntza gutxiagoturekin ere, hala nola frisiera, galesa, galiziera, gaelikoa edo bretoiera. Proiektuak "hezkuntza" eta "hizkuntza" hitzak batzen ditu, heizkuntza, kulturaren neurri linguistikoa balioesten duen zeharkako sistema euskararen sustapena eta gizarteratzea gizarte kohesioaren aldeko izan daitezen. Bide horretan, Donostia 2016k ezberdinen arteko ezagutza sustatu nahi du, aniztasunaren balorea indarrean jarri eta pertsonen ahalmena gizarte-ondare bihurtu, etorkizuneko erronka berriei aurre egiteko, garrantzi sozialeko kultur politikak garatuz. Bide horretan, gutxiagotasunean eta emigrazioan ere erreferente izan nahi du. Slow innovation delakoari eusten dio, berrikuntza sakona, hurbila, sustraitua. Antolakuntza berritzailea, benetako gizarte aldaketa berri bati ekiteko, hobekuntzen aldekoa, elkarte sozial eta produktiboen, publikoen eta pribatuen aldaketaren aldekoa. Berrikuntzaren aldeko lidergo publikoaz, gogoa munduan eta oinak bertakoan izanik, enpresa eta kultura munduak lotuz, gerturatuz, baina ez bakarrik diruari dagokion mailan. Azken finean helburua da kultur hiriburua izateko prozesuak eta kultur hiriburua izateak berak, ondare onuragarria utz diezagutela guri eta Europari. Lan egiteko metodologia, sistema eta forma berrietan aurrera eginez, sinergiak sortuko dira, eta gure kode eta politika kulturalak berrikusi ahal izango ditugu. Eta daukaguna tokiko edo Europako eredua egokitu ahal izango dugu. Gainera, nazioarteko ekitaldi bat antolatzeak ondorio kultur artekoak eta sozioekonomikoak izango ditu. Hau guztia da Donostia 2016 eta badirudi etxe honetan bere garrantziaz jabetu garela eta erdibidekoa adostu dugu EAJ, PSE eta gure artean, non proiektuarekiko bermea eskatzen diogun Gobernuari –ia-ia jada ez dagoena–, hain zuzen, estrategikotasuna aitortzea eta fundazioko parte diren gainerako erakundeek jarritako diru partida bera jartzea, 1.500.000 alegia, berriki Cristina Uriarte sailburuak Parlamentuan egindako galdera bati erantzundakoaren ildotik. Azken batean, herri gisa aukera bat delako eta horregatik hain zuzen Gobernu honek ezin dio Donostia 2016ri bizkar eman. Hori bai, egitasmo globala eta integrala den heinean, dirua beste sail batzuetatik ere bideratu daiteke, ez Kultura Sailetik bakarrik, horrela gainerako kultur proiektuak kaltetuak sorta ez daitezen. Egun proiektua kolokan dago eta ganorazko konpromisorik gabe ezin izango da garatu. 2016ko su artifizial hutsala izango litzateke kasu honetan, eta ez da horretarako jaio. Behar bezala ez laguntzeak galera handia ekarriko lioke Euskal Herriaren etorkizunari. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1213 |
10 | 27 | 02.05.2013 | SEMPER PASCUAL | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Buenos días a todos. Lehenik eta behin, barkatu nire ahots-tonuagatik eta eztulagatik, gripeak jota nago, eta... Labur mintzatuko naiz, ados gaudelako gai honetan. Horrenbestez, Alderdi Popularrak baiezkoa emango dio EH Bilduk, Euskal Sozialistak taldeak eta Euzko Abertzaleak taldeak hitzartutako erdibideko zuzenketari. Ez dirudi, beraz, eztabaidarako tarte handirik dagoenik, zorionez gai honetan bat gatozelako bai hemen gauden guztiak baita besteren bat ere. Baliteke zenbait xehetasunetan erabat ados ez egotea, hala nola Donostia 2016 kultura-hiriburutzaren izaeraren nondik norakoetan, baina, segurutik, hori ez da gaurkoan garrantzitsuena. Alderdi horiek arian-arian zehaztu beharko dira aurrerantzean, guztion artean adostasuna lor dezagun proiektuaren mesedetan. Bete-beteko kultura-proiektua da hau, bai; nagusiki, kultura du oinarri; kulturan funtsaturiko proiektua da… Bestela esateko, kulturaren bidez zabalduko dio atea gure lurraldeari, Donostiari, zehazki, eta, harekin batera, baita Euskadiri eta Espainia osoari ere, ez baitugu ahaztu behar Donostiak Espainia ordezkatuko duela kulturalki 2016ko urtean. Proiektu estrategikoa da, eta Europaren testuinguruan dagokigun tokia emango digu, asko dugulako esateko gure kulturari buruz, asko partekatzeko eta asko irakasteko; baina, aldi berean, pertsonak batzeko topagunetzat ere ulertu behar dugu kultura-proiektu hau, lurraldeak gerturatzeko gunetzat, hobeak izaten lagunduko digun elkargunetzat. Hausnarketa labur bat egin nahi nuke, bada, zuekin batera, guztion artean azter dezagun zer egoera dugun gaur egun, iragana abiaburu hartuta eta etorkizunean egoera hori nola hezurmamituko den kontu eginda. Gogoan izan behar da zer testuinguru ekonomikotan idatzi zen Donostia 2016 Kultur Hiriburuaren proiektua; izan ere, orduan, baliabide ekonomiko joriagoak zituzten administrazio publikoek –Donostiako Udaletik hasi eta Hezkuntza eta Kultura Ministerioraino, Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza ere barne–. Orduko baliabide ekonomikoetara hurbilduko ahal gara 2016. urtean! Gaur egun aski urruti gaude eta. Nolanahi ere, komenigarria da alderdi hori kontuan izatea, esan berri dudan moduan, aldatu egin baitira inguruabarrak. Horrek, era berean, hausnarketa politikoa egitera narama; izan ere, 2016rako proiektu hori idatzi eta onartu zenean hitzartutako ekarpenek, egungo egoera ekonomikoan, nolabaiteko deserosotasuna eragiten diete, noski, administrazio guztiei; ez dezagun, beraz, alderdikeriaz jokatu, egoera zaila baita, egoera hau objektiboki baita zaila; baina, horren gainetik, guztiok bat gatoz ezinbestekoa dugula proiektu hau arrakastaz mamitzea, eta halaxe ari gara aditzera ematen orain arteko mintzaldietan eta jarraian entzungo ditugunetan. Ez gaitezen, bada, auzi politikoetan erori, gure herriarentzat hain onuragarria den hori, gure indargu- ne garrantzitsu hori ika-mika politikotan lausotuta gera ez dadin, proiektu hau beste xede batzuetarako erabiltzen saiatzeagatik. Era berean, ezin dugu proiektu onuragarri hau egoera ekonomiko zail honetan arazo bihurtu, nahiz eta administrazioek ahalegin handixeagoa egin behar izan proiektuari laguntza emateko. Amaitzeko, presidente andrea, kulturaren bidez gure geure onena erakusteko aukera bikaina dugu hau –eta halako aukerak ez ditugu Gipuzkoan soberan, ezta azken urteotan Euskadin ere–. Horrenbestez, ezinbestekoa dugu guztiok –guzti-guztiok– ahalegina egitea, helburu horiek bete ditzagun eta argi eta garbi ulertu dezagun kulturak, unibertsala izanik, elkarrekin batzeko eta hobera egiten laguntzeko balio behar duela. Zer esan handia dugu, eta zer partekatu ugari. Baina, mesedez, ez dezagun erabili kultura bereizketatresnatzat; ez dezagun erabili elkarrengandik aldentzeko edo zentzu onetik urrutiratzeko tresnatzat. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1214 | |
10 | 27 | 02.05.2013 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, legebiltzarkideak, egun on. Eraikitze-bidean den Europa honetan eta krisi ekonomikoaren eta haren ondorio sozialen eraginpean bizi dugun une latz honetan, ezinezkoa izango litzaiguke aurrera egitea, hiritar ekintzaile, arduratsu eta solidarioak izango ez bagenitu eta haien eraldatzegaitasuna edukiko ez bagenu. Halaxe eman zuten aditzera Donostiako Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak Elkarbizitzarako Kultura proiektua aurkezteko erakunde-gutunean –Donostiari Europako Kultur Hiriburu izateko oinarri–. Herritarren energia-olatu horiek eman diote, hain zuzen, izena eta izana gure hautagaitzari; guri, berriz, behar dugun indarra, segurantza eta sugarra ematen digute, gorrotoak eta desberdintasunak alde batera utzita kultura-proiektu berean elkarrekin lan egiteko ilusioa luze-zabal hedatzeko eta, hartara, Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutzaren erronkari eta apustuari ekimenez heltzeko. Aukera paregabea da proiektu hau, eta erronka itzela ere bai, aldi berean. Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburuaren proiektua lagungarri gertatu behar zaigu herritarren arteko berradiskidetzea lortzeko eta eraberrikuntza eta eraldaketa kulturala sustatzeko, Donostia, Gipuzkoa eta Euskaditik hasi eta Espainia eta Europa osoraino. Urtebete igaro da Europar Batasuneko Kulturako Ministroen Kontseiluak Donostia Europako Kultur Hiriburu izendatzeko erabaki irmoa hartu zuenetik, Donostian egin zedin nazioarteko ekimen hori 2016an. Nazioarteko epaimahaiaren aurrean aurkeztutako programa hori kulturaren kontzeptu jakin baten gainean egituratu zen, bi ardatz hartuta: pertsonek duten sorkuntza ahalmena, batetik, eta pertsonek, askatasunez eta autonomiaz jardunez, elkarrizketarako bizikidetza-guneak eraikitzeko duten ahalmena, bestetik. Gure proiektuaren xedea argia da: gure nortasunek, balioek eta bizi-helburuek, aniztasun horretan, elkarrekin bizi ahal izateko guneak sustatzea eta gune horiek etengabe birmoldatzea, gune horietan kulturaaniztasuna bultzatu eta ikuspegi politiko eta erlijiosoen arteko desadostasunak begirunez har daitezen beti, guztion arteko berdintasuna eta parte-hartzea bermatze aldera. Elkarbizitzarako Kultura proiektuaren bidez, kulturaren eta hezkuntzaren gizarte-eragina berreskuratu nahi da, eta sormenaren balioa bultzatu, herritarren arteko adiskidetasuna indartzeko eta Europa osoan bizikidetza hobetzen laguntzeko. Lankidetza-prozesu ireki eta egiaztatu baten emaitza da proiektu hau, eta eragile askoren bultzadari esker lortu da; izan ere, pertsona askok eta askok, elkarte askok eta gure gizartearen erakunde askok bultzatu dute proiektua. Horregatik, Donostian, Europako kultura-hiritartasuna ez da 2016. urtean ahituko; Elkarbizitzarako Kultura proiektuak 2016. urtean izango du zabalkuntzarik handiena, baina 2020. urtera arte bizi-bizi jarraituko du Europako hiritartasunari lotuta –beste egituraketa baten pean bada ere, segur aski–. Aukera ezin hobea da hau Donostiarako, Gipuzkoarako, Euskadirako eta Espainiarako, baina, horrez gain, proiektu estrategikoa ere bada, eta, beraz, aitzindaritza eta sostengua behar ditu. Izan ere, administrazio-prozesua amaituta dagoela eta ebazpena eginda, epaitegietako ika-mikak gorabehera, Donostiaren abagunea iritsi da orain: Donostia, Gipuzkoaren ordezkari, Donostia Euskadiren ordezkari… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1215 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … Donostia, Espainiaren eta Europaren ordezkari. Hala, ezinbestekoa du Eusko Jaurlaritzaren babesa eta laguntza –benetako babes eta laguntza, ez babes birtuala–, Eusko Jaurlaritza Fundazioaren erakunde sortzaileetako bat denez gero. Badakigu nolako aurrekontu mugatuak ditugun, baina nazioarteko ekitaldi bat da hau, 2016an egingo dena; hala, Europako Kultur Hiriburutzak pizgarria izan behar du herritar guztiontzat eta pozgarria kultura-erakundeentzat eta kultura-munduko jendeentzat –Euskadi, Gipuzkoa eta Donostiaren kasuan, gainera, kulturaren mundu horretatik harago ere jota–. Horrexegatik, gure ustez, Eusko Jaurlaritzak duda-mudarik gabe bete behar du konpromiso ekonomiko-finantzario hori, eta argi eta garbi eman behar dio babesa kultura-ekitaldi horri. Laguntza ekonomikofinantzarioa, bai, aurrekontuek ezarritako baldintzen barruan, noski, baina handinahiz eta errealismoz jokatuta betiere. Izan ere, hasieran, 90 milioi euroko aurrekontua izango zuela aurreikusi zen, eta 72 milioira jaitsi zen gero, eta, itxura denez, bigarren aldaketa egingo da aurki. Horregatik, sozialistok, sailburu andrea, hertsiki eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari –aurretiaz ere Hezkuntza, Kultura eta Kirol Ministerioari ere eskatu izan diogun moduan– konpromiso ekonomiko argia har dezan, proiektu honek txikitik handira joan behar baitu eta, beraz, ezin baitu aurten, 2013an jada, iazko ekarpen berdina izan. Horrenbestez, bakoitzak dagokion ekarpena egiteko konpromisoa har dezan eskatzen diegu lau erakunde fundatzaileei eta datozen ekitaldietara begira egin beharreko ekarpenak guztion artean hitzar daitezen. Nolanahi ere, gizakia ez da ogi hutsez bizi, eta Donostia 2016 Fundazioak babes ekonomikoa bezain beharrezkoa du lankidetza teknikoa; era berean, ezinbestekoak ditu bai Eusko Jaurlaritzaren bai Espainiako Gobernuaren kultura-baliabide eta -bitartekoak: artelekuak, ekoizpen-guneak eta abar. Baliteke, bai, Donostia Europako Kultur Hiriburu izateko proiektuak ahulguneak edukitzea eta aitzindaritza behar izatea, baina Euskal Sozialistok argi eta garbi ulertzea nahi dugu Eusko Jaurlaritzak konprometitu egin behar duela eta bere egin behar duela proiektu hori; izan ere, bere hiriburuetako baten proiektua da. Eusko Jaurlaritzak ezin du Euskadiko hiru hiri handien artean mailaketarik sustatu; era berean, ezin da halako jarreren lagun izan, proiektu honek Jaurlaritzaren babesa baitu eta aukera ezin hobea baita denontzat. Eusko Jaurlaritzak proiektu honetan benetan sinesten badu eta proiektuarekin bat badator, argi eta irmo egin behar du haren alde, eta aitzindari jardun behar du, inolako zalantzarik azaldu gabe. Eta proiektuarekin bat ez badator, argi eta garbi esan dezala. Donostiarrok aspaldi utzi genion gure hiria postalezko hiri hutsaltzat hartzeari. Hiriek krisialdirako irtenbideak proposatzeko betebeharra dute, eta nolako ekonomia-, ekoizpen- eta gizarte-ehuna duten, halako kokalekua hartuko dute; hala, bada, ezin diete aukerei ihes egiten utzi –ez ahal zaigu halakorik gertatuko!–, eta irmo heldu behar diete lortutako abaguneei, lana gogotik eginda, Donostian egin den bezalaxe. Donostia Europako Kultur Hiriburu izateko proiektua ez da urtebeteko jardun hutsa; ez da 2016ko urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra bitartean garatu beharreko jarduera eta programen zerrenda hutsa. Europako komisarioak txundituta geratu ziren Donostiak hautapen-prozesuan aurkeztutako kulturaproiektuarekin, kultura bera eta haren balioak ulertzeko modu berezia baitzuen gure proiektuak eta donostiarrak ere proiektu honetan buru-belarri murgilduta baitzeuden gogo biziz. Egunetik egunera, baina, proiektua hondoratzen ari da, konpromiso ekonomikoa falta duelako; hala, gero eta gehiago ari gara aldentzen hastapenetan irudikatutako hiritartasun hartatik. Are okerrago: herritarren gogoa ere itzaltzen ari da pixkanakapixkanaka. Alabaina, egoera hori egokiro bideratzeko garaiz gaude oraindik; ez dezagun, bada, halako akats larria egin Donostiaren etorkizunerako giltzarria izan daitekeen une honetan. Jar gaitezen ekinean, eta berreskura dezagun hasierako bidea, behar den aintzatespenaz eta indarraz jorratzeko bizi-energia, sormen-gaitasuna, ekintzailetza eta espiritu kritikoa, horien bidez gizartea eta kultura eraberritze aldera. Donostiar askorentzat, niretzat neuretzat ere bai, hunkigarria izan zen oso Donostia 2016ko Kultur Hiriburu hautatu izana; aukera historiko paregabea zekarkigun, ez bakarrik Donostiarako, ez bakarrik Gipuzkoarako edo Euskadirako, baita Espainiarako eta Europarako ere. Espero dezagun, bada, sekula damutu behar ez izatea halako aukera paregabea alferrik galtzen utzi izanaz! Horrexegatik, eskerrak eman nahi dizkiet bai zuzenketa hau sinatu dugun taldeei bai haren alde egingo dutenei, abiatutako bidea guztiok elkarrekin urratzea baita garrantzitsuena. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1216 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arrazoi hauengatik aurkeztu zen Donostia Europako Kultur Hiriburu izateko hautagai; honako hauek dira orduan argudiatutako arrazoi ofizialak. Honelaxe esan zen: "Kultura, batetik, eta balioetan heztea, bestetik, jendartearen aldaketarako eta eraldaketarako tresna izan daitezen apustua egiten baitugu; horien bidez Europak, bertako hiriek eta gu guztiok gaur egun dugun erronkari aurre egin diezaiogun: pertsona ezberdinek elkarbizitza hobea izaten ikastea. "Aukera bat baita normalean gurutzatzen ez diren sektoreen artean sinergiak (bir)sortzeko eta sustatzeko, sormenaren eta berrikuntzaren bitartez. "Gure kode eta politika kulturalak berrikusten lagunduko duen esperientziak partekatzeko laborategi gisa ikusten dugulako Donostia. "Prozesua bera helburu izatea nahi dugulako eta, horrela, ibaitik badiara doan bidaia hasi gorako eferbeszente deritzogun –hala esan zen– bide honetan: erdian sartzen diren etengabeko ekimenak, gorako eraginez pizten dira 2016an gailurra ukitzeraino eta gero nahastu egiten dira kultur sistemari ondorio sendagarriak edo eraldakorrak ekarri arte. "Horrelako nazioarteko ekitaldi bat ospatzeak dakartzan kulturarteko inpaktuak eta eragin sozioekonomikoak sortuko dituelako". Gu, noski, bat gatoz arrazoi eta helburu horiekin, eta, dirudienez, Ganbera honetako alderdi guztiek babesten dugu aho batez Donostia 2016. Kultura-proiektu hau hiriarena, lurraldearena eta herrialdearena omen da; bada, horrela izanik, espero dugu kultura-proiektua herritarrei zuzenduta egotea. Donostiarra naiz ni, euskalduna, espainiarra eta batez ere herritarra, eta, Donostiako bizilaguna naizen aldetik bereziki, proiektu hau guztiz arrakastatsua izatea nahi dut, noski. Zer izango litzatekeen arrakastatsua, gure iritziz? Bada, proiektuak mamia izatea; alegia, funtsik gabeko proiektuetan edo hitz polit hutsetan geratu beharrean, gizartearentzat mesedegarria izatea, jendearen bizimoduan onura eragitea eta ondorio baliagarriak ekartzea. Nola? Bada, Donostia nazioartean ezagun bilakatuta, turismoa erakarrita, Donostiako kultura-zuzkidura hobetuta, hiriko azpiegitura jakin batzuei bultzada emanda (beharrezkoak badira ere, etengabe ari baitira atzeratzen), kultura-jarduera sustatuta, bizikidetza hobetzen lagunduta, aniztasuna sustatuta, herritar kritikoagoak eta askeagoak izatera bultzatuz guztiok hobeak izan gaitezen lagunduta eta pertsonen sormena sustatuta. Helburu horiek lortuz gero, argi eta garbi esan ahal izango dugu prozesu hau eta proiektu hau guztiz arrakastatsuak izan direla. Alabaina, zeharo kezkatuta gaude gu. Kezkatuta gaude, Donostia Bilduk gobernatzen duelako gaur egun –eta ondo dakigu zer esan nahi duen horrek–. Guztiz kezkatuta gaude, Bildu ez delako aitzindaritzarik erakusten ari, proiektu hau defendatzeko eta bultzatzeko orduan. Biziki kezkatuta gaude, Bilduren udalgobernua egunerokoan nolako lana egiten ari den ikusita, proiektu honi dagozkion arloetan barne. Guztiz kezkatuta gaude Donostian desgobernatzen gaituen Bilduren gobernu-talde honek ez duelako Europa gure moduan ulertzen, ez duelako kultura gure moduan ulertzen, ez duelako kultura-aniztasunean gure modura sinesten; labur esanda, Bilduk ez duelako aniztasunean eta tolerantzian sinesten. Hau da, Bilduk –egun Donostian desgobernatzen– ez du sinesten proiektu honen ardatz izan behar lukeen horretan eta sustatu behar lituzkeen oinarrietan. Horiek horrela, donostiarrok, gipuzkoarrok eta Euskadiko herritarrok bultzatu behar dugu proiektu hau, arrakasta eduki ahal izan dezan. Donostia kultura-hiriburu hautatzea opari handia izan zen donostiarrontzat, berri bikaina. Eta are opari handiagoa eta are berri bikainagoa jasoko dugu Bilduk gu gobernatzeari uzten dion egunean. Lehenbailehen iritsiko ahal da egun hori! Izan ere, Bilduk Donostia gobernatzeari uztea izango litzateke seguruenik Europako Kultur Hiriburutzaren balio guztiak babesteko urratsik onena. Hortaz, ahobatezko babesa Donostia 2016ri. Ahalik eta arrakastatsuena izatea nahi dugu eta, azkenik, behar duen horretarako balio izatea; alegia, kea saltzen aritu beharrean, baliagarria izatea, donostiarrei, gipuzkoarrei eta Euskadi, Espainia eta Europa osoko biztanleei askatasun gehiago, kultura gehiago eta kultura hobea bermatzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1217 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Euzko Alderdi Jeltzalea lanean aritu da, lanean ari da eta lanean arituko da, Donostia 2016 proiektuak arrakasta handia lor dezan. Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, sailburuak eta legebiltzarkideok. Hemen esan den bezala, erdibideko proposamena adostu dugu Bildu eta Alderdi Sozialistarekin batera, bestelakorik ezin zelako izan. Ez gara orain jabetu, Breñas andrea, Donostia 2016k daukan garrantziaz. Erdibideko proposamen honetan esaten duena da Eusko Jaurlaritzak Fundazioaren kide sortzaileek proiektu horretarako egiten duten ekarpen ekonomiko bera egiteko konpromisoa hartzen duela. Ez dago inongo zifrarik. Nik uste dut Uriarte sailburuak emandako erantzunean ez dela zifrarik azaltzen eta beste interpretazio bat egin duzuela. Hori argitzearren. Batzuek uste bazuten Jaurlaritzak eta gure alderdiak ez zuela apustu garbirik egin ekimen honekin, huts egin dute. Urkulluren Gobernuak oso argi baitauka Donostia 2016 ekimena aurrera ateratzeko eginahalak eta bat egingo dituela. Bestetik, zaila da ulertzea Jaurlaritzaren aurrekontua negoziatzera jarri nahi ez duten bi alderdiek lehendakariak aurkeztutako aurrekontuari zuzenketarik aurkeztu ez, eta orain eskatzea Donostia 2016 proiekturako aurrekontua gordetzeko. Gutxienez kuriosoa gertatzen zaigu, baina tira. Uriarte Kultura sailburuak argi hitz egin du, bai patronatuaren aurrean, bai komunikabideen aurrean eta baita Legebiltzarrean ere. Sailburuak esana dauka dagoeneko fundazioko gainerako kideekin batera lan egingo duela proiektuarekiko konpromisoak betetzeko. Jaurlaritzak ere gainerako erakundeek adina diru jarriko duela adierazi du aldi berean, gainerako kideek jarri duten adina jarriko duela, buru-belarri arituko dela bere saila Donostia 2016 burutzeko Donostiarentzat, Gipuzkoarentzat eta gure herriarentzat aukera bikaina delako, munduan gure izaera ezagutarazteko, gure hizkuntza badela lau haizeetara adierazteko, gure kulturak ere munduari zer eman baduela azaltzeko. Ezin dugu ahaztu ekonomikoki ere lehiakortasunerako elementu garrantzizkoa dela kultura, gure herriaren singulartasuna Europa osoari erakusteko aukera aparta delako eta gure errealitatea nazioarte mailan jartzeko plataforma bikaina delako. Baita Europa zahar horri aire berria emateko eta handik ekartzeko. Horregatik, aprobetxatu behar dugu aukera hori. Horregatik lan egingo du Euzko Alderdi Jeltzaleak dagokion erakunde guztietan Donostia 2016 ekimenaren alde, udaletxean, Batzar Nagusietan eta Jaurlaritzan, izan dadila Donostia 2016 herri hau gehiago ezagutzeko bide eta atari, eta gu aberasteko parada bikain. Urkulluren Gobernuak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak egin beharreko eginahal guztiak egingo ditu Donostia 2016 arrakastatsua izan dadin. Ez izan zalantzarik. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1218 |
10 | 27 | 02.05.2013 | BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, tokitik zure baimenarekin. Batetik erantzuteko EAJren ordezkariai, Garbiñe Mendizabali, 1.500.000 gora eta behera horren harira, irakurriko dut sailburuak emandako erantzuna idatziz: "Fundazioan eta iritzi publikoaren aurrean formalki hartu dugu gainontzeko instituzio fundatzaileek emango zenbateko bera ordaintzeko konpromisoa". "Zenbateko bera". Eta zenbateko bera, nik ulertzen dudanagatik, gainerako erakunde publikoek emandakoa izan da hain justu, Donostiako Udalak jada konpromisoa bete du, 1.300.000 inguru, eta Diputazioak 1.500.000 inguru. Orduan ez dakit, matematikakontu bat da, eta nik horrela ulertu nuen sailburuak emandako erantzuna. Luego, por otro lado… UPyDko ordezkariari, Gorka Maneirori, erantzun nahi nioke, bere mintzaldian aipatu egin gaituela-eta esanez Bilduk ez duela nahi, Bilduk ez duela konpromisorik hartzen, Bildu ez dagoela kulturaren alde eta mar-mar-mar... Baina, oraingoz, bi erakunde horiek bakarrik egin dute hitzartutako urtez urteko diru-ekarpen hori. Hori baino ez nuen argitu nahi. Nada más. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1219 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur. Europako Kultur Hiriburuak hiru ardatz ditu arrakastarako: aitzindaritza, babesa eta proiektuaren sozializazioa. Euskal Sozialiston iritziz, ukaezina da Donostiak behar zuen babesa eduki zuela Kultur Hiriburu hautatua izateko, bere eskura izan baitzituen aitzindaritza politikoa, indar politikoen batasuna, erakundeen arteko babesa, gizarte-mugimendua eta herritarren parte-hartze handia –funtsezkoa, nire ustez–. Halaxe eraiki zen kultura-proiektu hau, eta halaxe jaso zuen Donostiak Kultur Hiriburu izendapena nazioarteko epaimahaiaren eskutik; eta, epaimahai horrek beste hiri batzuen balioa aintzat hartu bazuen ere –han ziren Kordoba, Burgos, Segovia, Las Palmas Kanaria Handikoa eta Zaragoza–, balio handiagoa ikusi zuen Donostiaren proposamenean, zeinak pertsonen arteko bizikidetza-bitarteko bihurtzen baitzuen kultura, edozein desberdintasun sozial, erlijioso, ideologiko, ekonomiko, identitario edo linguistikoren gainetik. Kulturak hainbat osagai ditu, ezbairik gabe: osagai ekonomikoa du, giza motibazioa eta sormena –gazten sormena, artisten sormena eta sortzaileen sormena, hautagaitza honek behitzat berariaz sustatu nahi dituena–. Hortaz, elkarrekin lan egiteko gai izan behar dugu (hemen inor ez baitago alferrik), eta gogor egin behar dugu lan, gure usteetan sendo errotuta, egokiro garatu dezagun Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutza; izan ere, ekimen honek aukera paregabea ematen digu, bai herritarren energia eta sormena biziberritzeko bai, halaber, Euskadiren errealitatean eta etorkizuneko itxaropenean oinarrituta gure oraina eta etorkizuna Europatik gertu finkatzeko, "Kultura eraldatzailea elkarbizitzaren hamarkadarako" erakundeen arteko esloganari dagokion balioa eta zentzua emanda. Horrenbestez, konpromiso ekonomiko irmoa behar du urterik urte, 2020. urteraino, proiektua egoki garatu ahal izateko. Onartezina da hautagaitzaprozesuan irabazle gertatu ondoren, orain, etxean, arazoak izatea proiektu garrantzitsu honi behar duen babes ekonomikoa emateko. Ezin dugu alferrik galdu herritarrek proiektu honen alde jarritako energia. Gure erantzukizuna da. Bihotz-bihotzez espero dut garai ekonomiko latz hauetan etsipenean ez erortzea, proiektu garrantzitsu honen aurrean; izan ere, lehen mintzaldian esan dudan moduan, berealdiko aukera dugu hau, aukera paregabea, Donostiarako, Gipuzkoarako, Euskadirako eta Espainiarako, bai, halaber, Europaren etorkizunerako ere. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1220 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzak Donostia 2016 proiektuarekiko hartua duen konpromisoari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Breñas andrea, Uriarte sailburuak idatziz Corcuera andreari erantzundako agiriak, zuk irakurri duzun paragrafoak aparte, dauka lehenengo paragrafoa, eta hor jartzen du: "Gaur egun, Donostia 2016 Fundazioaren Patronatuak Eusko Jaurlaritzak urtero ordaintzeko konpromisoa hartu duen zenbateko bakarrarekin, 2013ko aurrekontu onartu du". En castellano: "Actualmente el Patronato de la Fundación Donostia 2016 ha aprobado el presupuesto de 2013 con la única cantidad anual comprometida desde el Gobierno Vasco". Zein da Eusko Jaurlaritzak konprometituta bilatu zuen kantitate bakarra? Aurreko Gobernuak, Urgell sailburua zela, konprometituta kopurua, 350.000 euro. Gertatzen dena da, Bilduk ez duela kontrastatu informazioa proposamena aurkeztu aurretik eta Alderdi Sozialistak ere atzetik segitu diola. Zeren Gipuzkoako Batzar Nagusietan bi talde horiek, zuek biok, adostu zenuten erdibideko zuzenketa bat eskatuz Donostiako 2016 ekimenerako Jaurlaritzak gorde zezala aurreikusitako diru kopurua, eta patronatuan hitz egindako diru kopurua zen 1.500.000, baina Urgellek patronatu utzi eta Jaurlaritzara joan zenean, konprometitu zuen gastua izen zen 350 mila euro. Eta zuek pentsatu zenuten Urkullu lehendakariaren Gobernuak egin zuela murrizketa eta hor ikusi zenuten Euzko Alderdia Jeltzalea desgastatzeko zirrikitu edo pitzadura. Beraz, informazioa kontrastatu egin behar da lehendabizi eta, lehenago esan dudan bezala, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Urkullu lehendakariaren Gobernuak eginahalak eta bat egingo ditu Donostia 2016 aurrera ateratzeko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1221 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, mila esker, presidente andrea. Legebiltzarkideok, egun on guztioi. Legebiltzarkideok, ESS-Bilbaok ez du merezi ez ezbairik, ez axolagabeziarik. Legebiltzar honetan ordezkatutako indar politiko guztien babesa merezi du, azpiegitura garrantzitsu horrek teknologiaren ezagutzan eta garapenean aurrera egiten lagunduko digulako; are gehiago, dagoneko ere ari zaigu laguntzen. Lehen fasea abian jarri zuenetik, 2009ko azaro inguruan, hauxe izan da ESS-Bilbao Partzuergoaren xede nagusietako bat: baliabide tekniko eta giza baliabide egokiak lortzea, eraginkortasunez laguntzeko ekipamendu eta azpiegitura zientifikoei buruzko arloetan diharduten industriei. Hala, ESS-Bilbao Partzuergoak, egun, behar zituen ekipamendu teknikoak eta giza ekipamenduak dagoeneko eskura dituela, zerbitzu bikaina ematen die laguntza eskatu dioten entitate guztiei. Gaur egun, ESS-Bilbao ekimen garrantzitsuak ari da garatzen, bere proiektu zientifiko-teknikoak lantzeko, batetik, eta, bestetik, zientziaren industriaren izenpean diharduen industria-sektoreari laguntza emateko. 2010eko hastapenetatik hasi ziren baliabide teknikoak eskuratzen, azpiegitura horren premiak asetzeko eta balio erantsi handiko ekipamenduak fabrikatzen espezializatutako industriaren beharrei ere erantzuteko. Elektroi-sorta bidezko soldatze-teknikak garatu ziren Jundizko industriagunean; era berean, aurrerakuntza garrantzitsuak lortu ziren mekatronikan, mikromanufakturan, neutroietan oinarritutako ereduetan, fluidoen dinamikan, sorten diagnostikorako ekipamenduetan, bihurgailuetan, modulatzaileetan, ituen ingeniaritzan, neutroiak garraiatzeko eta hautemateko sisteman, estankotasun-azterketan, irrati-frekuentzien ingeniaritzan, ioi- eta protoi-iturrietan… Eta, aurrerakuntza horiei esker, nazioarteko lizitazioetan parte hartu ahal izan dugu, esperimentazio-egituren goimailako hornitzaile modura, zerbitzua emateko azpiegitura horietan parte hartzen duten enpresei eta erakundeei (ITER, ISIS, CERN, INCN, ILL eta abar). Ekimen honen bidez garatutako arlo batzuk baino ez dira horiek, ez baitugu hemen denak aipatzeko denbora aski. Etorkizunari begira ere, garrantzi handiko proiektuetan parte hartzeko aukera emango digu, hala nola ITERek zenbait motor sortzeko abian jarriko duen proiektuan edo ILC proiektuan. Gainera, orain arte industriaren sektoreari eman dion sostengua zabaltzeko aukera izango du Partzuergoak datozen urteotan, funtsezko sare bilakatu baita euskal industrian, bai laborategiko esperimentaziorako, bai prototipatuetarako. Legez besteko proposamen honen bidez, beraz, Legebiltzarrak eta gobernuek ESS-Bilbaori ematen dioten babesa biziberritzea lortu nahi da, Legebiltzar honetako taldeek aho batez ESS-Bilbao babesten jarraitzea eta ekimen honen etorkizun hurbila sendo finkatzea; eta, horretarako, hertsiki eskatzen die ESS-Bilbaoren gobernu-organoei eta kontseilu errektoreari behingoz ekimen honen etorkizun hurbila argitu dezaten eta horren arabera ekinean jar daitezen. Ondo dakigu, legebiltzarkideok, nolako garrantzi estrategikoa duen proiektu honek, haren bidez bultzada ematen baitzaie bai zientziaren industriari bai balio erantsi handi-handiko teknologia eta tresna zien- tifikoen garapenari. Oso proiektu konplexua da, ikerketa-proiektua baita, zientzia-proiektua baita. Ez du ezer kopiatzen; ez du teknologia inportatzen; sortu egiten du. Proiektu honi ezin ezar dakizkioke ohiko kategoriak. Etengabeko eskaera ezarri behar zaio, kalitate-eskakizunei dagokienez, ESS-Bilbaok ez duelako denbora alferrik galdu. ESS-Bilbao Euskadin eraikitako lehen instalazio zientifiko-tekniko berezia da. Gure zientzia-aholkularitzaren arabera, proiektua zuzena da azelerazio- eta neutroi-teknologien garapenari dagokionez; lantaldeak kalitatea du; instalaziorako proposatutako nondik norakoak bat datoz, bai aurrekontuarekin, bai Europan eta mundu osoan dauden instalazioekin. ESS-Bilbaoren sorreran, diseinuan, eraikuntzan eta etorkizuneko aurreikuspenetan berariaz zaindu da azpiegitura zientifiko independentea izateko egituraketa; alegia, reportak berak dioenez, "stand alone scientific facility" delakoa du; alegia, ez da sortu eta eraiki aldameneko beste instalazio baten modulu huts izateko. Aldameneko instalazio horri ere baliagarri gerta dakioke, bai, baina burujabe izateko sortu da; alegia, zerbitzua bere kasa emateko eta zentzua berez izateko sortu da. ESS-Bilbaok berezko izaera juridikoa du; denok dakizuen moduan, partzuergo modura egituratuta dago, eta partzuergo horretan maila berean parte hartzen dute Estatuaren Administrazio Orokorrak eta Eusko Jaurlaritzak. Erabakiak kontseilu errektorean hartzen dituzte, eta Partzuergoko administrazio bakoitzak boto bat du hartan. Aurreikuspenen arabera, 180 milioi euroko inbertsioa izango du (90 milioi euro bi administrazioetako bakoitzak), eta 2022. urtera arte luzatuko da finantzazio-aldia. Aholku-batzorde zientifikoak egindako txostenaren arabera (2012ko ekainaren 26an igorri zitzaion txostena kontseilu errektorearen presidentetzari), azpiegitura honek tokia izango luke Europan eta mundu osoan dauden gainerako azpiegituren artean. Azpiegitura ertaina izango litzateke, beste azpiegitura batzuk baino txikiagoa –esaterako, Erresuma Batuko ISIS edo Estatu Batuetako SNS instalazioak baino txikiagoa–, baina beste batzuk baino handiagoa –Estatu Batuetako LENS baino handiagoa, adibidez–. Aurreikusitako azpiegitura-kontzeptua zuzena da –zientzialarien esanei jarraikiz–, eta partikulak azeleratzeko eta neutroiak sortzeko hautatuko tresneria egokia da. Teknologiak punta-puntakoak dira, berritzaileak, eta emaitza onak lortzeko gaitasuna dute. Azeleragailuaren osagaietarako hautatutakoak ere egokiak dira. Gauza asko egin da, eta asko aurreratu da. Protoi-iturria amaituta dago, eta azpisistema batzuk ere bai. Ekimen honek lankidetzan dihardu munduko azpiegitura onenekin (CERN, ISIS, SLAC…), eta emaitza onak lortu dira orain arte. Gainera, proiektu honen egituraketari esker, zientzialariek eta ikertzaileek, teknologiak lortu, egokitu eta garatzeaz batera, azelerazio-tekniken gaineko trebakuntza jasotzen dute, talde-lanean dihardutela. Proiektu guztia, gainera, gure industriarekin batera estu-estu lan eginez garatu da. Goi-mailako lan-taldea du, ondo trebatua eta guztiz konprometitua. Denok dakizuenez, Bermejo doktorea da lantalde horren zuzendari zientifikoa –lankidetza bikainak lortzeko gai izan da Bermejo doktorea–, eta Bordas doktorea, berriz, zuzendari eragilea –duela urte eta erdi sartu zen proiektuan, eta funtsezko bultzada eman dio–. Horiez gain, aholkubatzorde zientifiko aipagarria du, bost kidek osatua –denok ezagutzen dituzue haien izenak–. Ituaren gaineko zientzia-garapenaz eta beste erabilera batzuez harago, bi alderdi azpimarratu nahi nituzke bereziki; izan ere, batetik, proiektu honen atzean dagoen adituen lantaldeak parekorik ez du azelerazio tekniketan; bestetik, berriz, berbaldi honen hasieran aipatu dudan legez, egitasmo honek berealdiko bultzada eman dio zientziaren industriari. Alabaina, ez da inondik ere erraza izan honaino heltzea; trabak handiak izan dira maiz. Esperientziaz diotsuet ESS-Bilbao ume hauskorra dela; hala, bizpahiru aldiz porrot egiteko zorian izan da jada, orain arte egindako bidean, eta proiektuan jarritako arreta bereziari, pazientziari eta ekimen handiari esker iraun ahal izan du bizirik. Horrenbestez, proiektua halako arreta handiz zaintzen jarraitzea nahi dugu; pazientziaz jokatzea, eta, batez ere, ekimenez jardutea, proiektu honen etorkizun hurbila zein den argitzeko; hain zuzen, horretarakoxe aurkeztu dugu erdibideko zuzenketa hau, zeinak, zorionez, Legebiltzarraren babesa jaso baitu. Erdibideko zuzenketa honek, bada, ekimen-eza saihestu nahi du, ESS-Bilbao proiektuaren aldeko jarduna biziberritzeko. Izan ere, ESS-Bilbaok ez du bere kasa aurrera egingo; ezin du bere burua laissez faire, laissez passer horretan mantendu; aitzitik, azpiegitura horri etengabe eman behar zaio arreta. Horrela, bada, gure erdibideko zuzenketak sei puntu ditu: lehenik eta behin, eskatzen da Legebiltzarrak erabateko babesa eman diezaion espalazio-bidezko neutroi-iturriari, herrialde honetarako eta Euskadirako sare zientifiko-teknologiko garrantzitsua den heinean; Espainiako Gobernuari dagokionez, bigarrenik, bere finantza-betebeharrak bete ditzan, azpiegitura honi dagozkion 2012 eta 2013ko zenbatekoak ordainduta; hirugarrenik, bertako instalazioari eta Suediako ESSri (ESS-Eskandinaviari) dagokienez, zer ahalegin egin behar diren argitu dadin; laugarrenik, kualifikazio handiko lan-taldea duela aintzatetsi eta Euskadiko zientzia-industriaren alde bete-beteko lana egiten ari dela azpimarratu dadin, eta, bosgarrenik, unibertsitatearen eginkizuna susta dadin, zeharo garrantzitsua baita azpiegitura honen eta EHUren arteko harremana sendotzea. Azkenik, eskaera bat egiten du, legebiltzarkideoi proiektuaren gaineko argibideak eman dakizkigun han bertan, Zamudioko parke teknologikoan, facility nagusia dagoen lekuan, bertatik bertara ikus dezagun zertan den egun ESS-Bilbao proiektua, dagoeneko eraikita dagoela… Izan ere, lizitazioa prest dago; areago, proiektuak premiazkoa du lizitazio hori egitea; horretarako, baina, lursailen auzia desblokeatu behar da, 2012tik baitago lur horien lizitazioa prest eta gertu. Jaun-andreok, ezinbestekoa da erdibideko zuzenketa honek azpiegitura garrantzitsu honi babesa emateko balio izatea eta guztiok ekimenez lan egitea, proiektuak aurrera egin ahal izan dezan, argi baitago izugarri baliagarria izango dela ikerketarako eta garapenerako, ez bakarrik zientziaren arloan, baita gure industriaren sektorean ere. Besterik ez. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1222 |
10 | 27 | 02.05.2013 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna. Isabel Celaá andreak determinazioa baduela erakutsi dit, determinazio handia eta argitasuna ere. Badirudi Legebiltzar honek berebiziko interesa duela partikulen fisika jakintza alorrean. Aurreko Legegintzaldian, 2007 eta 2012. urte bitartean, 39 ekimen aurkeztu ziren Ganbera honetan: 11 galdera idatziz erantzuteko, 6 galdera osoko bilkura nagusian erantzuteko, 4 interpelazio, 3 mozio interpelazioen ondorioz eta 15 informazio-eskaera egin ziren. Gobernuan zegoen indar politikoak ez eze, alderdi guztiek aurkeztu zuten zerbait, UPyDk salbu, harrigarria bada ere. Gehien gehienak, ekimenen % 69, Euzko Alderdi Jeltzalearen legebiltzar-taldeak aurkeztu zuen. Kezka behinik behin bazegoen. Gaur eztabaidatzen ari garen gaia, beraz, Celaá andereak esan duen moduan, garrantzitsua da oso, badu interesa eta baditu bere alde onak, baina baita bere alderdi ilunak ere. Hemen zaudeten aurreko legegintzaldiko legebiltzarkide andere-jaun gehienek ondo ezagutzen duzue proiektua seguru asko. Edozein kasutan berriro ere hitz egin behar dugu gai horretaz eta itxuraz ez da azkena izango. Hitz egin dezagun. Berrikuntza krisialditik ateratzeko giltzarritariko bat da. Ondo. Bat gatoz. Ikerketen eta teknologien sustapena beharrezkoa da, krisitik aterako bagara. 1979.eko Estatutuak bere 10.16 artikuluan autonomia-erkidegorako ikerketa zientifikoaren eta teknikaren gaineko eskumen esklusiboak ezartzen ditu, esklusiboak baina Estatuarekin koordinatuz, hori bai. Gerora Madrilgo Gobernuak errege-dekretua bidez zehaztu zuen Jaurlaritzaren eskumenak alor horri dagokienez. Zientzia, teknologia eta berrikuntzarako plan bi argitaratu dira –azkena 2015 Plana deitzen dena–. Planik bai, baina Euskal Herrian ez daukagu zientziari eta teknologiari buruzko berariazko legerik. Horiek horrela, eta aurretik azaldu izan dena, 2006. urtean Bilboko espalazio bidezko neutroi-iturria ESS-Bilbao Partzuergoa sortu zen. Isabel Celaá andereak esan moduan Estatuko Administrazio orokorrean eta Jaurlaritzaren artean erdibana hain zuzen ere. Haien asmoa zen Bizkaira ekartzea Europako espalazio bidezko neutroi-iturria proiektuaren eraikuntza. Garai hartako Madrileko Gobernua ez zen gauza izan proiektua gureganatzeko eta Europako Batzordean Suediako Lund hiri aldean eraikitzea erabaki zuten. Edozelan ere, 2011. urtean ESS-Bilbao Partzuergoak Suediako proiektuaren baitan elkarlanerako hitzarmena sinatu zuen. Horren arabera Bizkaian laborategi bat eraikiko litzateke ekimen zientifiko industrialetan laguntzeko. Proiektua askoz txikiagoa zen noski. 2007. urtean Euskal Herriko Unibertsitateak, Iñaki Pérez errektorea zela, eta ESS-Bilbao Partzuergoak lankidetzarako hitzarmen bat sinatu zuten. Gerora, bost urte beranduago, Unibertsitateko Euskampus Fundazioak, Iñaki Goirizelaia errektorea zela, eta ESS-Bilbao Partzuergoako presidenteak, Isabel Celaá andreak, hitzarmen berri bat sinatu zuten. Bi hitzarmen horietan lankidetzarako asmo zintzoetatik harago ez zen beste apartakorik zehazten. Emaitzak ikusita, ezin esan daiteke oso gestio txukuna izan zenik. Orain –eta hau aipatu izan da ere–, Espainiako Estatuak dio 30 milioi euro ipini dituela proiektuan eta Jaurlaritzak bere aldetik 19 milioi euro. Alabaina, dirua egonagatik ez da ezer eraiki. 2012. urtean agindutako 15 milioi euro ez ditu Estatuak ordaindu eta azkenik 2013. urteko aurrekontuetatik adostutako 15 milioi euro kendu ditu. Estatuak zor dizkio proiektuari 30 milioi euro. Emaitzak ikusita, Jaurlaritzak eta ESS-Bilbao Partzuergoak ez dute egin beharreko lana ondo egin. Euskal Herriko Unibertsitateko Leioako kanpusean espalazio bidezko neutroi iturria proiekturako lursaila gordeta dago. Unibertsitateak Bizkaiko Zientzia eta Teknologia parkeari lursail horretan eraiki ahal izateko lagapena eman zion. Lursailaren egokitzapena egin omen da baina Estatuko abokatuak arauz kanpokoa jo du lagapena eta lanak geldiarazi. Antza denez, Parkeak lagapena Unibertsitateari itzuli behar dio eta ondoren ESS-Bilbao Partzuergoari eman behar dio azken honek eraikina egin dezan. Kontua da egindakoak gastu batzuk sorrarazi dituela, auzia katramilatu egin da eta ez dirudi epe laburrean konponduko denik. Zeinek ordainduko ditu eragindako gastuak? Parkeak? Unibertsitateak? Partzuergoak? Bien bitartean, ESS-Bilbao Partzuergoaren altxortegian 20 milioi baino gehiago pilatu dira. Hori da, hain zuzen ere, Estatuak erabili duen aitzakia bere zatia ez ordaintzeko. Arazo horiek direla kausa, aurreikusitako lanak atzeratu dira eta egin beharreko inbertsioak eta gastuak ez dira egin. Ez da oso gestio txukuna izan. Edozelan ere, EH Bilduk kontsideratzen du beharrezkoa iruditzen zaigula sozialistek aurkeztutako legez besteko proposamena. Beharrezkoa bai, baina ez nahikoa. Ez da nahikoa Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari eskatzea onartutako konpromisoa betetzea eta zor duen dirua ordain dezala esatea. Hori beharrezkoa da, bai, baina ez nahikoa. Beharrezkoa da era berean, proiektu honetan Unibertsitateak duen garrantzia zehaztea, bai, baina adierazpen hori ez da nahikoa. EH Bilduk sinatu du erdibideko adostasuna eta eskatzen du argitzea oraingo proiektua zertan den. Argitu diezagutela Suediako proiektua zertan den, harekiko loturak eta mendekotasunak zeintzuk diren eta horien arabera hemengo proiektua zertan den. Hau da, zein da xede nagusia. Industriari begira nagusiki, bioteknologia garatzeko eta osasun sektoreari begira batez ere, ikerketa gunea izatea gehien bat edo unibertsitatearen azpiegitura osagarria izatea? Eskertu nahi dugu ESS-Bilbao Partzuergoak igorri digun txostena. Aztertu dugu txostena eta hala ere ez zaigu argi geratu proiektuaren xede nagusia zein den hemen esandakoaz harago. Alde batetik, aurrekusitako gora-mailako energia mailak, txostenean adierazten denak, 60 mega elektron voltio doidoi eman dezake osasun-eremuan erabiltzeko eta gutxiegi omen da materialen azterketan erabiltzeko. EH Bilduk uste du espalazio bidezko neutroiiturria eraikitzea ona dela gure industria-ehunaren garapenerako ona dela ikerketa sustatzeko eta ona dela Unibertsitatearen ikerketa-taldeentzat. Ona da, beraz, eta horrexegatik sinatu dugu adostasuna. Alde gaude, beraz. Baina ez dugu batere argi ikusten orain arte egin den gestioa ona izan denik eta zalantzan gaude gestio hori ondo egingo ote den. Horrexegatik eskatu izan dugu, 6. puntuan adierazten den moduan, proiektua berriz ere azaldu behar dela, xedea eta helburuak ondo esplikatu behar direla, eraikinaren ezaugarriak eta bete beharreko seguritate-neurriak zehatz zedarritu behar direla; Euskal Herriko Unibertsitatearen parte hartzea adostu, eraikina egiteko hornitzaileak zerrendatu... Laburbilduz, proiektua argitzea behar-beharrezkoa da. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1223 |
10 | 27 | 02.05.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkideok. Tira, nire taldeak beti egin du azpiegitura honen alde, aurreko legegintzaldian jada aski frogatuta geratu zenez, eta aurrerantzean ere bide berean jarraituko du. Ezaguna dugu gai hau. Izan ere, bederatzigarren legegintzaldian bete-betean heldu genion ESS-Bilbao garatzeko erronkari, baina lehenagotik ere hasi ginen gai hau jorratzen, zortzigarren legegintzalditik, hain zuzen, orduantxe egin baitzituen proiektu honek lehen urratsak. Aski ezaguna dugu, beraz. Askotan entzun ditugu ESS-Bilbaoren arduradunen hitzak; bisitan izan gara ESS-Bilbaoren instalazioetan; ebazpenak onartu ditugu; etxeko lanak jarri dizkiogu Jaurlaritzari Ganbera honetan… Nahikotxo aurreratu dugu arlo honetan, eta, gure ustez, ezin dugu ahalegin hori bertan behera utzi. Nire ustez, dena den, onena izango zatekeen lehenik eta behin erdibideko zuzenketaren proposamenaren 6. puntuari erantzutea eta, ondoren, egoeraren azterketa horretan oinarrituta, Legebiltzarrak adierazpen bat egitea; alegia, adierazpen zehatzagoa egitea, zenbait alderdi hobeto ezagutu ondoren; izan ere, une honetan, alderdi batzuk ez ditugu oso argi, eta, lehenik eta behin, alderdi horiek argitzea nahi genuke. Hauxe dio zehazki zuek sinatutako erdibideko zuzenketak 6. puntuan –bide batez, esan guk ere baiezkoa emango diogula–: "Eusko Legebiltzarrak bat egiten du ESS-Bilbaoren oinarrizko proiektua, zein Aholku Batzorde Zientifikoak balioetsi eta Kontseilu Errektoreak onetsi duen, talde parlamentarioei berriz aurkeztearekin. Proiektuan jaso eta zehazten dira helburu orokorrak eta espezifikoak, memoria teknikoa, planoak, aurrekontua, kronograma, tresneria, laborategiak, instalazioak eta eraikina". Hala, bada, arlo horiei buruz hitz egin behar genuke, baita ESS-Bilbaoren edo Partzuergoaren jardunaren gaineko beste alderdiren bati buruz ere, horren arabera, gero, adierazpen zehatzagoa egin ahal izateko, nolabait esateko. Dena dela, dirudienez, datozen hilabeteotan ere izango dugu gai hau jorratzeko aukerarik. Gai garrantzitsua da hau, etorkizunera begirako azpiegitura baita; berrikuntza, garapen teknologikoa, zientzia, ikerketa, prestakuntza, garapen ekonomikoa, industriarako aukerak, erreferente teknologiko eta zientifikoen eraketa… Paper gainean, ESS-Bilbaok azeleragailu eta ituen arloan ekipamendu eta tresneria aurreratuen garapenean Europako erreferente bilakatzeko bidea hartua zuen, zientzia eta industria modu berritzaile batean uztartuta. Gainera, erabateko sostengua zuen Euskadiko industria-ehunean eta ehun teknologikoan. Hori ere ikusita daukagu; ezaguna dugu; aurretiaz ere erakutsi digute, eta hori ere garatu beharra dago. Bide horretan zen ESS proiektua, eta arlo horietan erreferente bilakatzeko bidean jarraitu behar du. Guk, noski, aurrerantzean ere proiektu hori babesten eta aukera hori aintzat hartzen segituko dugu. Argi dago industrian aplikatutako zientzia- eta ikerketa-proiektuetan egindako inbertsioek, gerora, ugaldu egiten dituztela emaitza ekonomikoak. Teknologia horien adibide asko ditugu munduan: Tevatron, Japoniako ILC… Areago, horietako proiektu batzuek hogeita hamar urtez abian izan ondoren ere, zenbaitetan zorabiatzeko moduko zenbatekoak eduki arren, emaitza ekonomikoak onuragarriak dituzte. Emaitza onak izaten dituzte, beraz, baita lanpostuak sortzeko orduan ere. Hemengo egoera ez da hori bera, baina bai antzekoa, edo, gutxienez, ildo horretatik jo behar du, inbertsio publikoen edo inbertsio ekonomikoen bitartez eta ondorioz emaitza ekonomiko garrantzitsuak eragiten jarraitzeko. Hori horrela izaten jarraitzeko baldintzak betetzen omen ditugu. Ez da erraza, noski, halako proiektuak finkatzea eta garatzea, baina oinarriak eta zimenduak ezarrita daude dagoeneko. Etorkizunari begira, mesedegarria izango zaio Euskadiri teknologia-mota horien alde egitea; are gehiago, mesedegarria izaten ari zaio jada. Eta "onuragarria izango da" diogunean, ez gara nahikari hutsez ari; ez da susmo hutsa. Ez, ez! Dagoeneko ikusten ari gara emaitzak. Beraz, bide horretan sakontzen jarraitu behar dugu, nire ustez. Gainera, akordio-esparru zabala lortu da berriki gai honetan; izan ere, hemen handiak diren… ESS-Bilbaok lankidetzan dihardu Tecnaliarekin eta Zientziaren Industriaren Elkartearekin batera, eta, une egokian gaudela baliatuta, emaitza onuragarriak lortu dituzte lankidetza-aldi horretan –urtebetetik gorako lankidetza-aldian– zientziaren industriarako, industria teknologikoetarako eta ikerketarako. Diziplina ugaritan lortu dira emaitzak, emaitza zientifikoak, baita zientzialarien arteko lankidetza eta ikertzaileen arteko ezagutza-trukea ere. Hor dago Euskadiko zientzia-industriaren elkartearen eta Tecnaliaren arteko lankidetza, ESS-Bilbaoren garapena sustatzeko, haren beharrak asetzeko eta aurreikusitako erronka teknologikoei heltzeko. Teorizazio-lan handia egiten ari dira, baina ekinean ere badihardute. Hor dira industria-arloko emaitzak: enpresen industria-gaitasuna hobetu da, produktu berriak ekoitzi, azpikontratak sustatu, fabrikazioa bultzatzeko behar diren gaitasunak eskuratu… Hori guztia frogatuta geratu da jada; guk ere ikusi dugu hori. Prestakuntza-arloan ere emaitza onak lortzen ari dira: arlo horiei buruzko doktore-tesi ugari daude, onetsiak eta abian jarriak, eta balio handikoak direla aitortu zaie… Hori dena ikusten ari gara dagoeneko. Eta unibertsitatearen parte hartzea: biltzarrak, prestakuntza-ikastaroak, langileek ekipamendu bereziak edo oso ekipamendu espezializatuak erabiltzen ikasteko trebakuntza… Hori dena ikusten ari gara; badakigu hori hor dagoela. Bada, hori dena… Partikulen fisikarako prestakuntza... Tira, guztiok jasotzen ari gara emaitza horien berri, guztiok dakigu nolako aurrerapenak egiten ari diren munduan. Eta gu ere arazorik gabe izan gaitezke horretan guztian partaide. Arlo hau errentagarria izango da ekonomikoki; errentagarri izan behar du; guztion artean errentagarri bilakatu behar dugu. Emaitza ekonomikoak, erreferente bilakatzeko prozesuen emaitzak eta gure enpresek munduan hartu behar duten lekua. Alderdi horiek hor daude, eta honako hau urrats bat gehiago da; adierazpen hau bide horretan jarraitzeko bultzada bat da, eta horretan saiatuko gara. Ekimen honen alde bozkatuko dugu guk; ea, bada, aurrerantzean egiten diren adierazpenak –ESSren arduradunekin izango ditugun hurrengo bileretan bereziki…– zalantzetako batzuk argitzeko lagungarri diren. Izan ere, ESSk ere zailtasunak izan ditu kudeaketan –barne-kudeaketan ere bai– eta, horren ondorioz, ospe-galera txiki bat ere gertatu da, pertsona batzuen jarrera berekoi edo buruzale samarrek bultzatuta, nolabait esateko. Hori ere aitortu behar dugu. Ea, bada, gorabehera horiek konpontzen diren. Guk azpiegitura honen alde egiten jarraituko dugu. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1224 |
10 | 27 | 02.05.2013 | ETXEBERRIA ARANBURU | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, zure baimenarekin. Legebiltzarkideok, eguerdi on. Talde guztiok adierazi dugu proiektuaren zailtasuna, baita ere neurri berdineko duen garrantzia. Guk hasieratik, ESS proiektuaren sorreratik, bere etorkizunaz kezkatuta egon gara, kezkatuta zentzu onean aurrera bultza nahi izan dugulako. Eta horretarako jarraipen oso zehatza egin diogu bai Legebiltzarretik bai Madrilen Diputatuen Kongresutik, eta nola ez orain Gobernuan gaudelarik. 2009an Europako espalazio bidezko neutroiiturriaren egoitza galdu ostean proiektuak norabidearen aldaketa jasan zuen eta ordutik denboran zehar bertako pertsonalarekin elkarlanean proiektua aurrera ateratzeko lanean ari gara. Proiektuak aurrera darrain, gure konpromisoak finkoa da. Guk, Euzko Abertzaleak taldeak, konfiantza handia dugu ESS-Bilbao osatzen duten zientifikoengan eta uste dugu proiektua ona dela bai zientifikoki eta baita ere teknologikoki ere. Horretaz gain, hasi da jada bertako enpresak goi mailako teknologia sortzen dutelarik ba bere etekinak ematen, espero dugu horrek horrela jarraituko duela etorkizunean ere eta gero eta exito eta indar gehiagorekin. Pentsatzen dugu baita ere ESS-Bilbao aukera paregabea dela Euskadin ezagutza garatu, talentua erakarri eta gure enpresak teknologikoki eta industrialki garatu ahal izateko. Eta dudarik gabe baita ere ziur gaude honek kalitatezko enpleguaren sormenean eragina izango duela. Hau dena esanda gero berretsi gure adostasuna trantsazio honekin. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1225 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiet legebiltzarkideei, ekimen hau babesteagatik. Funtsezkoa iruditzen zait eta biziki garrantzitsua une honetan halako babesa erakustea; izan ere, azpiegitura hau bertan behera geratu zelako berria zabaldu zen komunikabideetan, eta kezka izugarria eragin zuen horrek; eta horrexegatik aurkeztu dugu legez besteko proposamen hau, bistan denez. Hori da, beraz, legez besteko proposamen honen zioa; hortaz, erreparoak erreparo, estrategikoki, izugarrizko garrantzi politikoa du gaurkoan legez besteko proposamen hau berresteko gai izateak. Dena dela, erreparo horien eragina leuntze aldera, honako hau aipatu nahi dut. Lehenik eta behin, Isasi jaunak –eskerrak eman nahi dizkiot, bide batez, bere babesarengatik– denboran atzera egin du ESS-Bilbaok urratu duen bidea azaltzeko. ESS-Bilbao azpiegitura zientifiko-tekniko berezi modura jaio zen, bai –hori, baina, horixe da; ez gehiago–; 2006an abiatu zen, Estatuaren Administrazio Orokorrean José Luis Rodríguez Zapatero gobernu-buru zela, eta Euskal Administrazioan, berriz, Juan José Ibarretxe. ESS-Bilbaok gogo biziz hartu zuen Europako hautagai izateko erronka, baina, azkenik, ESS-Eskandinavia, ESS-AB, hautatu zuten, 2009ko ekainean, alegia, Ibarretxeren gobernu-aldia amaituta Lópezen gobernualdia abiatu eta hilabetera. Hautagaitza-prozesu horretan, beraz, Suedia izan zen garaile –gogo handiz hartua Europan, interes handia erakutsi baitzuen hasiera-hasieratik–. Bestalde, Isasi jaunak aditzera eman du ia berehala dela eraikitzekoa instalazioa, aurreikuspenen arabera 1.850 milioi euroko inbertsioa eginda, gutxi gorabehera. Instalazio hori, baina, ondo dakizuenez, lotu gabe dago oraindik, nahiz eta updated design aldian dauden, atxikipenak etengabe jasotzen jarraitzen duten heinean. Une honetan, jaso ditudan azken berrien arabera –bizpahiru eguneko kontuaz ari naiz–, Alemaniak eta Frantziak proiektuan parte hartzeko asmoa erakutsi dute; alabaina, egin asmo duten diruekarpena, noski, aski urruti dago instalazio handi horretarako beharko litzatekeen 1.850 euroko kopuru horretatik. Zenbateko hori lortezina izango litzateke… Hortaz, gaur-gaurkoz gauza segurua da Suediak eta Danimarkak proiektuan parte hartuko dutela eta Alemania eta Frantzia proposamenen bat aurkezten hasiak direla. Bestalde, Isasi jauna, lursailek eta eraikuntzaalderdiek eragiten dizuten kezka hori borondate politiko kontua da. ESS-Bilbaoren gobernu-organoek borondate politikoa izanez gero, aise konpon daiteke gaur egungo egoera; izan ere, ESS-Bilbaoren egoitza izango den eraikina eraikitzeko ingeniaritza-lanetarako lizitazioa 2012ko lehen hiruhilabetekotik prest dago. Alegia, kontseilu errektorearen presidentetza utzi nuenean –2012ko ekainean izan zen hori, presidentetza txandakatu egiten baita eta Estatuaren Administrazio Orokorraren txanda baitzen orduan–, ordurako prest zegoen lizitazioa, baina orduantxe jaso genuen berri txar hura Estatuko Legelarien Kontseiluaren eskutik, lursailak ESS-Bilbaori eman behar zizkiotela jakinarazi baitziguten. Eskerrak eman nahi dizkiot Carmelo Barrio jaunari. Badakit interes handia izan duela azpiegitura handi honen gainean; areago, Legebiltzarreko jardunetik kanpo ere azaldu du interesa. Bestalde, azpiegitura hau zertan zetzan zehatz-mehatz jakiteko aukera paregabea izan genuen Legebiltzar honetan, Erostarbe jaunaren eskariz –Aralarreko legebiltzarkidea, orduan–. Eta Etxeberria jaunari ere biziki eskertzen diot bere babesa, baita Legebiltzar honetako gainerako kideei ere, UPyDri… Beraz, legebiltzarkideok, ezin dugu aukera hau alferrik galdu. Une hauetan, bi arazo nagusi ditugu: Lehenik eta behin, ezinbestekoa da proiektu honi buruz hitz egiteko esertzea; kontseilu errektorea elkartzeko deia egin behar da, bi administrazioek, elkarren ondoan eserita, argi eta garbi ebatz dezaten proiektu honen etorkizun hurbila. Izugarri garrantzitsua da hori; ondo merezita dauka proiektu honek ahalegin hori, eta hala egingo delakoan gaude. Bigarrenik, ezinbestekoa da Estatuko Legelarien Kontseiluak egindako interpretazioa desblokeatzea, unibertsitatearen lursailak ESS-Bilbaoren eskura jarri eta egoitza eraiki ahal izan dadin. Eta besterik ez. Mila esker. Eta, jakina, pentsatzen dut prestatuko dugula… Pentsatzen dut Eusko Jaurlaritzak –hari baitagokio gai hau– ESS-Bilbaora joateko bisita prestatuko duela, esku artean datu eta informazio gehiago ditugula aurrerantzean eman beharreko urratsak presta ditzagun guztion artean. Besterik ez, eta mila-mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1226 |
10 | 27 | 02.05.2013 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena ESS-Bilbao Partzuergoa Euskal Herriko Unibertsitatearen parke teknologikoan proiektatzen ari den neutroi-iturriari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea. Eskertu nahi diot Isabel Celaá andereari bere determinazioa eta argitasuna, eta badakit hobekuntzaren aldekoa dela eta hobetzeko modua izango duela, beraz, hobetzeko tarte hori aurrerantzean beteko dela. Bakarrik esatea gure taldearen aldetik apustua guk arreta handiz begiratu dugu eta batez ere dokumentazio dezente aurkitu izan dut prozesu honetan. Nik bai azpimarratu nahiko nuke, eta geroari begira, Unibertsitatea, gure Autonomia Erkidego honek Unibertsitate publiko bakarra dauka, eta, Suediako kasuan gertatzen den moduan, uztartuta dago Unibertsitatea eta proiektua. Hemen, proiektu berezia da industriari begira, eta hutsune batzuk ikusten ditut nik. Geroari begira agian hitz egin behar izango genuke, baina Legebiltzar honetan arreta handiz aztertu eta jarraitu beharko genuke, nik uste dut inportante izango litzatekeela aurten abiatzea eraikin horretan eta proiekzioa izatea. Arau bidez legeztatu, lege bat beharko genuke, lege propio bat zientzia eta teknologia hau eratzeko. Iruditu izan zait Carmelo Barrio jaunaren aldetik handietsi egin dela. Teknologia hauek egia da puntakoak direla eta Europa mailan honelako azpiegitura gutxi dagoela, baina hemen, batez ere industria aeroespazialari begira eta, hemen ez daukagu industria, beharbada egiteko halako azpiegitura bai, eta fundizio asko ere izan dira eta enpresa txikiak baditugu hornitzaile moduan, baina behin abian jartzen denean, azpiegitura honek eman dezakeena gehiago izaten da kanpora begira, batez ere, Europa iparraldean dauden industriei begira, Frantzian dagoen industria aeroespaziala, eta garatu behar da. Beraz, honek beharko lukeen ahalegin berezia formazio aldetik, nire ustez uztartu egin behar da, Unibertsitateari parte handiagoa eman behar zaio proiektu honetan. Hirugarrena. Beharko genukeen autonomiaproiektu honetan, beraz, Madrilgo Gobernuaren parte-hartzea konplitu behar du –esaten dugun moduan– hartutako konpromisoak, baina guk bide propioa markatu beharko genuke. Eta beharko genuke, zientzia eta teknologia plana badugu, lege bat horrelakoak garatzeko. Eskerrak esatearekin batera, guk adostutako zuzenketari aldeko botoa emango diogu eta aurrerantzean honi buruz sakonago hitz egingo dugula espero dut. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1227 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Arratsalde on guztioi. "Elikadura-burujabetza" kontzeptuak azken hauteskundeetan egin zuen salto euskal politikagintzara EH Bildutik elikadura-burujabetza izenarekin Jaurlaritzako sail bat proposatu genuenean. Atzetik etorri ziren beste alderdi batzuen balorazioak, tartean ezaguna egin zen txiste txar bat ere bai. Lehendabizi, esan nahi dut elikadura-burujabetza ez dela Euskal Herria Bilduk asmatutako ideia bat. "Elikadura-burujabetza" kontzeptua La Vía Campesina nazioarteko baserritar-mugimenduak plazaratu zuen 1996. urtean Elikaduraren Munduko Gailurraren baitan. Orduz geroztik, proposamena indarrak bilduz joan da eta gaur egun mundu mailako herrimugimendu zabal batek defendatzen du, eta erakunde eta gobernu ugariren babesa ere badu. Askok uste dute elikadura-burujabetza hemen ekoiztutakoa soilik jatea dela eta ez. Ez da autarkia bat edo ekonomia itxi bat. Askoz ere kontzeptu zabalagoa da eta gaur hemen azaltzen saiatuko naiz. Gaur egun elikaduraren inguruko erabaki garrantzitsuak baserritar, arrantzale eta herritarrengandik oso urrun hartzen dira. Munduko Merkataritza Erakundean esaterako, elikadura merkantzia bezala ulertzen da, inportazio-esportazio logikaren barruan. Erabaki hauek agroindustria, banatzaile, bitartekari eta espekulatzaileen interesak defendatzen dituzte. Ondorioak nabarmenak dira: munduko hainbat herrialdetan eredu familiarrak baztertzea, gosea, baserritar eta arrantzaleen desagertzea, landa-inguruak jendez hustea, elikadura osasuntsuaren galera, ingurugiroak kaltetzea, bioaniztasuna galtzea eta abar luze bat. Eredu neoliberal bortitza nagusitu da ekonomiaren liberalizazioak merkatuaren arautze-tresna guztiak desagerrarazten ditu eta ekoizpena deslokalizatzen du, hau da, merkatu librea baliatuta produktuak merkeen lortzen diren lekuetan ekoizten dira. Hori guztia tokian tokiko arazo eta baldintza sozialak kontuan hartu gabe, noski. Euskal Herriko edozein supermerkatutara joaten bagara, apalak elikagai ezberdinez gainezka ikusita, iruditzen zaigu guk zer jaten dugun guk geuk aukeratzen dugula. Baina oso oker gabiltza. Agroindustriak, saltoki handiek eta espekulatzaileek erabakitzen dute guk zer jan. Eta ez hori bakarrik: guk jaten duguna non eta nola ekoiztu ere erabakitzen dute, beste edozeren gainetik beraien interes ekonomikoak bilatuz. Elikagaiek jatorrizko ekoizpenetik herritarraren eskuetara iritsi bitartean egiten duten bidea ikaragarri luzea da, luzea eta gardentasun gabea gainera; luzea tartean bitartekari asko daudelako eta luzea baita kilometro asko egiten dituztelako. Adibide bezala, azken asteotan oihartzuna hartu duen zaldi-haragiaren kasua daukagu. Hona hemen zaldi haragia zeraman lasagnak herritarrarengana iritsi aurretik Europan zehar egindako txangoa: egoitza Suedian duen Findus etxeak Frantziako Comigel enpresaren Luxenburgoko adar bati erosi zion lasagna; hark Tavola izenekoari eskatzen dizkio, eta Tavolak, berriz, euskal jatorriko Lur Berri kooperatibaren adar den Spanghero izenekoari, eta Spangherok ere ez du harategiekin zuzeneko traturik, bi bitartekari ditu, Errumaniakoa bata eta Ziprekoa bestea. Hau da gaur egungo elikadura-sistemak ezkutatzen duena. Ez da batere gardena. Iragarkietan dena da naturala, dena da artisaua edota osasuntsua, dena herritarrentzat onena. Hitz batean, denak dauka efektu magikoa. Hori bai, zerbait erostera joan eta erositakoa zabaltzerakoan ohartzen gara ez dagoela goraino beteta edo azpiko aldean ondoa gorago duela, benetan barruan dagoena baino gehiagoren itxura ematen diotela kanpotik. Eta gure buruari ere galdetu diezaiokegu hain lotsagabeki aurpegira barre egiten badigute, zer ez duten egingo ikusi ezin dugun horretan. Ekoizpenari buruzko sakoneko informaziorik ez dute ematen, administrazioetatik exijitu ere egiten ez zaielako noski. Eta esan beharrik ez dago sistema honetan galtzaile nagusiak jatorriko ekoizleak eta herritarrak garela. Orain 30 urte Euskal Herriko baserrietan aktibitate desberdinak lantzen ziren: behiak, oiloak, baratza, fruta, zerealak, ogia, gazta eta abar. Salmenta gehiena herritarrei zuzenean egiten zen. Ordutik hona gauzak erabat aldatu dira ordea, Jaurlaritzan ia urte guztietan gobernatzen jardun duen EAJtik eredu kapitalistaren aldeko politikak ezarri dituzue lehen sektorean. Politika desberdinen bitartez, baserritarren jarduna aktibitate batera espezializatu eta intentsifikatu duzue, hau da, gauza batetik kilo edo litro asko ekoiztera. Baserritar eta herritarren artean zeuden harremanak nahita apurtu dituzue, baserritarrei zuzeneko salmenta eragotziz, horretarako lege sanitarioan multinazional bati eskatzen zaizkion berdinak baserritarrei eskatuz. Baserritarrak agroindustriaren eskuetan salduta utzi dituzue eta kapitalismoaren kontsumo-ereduak herritarren artean indartu dituzue. Bestetik, epe motzeko etekin bila beste sektore ekonomikoen interesen zerbitzura kudeatu dituzue baliabide naturalak, nekazaritza-lurrak artifizialduz. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan 53.833 hektarea nekazaritza-lur beste erabilera batzuetara bideratu dira. Agroindustriari komeni zaizkion lege, hitzarmen, dirulaguntza, nekazaritza- eta arrantza-eskoletako programak eta abarrak, denak diseinatu dituzue agroindustriari begira. Adibide bezala, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan ditugu Europa guztiko esneetako behiukuilurik intentsiboenak eta kanpo faktoreekiko dependentzia gehien dituztenak. Ez dut nik esaten, Lursailek egindako azterlanaren ondorioa da hau. Azken hogei urteetan Euskal Herrian lanpostuen erdiak galdu dira lehen sektorean. Hori bai, lehen sektorearen bueltan makina bat txiringito eta lanpostutxo sortu dituzue, berez sektorerako zetozen diruekin. Ezin Eusko Labeli aipamenik egin gabe utzi. Nire buruari galdetzen diot eguzkiaren azpian ba ote dagoen norbait Eusko Label markak langileria-gastutan, promozioetan eta abarretan zenbat diru publiko gastatu duen dakienik. Argi daukadana da herritarrek ez dakitela benetan zer dagoen Eusko Labelen atzean. Herritarrek ez dakite Eusko Label harategietan saltzen den okela guztia ez dela hemengoa, harategi horiei kanpoko okelarekin lan egiten baimentzen zaielako. Herritarrek ez dakite Eusko Label tomatea tomate hidroponikoa denik, hau da, tomate-landare horien sustraiak ez daudela lurrean, hormigoi gainean baizik. Eta elikadura guztia suero bitartez sartzen zaiela, negutegia berotzeko berogailuetan energia mordo bat gastatzen den bitartean. Hau da hemengo kalitatearen izenean EAJk urte askotan Gobernutik bultzatu duena: kapitalaren mesedetan nekazaritza intentsiboa eta agronegozioa. Nolanahi ere, azken hamarkadetan baserriek bizi izan duten gainbeherak argi utzi du eredu horren porrota eta bideragarritasun eza. Gaur egun, eguneko baserri bat desagertzen da Euskal Herrian. Merkatu globalean Euskal Herriak guztia du galtzeko, hemengo orografia menditsuak, klimak eta biztanleriaren kontzentrazioak ez baitu globalean lehiakorra izaten ahalbidetzen. Euskal Herria Bildutik ekoizpen- zein kontsumoereduaren aldaketa sakon baten beharra ikusten dugu eta hori da hain zuzen elikadura-burujabetzak proposatzen duena. Elikadura-burujabetzak batez ere herriei eskubidea bermatzen die beraien nekazaritza-, arrantza- eta elikadura-politikak definitzeko, janaren ekoizpena, banaketa eta kontsumoa beren beharrizanetarako moldatzea, herritarrei elikadura-eskubidea ziurtatzeko, tokian tokiko merkatuak babesteko, ingurugiroa eta natur baliabideak eskuragarri izateko eta defendatzeko. Horretarako, elikadura-burujabetzak dio herrialde bakoitzak lehentasuna eman behar diola tokian tokiko biztanleen beharrak asetzeari, ez ordea nazioarteko merkaturako lehengaiak ekoizteari. Era berean, herritarrak elikatzerako orduan lehentasuna herriko produktuek dute kanpotik datozen produktuen aurrean. Esportazioak mugatu beharko dituzte halaber, ez baita posible norbere buruarentzat eskubide batzuk eskatzea eta bitartean beste herrialde batzuei berenak ukatzea. Azken batean, elikadura-burujabetza gertutasunari lehentasuna ematean datza, ekoizpena, eraldaketa eta merkaturatzea bertatik bertara izatea. Horretarako, nekazaritza iraunkorra eta agroekologikoa bultzatu, ekoizpena eta merkatuak erregulatzeko tresnak martxan jarri, lurra eta itsasoa babestu, eta baserritar zein arrantzaleek herritarrekin zubiak eraiki behar dituzte. Euskal Herria Bildutik elikadura-burujabetzaren bidean urratsak eman nahi ditugu, lehen sektoreari benetako izaera estrategikoa emanez, posible delako lanpostu-galeratik lanpostu-sortzaile izatera pasatzea. Zentzu honetan, asko dira Jaurlaritzako sail desberdinetatik norabidez aldatu daitezkeen politikak: baserritarrek beraien produktuak transformatzeko baimen sanitarioak egokitzea; nekazaritza iraunkorra eta agroekologikoa sustatzea; itsas eremu babestuak izendatu eta bertan eguneko artisau-arrantza indartzea; etiketetan elikadura-kate osoko informazioa agertzea –jatorriko ekoizleari ordaintzen zaion prezioa barne–; jantoki kolektiboetan bertako produktuak erabiltzea –duela aste batzuk denok honen kontra bozkatu zenuten, baina denbora kontua izango da gure ustez zuek iritziz aldatzen joatea–; hemen ekoiztutakoa berezitu eta hemengo merkatura ahalik eta erarik labur eta gardenenean merkaturatzeko planak garatzea; baserritar eta arrantzaleen merkatuak sustatzea; baserritar eta arrantzaleak beraien produktuak transformatzeko eskualdeetako gune kolektiboak martxan jartzea; baliabide naturalak babestea; gertuko kontsumo ereduaren aldeko kanpainak martxan jartzea, eta abar luze-luze bat. Horregatik, aurkeztu dugu elikadura-burujabetzaren plan integralaren inguruko legez besteko proposamena, gaur egungo elikadura-sistemari irauli bat ematea posible dela ikusten dugulako eta honekin guztiarekin, mesederik handiena herritarrei egiten die- gulako. Beste aukera bat da orain arteko politika berdinekin jarraitzea eta pentsatzea hobe dela zer jaten dugun ez jakitea. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1228 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Señor lehendakari, legebiltzarkideok, arratsalde on. EH Bilduk bere ekimenean proposatzen du, sektoreekin elkarlanean, elikadura-burujabetzari buruzko plangintza integral bat egitea, haren printzipioak modu zabalean aplikatu ahal izateko, eta, ekimen hori justifikatzeko, hauteskunde-programan elikadura-burujabetzari buruz egindako diagnostiko berbera ekarri du legez besteko proposamen honetara. Nire hitzaldiarekin hasteko, lehenik eta behin, esan nahi dut, Euskal Sozialistak legebiltzar-taldearen ustez, Euskadiko lehen sektorea lehentasunezko sektorea dela, ezin eztabaidatuzko balioa duten ukiezinak ematen baitizkio gure gizarteari eta barne-produktu gordinean islatzen ez diren elementuak ematen baititu; horien artean, landa-populazioa finkatzea eta kudeatzea (izan ere, urte gutxiren buruan, Euskal Autonomia Erkidegoa landa-populazioaren emigrazio-gune izatetik erakarpen-gune izatera pasatu da, bere dinamismo ekonomikoagatik) zeintzuk lan-eremu bizia mantentzen eta landa-eremuaren eta hiri-eremuaren arteko oreka mantentzen laguntzen baitute, baso-paisaia mantentzea, ingurunea zaintzea, edateko ura atxikitzea, sutearriskua gutxitzea, landare-biomasa sortzea eta gure herriaren izaera soziala adieraztea, elikagaien, tradizioen, paisaiaren eta, horrez gainera, kulturajasangarritasunaren bidez. Egoera hori kontuan izanik, gure ustez, administrazio publikoek helburu izan behar dute Euskadiko lehen sektore irekia, dinamikoa eta lehiakorra, enpresa-mentalitateduna, kalitateko elikagaiak –balio bereizgarrikoak– sortzen dituena, kontsumitzaileen eskariekin benetan bat egingo duena, ingurumen-jasangarritasunari eta paisaiaren mantentzeari lagunduko diona, finantza-ikuspegitik bere burua aski izango duena –zati handienean, behintzat– eta, gainera, sortzen diren ekoizpen-ereduei erantzuteko gai izango dena. Badakigu, gaur egun, nekazaritza-ekoizpenaren egoera konplexua dela, nekazaritza-prezioak oso baxu mantentzeagatik eta merkatuen ziurgabetasunagatik, sektore guztiari eragiten dion ezaugarri bihurtu baita hori. Hori dela eta, gure gizarte- eta ekonomiaegoerarekin bat datozen politikak garatu behar dira. Eta "elikadura-burujabetza" kontzeptuaren alde on eta txarretan sartu gabe, gure ustez, beharrezkoa da aukera berriak aztertzea –eta, batez ere, neurri irudimentsuagoak martxan jartzea–, gero eta laguntza gehiago behar dituen sektore bat bultzatzeko. Elikadura-burujabetza definitzen badugu herriek elikagai nutritiboagoak eta kulturalki egokiak, eskuragarriak, modu jasangarrian eta ekologikoan ekoitziak izateko duten eskubide gisa eta herriek beren elikadura- eta ekoizpen-sistema erabakitzeko duten eskubide gisa, bada, Euskal Autonomia Erkidegoan aplika daitezke kontzeptu horiek, duen orografiagatik eta kultura-berezitasunagatik. Hori dela eta, euskal sozialistok osoko zuzenketa bat aurkeztu genion Bilduren proposamenari. Zuzenketa horren bidez, dokumentu bat lortu nahi genuen, "elikadura-burujabetza" terminoa erabiltzen dugunean zertaz ari garen aztertu ahal izateko. Azterketa horren bidez, gutxienez, alderdi hauek jaso beharko lirateke: elikadura-burujabetza kontzeptuak Euskadiko nekazaritza-sektore guztietan duen eragina, kalitate berezituko ekoizpena bultzatzea, ustiategien birmoldaketa sustatu eta bultzatzea eta produktuek merkatu lehiakorrenetara sarbidea izatea. Horrez gainera, lehen sektoreak gizartean dituen eragin ukiezinak aztertu beharko lirateke, balio erantsi handiagoko prozesuak bultzatu... Euskal Talde Popularrarekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin egin dugun adostasun-prozesuan –erdibideko zuzenketa eskatu duen prozesu horretan– sozialistok adierazi dugu lehentasuna zuela lehen sektorearen alde egiten dugun apustua argi uzteak, eta, horregatik, erdibideko zuzenketa egin dugu, zeinak lotura handia baitu elikadura-burujabetzaren printzipio batzuekin. Eta orain dela legealdi batzuk Legebiltzar honetan egindakoarekin eta proposaturikoarekin bat etorriz landu dugu gaia. Izan ere –eta beharrezkoa iruditzen zaigu gogoraraztea–, Euskadiko nekazaritza- eta elikadura-politikari buruzko lege-proiektua onartzeko prozesuan, euskal sozialistok gehitzeko zuzenketa bat aurkeztu genuen 2008an, non proposatzen baikenuen lege horren definizio-zerrendan zortzi epigrafe gaineratzea eta zegokien garapena egitea. Hala, hauek definitzea proposatzen genuen: nekazaritza-jardueraren funtzionalitate-aniztasuna, lan-errenta bateratua, familiako nekazaritza-ustiapena, nekazaritzako lanunitatea, elikadura-segurtasuna, trazabilitatea, nekazaritza jasangarria eta elikadura-burujabetza. Izan ere, pentsatzen genuen beharrezkoa zela lehen sektoreko jardueretan etengabe erabiltzen diren definizio batzuk zehaztea; batez ere, kontzeptu horietako bakoitza argitzeko eta, hartara, guztiok gauza bera adierazteko horiek erabiltzen genituenean. Baina zuzenketa hark, beste hainbatek bezala –ia 72 zuzenketa–, ez zuen aurrera egin. Guk proposatutako kontzeptuetakoren bat sartu zen legean, baina inolaz ere ez guztiak, eta elikadura-burujabetzaren kontzeptua ere ezin izan genuen sartu lege horretan. Baina ez genbiltzan hain oker legean sartzeko ahalegin hori egitean, zeren, orduko Eusko Jaurlaritzak ere, zortzigarren legealdian, hainbat iragarki ofizial sustatu baitzituen aldizkari eta gehigarrietan, zer eta elikadura-burujabetza sustatzeko. Argi esateko, gaur gertatzen dena da, Bildu erabiltzen ari den "elikadura-burujabetza" terminoaren eta egiten duen aldarrikapen orokorraren atzean, eredu politiko, sozial eta ekonomiko jakin bat dagoela, zeinarekin euskal sozialistok ez gauden ados une honetan. Euskadi bere eskumenak gauzatuz joan den heinean, dokumentu estrategikoak eginez joan da, funtsean, jarduera horiek planifikatzeko eta antolatzeko. Eta plangintza-tresna horiek martxan jarri behar izan ditu lehen sektoreko jardun politikoa gero eta konplexuago bihurtzen joan delako, neurri batean, sektore horren kudeaketan parte hartzen duten erakunde-mailen ugaritasunagatik eta, horrez gainera, eremu hori osatzen duten jarduera-esparruen aukera zabalagatik. Eta, gainera, legearen bitartez, sektorearen sustapen ekonomikorako ildo nagusiak zehaztu dira, eta nekazaritza politika komuna deritzon estatuz gaindiko esparruan txertatu dira, ingurune bizi baten gaineko jardueraren ikuspegitik. Ildo horien arabera, funtzio guztiak ez daude merkatuaren bidez sarituak. Eta, oinarrian, euskal gizarteak ulertu behar du Euskadiko nekazaritza- eta elikadura-sektoreak, lehiakortasunaren bidetik joan arren, beti beharko duela babesa, dituen egitura- eta egokitzapen-defizitak orekatzeko eta jarduerari berari eusteko, baldin eta hainbeste onura ekartzen dizkion landa-eremu bizi bat mantentzea nahi badu. Hori guztia dela eta, erdibideko zuzenketa aurkeztu dugu. Zuzenketa horretako bederatzi paragrafoetan, lehen esan bezala, "elikadura-burujabetza" terminoaren eta kontzeptuaren zenbait printzipio lantzen dira. Gure ustez, posible da horiek lortzea, eta, gaur egun, erronka handia da horiei seriotasunez eta zorrotz aurre egitea. Hala izatea espero dugu. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1229 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, arratsalde on. Talde Popularraren izenean hartuko dut hitza EH Bildu taldeak aurkezturiko ekimenaren aurrean dugun jarrera zehazteko. Hala, esan behar dut ekimenaren kontrako botoa emango dugula, hainbat arrazoigatik. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen lehen sektoreak Euskal Autonomia Erkidegoan izan duen ibilbidea. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen gure ekoizleek –ez nekazariek– egiten duten lan ona, era guztietako ekoizpenak aurrera eramanez, lurraldearen aniztasunari eutsiz eta landa-eremuaren kultura- eta gizarte-balioak mantenduz. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen Euskal Autonomia Erkidegoko ekoizleak beti saiatu izan direla kalitateko produktuak ekoizten, unean uneko teknikarik onenak erabiliz. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen gure ekoizle gehienak beren ustiategien jabeak direla. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen gure ekoizleek eta gure landa-populazioak ez duela inolako zerikusirik "komunitate indigenarekin", haien aldizkarietan agertzen den bezala; gure folkloreak ez duela inolako zerikusirik "folklore indigenarekin", haien webguneen hondoan ageri den bezala. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen tokiko merkatuak erreferentzia izan direla eta direla gure herri eta eskualdeetan. Zuek, EH Bildukook, lehen sektorea baztertu, erabili eta manipulatu egiten duzuelako borroka politikorako. EH Bilduk lehen sektoreari buruzko kontzientzia soziala aldatu nahi duelako mito faltsuak erabiliz eta inoiz ere frogatu ez diren baieztapen faltsuen bidez. EH Bilduk ez duelako kontuan hartzen landaeremua eta lehen sektorea eraldatu ahal izan direla administrazioen eta sektoreetako eragileen arteko lankidetzari esker, eta ez kapitalismo neoliberalaren eta merkatuen eraginez. EH Bilduk proposatzen duen elikadura-autarkia bultzatuz gero, hesiak jarriko genizkioke nazioarteko merkataritzari eta inportazioak eta esportazioak blokeatuko genituzke. Horrek bai eragingo lukeela gose gehiago herrialde askotan eta merkatuen itxuraldatzea. Zuen proposamenaren bidez, gure ekoizpenak merkatuetatik aterako lirateke. Azaldu ezazue zer egingo genukeen Errioxako ekoizpenarekin edo zerealen ekoizpenarekin. Talde Popularraren ustez, lehen sektorea, nekazaritzako elikagaien sektorea, sektore estrategikoa da, ulertzen baitugu elikadura oraina eta etorkizuna dela, ez iragana, eta demagogia gutxiago, mesedez. Nekazaritza-politika bateratuak, merkatu-politikak eta landa-garapeneko politikak nekazaritzajardueren errendimendu ekonomikoa bermatu nahi dute, eta, horrekin batera, natura- baliabideak modu jasangarrian erabili eta hondakin-kopuru egokiak sor daitezen bermatu nahi dute, hala, aniztasun biologikoa mantentzeko, ekosistemak kontserbatzeko eta desertifikaziorik ez gertatzeko, helburu nagusi izanik kalitate oneko produktu osasungarriak ekoiztea, ingurumena errespetatzen duten ekoizpen-metodoen bidez eta biodibertsitatea babestuz. Espainian, elikadura-kate osoak nekazaritzako ekoizleen errenten % 80 sortzen du. Joan den urtean, nekazaritzako elikagaien sektoreak 130.000 milioi euro ekoitzi zituen guztira. Sektoreak 1.125.000 laguni eman zien lana, eta 3.864 milioi euroko merkataritzabalantza positiboa lortu zen. Sistema izugarri garrantzitsu eta boteretsua da, baina antolaketa hauskorrekoa. Enpresa handi eta txikiak, ETEak eta banakako ekoizle asko ditu barnean; alegia, heterogeneoa da, eta horrek ahul bihurtzen du. Espainiako nekazaritzaren eta abeltzaintzaren jasangarritasunari buruzko lehen txostena dugu esku artean, azken hogeita hamar urteetako datu konparatiboekin –zuk historiaren erreferentzia gisa jartzen duzun hori, hogeita hamar urte–; oso txosten zabala da, non argi ikusten baita nekazaritzan eta abeltzaintzan gero eta ur eta energia gutxiago kontsumitzen dela, lurzoru gutxiago galtzen dela eta atmosferara gas gutxiago isurtzen direla produktu-unitate bakoitza ekoizteko. Teknologia berriek izugarri lagundu dute datu horiek lortzen. Tokiko merkatuei buruz hitz egiten zenigun, multinazionalei egin beharreko eskakizunez. Zuek eskakizunak edo kritikak egiten dizkiezue segurtasunkontrolik egiten ez duten multinazionalei, eta, aldi berean, osasun-kontrolik eta jarduera-baimenik gabeko tokiko merkatuak proposatzen dituzue..., hori egiten baitute, eta herri askotako merkatari txikiei lehia desleiala egiten baitiete. Hori da proposatzen diguzuna. Bilduko ordezkari jauna, lehen sektoreko eta nekazaritzako elikaduraren sektoreko eragile guztiek diote beren eraginkortasun eta lehiakortasuna handitu behar direla eta ekoizpen-kateko eragileen arteko desorekak murriztu behar direla. Hain zuzen, elikadura-kateko merkataritzaharremanak arautu eta argitzeko eta horiei segurtasun juridikoa eta gardentasuna emateko, Diputatuen Kon- gresuan izapidetzen ari dira elikadura-katearen funtzionamendua hobetzeko neurrien lege-proiektua. Sektoreko ekoizle eta kontsumitzaileen arteko adostasun handiz egindako proiektua da. Proiektu aitzindaria Espainian eta Europan. Ondo funtzionatuko duen elikadura-sistema bat behar dugu, zeren horren baitan dago ekoizleen errentaren % 80; baina, oroz gain, kontsumitzaileek elikagai osasuntsuak izan behar dituzte eskura, kalitate eta kantitate askotakoak. Joan den urtean, Espainian 100.000 milioi euro gastatu ziren elikaduran. Lazarobaster jauna, zure ideologiatik gertu dagoen COAG sindikatuko bozeramaileak hau esan zuen duela egun gutxi Kongresuan: "Elikadura-sektore indartsua behar dugu, eta, horretarako, etengabe berritu behar du, inbertitu egin behar du, zeren, gaur egungo merkatu-ekonomia librean, merkatu globalizatu eta ireki honetan, berritzen ez duen sektorea hiltzera kondenatuta dago. Inbertitzeko gaitasuna kentzen badiogu, berritzeko gaitasuna kentzen badiogu, haren iraupena jartzen dugu arriskuan". Elikadura Segurtasunari buruzko Munduko Gailurraren azken adierazpeneko puntuetako batean aitortzen denez, "nekazaritza-ekoizpena handitzea da bitartekorik onena handituz doan elikadura-eskaerari erantzuteko, kontuan izanik elikagaien ekoizpenerako erabiltzen diren lurzoru- eta ur-kopuruak handitzeko mugak. Eta helburu hori lortzeko, I+G+B neurriak aplikatu behar dira landa-garapeneko programetan, nekazaritzako elikagaien sektorearen eta basogintzaren behar eta lehentasunei erantzungo dietenak. "Herritar guztiek arrazoizko prezioan elikatu ahal izatea erronka garrantzitsua da. Ezin dugu baztertu helburu hori lortzen lagunduko digun teknologia jasangarri bat bera ere, eta are gutxiago arrazoi ideologikoengatik. Agronomia zientzia bat da, eta, beraz, ez du ideologiarik. Eraginkortasun gutxiagoko teknologiak erabiltzen baditugu, ekoizpenean izandako murrizketa konpentsatzeko, lurzoru gehiago beharko dugu, eta horrek inpaktu handiagoa eragingo du ingurumenean eta jasangarritasuna murriztuko du". Lazarobaster jauna, EH Bilduko bozeramailea, argi dago zuek ez zaudetela nekazaritzako elikagaien sektorearen etorkizunaren alde; kea saltzen duzue; zoriontasun merke eta berehalakoa. Epika soberan dago Kontsumo arduratsua baino gehiago, badirudi kontsumo hedonista eta erosozalea proposatzen duzuela. Ez duzue hitz egiten nekazari indigena, etorkin edo soldatapekoen lan-baldintza ezin txarragoez, ez eta Hondurasko eta beste zenbait herrialdetako nekazarien hilketez ere, Estatuaren beraren laguntzarekin. Nolatan begiratzen duzue beste alde batera burujabetzaren hartzaile eta eragile diren betiko gobernuen aurrean? Nolatan belaunikatzen zarete estatu totalitarioen aurrean eta baztertzen dituzue demokratikoak direnak? EH Bilduko jaun-andreok, Lazarobaster jauna, historiaz hitz egin duzu. Zure ustez, Euskadiko eta Euskadiko nekazaritzaren historiak hogeita hamar urte ditu. Begira, Eugenio Garagarza jaunak 1859an zer esaten zuen irakurriko dizut: "XIX. mendearen erdi aldera, dagoeneko aipatzen zen baserrien errentagarritasun-falta Euskadiko nekazaritzari buruzko azterketa askotan". Nekazaritza, abeltzaina beti ibili izan da errentagarritasun bila; ez duzue argi inspiratzaile berezirik izan horretan. Ekoizpenetik eta jardueratik bertatik datorren historia da. "Nekazaritza-ustiapen tradizionalak –jarraitzen zuen esaten– hainbat zailtasun zituen". Ez da baloratzen lana, lan-orduaren balioa; nahikoa dute bizirautearekin. Beste modu batera esanda, nekazariak ez du maximizaziorik edo irabazirik lortzen; nekazariaren transakzioak ez ditu gidatzen ekoizpenaren balioa edo, gutxienez, prezioa berdintzen duen merkatu-prezio batek". Zuk gaur aurkitu duzula diozun horri buruz dagoeneko hitz egiten zuten 1859an, autonomiaerkidego honetan. Nekazaritzaren eta abeltzaintzaren ikuspegi hain laburra duzue, non hanka sartzen baituzue. Zuhaiztien barietate-faltaz eta monolaborantzaz hitz egin duzu; bada, 1804an, Bizkaian, bi zuhaiztimota bakarrik zeuden: hariztiak eta gaztainadiak. Barietate horixe zegoen 1804an. Eta, gaur, hemen kexatzen zara monolaborantza egiten dugulako. Ez duzu ezagutzen historia; beste estatu batzuei begiratzen diezu. Ez diozu begiratzen Euskadiko nekazaritzari, basogintzari, abeltzaintzari. Ez duzue Euskal Herrian pentsatzen; beste ideologia-mota batean pentsatzen duzue; argumentu errazen bidez, kontzientzia sozialak asaldatu nahi dituzue. Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1230 |
10 | 27 | 02.05.2013 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señora presidenta, señor lehendakari, señorías, buenas tardes a todos. La propuesta presentada no es sobre la soberanía alimentaria. Ha hablado sobre todo eso, pero se ha quedado solo con algunas partes. 1996ko Elikaduraren Mundu Gailurreko adierazpenean, elikadura-burujabetza definitu zen herriek, horien herrialdeek edo estatu-batasunek beren nekazaritza- edo elikadura-politika definitzeko duten eskubide gisa, hirugarren herrialdeei dumpingik egin gabe. Hori da definizioa. Beste hainbat azpikontzeptu ere jasotzen dira, baina ez ditut orain azalduko, denbora gutxi baitago. En su proposición, piden ustedes un plan integral sobre soberanía alimentaria. Supongo que, por lo menos, estarán de acuerdo con la definición original. Zuen proposamenaren justifikazioan eredualdaketa aipatzen duzue, eta hemen ekoizten dena bereizi behar dela eta tokiko merkatuan berehala merkaturatzea lehenetsi behar dela diozue. Eta, horrez gainera, kontsumo-ereduaren aldaketa aipatzen duzue, baina azalpenik eman gabe. Gero, ingurumena eta biodibertsitatea babesteaz hitz egiten du proposamenak. Hori bai, testuaren hasieran esaten da, azken urteetan, asko hazi zela kanpoko eragina elikagaietan. Puntu horiek ez zitzaizkidan nahikoa iruditu, eta gaian sakontzeko asmoz, zuen hauteskunde-programara jo nuen. Eta han bazegoen materiala. Elikaduraburujabetza deitzen diozue gaur egungo ereduaren alternatiba gisa aurkezten duzuen proiektuari. Zuen ustez, gaur egungo ereduek Europako Erkidegoko nekazaritza- eta arrantza-politikei jarraitzen diete, ez dituzte baserriak bultzatzen, industria-ustiapenak, intentsifikatuak, sustatzen dituzte... Urtetan sailean lan egin dudan arren, neuk ere ez nekien zer zen agronegozioa kapitalaren zerbitzura bultzatzea. Berria zen hori, ez nuen ezagutzen, baina hainbat gauza iradoki dizkit. Zuen arabera, ezin okerrago egin da dena, eta badirudi nekazaritza-sektore superespezializatua dugula, muturreko intentsibitatea duena eta tamaina erraldoiko ustiategiak dituena. Hori ez dator bat, gainera, kanpokoarekiko mendekotasuna handitzearekin. Proposamenera bueltatuz, plan bati buruz ari zareten arren, osoaren ordez, zati batzuk hartu dituzue; horietako batzuk zeuenganatu dituzue, eta alde batera utzi dituzue interesatzen ez zaizkizuen beste xehetasun batzuk; atzean dagoen eztabaida. Ez zaizue ondo egokitzen burujabetza-proposamen osoa, zeren, beste behin ere, Euskadik Europan duen errealitatea nahasi nahi duzue, eta Gineako, Hondurasko, Nikaraguako... arazoekin alderatzen duzue. Herrialde horietan, beste hainbat arazo izateaz gainera, nekazaritzari BPGaren % 50 baino dezente gehiago dagokio. Europartzat hartzen duzue zuen burua, eta, hango politikekin jarrera kritikoa izan arren, ez duzue zalantzan jartzen laguntzen beharra, zeintzuk, elikadura-burujabetzaren definizioan bertan, hirugarren herrialdeek salatzen duten dumpinga baitira. Honetaz ari garela, 2006an, EGK Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetako Kontseiluan egindako jardunaldi batzuez oroitu naiz. Mahai-inguru batean egon nintzen José Bové lider frantsesarekin, elikadura-burujabetzaren defendatzaile nagusiarekin, eta Intermón Oxfam-en, filosofia bera defendatzen duen erakundearen, Washingtongo bulegoko zuzendariarekin. Bistan denez, nire partenairak ikusirik, inork ere ez zidan kasurik egin, baina lehen lerroan egoteko eta Bovéren elikadura-burujabetzaren aldeko diskurtsoa aztertzeko aukera izan nuen, eta hau esan zuen, hitzez hitz: "Faltsua da esatea esportazioek eragin positiboak izan ditzaketela Hegoaldeko nekazariengan eta garapen-bidean dauden herrialdeetan; hori ez da erreala. Europako nekazari gehienek tokiko merkatuetarako ekoitzi nahi dute, tokiko merkatuek ekarriko baitizkiete diru-sarrerak". Stuart andreak honela erantzun zion –jendetasunez, hori bai–: "Eta, horrekin, ez dut gutxietsi nahi nekazaritzak Europarentzat duen garrantzia; soilik esan nahi dut gai hau guztiz desberdina dela garapenbidean dauden herrialdeetan, jendeak beste lanposturik aurkitu ezin duen eskualdeetan, non nekazaritzaekoizpenarekiko mendekotasuna erabatekoa den familiak elikatzeko eta bizimodua ateratzeko". Logikoa denez, ulertu zuen –han geunden guztiek bezala– proposatutako burujabetza-ereduak esan nahi zuela mota guztietako nekazaritza- eta elikaduraproduktuei Europako mugak ixtea, eta, ondorioz, Hirugarren Munduan hazten ari den nekazaritzari zabaltzeko aukerarik ez ematea. Hirugarren Munduko herrialdeetako nekazariak ere elikadura-burujabetzaren alde ari dira lanean, eta, haien ustez, eredu horrek aukera emango lieke nazioarteko merkatu solidarioetan saltzeko. Beraz, elikadura-burujabetzaren kontzeptua manipulatzen, zahartzen eta gorabehera demagogikoen mende jartzen hasia zen jaio bezain laster, nahiz eta, Europako bertsioan, ideologia-ukitu batez estalita, autarkiaren eredu zaharra –tonu progresistekin– berreskuratzeko ideia gordetzen zuen, zeinari deitu baikeniezaioke –eta ezin hobeto datorkio– "neuk egin eta neuk jan". Subkontzienteak traizio egin dizue legez besteko proposamenaren sarreran esan duzuenean –lehen esan dizuedan bezala–, azken hamarkadetan, asko hazi da elikagaien mendekotasuna atzerriarekiko. Ez du esaten ustiategien ekoizpena edo kopurua gutxitu denik, industriak nekazaritzara bidera zitezkeen milaka giza baliabide eraman dituenik, ez du hitz egiten nekazaritza-lurren urritasunaz, Euskadi herrialde industrial bat dela eta hiriguneak ia elkarren segidan daudela. Ez du hitz egiten nekazaritzaz sektore ekonomiko gisa. Mendekotasunari buruz bakarrik hitz egiten du, zeina, bide batez, autoen eta energiaren merkatuan ere badaukagun, adibidez. Funtsean, elikadura-burujabetzaren proposamenaren giltza José Bovék Bilbon defendatu zituen printzipioetan dago: dumping izan litekeena alfonbra azpian gorde, eta elikadura-autarkia moderno bati atxikitzea. Nekazaritza-gizarte autoantolatuen eredu idilikoak proposatzen dituzue, baina zuen irizpideekin. Ekonomia bat bultzatzeko modu erraz bat da bertan ekoizten dena kontsumitzera behartzea! Burujabetzaren printzipio bat betetzen da, alegia, ekoizleari behar bezala ordaintzen zaiola, eta beste bat, kontsumitzaileak aukera dezakeela non kontsumitu nahi duen. Kasu horretan, adibidez, Zeanuriko porruen edo Abal- tzisketakoen artean aukeratu ahal izango luke. Txakolina balitz, hiru ere baditugu; beraz, begira zenbat aukera. Berriz ere zuen proposamenarekin egin dut topo: "ekoizpena eta merkatua arautzeko tresnak", dio. Eta pentsatu dut: "Kontxo, zer da hau?". Eta zuen programara jo dut berriro, eta han aurkitu dut esaldi bolivariano bat, esaten duena elikadura-burujabetzako saila izan zitekeenaren misioetako bat zela –eta hitzez hitz irakurtzen ari naiz– "aktibo eta baserri bakoitzeko gehienezko ekoizpen-bolumen bat zehaztea, jarduerak lanpostuak sortzeko balio izan dezan, eta ez merkatua bereganatzeko". Ez nuen sinesten; zeren koskabiloak zimurtzen ditu. (Murmullos) Barkatu hitz horiengatik, baina hori da sentitzen dudana esateko burura etortzen zaidan bakarra. Berriz ere galdu egin zarete! Nor ari da Euskadiko elikadura-merkatua bereganatzen? Baratzak dituzten lagun baserritar batzuk patatak eta azenarioak gordetzen hasi dira, esleitu zaien kuotatik pasatu ote diren beldur! Bide batez, ez du axola nekazari deitzen bazaie, baina aktibo deituz gero, haserretu egingo dira. Gure nekazaritzan, ustiategi txikiak dira gure marka. Arabako belar-landareen ustiategi handienak ez ditu 100 hektarea pasatxo izango. Autokontsumoko nekazaritza-ustiategiez ari gara. Ustiategien % 20 bakarrik dira profesionalak, eta profesional deitzen zaio urtetan 20.000 euro baino gehiago fakturatzen dituenari. Guztiak esku pribatuetan daude, baina ez multinazionalen eskuetan, baizik baserritarren eskuetan. En resumen, además de no analizar bien el primer sector de Euskadi, no aceptáis la totalidad de la teoría en la que queréis basar vuestro plan, escondiendo algunas partes que no os gustan. Hainbat eta hainbat kontzeptu onargarriak dira guztiz, eta talde honek onartzen ditu. Zeren, nola ukatuko dugu gure herriak bere nekazaritza- eta elikadura-politika definitzeko duen eskubidea? Egun guztian ari gara-eta Cañete gora eta Cañete behera, transferentziak bidal ditzan! Nola ez gara egongo bada kontsumitzaileek kontsumitu nahi dutena aukeratzearen alde! Horixe bakarrik behar genuen! Por ejemplo, cuando el PNV estaba en el Gobierno, este lideró el movimiento regional europeo contra la introducción de OGMs y reguló la cuestión, cosa que deshizo luego el gobierno socialista. Aitortzen dugu Erkidegoko politikak onartzen ditugula. Lan handia egin dugu horietan, eta, 1986az geroztik, kritikoki onartu izan ditugu. Gustuko ez ditugun erabakiak hartu behar izan ditugu, baina, beste erabaki batzuei esker, laguntzak lortu ditugu hemen proposatutako ideiak aurrera eramateko (adibidez, nekazaritza gaztetzea, nekazaritza-lurrak ez galtzeko lurzoru-politika, nekazaritza ekologikoa eta, noski, tokiko eta gertuko merkatuak bultzatzea). Baina hori ez da elikadura-burujabetzaren alde egitea; bere errealitatera egokituta dagoen eta inguruarekin lotura duen nekazaritza-sektore baten alde egitea da, bere merkataritza-aukerak onartuz, eta elikadura-industriekin batera bizi behar duela onartuz –gustatu ala ez–, zeinek balio erantsia sortzen baitute eta desagertzeko arriskuan dauden nekazaritza-azpisektoreak egituratzen baitituzte. Halaber, ez gaude ados kanpoko elikagaiekiko mendekotasun potentziala gutxituko duten ekoizpen handiagoak bultzatzearekin, baina, aldi berean, gure ekoizpen-errealitatea onartzen dugu, eta uste dugu gure merkatuak ireki egin behar direla euskal kontsumitzaileek kontsumitzen dutena aukeratu ahal izan dezaten, zeren guk benetan onartzen dugu Europako partaide garela. Hitz batez, zaila izango da teoria orokorrean bat etortzea –berez, zeuek ere ez duzue oso-osorik onartzen–, baina uste dut, alderdi askotan, ez genukeela arazorik izan behar elkarrekin jarduteko, zuzenketa egin dugun gainerako taldeok egin dugun bezala. Amaitzeko, gogoratzen baduzue, elikaduraburujabetzaren definizioaren amaierak dio "hirugarren herrialdeei dumpinga egin gabe". Intermon Oxfam-ek argi eta garbi esaten du dumpingik handiena Estatu Batuek eta Europak egiten dutela nekazaritza-sektorearekin ematen dizkieten diru-laguntza "izugarriekin" –hitz horrekin–; izan ere, elikadura-burujabetzak dumpingik gabeko merkataritza eskatzen du, prezioak merkatzen dituzten diru-laguntzen aurrean. Begira, teoria politikoak edo soziopolitikoak oso-osorik onartu behar dira, eta ez zati batzuk bakarrik. Marxista zara ala ez zara; ez dago erdimarxismorik. Azken finean, osotasunean pentsatzen duzue, baina, amaieran, zati batzuk bakarrik proposatzen dituzue. Guk zati horietako asko onartzen ditugu; horietan bat etorri ahal izango gara. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1231 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zuek denoi entzunda ulertu daitekeena da hemen geratzen den aukera bakarra dela orain arte bezala jarraitzea, eredua bakarra dela eta azkeneko ez dakit zenbat urteetan Euskal Herrian aplikatu den eredua dela bakarra eta aurrerantzean ere horixe onartzea besterik ez dau- kagula, nahiz eta egunean baserri bat itxi Euskal Herrian, berdin dio, eredua egokia da. Ni gaur etorri naiz Ganbera honetara hor kanpoaldean dauden baserritar, arrantzale eta herritar askoren iritzia ekartzera eta ahotsa ekartzera hona, nahiz eta López de Ocariz andereak gure ibilbidea behin eta berriro gutxietsi. Modu pertsonalean ere nire iritzia ekartzera etorri naiz eta bai iruditu zait azkeneko urte askotan EAJk lurralde honetan gobernantzan izan duen pisua dela eta, gaur zenbait kontu argi adieraztea beraien politikak, nekazaritza inguruan agroindustriara bideratuak izan direla. Eta horretan sakondu duzuela behin eta berriro, urtez urte, egunean baserri bat ixten joanagatik. Corcuera anderearen interbentzioan ikusi dut hor, zuen osoko zuzenketa aurkeztu zenutenean ez zitzaidan geratu argi elikadura-burujabetzarekin bat egiten zenuten edo ez, eta gaurko interbentzioarekin ere ez zait guztiz argi geratu. Guk aldarrikatzen dugunarekin ez baina ez dakit Vía Campesinak aldarrikatzen duenarekin bai. Ez dakit zertara datorren desberdintasun hori guk bat egiten baitugu Vía Campesinak elikadura-burujabetza ulertzeko duen moduarekin. López de Ocariz anderea, ezinezkoa da zurekin eztabaidatzea. Etxetik ekarri duzu prestatuta, nik esan dudana ez duzu entzun ere egin. Nik esan dut elikadura-burujabetza ez dela autarkia bat, eta zuk leporatzen didazu gero autarkia bat dela esaten ari garela. Ez dakit nola eztabaidatu behar dudan zurekin. Argi daukadana da bost axola zaizula munduan 1.000 milioi lagun goseak egotea eta horietatik hirutik bi gainera baserritarrak izatea. Guzti hori berdin zaizu, "kanpesino" entzuterik ere ez duzu nahi, baina errealitatea hori da. Eta argi izan hemen egiten dugunak badaukala lotura zuzena munduko beste leku batzuetan gertatzen denarekin eta hemen egiten ez dugunak ere bai. Aipatu duzu sanitateko legedia, nahi dugula ez dakit zer konpetentzia desleal egitea. López de Ocariz anderea, joan zaitez Frantziara bertara eta ikusiko duzu nola sanitateko arautegia oso desberdina den, oso desberdina, eta baserritarrak bere ekoizpen bolumenaren arabera, bere salmenta burutzeko kilometro erradioaren arabera, horren baitako eskakizun-sanitarioak daudela eta haiek ere gu bezain europarrak dira. Eta Tellería jauna, pozten naiz elikaduraburujabetzaren inguruan aditu bat bihurtu zarela. Nik uste dut ba elikadura-burujabetzaren definizioa bere osotasun horretan ulertzen dugula. Legez besteko proposamenean, zioan, normala da bost orriko zio bat ez jartzea eta ideia konkretu batzuetara mugatu beharra izatea, baina guk elikadura-burujabetza bere zentzu zabalean ulertzen dugu. Eta denbora bukatzen ari da-eta bakarrik merkatuak erregulatzea hori zer den, horren inguruan aipatu duzu zerbait. Eta elikadura-burujabetzak adierazten duena da bai ekoizpena eta bai merkatua bera ere erregulatu egin behar dela. Ekoizpena nola erregulatzen da? Hor daude esne-kuotak, Europatik erregulatuta dago, nahiz eta gaur egungo politika neoliberalek berriro ere urratsa emango duten kapitalismoa indartzera eta kuotak desagertu egingo dira. Zentzu horretan, gehien ahal duenak eta ekoizpenerako erraztasun gehien dituen herrialdeak ekoiztuko du esnea eta Euskal Herriak bezala mendiak eta aldapak dituen lurraldeak ezin izango du merkatu global horretan inoiz lehiatu. Eta merkatua erregulatzeko sistemak ere badaude. Bueno, egon izan dira. Europan bertan zerealen biltegi publiko bat egon izan da, baina politika neoliberalek hori ere zapuztu zuten. Eta horren funtzioa osoa garrantzitsua zen. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1232 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, oraintxe bukatuko dut. Eskerrik asko. Oso garrantzitsua zen. Merkatuan zerealaren prezioak gora egiten zuenean, biltegi publiko horretara zereala erretiratzen zen eta merkatuan prezioak besterako egiten zuenean, zereal hori merkatura ateratzen zen. Beraz, tresnak eta aukerak badaude. Behar dena da beste eredu sozioekonomiko baten aldeko apustua egitea. Eta horixe da hemen ikusten ez duguna. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1233 |
10 | 27 | 02.05.2013 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Euskal sozialiston errealitatearen ikuspegia oso urrun dago EH Bilduren proposamenetik; izan ere, gaur egun, ez da posible Euskadin elikadura-subiranotasunari buruzko plan integral bat martxan jartzea, ez gaudelako bizi garen gizartearen sorreraren zero puntuan. Eredua aldatuz joan daiteke, hobetu egin daiteke, baina ezin ditugu begiak itxi hain lan konplexuaren aurrean –ezinezkoa ez esateagatik–, eta joko-arauak alda daitezkeela pentsatu, EH Bilduk bere proposamenean proposatzen duen moduan. Baina horrek ez du esan nahi politika publikoetatik lehen sektorea sektore estrategiko gisa defendatzen ez denik. Gure ustez –eta horregatik saiatu gara erdibideko zuzenketan sartzen–, garrantzitsua da "Erkidegoko lehentasuna" deitzen diogun kontzeptuari erreferentzia egitea, zeina, nagusiki, ekoizpena hirugarren herrialdeen aurrean defendatzean baitatza. Eta printzipio hori NPBren oinarrietako bat zen Erromako Itunaren arabera, eta urte askoan funtzionatu zuen, azkenean, NPBren eta haren MABen erreforma ugariek ahazturen kutxan utzarazi zuten arte. Sarkozy Frantziako Errepublikako presidente ohia ere –ez, hain zuzen ere, ezkerrekoa izateko edo ekonomian interbentzionismo publikoa sustatzeko susmagarria den norbait– erkidegoko lehentasunaren babesle handietako bat izan da. Euskal sozialiston ustez, lan-ildo berriak ireki behar dira, baina ez muturreko posizioak defendatuz, EH Bilduk kasu honetan proposatzen duen bezala. Izan ere, ez dago bitarteko posiziorik adostasunen jokoan sartu ahal izateko, eta, zalantzarik gabe, horrek zaildu egiten du politikan posizioak egokitzea edo terminoetan aurrera egitea... Elikadura-burujabetzaren termino absolutuarekin erabat ados ez gauden arren, aplikatu izan diren eta etorkizunean aplika daitezkeen printzipio batzuk defendatzen ditugu. Baina Bilduk beste kode batzuk ditu, Lazarobaster jauna, eta hori nik baino askoz hobeto dakizu zuk. Bildu beste zerbaitetara ari da jokatzen. Zuen helburu nagusietako bat herri honen, Euskal Herriaren, subiranotasuna da, eta, norabide horretan, elikadura-burujabetza giltzarria da. Hori dio zuen hauteskundeprogramak! Non dagoen aldea galdetzen zenidan. Hortxe, hortxe dago aldea. Horrexegatik ezin dizuegu babesa eman elikadura-burujabetzaren kontzeptuan, noski. Zuek herri honen subiranotasuna lortzeko giltzarrietako bat bezala aurkezten duzue, eta, gure ustez, hori ez da batere beharrezkoa. Beraz, esan behar dizut euskal sozialistok ere badakigula mundu globalizatuak eragin kaltegarriak dituela. eta elikadura-burujabetzan aipatzen direla laboreen dibertsifikazioa, familia-ekoizpena, ekologiarekiko ardura, nekazaritzaren jasangarritasuna, ekoizpena bultzatuko duten teknologia jasangarrien erabilera, kalitate-kontrolerako mekanismoak... Erabat ados gaude "elikadura-burujabetza" kontzeptuaren alderdi horiekin. Baina ezin diegu bizkar eman globalizazioari, nazioarte-, estatu- edo autonomia-mailan martxan jartzen ari diren politika publikoei, zeintzuen bidez, lehen sektorea sektore estrategiko gisa manten dadin zaindu behar baita –eta, hain zuzen, horretarako ari gara politika egiten–. Eta globalizazioak izan ditzakeen ondorio kaltegarri batzuk egokitu ahal izango dira, baina ezin ditugu hesgailuak jarri, eta ez dagoela esan, zeren egon, badago, eta horixe da gure eguneroko errealitatea. Guk hainbat apustu egin ditugu eta mantentzen ditugu lehen sektorean, nekazaritza jasangarri baten alde, natur baliabideak modu arrazionalean erabiltzearen alde eta gure landa-eremuko ekologiaren alde. Eta eman asmo diren pauso guztiak babestuko ditugu, nekazaritza- eta abeltzaintza-sektoreak euskal gizartearen eskaerari aurre egiteko, hain zuzen, bertako produktuak kontsumitzea eskatzen baitu. Baina utopiarik gabe, Lazarobaster jauna, zorroztasunez eta etorkizunari begiratuz, beharrezko ez diren mira eta folklorerik gabe, Euskadiko lehen sektorea oso garai zailak bizitzen ari baita. Ia-ia esan diguzue iraganeko garaiak hobeak zirela aurrera egitea baino, eta, jarrera horrekin, sozialistok behintzat ez gaituzue aurkituko. Guretzat, sozialistontzat, aukera ez da orain arte bezala jarraitzea. Alegia, zuk diozu: "Ez dago aukerarik". Jakina badirela aukerak! Baina ezin dugu jarrera maximalistarik hartu, badakizulako legez besteko proposamena galduko zenukeela. Hori bai, agian ondo geratuko zara zure taldearen aurrean. Bada, sozialistok ez gara joko horretan sartuko, eta, beraz, uste dugu Bilduren eredua ez dela etorkizunean Euskadiko lehen sektoreak behar duen eredua; aitzitik, gauzak egiten joan behar dela uste dugu, egunez egun hobetuz, gehiengoak onar ditzakeen proposamen zentzudunen bidez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1234 |
10 | 27 | 02.05.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lazarobaster jauna, ez zaitut gutxietsi; besterik gabe, ez dizut sinesten gaur hemen proposatzen duzun ezer ere. Eta ez dizut sinesten, behin eta berriz erortzen zarelako kontraesanean. Autokontsumorako ezarri nahi diguzuen kuota hori bakarrik ekoitzi badezakegu, bada, munduko gosea areagotuko dugu! Nola arinduko duzu munduko gosea ekoizpena handitu gabe? Murriztea proposatzen ari zara eta! Orduan, zein da zure teoria munduko gosea arintzeko? Zein da zure teoria? Begira, kontraesanean erortzen zarete, zeren, zalantzan jarri eta kritikatu egiten duzue nekazaritzapolitika komuna, baina ez dut ezagutzen EH Bilduren jarraitzailea edo kidea den nekazaritzako, abeltzaintzako edo basogintzako ekoizlerik NPBren laguntzei uko egin dienik, zeren, teorian, uko egin beharko ziekeen. Si no comparte esas políticas… No he visto a nadie que haya renunciado. Lehengoan, EHNEren web gunean ikusi nuen Nekazari Borrokaren Nazioarteko Eguna dela eta: "Geldi ditzagun lurren monopolizazioak" Eta arrazoi duzu, edo webguneak arrazoi du, nolabait. Ezagutzen ditut lur-harrapariak, eta horietako asko edo batzuk Legebiltzar honetarako zuen zerrendetan daude, zalantzarik gabe. Begiratu Arabako zerrendetan, eta eredu hori aurkituko duzu. Beraz, nola sinetsiko dizuegu, zuek proposatzen duzuena hemen ez baduzue praktikan jartzen, lehen sektoreko zuen militante eta jarraitzaileak baldin badira Euskadiko leku askotako ekoizlerik handienak! Baina nola sinetsiko dizuegu! Ez dut ikusten zuk hemen proposatzen duzun moduko nekazaritza- edo abeltzaintza-ustiategiak dituen inor ere. Inor ere ez. Nekazaritza-makramea, abeltzaintza-makramea egitea proposatzen diguzu, eta hori beste zerbait da. Gauza bat da nekazaritzan, abeltzaintzan, basogintzan jardutea, eta beste bat denbora librean baratzean edo soroan lan batzuk egitea. Hori beste zerbait da. Baina zuk hemen proposatzen duzunak ez du jarduera ekonomikorik sortzen; ez du garapenik ekartzen landaeremurako. Hori ez da eredu bat, eta zuek ere ez duzue betetzen. Beraz, ezin dizuet sinetsi, aplikatzen ez duzuelako. Zuek teoria saltzen duzue, lehen esan dudan bezala, zoriontasun azkarra, erraza, merkea saltzen duzue, kontzientziak garbitzeko, jarraitzaileak izateko... Beste ezertarako ere ez. Zuek ez zarete ari nekazaritzari edo abeltzaintzari begira, beste zerbaiti begira ari zarete, alegia, mezu jakin batzuk gustuko dituzten gizartemugimenduei begira. Besterik ez. Zu ez zara hona etorri lehen sektorea defendatzera. Zure ideiei, zure ideologiari publizitatea egitera zatoz, eta zureak ez du inolako zerikusirik ekoizle askoren ideologiarekin edo ideiekin, ez eta nekazaritzarekin, abeltzaintzarekin eta basogintzarekin ere. Beraz, benetan, pena ematen dit, pena ematen dit nekazaritzari eta abeltzaintzari hain mesede gutxi egiteak, ez duelako inolako zentzurik; bere kabuz agortzen da. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1235 |
10 | 27 | 02.05.2013 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zuzenketa aurkeztu dugu, baina horrek ez du esan nahi zuzendutakoaz aparteko teoria guztiarekin bat gatozenik. Edonola ere, ez dakit zergatik... Ez naiz aditua burujabetzan, baina badakit... Eta ez dakit zergatik harritzen zaren horri buruz jakiteagatik! Alegia, adibidez, anarkiari, anarkismoari buruz asko dakidala uste dut, baina ez dut inoiz ere aplikatu. Esan nahi dut... Eta gainera, zuretzat eskuinekoa naiz, eta kapitalaren zerbitzura nago. (Risas) Baina aditua izateak edo gauzei buruz jakiteak ez du esan nahi aplikatzen ditugunik. Baina nik aztertu egiten ditut landu beharreko gaiak, eta, burujabetzaren gaian, bada, ikusten duzunez, 2006an José Bovérekin berarekin egon nintzen, eta horrek zer ikasia eman zidan, soilik haren presentziaren osmosiari esker. Eta gero, merkatua arautzeko sistemei buruz hitz egiten duzu; noski, baina Europako politikak aldatuz joan dira. Lehenengo, siloak ziren, ekoizpena atxikitzeko; gero, kuotak; aurrerago, beste sistema batzuk izango dira... Eta zergatik ezin dugu partekatu...? Zergatik gorrotatzen duzu hainbeste agroindustria? Agroindustria erregulatzaile handia da; erregulatzaile handia. Baina Eusko Jaurlaritzak ez du egin agroindustria babesteko politika bakarrik. Gure hauteskunde-programak irakurtzen badituzu, ikusiko duzu familia-nekazaritza ere beti babestu izan dugula; beti babestu izan ditugu artisauak, gertuko salmenta, baita agroindustria ere. Adibidez, patata-saltzaile onenak, preziorik bermatuena duten Arabako patata-saltzaileak, badakizu nor diren? Patata eraldatzen duten Arabako agroindustriei saltzen ari direnak. Kontratu horiek ez dituztenak, berriz, Poloniako patataren prezioaren mende daude. Badakite patata egiten, baina ez dakite zer preziotan saldu ahal izango duten. Industria eraldatzaileekin kontratua dutenek, berriz, badakite zer prezio izango duten. Hori abantaila bat da. Ez du esan nahi guztiak horra joan behar duenik eta makroindustria handietan egon behar duenik, ez, baina aukera bat da. Bestalde, zurekin ados nago –behin baino gehiagotan hitz egin dugu horretaz– hurbileko elikagaietarako Osasun Legea aldatzearekin. Ados gaude, defendatu izan dugu, eta saiatuko gara hori lantzen. Alegia, elikadura-burujabetzaren kontzeptua atera, eta ados jarri gaitezkeen alderdiak aletu ditugu. Ez gaude ados, ordea, kontzeptu osoa lantzearekin. Izan ere, guk defendatzen dugu nekazaritzak sektore estrategikoa izan behar duela, lurraldea egituratzeko dituen ikuspegi guztiak kontuak hartuz (ingurumenekoak, sozialak eta ekonomikoak), eta beti kontuan hartuz Europako kide garela. Beraz, ez diegu ihes egingo jaso ditzakegun laguntzei, beti pentsatuz laguntza horiek nekazaritza bizi bat egituratzeko direla, merkataritza-lurralde konplexu eta gero eta irekiago batean. Badu abantaila bat: kanpoan saltzeko aukera. Eta desabantaila bat: produktuak kanpotik jasotzea. Ez duguna onartzen da gure mugak itxi, eta, modu artifiziotsuan, sektore bat birsortzea, guztioi jatekoa ematekotan gure paradigma ekonomikoa aldatzea eskatuko lukeena. Eta hor, adiskidea, arazoak izango ditugu. Hala eta guztiz ere, adibidez, zuen hauteskunde-programan proposatu zenuten eta aurkeztu ere egin zenuten Eusko Jaurlaritzako elikadura-burujabetzako sailburu izango zena, eta, orduan, zergatik ez duzue gauza bera egin Gipuzkoako Foru Aldundian, non Berrikuntza, Landa Garapena eta Turismoa izeneko departamentu batean baitago nekazaritza? Zer egiten du turismoak elikadura-burujabetzarekin batera? Bide batez, departamentu horrek zenbait dekretu argitaratu zituen uztailean Gipuzkoan egindako produktuen nazioartekotzerako laguntzak finkatzeko. Burujabetza al da gure merkatuetatik produktuak ateratzea hobeto lehiatu ahal izateko? Ez dakit bada. Halaber, badirudi nekazaritza-burujabetza Gipuzkoako herri guztietan aisialdiko baratzak jartzea dela. Oso ondo daude, asko lasaitzen dituzte depresioarekin daudenak, erretiratuak... Baina ez zarete konturatzen baratza horietako bakoitzak ekoizpensoberakinak sortzen dituela? Soberakinak ekoizlearentzat. Senide eta bizilagunei oparitzen ari dira soberan daukaten guztia. Salmenta horiek, opari horiek, erosketak ateratzen dituzte merkatutik. Dumpinga da. Zer pentsatuko luke iturginen gremioak udal batek, lonja bat libre duela-eta, iturgintza ikasteko aisialdiko tailerrak sortuko balitu? Zalaparta ederra sortuko lukete, ziurrenik. Halaber, ez duzue argitu, zuen burujabetza horretan, Euskadi bakarrik onartzen duzuen subjektu gisa. Kontzeptuaren definizioak –esan dudan bezala– herri, estatu nahiz estatu-batasunei eragiten die. Azken horri atxikitzen zaio Bové. Jakin nahiko nuke zer kontzeptu geografiko aukeratu duzuen zuen burujabetzarako. Berriz errepikatuko dut zuen programan ageri den esaldi hori, "ekoizpena eta merkatua arautzeko tresnak" jartzearena, "aktibo eta baserri bakoitzeko gehienezko ekoizpen-bolumena finkatzea, jarduerak lanpostuak sortzeko balio dezan, eta ez merkatuaz jabetzeko". Hauteskunde-programa bat egiten duzuenean, ez kopiatu beste leku batzuetatik, zeren, bi aldiz erabili duzue "aktibo" eta bi aldiz, "baserri" beharrean, "ogasun". Nondik atera ote duzue programa hori? (Risas) Lincoln bera ere kontraesanetan erorrarazi duzue, esan baitzuen demagogia dela "ideia txikiak hitz handiz janztea". Zuek demagogia egiten duzue handi izan daitezkeen ideiak semantika txikitxoz jantziz. Hitz batez, elikadura-burujabetzaren jatorrizko ideia hartzen duzue zuen proiektu global abstraktuaren paradigma konkretu gisa, eta, azkenean, herri osoari beste inposizio bat bizkarreratzen diozue. Hondakinei buruz duzuen teoria bezala: originala definizioan, eta zitala eta inposatzailea aplikazioan. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1236 |
10 | 27 | 02.05.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arratsalde on. Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakari jauna eta legebiltzarkide jaun-andreok. Egia esan, gai honen inguruan lau taldek lortu dugu adostasuna, eta uste dut berehala amaituko dudala. Irudi bat: bengalak, sua eta indarkeria Anoeta estadioan iazko abenduaren 29an jokatutako Euskadi eta Boliviako selekzioen arteko lagunarteko partidan. Ezker abertzaleko –nola ez– ehunka erradikal batzuk Ertzaintzako agenteei erasoka aritu ziren, eta haietako hamalau zauritu. Gure solidaritatea adierazten diegu hemendik. Eta horren guztiaren ondorioz, hogei bat polizia-espediente egin ziren ordena aztoratzeagatik. "Ohiz kanpoko indarkeria, aurreikusi ezinekoa", zioen sailburuak. Eztabaidagarria izan daiteke, baina hor dago balorazioa: ohiz kanpoko indarkeria, aurrei- kusi ezinekoa, eta betikoek oso ondo antolatua. Gazteria abertzaleen eta mundu horren ohiko jokabidea, kirola ere erabiliz, batere axola gabe. Kiroljarduna edo -jarduera ez zaie batere axola, propaganda-xedeetarako erabiltzen dute, indarkeriazko xedeetarako, haustura-xedeetarako. Gertatutakoaren xehetasunak Beltrán de Heredia andreak, Segurtasuneko sailburuak, eskaini zituen Ganbera honetan, eta historiarako irudiak argazkilariek eta telebistek jaso zituzten, munduaren aurrean gure irudia gehiago hondatzeko. Poliziaren txostena eta ordena publikoko arduradunen jarduketaren analisia alde batera utzita, sailburuak berak zenbait hutsegite aitortu zituen. Kontua da Legebiltzar honetan gertatutakoa kalifikatu behar dela, berriro ez gertatzeko ahalegina egin behar dela eta, nola ez, kontu horren azterketatik eta, batik bat, Ganbera honetan aztertuko dugun testuaren onespenetik hainbat ondorio atera behar direla. Poliziaren jarduna aztertu eta kalifikatu zuten Legebiltzarreko hainbat taldek otsaileko Segurtasun Batzordean; beraz, gaur dagokiguna, berriro gerta ez dadin baliabideak jartzeko lan egitea da, inongo talde erradikalek gure kirol-interesei eta gure herrialdeirudiari kalte egin ez diezaioten. Anoetako futbol-zelaia izan zuten agertoki, eta selekzioen arteko lagunarteko partida aitzakia, kirolarekin lotura behar ez diren adierazpen, balio eta jarrerak agertzeko. Horrek ez du beste kalifikaziorik behar. Indarkeriazko erradikaltasunaren ardatz nagusia ezker abertzalea izan zen, beste behin ere. Baina zer eredu izan zen egun hartan Anoetan gertatutakoa? Zer eredu izan zen adingabeentzat, umeentzat, gazteentzat? Euskal Herriaren zer irudi ematen da kanpoaldean indarkeriazko adierazpen horrekin, eta gainera, kirol-jardueraren inguruan? Zergatik erabili zen lagunarteko partida bat gizartearloan higuingarriak eta kirol-arloan onartezinak diren xedeetarako? Segurtasun Sailak, bai, noski, baina baita Kirol arloa atxikita duen Hezkuntza eta Kultura Sailak ere, esku hartu behar du eta gainerako agintariekin batera lan egin horrelakorik berriro gerta ez dadin inongo kirol-ikuskizunetan. Eta, horregatik, lanean jarri behar da Kiroleko Indarkeriaren Aurkako Batzordea ere, ondo araututa dagoena eta aurrerago gogoratuko ditudan funtzioak dituena. Partidarako ezarritako segurtasun-antolamenduaren kudeaketa-arazoak alde batera utzita eta, ba- tez ere, indarkeriazko ekintzen ondorioei erreparatuz, hau da, hamalau ertzain zaurituak izateari eta erradikal-taldeak jaurtitako material piroteknikoagatik eta beste hainbat objektu sendorengatik milaka lagunek jasandako arriskuari, arrisku oso larriari erreparatuta, behar-beharrezkoa da –guk hala uste dugu– Eusko Legebiltzarrak gertakari horiei erabateko gaitzespena adieraztea. Eta Talde Sozialistak, UPyD taldeak, Euzko Abertzaleak taldeak eta guk erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu, honako hau dioena eta argia dena. Lehen puntuan dio: "Eusko Legebiltzarrak gaitzetsi egiten ditu Euskadi eta Boliviako selekzioen arteko partidan izandako gertakari tamalgarriak, zeinetan Ertzaintzako agenteei zauriak eragin zizkieten, partida ikusten izan ziren zaleak arriskuan jarri zituzten eta munduan Euskadiren irudi txarra hedatu zen". Hori argi dago. Beste behin ere gertakari tamalgarriak gaitzetsi beharrean gaude, betikoek eragindakoak. Bigarren puntuan, berriz: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, indarreko araudia betez, aurrerantzean behar diren neurriak hartzeko eta antolaketa egokiak martxan jartzeko segurtasun-antolamenduko hutsegiteak errepika ez daitezen". Egin dugu aztertutakoaren planteamendua, Legebiltzar honek egin zuen, otsailean, Segurtasun Batzordean. Sailak hainbat hutsegite aitortu zituen eta hutsegite horiek ez errepikatzeko jarrera ere ikusi genuen baina, edozein kasutan, nik uste dut ona dela Eusko Legebiltzarrak, gertakari horiek gaitzetsi dituen heinean, agintariei eskatzen jarraitzea hutsegite horiek ez daitezela errepikatu, eta polizien eta ekitaldi jendetsu horietara joaten diren guztien segurtasuna bermatu behar duten segurtasun-neurriak bermatuta egon daitezela. Eta hirugarren puntu gisa, guri garrantzitsua iruditzen zaigu Segurtasun Sailaren, poliziaren edo ikuskizunaren antolakuntzaren jakineko neurri praktikoetatik harago aztertzea gai hau. Horregatik diogu hirugarren puntuan "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, behin Kiroleko Indarkeriaren Aurkako Batzordeko kideak eraberritu eta haren lehen deialdia egindakoan, beste batzuen artean, Anoetako gertakarien gaia jorra dezala batzorde horretan". Argi dago hori ere garrantzitsua dela. Hortik ondorioak atera behar dira. Kiroleko Indarkeriaren Aurkako Batzordeak hainbat funtzio ditu, dekretu arautzailean, kiroleko indarkeriaren kausa eta ondorioei buruzko txostenak eta azterlanak egiteko, kiroleko indarkeria prebenitzeko programak onartzeko, jakineko ekintza batzuk sustatzeko, klub, elkarte, federazio eta kirol-lehiaketak antolatzen dituzten erakundeei gomendioak egiteko eta, jakina, kiroleko indarkeriaren inguruko gorabehera horiei buruzko hainbat kontu xedatzeko. Gai horrek badu nahikoa garrantzi batzordearen jakineko txosten bat jasotzeko, eta horregatik esan behar diogu Gobernuari deialdia egiteko eta gaia aztertzeko. Argi dago batzordearen osaera jakinekoa dela eta Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura sailburua duela buru, hau da, kirol arloa atxikita duen sailekoa. Beraz, nik uste dut Gobernuak lanean hasi behar duela, uste dut gorabehera hori aztertu behar dela. Guk ere galdera bat egin genion sailburuari bere funtzioak sendotzeko asmorik baduen edo ez jakiteko, hau da, 2012ko abenduan Anoeta estadioan gertatutakoaren ondoren Kiroalde Kiroleko Indarkeriaren Aurkako Batzordearen funtzioak sendotzeko asmorik baduen edo ez jakiteko. Sailburuak erantzun zuen "gai horren inguruan bildutako datuetan eta egindako azterlanetan oinarritutako prebentzio-programetan" lan egingo duela eta zentratuko dela. Datorren urtean aukera ona izango du frogatzeko gai horren inguruan seriotasunez lan egin dela. Badakigu nolako akelarreak antolatzen dituzten, zoritxarrez, betikoek, zenbait kirol-gertakariren inguruan, hau da, gai hori beren xedeetarako erabiltzen duten ezker abertzaleko taldeek. Espero dezagun datorren urtean gauza bera ez gertatzea, behar diren neurriak hartzea. Eskerrak eman nahi dizkiet erdibideko zuzenketa sinatu duten taldeei eta, batik bat, eskertu nahi dut Legebiltzarrak aukera izatea hamalau ertzain zauriturekin bukatu ziren gertakari tamalgarri horiek gaitzesteko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1237 |
10 | 27 | 02.05.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Arratsalde on denoi. Abenduak 29an Anoetan jokatutako Euskal Herria eta Boliviako selekzioen arteko partidak jaiegun bat izan behar zuen. Joko onak, joko garbiak eta selekzioaren ofizialtasunaren aldarrikapenerako lekuak bakarrik egon behar zuen. Eragile batzuek bere lana egin zuten jai- eta aldarrikapen-giroa suspertzeko, animatzeko. Giroa, tamalez, guztion dakigun moduan, gaiztotu zen. ESAIT, Euskal Selekzioaren Aldeko Taldeak, arbuiatu zuen bengala eta petardoen erabilera. Esaten zuten testualki: "Hori egin duten sektoreek gogoeta egin beharko lukete partidan azalduriko jarrerek izan dituzten ondorioen inguruan". Guztiz ados gaude posizio horrekin eta horregatik argi adierazi nahi dugu EH Bilduk ez dituela partidan ikusitako jarrera horiek inolaz ere onartzen. Goibeldu nahi da jaiegun bat gutxi batzuen jarrera justifikaezinarekin, kriminalizatu nahi da Euskal Herriko selekzioaren ofizialtasunaren eztabaida. Pentsatzen dugu zale batzuen jarrera horiek ez diola inolako mesederik egiten ofizialtasunaren aldeko aldarrikapenari. Ezin dugu ulertu zein interes zeuden hintxa horien atzean, dudarik gabe ez zen Euskal Herriko selekzioari babesa ematea. Ezker Abertzaleari edota EH Bilduri aitatasuna leporatzeak kasu horretan ez dauka ez hankarik ez bururik. Are gehiago, gaur egun proposamen hau ekarri duzuenei munizioa ematen dizuete euskal selekzioaren aldeko aldarria kriminalizatzeko. Irakurketa interesatu bat egiteko balio izan du. Hala eta guztiz ere, ez da egin behar den gogoeta bakarra. Aztertzekoa da baita Ertzaintzaren jarduna ere. Lehenik eta behin, akats larriak egon ziren Anoetako estadioaren sarreretan jarri ziren kontroletan bengalak sartzea ekiditeko. Aldez aurretiko kontrolek, jardun prebentiboak, ez zuen funtzionatu. Antolakuntzaren esku utzi nahi izan da ardura hau, baina poliziaren prebentziozko funtzioaren porrota agerian uzten du; poliziarena, departamenduarena da erantzukizuna. Behin bengalak barruan zeudela, behin bengalak agertu zirela, beranduegi zen. Egitekoa ez zen jada horien bila joan, eskuratu eta bengalak zituztenak atxilotu. Hori ezinezkoa zen. Bengalak piztu eta itzaltzen dira. Suhiltzaileek profesionaltasun osoz jaso zituzten joko zelaira erortzen ziren bengalak eta itzali, askoz gehiago ez zegoen egiterik, megafonian behin eta berriro bengalan bertan behera uztea eskatzearekin batera. Ertzaintzaren interbentzioak berriro frogatzen digu gauzak baretu baino istiluak larriagotzea baino ez zuela lortu. Poliziaren presentziak probokatu zuen istilu gehiago gauzak bere horretan bueltatzea lortzea baino. Poliziaren bortizkeria izan zen bortizkeria gehiagoren pizgarria. Asko dira horren lekuko, batzuk lekuko horiek gaur egun hemen Legebiltzar honetan ere jesartzen dira. Horregatik, pentsatzen dugu argudiatu behar dela baita Ertzaintzak harmailetan izandako interbentzio poliziala ere. Nabaria da ekidin nahi ziren kalteak baino handiagoak eragin zituela, batez ere egon zen zauritu kopuruak adierazten duen moduan. Argazki osoa behar dugu. Hemen planteatu da Ertzaintzaren partetik 14 zauritu egon zirela. Ez da inolaz ere aipatu publikoan, zaletuen artean, eragin ziren zaurituak zenbatekoak izan ziren. Interbentzio honek jarri zuen arriskuan bertan zeuden familiak eta zaleak, ez aipatzeagatik jende-oldeak, abalantxak edo baten bat harmailetatik erortzearen arriskua. Ertzaintzaren jarrera ez zen izan animoak baretzekoa, erasokorra baino. Ertzaintzaren presentzia interbentzioa eta kargak asaldatu egin zituen animoak. Recientemente hemos tenido la oportunidad de debatir con algunos responsables sindicales de la Ertzaintza, que nos aseguraban sentirse en el ojo del huracán por actuaciones injustificadas, desproporcionadas, en un momento además en el que arrecian críticas por el caso Cabacas o Nafarrate o por hechos producidos en el Askegunea en Donosti ante una movilización ciudadana pacífica. Son ustedes quien echan más leña al fuego a esta visión, trayendo aquí otro ejemplo de actuación policial también peligrosa y, desde nuestro punto de vista, absolutamente desproporcionada. En la comparecencia que se celebró en la Comisión de Instituciones, Justicia y Seguridad la propia consejera dejó más dudas que certidumbres en su relato de los hechos. Beltrán de Heredia no pudo establecer un relato comprensible de los hechos vividos en Anoeta. Decía que la Ertzaintza se personó porque identificaron que se arrancaron asientos y que se destruyeron escaleras para obtener objetos arrojadizos. Objetos arrojadizos ¿para arrojarlos a quién? Más bien parece que estos hechos lamentables (lamentable) se produjeron una vez se había personado la Ertzaintza. Los vídeos que hemos podido visualizar así lo indican, siendo la aparición de la Ertzaintza lo que generó la actuación violenta de algunos pocos aficionados y el pánico de todos los demás. ¿Quién puso en riesgo la integridad de cientos y miles de personas? Cierto que las bengalas produjeron una situación irrespirable, insoportable, a la que no quito ni un milímetro de importancia. Sin duda, las bengalas obligaron a marcharse, a moverse, a algunas de las personas allí presentes. Pero no es cierto que estas pusieran en riesgo la vida y la integridad de cientos y miles de personas, como se ha venido a decir. Eso no se produjo hasta que apareció la Ertzaintza realizando cargas en la propia grada. Entonces se generaron momentos de pánico. ¿De quién huía la gente despavorida?, ¿de las bengalas, o de las cargas policiales que se sucedieron? Beltrán de Heredia llegó a decir en su comparecencia que en el momento en que cesa la carga policial y se repliegan remiten los incidentes. En el momento en que cesa la carga policial y se repliegan remiten los incidentes. Más claro no se puede decir. Aktuazio horrekin, sailak kontrola galdu zuen. Prebentiboki konpondu behar zena, zorigaitzeko eraso bat bilakatu zen. Zaurituak egon ziren alde guztietatik, nahiz eta horrelakoetan ohikoa den moduan polizien zauriak zehaztu daitezkeen, horretarako tresnak baitaude, ez ordea, zaleek sufritutako zauriak. Horiek zenbatzeko modurik ez dago; egon baziren, asko gainera. Berriro esaten dut kaltetuen argazki osoa ez da ekarri nahi etxe honetara, Legebiltzar honetara. Ertzaintzak adierazitako jarrera horiek sutara gasolina gehiago botatzea suposatzen zuten. Horrelako gertakizunek eraman behar gaituzte planteatzera nola aurre egin nahi diogun eredu polizial berri bati berriro horrelako gertaerak inoiz ez gertatzeko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1238 |
10 | 27 | 02.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, lehendakari andrea. Arratsalde on guztioi. Egia da Euskadi-Bolivia futbol-partidan joan zen abenduaren 29an Anoetan gertatutakoa ez dela huskeria; izan ere, egun hartan gertatu zirenak baino askoz zoritxar handiagoak izan genitzakeen mahai gainean. Gure iritziz, bi arazo elkartu ziren, biek batera erloju-bonba bat osatu zutenak, Segurtasuneko sailburuaren agerraldian adierazi genuen bezala. Alde batetik, ezker abertzaleko hainbat zaleren aldez aurretiko jarrera bortitza eta zirikatzailea, istiluak sortzeko eta Ertzaintzari erasotzeko prest baitzeuden; talde txikia zen, baina erradikala eta oso bortitza, futbol-partidaren aitzakiarekin iskanbila eta sesioa pizten ahalegindu zena, beste hainbat alditan bezala. Eta bigarrenik, Segurtasuneko sailburuaren agerraldian azaldu genuen bezala, Ertzaintzako zuzendaritzak gaizki planifikatutako polizia-hedapena. Gehiago oinarritu ziren irizpide alderdikoietan segurtasun-irizpideetan baino, herriaren eta herriarentzako polizia berri baten gaizki ulertutako ideia gizarteari azaltzeko helburua baitzuten. Jarduera eta planifikazio oker horiek ez dute ez aitzakiarik ez justifikaziorik; izan ere, gutxiengo bortitzak eragindako gertakariak aurreikusi egin behar ziren, erraz aurreikusteko modukoak zirelako. Azken batean, arrisku handiko futbol-partida bati buruz ari ginen hitz egiten. Egun haietan komunikabideetan argitaratutakoari, sailburuak gai horri buruz Legebiltzarrean emandako azalpenei, sindikatuek adierazitakoari eta hain- bat ertzainek beren izenean esandakoari erreparatzen badiogu, argi dago antolaketa ez zela oso modu profesionalean planifikatu, ia-ia axolagabea izan baitzen, eta Ertzaintzako agenteak etsaitasun nabariko eta bortizkeria basatiko giroan kokatu zituela, saihesteko moduko kalte pertsonal ugari eragin zituen giroan. Ertzainen ardurari eta trebetasunari esker, eta baita zorteari esker ere, ez zen kalte handiagorik izan. Edozein kasutan, argi dago gertakarien erantzukizuna, indarkeriazko ekintzen erantzukizuna, horretara joan ziren eta eragin zituzten ezker abertzaleko astapotro eta kirtenena dela. Eta hori nabarmendu nahi dugu: futbol-partida ikustera joateaz gain, sesioak eta istiluak sortzera eta Ertzaintza zirikatzera joan ziren pertsona bortitzez osatutako talde horrena dela erantzukizuna. Beraz, ondorio gisa, funtsean bi helburu dituen erdibideko zuzenketa sinatu dugu: alde batetik, Legebiltzar honek indarkeriazko ekintza horiek, gertakari tamalgarri horiek gaitzestea, eta, bestetik, Eusko Jaurlaritzari eskatzea aldi hartan egindako hutsegiteak zuzentzeko, etorkizunean berriro gerta ez daitezen. Horregatik sinatu dugu erdibideko zuzenketa hori, guk horren alde bozkatuko dugu eta onartu egingo da. Horrela, norbanako horien indarkeriazko jarduna kritikatu genuen talde guztiok bat egingo dugu ekintza horiek gaitzesteko eta Eusko Jaurlaritzari eskatzeko behar diren neurriak har ditzala, gertakari horiek berriro gerta ez daitezen. Besterik ez, eta eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1239 |
10 | 27 | 02.05.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señora presidenta, señorías, buenas tardes a todos. Kiroleko indarkeria ez da herrialde batekoa soilik. Zoritxarrez, kirol-gertakariak eta, bereziki, aspalditik eta maizegi ikusi dugu futbola baliatzea indarkeriazko ekintzak burutzeko edo aurkariekin jarrera arrazistak, xenofoboak edo intoleranteak izateko. Horregatik, 1985etik aurrera, Europako Kontseiluak kirol-agerraldien eta, batik bat, futbol-partiden ondoriozko indarkeriari, segurtasunari eta ikusleen inbasioei buruzko nazioarteko hitzarmena sustatu zuen, eta 1987an Espainiak hura berretsi. Proposatutako hitzarmenaren xedea arlo horretan prebentziozko ekintzak garatzea zen. Espainiako estatuan, 10/1990 Legea, urriaren 15ekoa, ondorengo 19/2007 Legea, uztailaren 11koa, eta horiei dagozkien garapen-dekretuak dira kiroleko indarkeriaren, arrazismoaren, xenofobiaren eta intolerantziaren aurkako esparru juridikoa. Euskadiri dagokionez, 14/1998 Legearen X. kapituluak ere bere ekarpena egiten du kirol-estadioetatik indarkeria desagerrarazteko. Euskadin indarkeria antolatua ikusi izan dugu, erasotzeko elementu sendoekin hornitua, jarrera arrazista eta xenofoboekin zuzenean erlazionatu ezin dena, ezta kirol-aurkariarekiko jarrera intoleranteekin ere. Joan zen abenduaren 29an euskal selekzioaren eta Boliviakoaren arteko partidan eta horren gisako gertakarietan sortutako indarkeriak lotura handiagoa du beste intrantsigentzia-mota batekin. Herrialdeko biztanleriaren gutxiengo batek sakon-sakonean sustraituta daukan indarkeria da. Euskal gizartearen aurkako indarkeria da. Herrialde honetako beste hainbat gauzak bezala, izaera propioa du; beraz, indarkeria propioa daukagu. Edozein helburu lortzeko, hau da, helburu politiko, sozial edo kirolezkoak lortzeko tresna baliozkotzat jotzen dutenek praktikatutako indarkeria da. Askapen nazionaleko mugimenduaren izenean Euskadin praktikatu den eta praktikatzen jarraitzen den indarkeria da, beren helburu totalitarioen alde ez zeudenei eragin nahi zien indarkeria. Ez dugu kriminalizatu nahi egun hartan egin nahi zen aldarrikapena, Arzuaga jauna. Gertakari bat kriminalizatu nahi dugu, erabilitako indarkeriarena. Eta gertakari hura salatzen dugu. Euskadi-Bolivia partidan gauzatutako indarkeria aurreikusita eta antolatuta zegoen. Indarkeria hura ez zuen sortu futbol-partidarekin batera gertatutako elementu baten aurrean izandako erreakzioak. Hura antolatu zutenek eta bengala, petardo eta harriz hornitu zirenek min egitea zuten helburu, min egitea gertakarira joandako gainerakoei, hau da, oro har, euskal gizarteari eta, bereziki, Ertzaintzako kideei, zeinek haien indarkeriazko ekintza zapaltzeko eta ekintza hark ezin konponduzko kalterik ez eragiteko esku hartu behar izan baitzuten,. Jai-giroan eta kirol-giroan, aldarrikapenosagaia ere izan zezakeen giroan, indarkeria onartzea zen hura, izan ere, indarkeria gogoko dutenentzat ezer ez da osatzen istilurik gabe. Ekintza haien antolatzaileek eta haiek babesten dituztenek –esaterako, zuk, Ganbera honetan, Arzuaga jauna– Ertzaintzaren jardunari leporatu nahi diozue gertatutakoaren erantzukizuna. Zuk hemen gertakariak salatu nahi izan dituzu, uste dut salatzeko asmoa bai- no ez zenuela, baina egin duzun moduan ateratako ondorioa da hobe dela egiten uztea. Indarkeriak parekatzeko kontakizun arrosa egin duzu zuk. Azkenean, zuk azaldu nahi duzuna da indarkeria bat beste indarkeria baten aurka dela. Ez, bada. Indarkeriak eta partida hartan indarkeria eragin zutenek jakineko erantzuleak dituzte, eta antolatuta eta erasotzeko elementuz hornituta zeuden, eta hori argi eta garbi geratu den kontua da. Zuen esanetan, Ertzaintza ordena publikoa zaintzeko eta herritarren osotasuna bermatzeko esku hartzen ari denean, arazo bat sortzen ari da. Zuen esanetan, demokraziaren bidea oraindik igaro ez duzuenotan, euskal polizia ez da segurtasun-kontuen soluzioa, arazoa baizik. Guk uste dugu gertakarirako prestatutako antolaketan eta jakineko ekintzetan hutsegite nabarmenak egin zirela, horietako batzuk sailburuak berak aitortuak. Horregatik eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari behar diren baliabideak jartzeko, hurrengoetan horrelakorik gerta ez dadin. Gobernua ohartarazi nahi dugu joan zen abenduaren 29an gertatutako gertakariei buruz eta azken egunetan gertatutako antzeko beste batzuei buruz. Kasu guztietan, bortitzen xedea euskal gizartea izan da eta, zehazki, Ertzaintza. Argi dago jarrera bortitzak ez direla desagertu Euskadin; horregatik iruditzen zaigu ezinbestekoa Eusko Jaurlaritzak eta Segurtasun Sailak zero tolerantziako politika egitea bortitzen aurka. Une honetan ezin da arreta galdu, ezta bortitzei zigorgabetasun-espazioak berreskuratzen utzi ere. Euskal sozialistok eztabaida hau aprobetxatu nahi dugu Ertzaintza osatzen duten emakume eta gizonezko guztiei gure erabateko babesa adierazteko. Euskadi-Bolivia futbol-partidan bizi izandako indarkeria bezala, Legazpin azken egunotan aurkitutako koktelak eta harriak ere gure poliziaren aurka erabiltzeko ziren, eta horregatik adierazten dizkiogu gure aitortza eta babesa Ertzaintzari. Erdibideko zuzenketa sinatu dugu Ganbera honetako talde guztiok, zureak izan ezik, Arzuaga jauna. Erreparatu zure bakardadeari, arlo honetan, demokrazia-arloan eta pertsonen oinarrizko eskubideen arloan duzun bakardadeari. Demokraziaz eztabaidatzen denean eta indarkeriaren aurka eztabaidatzen denean, bakarrik geratzen zarete beti. Indarkeria demokraziaren aurretik eta herrialde honetako parte-hartze demokratikoaren aurretik jartzen denean, bakarrik geratzen zarete Ganbera honetan. Bakarrik zaudete ez duzuelako igaro zuen bidea, demokrazia erabat onartzeko igaro beharreko bidea. Bakarrik zaudete eta bakarrik egongo zarete harik eta bide hori igarotzen ez duzuen arte, harik eta onartzen ez duzuen arte euskal polizia, polizia demokratikoa, herrialde honetako polizia zibila zuzenbideestatuak emandako botereen arabera aritzen dela, hau da, bortitzen aurrean herritarren osotasuna babesteko aritzen dela. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1240 |
10 | 27 | 02.05.2013 | IPARRAGIRRE ETXEBERRIA | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakaria, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Gaur Alderdi Popularrak eztabaidatzeko ekarri digun gaiak eragin zuzena du indarkeriarekin, baina aurkezpen-zioan eta geroko proposamenetan ikusten denez, kasu konkretu bati zuzenduta dago eta ez kirolean indarkeriari bere osotasunean. Egun hartan milaka euskal kirol aldeko zaletuk erabaki genuen Anoetara hurbiltzera, Euskal Selekzioarekin batera aldarrikapen- eta festa-giroan arratsaldea pasatzeko asmoz. Ordurako, astakirten eta erradikal batzuek erabakia hartua zuten arratsalde hura festa izan behar zena istilu, arriskua eta izua eragingo zituen ekintzak antolatzea. Eta gainera, jakinda, holako ekintzak ez diolako inolako mesederik egiten ofizialtasunaren aldeko aldarrikapenari, egun horretako lelo nagusia izanik. Hau horrela izanda, Segurtasun sailburuak ikerketa bat irekitzeko agindua eman zuen, eta emaitzak berak hemen, Legebiltzarrean, agerraldian azaldu bezala, badira hobetu beharreko gauzak. Esan beharra dago Segurtasun Saila, emaitza hauek kontuan izanik, aztertu eta hobetu nahian lanean ari dela gertakari hauek errepika ez daitezen. Por otro lado, entendemos que la violencia en el deporte no hay que contextualizarla en casos aislados como el que estamos debatiendo, sino que hay que ir más allá y situarla en un contexto mucho más amplio de la práctica del deporte. Al hilo de esta reflexión, hay estudios y datos que deberíamos tener en cuenta, y analizar el comportamiento y actitudes de los diferentes agentes que participan en eventos deportivos. Estos datos nos arrojan cifras como estas: fuera del ámbito escolar, esto es, en el deporte federado, en el 8,9 % de los eventos se produce algún hecho violento; si nos referimos al deporte escolar, los datos son más abultados, llegan al 10,88 %, y de estos casi la mitad se produce en categoría infantil. Eskola kirolari aplikatu lekioke baita ere iazko legealdian Arartekoak Legebiltzar honetan aurkeztutako txosten batean egiten zuen gomendioa: "Haurrek eta nerabeek egindako kirola uneoro eta edozein testuingurutan hezkuntza-parametroen arabera garatzen dela bermatzearen beharra". El Comité Vasco contra la Violencia en el Deporte y la Dirección de Deportes del Gobierno Vasco comparten el mismo objetivo: que el deporte sea parte de la formación integral de nuestros jóvenes y su práctica esté sustentada en valores positivos y en los que prime el respeto y las buenas formas. Baita ere Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikoen Kabineteak kaleratutako ikerketan eta inkestatutako pertsonen arabera, honako konponbide hauek planteatzen dituzte kirolean dagoen biolentzia saihesteko. Estas son algunas de las posibles soluciones: educación en valores, el 30 %; programas de concienciación de padres y madres, 30 %; programas específicos para los propios deportistas, el 13 %; aumentar las sanciones para este tipo de comportamiento, el 11 %. Beraz, badugu kirolean indarkeria ezabatzeko erronka ugari. Haurrengandik hasi eta nebarekin jarraituz, baita ere kirol inguruan murgiltzen diren eragile guztiak: kirolariak beraiek, guraso, senide eta lagunak, entrenatzaile, epaileak, zer esanik ez ikusleok, gaurko ekimenean agerian geratzen den bezala. Gaurko legez besteko proposamenari bueltatuz, guk osoko zuzenketa bat aurkeztu genuen eta erdibideko bat sinatu dugu Alderdi Popularrak, Sozialistak eta UPyDk hemen esan den bezala. Baina uste dugu geratzen den alderdiak sinatzeko erdibidekoa dela, beraz gure gonbidapena aldeko bozka emateko. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1241 |
10 | 27 | 02.05.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, hemen zaudela aprobetxatuko dut. Esan sailburu andreari lehenbailehen deitzeko Kiroleko Indarkeriaren Batzordea eta azter dezala jende bat gai dela kirol-ikuskizunetan indarkeria distortsionatzeko eta indarkeria hori segurtasun-agenteei, poliziari, federazioari edo txartel-saltzaileei leporatzeko… baina ez zuzenean borrokalariei. Eskertzen diet Maneiro jaunari, Unzalu jaunari eta Iparragirre jaunari izan duten jarrera eta gure analisia haiekin partekatzeko aukera ematea, eta Iparragirre jaunari baita kiroleko balioetan heztea ere. Horretaz ere askotan hitz egin dugu Eusko Legebiltzarrean, batik bat Arartekoak aurkeztu zuen ebazpen interesgarri baten ondorioz. Ebazpen horrek bere ibilbidea izan zuen Legebiltzar honetan. Eta gure ardura izan denari buruz, azken boladan galdetu diogu sailari kontu horretaz, kontu hauekin bat egiten duen kontu horretaz, batik bat ikuskizun horiek adingabeei eta gazteei indarkeriaren inguruan ematen dieten ereduaz. Anoetan gertatutakoaren konturik larrienetako bat, agian, eredu hori, jarrera hori da, indarkeriak kirolarekin duen eta jasanezina den lotura hori. Erantzuleak identifikatu behar dira, Arzuaga jauna: ezker abertzale bortitza, zuk ezagutzen duzuna. ETAren aldeko oihuak, sinbologia abertzalea, estetika abertzalea. Horixe izan zen. Horixe izan zen Anoetan abenduaren 29an sortutako indarkeriaren eragilea. Hori objektiboa da, hor dago. Hori atestatuetan dago. Hori jende guztiak daki. Eta hutsegiteak alde batera utzita, normala futbol-partida ikustera joatea da. Baina haientzat ez. Zuk ondo ezagutzen dituzun horientzat, normala kalte egitera joatea da. Poliziak ez zuen inor zirikatu, Arzuaga jauna. Ertzaintzak ahal eta jakin izan zuen bezala jokatu zuen. Poliziak ez zuen kalterik eragin. Erantzule bakarrak batasunoak dira, betikoak. Arzuaga jauna, ez deitu zale istiluak sortu zituztenei; gaizkile hutsak dira. Horixe dira. Ez dira zaleak, gaizkileak dira. Eta zuk ondo ezagutzen dituzu. Ez nahastu gaiak, Arzuaga jauna. Istiluak sortu zituztenen erradikaltasunezko mundu berean bizi zara zu ere, eta badakigu. Eta babestu egiten dituzu, hori argi dago. Eta orain diozu Ertzaintza izan zela zirikatzailea. Eta segi Ertzaintzaren agerraldiarekin! Hainbat aldiz errepikatu duzu: "Ertzaintza azaltzeak eragin zuen…". Berdin dio zenbat aldiz errepikatzen duzun, Arzuaga jauna (batzordean entzun genizun, hemen entzun dizugu…), zuk badakizu ez dela horrela. Nork jarri zuen arriskuan segurtasuna partida hartan? Bortitzek. Bortitzek soil-soilik, beren indarkeriazko jarrerarekin, pirotekniarekin eta jokabidearekin. Ondo dakizu zuk hori, behin eta berriz errepikatzen baduzu ere poliziaren presentziaren kontu hori. Baina hori ez da kontu berria; lehen ere entzun izan diegu zure taldekideei Legebiltzar honetan. Oso erraza daukazu sinesgarria izan nahi baduzu, Arzuaga jauna. Gauza bera errepikatu behar ez badiguzu, oso erraza daukazu: edonon eta noiznahi, orain edo lehen, iraganean, Ertzaintzaren aurka egindako edozein eraso gaitzesten baduzu, sinesgarritasuna izango duzu. Oraingoz ez daukazu sinesgarritasunik, ezta kontu horren inguruan hainbat eta hainbat aldiz entzun dizugun betiko kontakizuna, zurrumurrua edo errepika gehiago errepikatzen baduzu ere. Gainera, zure diskurtsoa betikoa da, Arzuaga jauna, betikoa da beste behin ere: batasunoen erasoak, bortitzen erasoak Ertzaintzaren jardunarekin alderatzen ahalegintzea. Hori ere zure ekintza-liburuan dago! Hori ezagutzen dugu! Beraz, ez da ezer berri. Zuek egiten duzuena da: gaur hemen egin duzun diskurtsoa eta aurreko egunean egin zenuen diskurtsoa: partida hartan erradikalek egindako erasoak Ertzaintzaren agerraldiarekin eta esku-hartzearekin alderatzea. Argi dago diskurtso horrekin ez gaituzuela engainatuko. Kontu horren inguruan, indarkeriak alderatzeko kontakizun absurdu eta surrealista horri atxikita jarraitzen duzu, Arzuaga jauna. Aski da. Ez da sinesgarria, ez dizu inork sinesten. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1242 |
10 | 27 | 02.05.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. "Ez dugu aldarrikapen bat kriminalizatu nahi" –esan dit Unzalu jaunak–; "gertakari bat kriminalizatu nahi dugu". Ez dugu hori partekatzen, lekuz kanpo dagoela iruditzen zaigu. Lehen esan dut, eta orain errepikatzen dut. Hala ere, nik esango nuke zuek zaretela ezin justifikatuzko gertakari horri irizpide politikoa eman nahi diotenak. Zuek tematzen zarete inolako izaera politikorik ez duten gertakarien eta talde batek defendatzen dituen bidezko jarreren artean, eta gainera noiz, eta talde hori zerbait egiten ari bada gertakari horiek errepika ez daitezen urratsak egiten ari denean. Zuek egiten duzuen irakurketa politizatua da, gertakari horiek EH Bilduren aurka jaurtitzeko arma gisa erabiltzeko. Hori ez da bidea. Beste kontu bat da Ertzaintzak egiten dituen ekintza guzti-guztiak, fede-ekintza bat balitz bezala, onartu behar izatea. Hori ez dugu egiten. Ez dugu itsuitsuan onartzen, eta kritikatu behar dugula iruditzen zaigunean, kritikatu egiten ditugu –ez da lehen aldia–. Erdibideko zuzenketan aipatu duzue hamalau ertzain zauritu zirela eta, gainerako jendeari dagokionez, arriskua zegoela besterik ez duzue esan. Ez, hori ez da egia. Ez zegoen arriskua soilik, baziren pertsona zaurituak, zale zaurituak ere, eta ez bengalak edo petardoak jaurtitzen ari ziren pertsonek zauritutakoak, Ertzaintzak baizik. Berriz ere dikotomia bat daukagu mahai gainean, horrelako egoera bati nola aurre egin behar zaion ulertzeko: prebentzioaren bitartez, gertakariak ekiditeko behar diren neurriak hartuta eta arazoa atzemandakoan gauzak hobetuta, ala eskura dauden tresna guztiekin, ahalik eta material eta munizio erasokor eta hilgarrienarekin erasoari ekinda. Beste kasu batean entzun dugun bezala, "guztiarekin sartu". Ez dakit hori izan zen Anoetan emandako agindua, baina hala izan zela pentsarazteko datuak eta arrastoak ematen dizkigute. Behin bengalen arazoa sortuta, geure buruari galdetzen diogu ez ote den hobe bitartekaritza, jarrera hori baztertzeko, egoeraren kontrola galdu eta askoz urrunago joan zitekeen kaos-egoera sortzea baino. Askoz urrunago, gaur hemen batzuek defendatzen dutena gauzatuko balitz. Gure iritziz, sailak kontrola galdu zuen lekuz kanpo zegoen karga bat inprobisatuta, lekukoen arabera, arazoa bere kasa arintzen ari zela zirudienean. Veníamos de otro antecedente doloroso de la violencia en el deporte, veníamos de un comportamiento violento e injustificable que la Ertzaintza había tenido en otro partido de futbol: el que había terminado con la vida de Iñigo Cabacas; teníamos ese precedente inmediato. Estamos diciendo que tanto entonces como ahora el comportamiento de la Ertzaintza ha sido injustificado y desproporcionado. Es increíble que algunos, viendo la gravedad de los hechos, en lugar de tratar de serenar la actuación de la Ertzaintza, en lugar de mejorar en una perspectiva preventiva, quieran aumentar y agravar la capacidad de carga de la Ertzaintza. Ese no es el camino, y estoy seguro de que tampoco es lo que quiere la Ertzaintza. Guk ez dugu parekatu nahi, Barrio jauna, Anoetako harmailetan gertatutakoan erantzukizun desberdinak zeudela uste baitugu. Zuk sinesgarritasunaz hitz egin didazu. Dirudienez, nagusitasun etikoko egoeran zaudela uste duzu, baina azken batean nagusitasun patetikoa da. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1243 |
10 | 27 | 02.05.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Ganbera honetako gainerako kideok partekatzen dugun kontakizunarekin zerikusirik ez duen kontakizuna egin diguzu, Arzuaga jauna. Herrialde honen historia berriari buruzko beste kontakizun batzuk egin nahi dizkiguzuen bezala egin duzu kontakizuna, indarkeria bat beste indarkeria batekin parekatuz. Zuk horretara eraman nahi gaituzu, eta kasu honetan ere asmo horixe zenuen. Baina nire lehen interbentzioan esan dudana errepikatuko dut: bakarrik zaudete kontu horretan, zuek bakarrik. Kontakizun hori sinesten duten bakarrak zarete. Gainerakook indarkeria jasan behar izan dugu, eta badakigu zer den presioa eta indarkeria pairatzea. Zuk egin duzun kontakizun horren ondorioa da indarkeria bat aurretik beste indarkeria bat dagoelako sortzen dela, eta hori ez da egia. Anoetako futbol-zelaian, 2012ko abenduaren 29an, indarkeria sortzeko prestatutako jendea zegoen. Frogatuta dago eta, gainera, zuk nik bezalaxe entzun zenuen, leihoetatik harriak, bengalak eta petardoak igo zituztela. Beraz, lehen esandakoa errepikatuko dut: antolatuta zegoen. Zuek bazenekiten hori gertatuko zela. Eta zuk diozu urratsak egiten ari zaretela… (Murmullos) Esan…? Bazenekiten, bai. Antolakuntzako batzuek bazekiten zer gertatuko zen. Batzuek bazekiten gertakari horiek gertatuko zirela. Batzuek bazekiten... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1244 |
10 | 27 | 02.05.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Ekintza horiek desagerrarazteko urratsak egiten ari zaretela esan duzu, Arzuaga jauna. Nik zalantzan jarriko dut hori. Egia esan, zuek urrats bat egin duzue, demokraziaren erabilera baliagarria egin duzue: hauteskundeetara aurkeztu zarete, zuzenbideak eskatzen duen bezala. Eta urrats hori egin duzue, demokraziaren erabilera baliagarria. Baina horrek ez du esan nahi aulki horietan esertzen diren guztiek osotasun demokratikoa dutenik. Denak ez dira iritsi zuzenbide-estatua errespetatzeko konbentzimendura. Ez dira iritsi pentsatzera legeak errespetatu egin behar direla; aldatu daitezkeela, baina aldatu aurretik errespetatu egin behar direla. Horregatik esan dizut oraindik bide luzea duzuela egiteko. Eta zuek, eserleku horietan eserita zaudetenok, demokraziaren erabilera baliagarri hori egin duzuenok, igarotze hori egin baduzue ere, zuek hainbat eta hainbat urtez adoretu dituzuen beste batzuei askoz bide luzeagoa geratzen zaie oraindik, eta lehenengo kontua, egin beharreko lehen urratsa, hemen kontatzen ari garen eta horren gisako ekintzetan indarkeriaz ez jokatzea da. Indarkeriaz ez jokatzea, aurreko batean Legazpin egin nahi zuten bezala futbolarekin zerikusirik ez duen beste gertakari baten aurrean. Hori da zuek egin behar duzuena eta igaro behar duzuen bidea, zuek babestu zaituzten eta babesten zaituzten jendeak egin behar duena: demokratizatu, eta indarkeriazko ekintzak egiten jarraitzen duten pertsona horiek demokratizatu. Ez du balio, zuk hemen esan duzun bezala, Ertzaintzak esku hartu zuelako gertatu zela esatea. Ez. Aringarririk gabe gaitzetsi behar dituzue gertakariak. Gertakariak gaitzetsi, baina ez hemen egin duzun bezala, beste indarkeria batekin alderatuta, zuen esanetan Ertzaintzak erabili zuen ustezko indarkeriarekin alderatuta. Demokraziarekin zerikusirik ez duten, demokrazia horren aurka egin nahi duten elementuek sortutako indarkeria gaitzetsi behar duzue. Hori gaitzesten duzuenean, eta ETAk azken urte hauetan egindako atentatuak gaitzesten dituzuenean, izango duzue sinesgarritasuna kontu honetan ere. Bien bitartean, lehengoa errepikatuko dizut, bidea egin beharko duzue. Espero dut egingo duzuela, baina egin gabe daukazue oraindik. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1245 |
10 | 27 | 02.05.2013 | IPARRAGIRRE ETXEBERRIA | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikadura-burujabetzaren plan integral bat lantzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok. Gauza pare bat argitzeagatik. Arzuaga jauna, gaur ekarri duzu Ganbera honetara sailburuaren agerraldian egin zenuen diskurtso berbera eta gauza baten ados nago. Ados nago zurekin esaten duzunean Anoetan jokatutako partida jaiegun bat zela eta selekzioen ofizialtasunerako aldarrikapenerako egun bat izan behar zela. Tamalez, ez zen horrela gertatu. Baina gauza bat esan nahiko nuke: Ez daukagula zalantza-izpirik istilu haien aurrean nortzuk izan ziren errudunak. Errudun bakarrak egun hartan, euskal selekzioa aitzakia bezala erabiliz, astakirten multzo batek bortizkeria osoz arriskua, beldurra, zaurituak, jendearen egonezina eta kalte ugari egin zituzten eta holako portaerak gaitzetsi egin behar dira. Ez bakarrik arbuiatu. Ez nago batere ados agerraldian esan zenuena eta gaur hemen esan duzuna: "Poliziaren bortizkeria izan zen bortizkeriaren pizgarria". Ez da egia hori. Eta esango dizut zergatik: hogei minutu inguruan pasa ziren Ertzaintza azaldu zen arte, eta han geundenok milaka zaletuok jasan egin behar izan genuen bengalek eragindako kea, askotan jokalariak ikusteko arazoak sortuz, petardoa, zarata eta jendearen haserrea... Egonezina, beldurra nabarmen sumatzen zen bortitz multzoari begira. Zenbait lekutatik txistuak ere entzun ziren jende multzoari begira, guganako eta kirolarienganako errespetu falta adierazi nahian. Gero nahi adina gogoeta egin litezke. Horretan ari da Segurtasun Saila ikerketa-batzordea bukatu zenez gero: Ertzaintzaren jarduna, antolakuntza, eragileena. Oso garrantzitsua iruditzen zaio honi buruz gogoeta bat egitea. Akatsak aztertu eta gogoan hartu beste baterako, baina ardura guztiak astakirten multzoarena izan zen. Hori garbi daukagu. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9ab537cc-f374-412f-a5a5-5c6841103e26 | parl_eu_1246 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MINTEGI LAKARRA | EH Bildu | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Egun on. Legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna, egun on. Aurreko ostegunean esaten genuen ez dela gauza bera legeak omenka aipatzea ala legegintzaldi osorako legeen mapa bat egitea, datak, helburuak eta konpromisoak zehaztuta. Legegintzaldi batean garatuko diren legeek adierazten dute beste ezerk baino argiago zein den gobernu batek duen diseinua herrigintzan, zeri ematen dion garrantzia eta zeri ez dion ematen garrantzia, lege-egutegiak adierazten duelako Gobernuaren ustez zer aldatu beharko den, zer mantendu, zer egonkortu eta nolako herri mota eraiki nahi den. Beraz, lege-egutegiak konpromisoa dakar. Lehentasunak ezarri behar dira, datak finkatu behar dira. Legea egiteko, eragileekin aldez aurretik adostu behar da eta indar politikoen ekarpenak jaso. Egutegiak markatzen du lan-dinamika eta sendotu egiten du gobernu-programan aletzen diren egitasmo onberak. Egutegiaren ordez egitasmoak aurkeztu zizkigun lehendakariak orain astebete. Bere hitzekin esateko, literalki irakurriko dut transkripzioa. Horrela esaten zen: "Zehaztu egingo dut zein den gure lege asmoen egitasmoa, ez egutegia, baizik eta egitasmoa. Hemen jakin egin behar da zeintzuk izan diren esperientzia ezberdinak Legebiltzar honetan lege asmoak aurkezterako orduan egutegi baten barruan, eta gero egutegi hori bete egin den ala ez eta batzuen eta besteen aldetik errealitatea zein izan den. Horrexegatik, nik azpimarratu egiten dut gehiago lege egitasmo bat lege egutegi bat baino". Gure iritzia da ez dela nahikoa. Lehendakariak esandakoaren arabera, apirilaren 19ko Gobernu Kontseiluan onartu zuten prozedura, eta ekainaren 25erako sailburu guztiek aurkeztu behar dute lehenago beteko duten galdetegia eta gero aurkeztu behar duten metodologia, eta horren ostean ekingo diote egutegia egiteari. Badakigu zein garrantzitsua den EAJrentzat programak egitea, egutegiak betetzea eta konpromisoak zehaztea, besteei eskatu behar zaienean behintzat. Makina bat gauza esan dira horri buruz, batez ere Joseba Egibar jaunak, "heretikoen mailuak", aurreko lehendakariari edo Gipuzkoako egungo ahaldun nagusiari programen, epeen edo konpromisoen inguruan dituzten gabeziak egotzi baitizkie. Zehazki, Patxi López lehendakariari esaten zion gobernu-programarik ez duen lehendakari bakarra dela, baina gaur esan dezakegu Urkullu lehendakaria aurrekonturik gabeko lehendakari bakarra dela, eta haren sailburuen agerraldiak izan zirela –hitzez hitz irakurriko dut– "batere zehaztapenik gabeko orokortasunen eta asmo honen pilaketak". Eta hori bere horretan esan genezake egungo Jaurlaritzari buruz. Patxi López lehendakariaren legealdiaren bukaeran, Joseba Egibarrek esan zuen: "Batek ez du gobernatzen, bat ez da buru izaten; boterean egoten da bat". Eta, copylefta egiten uzten badidazu, uste dut gaur-gaurkoz gauza bera esan dezakegula. Neure egin dezaket Joseba Egibarren beste esaldi bat; honela zioen hitzez hitz: "Denbora pasatu da, eta pasatzen den denbora ez da berreskuratzen, batez ere erakunde baten buru izanik hartu behar liratekeen erabakiak hartzen ez direnean". Komatxoak ixten ditut. Nik esango nuke EAJrentzat garrantzi handia duela egutegi bat egiteak. Eta, bestela, ez zuen alardeatuko Ibarretxeren legegintzaldian egindako lanaz, hain zuzen ere hemen, Ganbera honetan, esaten zenean Ibarretxe lehendakariak aurkeztu zituela 17 hilabetean 14 lege-proiektu. Eta esaten zen antzeko epean López lehendakariak ez zuela ia aktibitaterik izan, edo, bere hitzekin esateko, "su actividad legislativa fue casi nula". Beraz, azpimarratu nahi dut lege-egutegi bat egitearen garrantzia, eta hori ez dela nolanahikoa. Batetik, ondo bereizi behar delako. Legea ez delako plan bat, edo ez delako estrategia bat. Legea beste gauza bat da. Legeak eskatzen du beste alderdien konkurtsoa, eskatzen du ekarpenak jasotzea, eskatzen du lan serio bat egitea. Eta askotan ohituegi gaude ikusten planak edo estrategiak, baina ez legeproiektuak. Eta, bestetik, egitasmoa ez delako egutegia. Hau da, egitasmoa da asmo onbera, borondate onekoa izan daitekeena, errenkan ipini daitezkeen legeproiektuen zerrendak, baina ez egutegi bat. Egutegi batek exijitzen du konpromisoa. Eta, hain zuzen ere, horregatik guztiagatik, gaur hemen Euskal Herria Bildutik planteatzen diogu Eusko Jaurlaritzari ahalik eta arinen ekar dezala lege-egutegi bat. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1247 |
10 | 28 | 09.05.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Legebiltzarburu anderea. Legebiltzarkideak. Mintegi andrea, ez dakit niri eskatutako agerraldia zen ala Egibar jaunari eskatutako agerraldia zen. Nolanahi ere, aurreko astean Jaurlaritzaren legegintzaldi-programari buruzko aipamen bat egin nuen Legebiltzar honetan, bai –eta zuk ondo islatu duzu tribuna honetatik–, eta aipamen hura berretsiz hasiko naiz gaurko honetan. Azken finean, gobernu-programaren aurkezpenean aipatu nituen legealdi honetarako egitasmoak. Bai, egitasmoak, eta esan nuen espreski zuk esandakoa, ez nuela egutegirik finkatuko, baizik eta egitasmoak aurkeztuko nituela. Eta egitasmo horrek ekarriko du egutegi bat. Horrezaz gain –eta data berriro ere aipatu egingo dut–, zuk esan bezala, apirilaren 9ko Jaurlaritzaren Kontseiluak 2012-2016rako legegintza-programa egiteko akordio-proposamena onartu zuen. Beraz, akordio bat dugu Gobernuan. Legegintza-programa egiteko eta onartzeko prestaketa-jarduera martxan jarri genuen data horretan hartutako akordio horren ondorioz. Akordio horren lehen urratsak Jaurlaritzaren sail guztiei eskakizun zehatz bat egiten die, eta sail guztiak legegintza-proiektuak aurkezteko behar den hausnarketa eta dokumentazioa prestatzeko prozesuan aurkitzen dira une honetan; sailburu guztiak. Esan bezala, alde batetik hausnarketa, baina, bestetik, dokumentazio zehatz bat aurkeztu behar dute beraien proposamenak sustatzeko. Sail bakoitzak –eta zuk ere hola aipatu duzu nire hitzak hartuz– galdetegi bat bete behar du, legegintzaldi honetarako proposatzen duen lege-proiektu bakoitzaren memoria batekin. Galdetegi horrek memoria bat izan behar du. Oso erraza da esatea zenbat lege, eta lege-asmo egutegi batez hitz egitea, baina kontua da zer prozedura jarraitu behar dugun, bertan memoria bat izan behar delarik. Alde batetik, proposatutako erregulazioaren helburua definituta egon behar da, eta egongo da, eta, beste alde batetik, proposamen horren eraginpean dauden gizarte-sektoreak ere aipatu beharko dira memoria horretan. Eta azkenik, memoria horretan jarri beharko da proiektuak finantza arloan izango duen eragina. Hau guztia egin behar da. Eta ondo dakigu hau egin behar dugula eta egingo dugu. Honaino, edukiari buruzko aipamena. Honekin batera, sail bakoitzak zera adierazi beharko du aipatutako memoria horretan, noiz aurkeztuko den Jaurlaritzaren Kontseiluan eta noiz bidaliko den Legebiltzarrera. Memoria horretan aipatuko dira data biak: noiz aurkeztuko den kontseiluan eta noiz bidaliko den Legebiltzarrera. Aipatu dut Jaurlaritzaren Kontseiluak erabaki hau apirilaren 9an onartu zuela, duela hilabete bat, beraz. Egun hartan bertan, akordio-proposamenean ekainaren 15a arteko epea eman zitzaien dokumentazio guztia prestatzeko eta aurkezteko sailburu guztiei, eta sail bakoitzak beste hilabeteko epea dauka bere proposamena egiteko. Egun horretatik aurrera, Jaurlaritzaren Kontseiluak legegintzarako eta legegintzaprogramarako proposamena egingo du eta onartu egingo du Jaurlaritzak berak. Jarraian, Legebiltzar honetara ekarriko dugu. Behin Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak onartu eta gero, epeak argi dauzkagularik, hona ekarriko dugu, Legebiltzarrera. Proposamen horiek –gainera aipatu nituen tribuna honetan bertan duela astebete gobernuprograma aurkeztean– jasoko dute, lehenik eta behin, gobernu-programan hartutako konpromisoei eman beharreko erantzuna, eta, horrez gain, sail bakoitzak bere gain hartu behar dituen gizarte-eskaera eta -beharrei erantzuteko egin dituen proposamenak ere jasoko dituzte. Jada azaldu dut proposamen horiek dokumentatu egin behar direla, aurkeztu egin behar direla eta Gobernu Kontseiluari bidali behar zaizkiola datorren ekainaren 15a baino lehen, eta, data horretatik aurrera, sailen proposamen horiek Gobernu Kontseiluan eztabaidatuko dira. Lege-programa onartu ondoren, Legebiltzar honetara bidaliko da. Beraz, jaun-andreok, konpromisoa hartzen dut Legebiltzarrean agerraldia egiteko Jaurlaritzak legeprograma onartu ondoren, eta aurreratu nahi dut konpromiso hau errealista izango dela, lege-programa betetzea modu errealistan aipatzen nuen bezala, aurreko legealdien erreferentzia hartuz. Horrenbestez, legealdian zehar bete ahal izango dugun legeprograma bat planteatuko dugu. Azkenik, jaun-andreok, uste dut konstruktiboagoa izan daitekeela gaurko planteatu zen eztabaida hori ordurako uztea, legegintza-egutegi bat planteatzeko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1248 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MINTEGI LAKARRA | EH Bildu | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Ikusten dut geunden lekuan gaudela berriz ere. Eta, segitzen dugunez egitasmoekin, egiteko asmoak daudenean, guk asmoak eskaini egingo ditugu, hau da, guk proposamen zehatzak egingo ditugu. Lehendakariak aipatzen zuen 16 lege-proiektu aurreikusten dituztela, eta beste bi gehiago, hain zuzen ere beste taldeek aldez aurretik aurkeztuta dauzkatenak. Beraz, 18 proiektu. Eta guk ikusten dugu badaudela hor gabeziak, falta diren gauzak, batzuk oso deigarriak, eta hemen aipatu nahi ditugu, hain zuzen ere, ekarpena egiteko asmotan. Eta beste batzuk aipatu egiten dira, baina guk intziditu nahi genuke edukietan, lege horietan zer begiratu beharko litzatekeen ezinbestez. Esate baterako, gobernu-programan, bai, aipatzen da udal-legea eta horretaz guk ditugun ideia batzuk aportatu nahi ditugu, hona ekarri nahi ditugu. Ez da aipatu ere egiten Natura Babesteko 16/1994 Legea, moldatu beharrekoa. Orain urte askotako legea da eta lege hori zeharo zaharkituta gelditu da. Europatik etorri diren aldaketak egon dira araudietan, eta, beraz, beharrezkoa litzateke hori moldatzea. Horretaz ere mintzatuko naiz. Ez da aipatzen gobernu-programan, eta gure ustez larria da, Gizarte Zerbitzuen Legea, eta Diru Sarrerak Bermatzeko eta Gizarteratzeko Legea, eta Familiei Laguntzeko Legea. Hain zuzen ere, 2008ko lege hori 2011n moldatu egin zen, zenbait gauza aldatu ziren, eta, gure ustez, atzera egin beharko litzateke puntu horretan, eta horretaz ere mintzatuko naiz. Eta amaierarako utzi dut gure ustez ezinbestekoa dena. Ez daukagu lege hori, inon ez da aipatzen, eta da etxebizitza-legea. Hau da, Erkidego honek ez dauka etxebizitza-legerik, eta Estatu osoan hau da erkidego bakarra etxebizitza-legerik ez duena, kentzen baditugu Ceuta eta Melilla –horiek ere ez dute–. Eta hortik hasiko naiz. Esan bezala, erkidego hau, Euskal Autonomia Erkidegoa, etxebizitza-legerik ez duen erkidego bakarra da Estatuan, Ceuta eta Melillarekin batera. Eta pentsatzen dugu premiazkoa dela halako lege unibertsal bat egitea, pertsona guztiek etxebizitza bat izateko duten eskubidea bermatzen duena; eskubide hori, gainera, konstituzionala da. Pentsatzen dugu lege honek espekulazioa saihesteko balio behar duela, bai salmentan dagoen etxebizitzan, bai alokairuan dagoen etxebizitzan; izan ere, espekulazioa izan da krisia lehertzea eragin duen elementuetako bat, bakarra ez bada ere. Beti aseezina den etxebizitzaren merkatua arautzen eta mugatzen lagundu behar du, hain oinarrizkoa den etxebizitza eskubide besterenezin izatera itzul dadin eta ez dadin asmo espekulatiboak dituen trukeobjektu izan. Jaurlaritzak krisiarekin lotzen du etxebizitzaren arazoa, eta esan beharra dago aurretikoa dela etxebi- zitzaren arazoa, ez dela sortu krisiarekin. Aurretik ere bizilagunek, hiritarrek, bazeukaten arazoa etxebizitzarekin. Aipatzen zuen bere aurrekontuetan etxebizitza berrien % 25 izan behar dela alokairurako, eta guk uste dugu labur gelditzen dela kopuru hori. Uste dugu alokairuak portzentajean handiagoak izan behar direla, eta, gainera, alokairu sozialak izan behar direla, eta ez bakarrik zenbat etxebizitza ipintzen den alokairuan, baizik eta zer preziotan ere bai. Nahiko deigarria zen aurrekontuak aztertu genituenean ikustea nola alokairurako erakundeek ikusten zuten beraien aurrekontua gutxituta. Hau da, alde batetik, ikusten genuen Alokabidek zeukala % 22 gutxiago (hain zuzen ere, etxeen alokairua sustatzeko dagoen erakundea edo elkartea). Eta, beste alde batetik, Visesak ere % 43,1 gutxiago zeukan aurreikusita Jaurlaritzak egindako aurrekontuetan, eta, gure ustez, kontuan hartzekoa da, eraikuntzarako lurra kudeatzen duen elkartea edo erakundea izanda. Egia da gure eredua ez dela etxebizitza gehiago egitea, baizik eta daudenak merkaturatzea, birgaitzea eta alokatzea. Baina, berriak egin behar badira, larria da lurrak kudeatzen dituen enpresa horrek ikustea horrela murriztuta bere aurrekontua. Lege berri horrek, etxebizitzaren lege berriak, aurreikus zezakeen, adibidez, etxebizitzaren organismo publiko bat sortzea, edo, esaterako, Etxebide birmoldatzea alokairu soziala ezartzeko, etxebizitza eskatzen dutenen zerrendak bateratuz eta, jakina, etxegabetzeak geldiaraziz. Eta gero badaude beste neurri batzuk, agian etxebizitza-lege batean sartzen ez direnak, baina gure ustez garrantzitsuak direnak, eta zerikusia daukate zerga-politikarekin. Momentu honetan, badaude pizgarri fiskalak pisua erosten denerako, nola edo hala erraztu egiten da, eta, aldiz, ez da errazten, alderantziz baizik, alokairua, eta inbertitu beharko litzateke politika fiskala, hau da, pizgarri fiskalak eman alokairurako eta ez horrenbeste etxeak erosteko. En este momento, existen incentivos fiscales para cuando se compra una vivienda, es decir, se facilita de alguna manera la compra de la vivienda; en cambio, no se facilita el alquiler, sino más bien lo contrario, y habría que invertir la política fiscal, concediendo incentivos fiscales para el alquiler y no tanto para la compra de la vivienda. Guztiok dakigunez, udalak dira herritarrengandik hurbilen dauden erakunde publikoak eta hobekien ezagutzen dituztenak pertsonak eta pertsonek dituzten beharrizanak, eta politika estatalak gero eta ahalmen politiko eta gero eta ahalmen ekonomiko gutxiago ematen die udalei, baina aldi berean gero eta zama, gero eta eginbehar handiagoak dituzte udalek. Beraz, gure ustez, premiazkoa da, ezinbestekoa da udal-lege bat egitea. Hain zuzen ere, gaur egun, ikusten dugunean Espainiako Gobernutik asmo zentralizatzaileak datozela, orain da premiazkoa lege hori egitea. Horretarako, berrikusi beharko dira 1983ko Lurralde Historikoen Legea, LTH izenaz ezagutzen duguna, eta 1985eko Ley de Bases de Régimen Local, Madrilen onartua. Para eso, habrá que revisar la Ley de Territorios Históricos de 1983, conocida como LTH, y la Ley de Bases de Régimen Local de 1985, aprobada en Madrid. Precisamente en esa ley se dice literalmente: "Udalerriak Estatuaren lurralde-antolaketaren oinarrizko erakundeak dira, baita herritarrek gai publikoetan parte hartzeko hurbileneko bideak ere, eta autonomiaz instituzionalizatzen eta kudeatzen dituzte dagozkien kolektibitateen interesak. Eta lege hori egiten dugunean, udal-legea egiten dugunean, ezinbestekoa izango da bi gauza bereiztea: bereizi beharko dugu zein den udalaren eremu administratiboa eta zein den udalaren eremu politikoa. Ondo dakizuenez, gure ikuspuntutik, naziogintzaren ikuspuntutik eta guk dugun proiektu politikotik begiratuta, udalak ezinbesteko unitate politikoa dira, hain zuzen ere egitura instituzionalaren lehenengo instantzia direlako eta, batez ere, pertsonengandik hurbilen daudelako, eta hemen, ondo dakigunez –eta guztiok esaten dugu hori–, pertsonentzat egiten dugu politika. Como bien saben ustedes, desde nuestro punto de vista, desde el punto de vista de la nación y desde la perspectiva de nuestro proyecto político, los municipios son una unidad política indispensable, precisamente porque son la primera instancia de la estructura institucional y, sobre todo, porque están cerca de las personas, y aquí, como bien saben ustedes –y todos lo decimos–, hacemos política para las personas. Eta, hain zuzen, helburu hori dugula esaten delako eta pentsatzen delako, hots, politika pertsonentzat egitea, horregatik izango da hain garrantzitsua Gizarte Laguntzen Legean atzera egitea, zeinak dirusarrerak bermatzeko errentari eragiten baitio, eta hori funtsezkoa da gure ikuspuntutik. Zergatik? 2011n, Gobernu sozialistaren aurreko legealdian, Alderdi Popularraren laguntzarekin, murrizketa handiak egin zirelako gizarte-laguntzei buruzko 2008ko legean. Bi aldaketa oso handi egin ziren diru-sarrerak bermatzeko errentan: bata, urtebetetik hiru urtera luzatu zen erroldatuta egoteko epea errenta jaso ahal izateko, eta, bestea, % 7 murriztu zen jaso beharreko kopurua. Aurrekontuak koadratzeko egin ziren murrizketa horiek milaka laguni eragin zieten, eta, horrez gain, etxebizitzaren laguntza osagarriari ere eragin zioten, gehieneko kopuru bat ezarri baitzen, hots, 250 eurokoa. Eta egungo Gobernu nazionalistak eutsi egin die murrizketa horiei –edo, behintzat, ezerk ez du kontrakoa adierazten–. Uste dugu atzera egin behar dela, atzera egin behar dela neurri horiekin, sekulako oztopoa baitira krisi ekonomikoak eragiten dien gero eta pertsona gehiagorentzat. Horixe baita helburua, politika pertsonentzat egitea. Horixe esaten zaigu, eta horixe egin nahi dugu. Eta horixe planteatzen zuen zehazki Arantxa Tapia andreak batzorde-bilera batean: legeak egin behar zirela –eta hitzez hitz irakurriko dut– "pertsonen gizarte-ongizatea babesteko eta hobetzeko". Salto egiten dut Natura Babesteko Legera, eta labur esango dut gure ustez hemen ere aldaketak egin beharko direla. Ezinbesteko garrantzia du araudi batek batzea modu unitario batean azkeneko urteetan –eta hitz egiten ari gara azkeneko ia hogei urteez– egon diren aldaketak natura babesteko araudietan Europan eta munduan orokorrean. Eta horregatik, eta labur aipatzeko, bi araudi gaurkotu beharko lirateke. Bata da Euskadiko Ingurugiroaren Babeserako 3/1998 Lege Orokorra eta bigarrena da Euskadiko Naturaren Babeserako 16/1994 Legea, biak ala biak zeharo zaharkituta geratu direnak. Egia da egin zen eskuduntza-banaketan Erkidegoari dagozkion eskuduntzak mugatuak direla. Egia da. Baina hor badago margen bat lege horietan intziditzeko eta aldaketak egiteko. Eta uste dugu, eta hauek dira bi proposamen zehatz, lehenengo legean araugintza moldatu behar dela egoera errealera (hau da, errealitatearekin bat ez datorrela gaur egun) eta, bereziki, sailkatutako jarduerak eta ingurune-inpaktuaren ebaluazioa begiratu behar direla, oso garrantzitsuak direlako. Eta gero garapen-arauaren bitartez eguneratu behar dela, baimen administratiboak ere batuko lituzkeelako eta ingurumen-baimen bateratua oinarri hartuko lukeelako. Eta gero, bigarrenik, Naturaren Babeserako Lege zaharkitua gainditu behar da eta bat egin behar dugu biodibertsitate eta natur ondarearen babeserako lege bat eginda. Eta hauek lirateke –eta gehiago dut, baina gerorako utziko dut– guk oraingoz egin nahi genituzkeen ekarpenak, hain zuzen ere egin beharreko egutegi horretan aintzat hartzeko. Esaten dudan moduan, hauetariko batzuk aurreikusi egiten dira lehendakariak emandako 18ko zerrenda horretan, baina beste batzuk aitatu ere ez dira egiten eta, gure ustez, ezinbestekoak dira legegintzaldi honetarako. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1249 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburu jaun-andreok, lehendakari jauna. Agerraldia egin duzu, ustez, legegintza-egutegia azaltzeko. Eta agerraldia egin duzu legebiltzar-talde batek hala eskatu dizulako; bestela, ez zenuen egingo. Zuk, lehendakari jauna, ez duzu legegintzaegutegirik egin, eta, bistan denez, ez zenuen hura aurkezteko asmorik ere, joan den astean egin zenuen agerraldian Ganbera honetara ez dakigu noiz ekartzeko asmoa duzun legeak irakurtzeaz harago. Izan ere, horixe egin zenuen joan den astean: ustez Ganbera honetara ekarriko dituzun lege horiek irakurri, nahiz eta lege horiek ez duten ez epe ez eduki zehatzik. Bistakoa da zergatik ez duzun legegintzaegutegirik egin: ez duzu inolako konpromisorik hartu nahi izan, ez diezazugun egotzi gaur oraindik iristeko dagoen ustezko legegintza-egutegi horren epeak ez dituzula bete. Hau da, oposizioan ezin izan dezagun bete Jaurlaritza kontrolatzeko dugun zeregina. Lehendakari jauna, zuk konpromisorik hartu ez izanak eta epe zehatzak dituen legegintza-egutegirik egin ez izanak, gure ustez, sekulako koldarkeria uzten du agerian. Eta, gure iritziz, bost hilabetean egin ez izanak Legebiltzarra gutxietsi duzula erakusten du. Ezin diezagukezu jada adierazi, lehendakarikargua hartu eta bost hilabetera, zer den lehentasunezkoa Euskadirentzat? Ezin diezagukezu jada esan, bost hilabete geroago, zer den garrantzitsuena eta zerk duen garrantzi txikiena? Ezin diezazkigukezu jada adierazi, bost hilabete geroago, zure aurreikuspenak? Ezin diezazkigukezu jada adierazi, bost hilabete geroago, epe zehatzak? Ez duzu oraindik zure sailburuekin hitz egin? Berriro ere, joan den astean esan nizuna esan behar dizut. Ganbera honetara noiz ekartzeko asmoa duzun ez dakigun legeen zerrenda bat aurkeztu diguzu, baina ez duzu babesik lege horietako bakar bat ere aurrera eramateko. Eta hortxe dago koska: zuk, gaurgaurkoz, bost hilabete geroago, babesik gabe jarraitzen duzu. Horixe gertatzen da, gure ustez, larderiaz jokatzen bada eta uko egiten bazaio gainerako alderdi politikoekin hitz egiteari eta adosteari: ezin duzula ezer egin bakarrik baldin bazaude. Guretzat, galdera da ea zer egin nahi duzun eta norekin egin dezakezun. Mentalícese, señor lehendakari. Beste alderdi politikoekin adostu behar duzu, eta gizarteari azaldu behar diozu zer egin nahi duzun zehazki, eta norekin egin dezakezun. Eskubidea duzu erabateko bakardadean geratzeko, baina, kasu horretan, bakardade horrek denboran irauten badu, has gintezke legealdia bukatutzat ematen. Beraz, joan den asteko agerraldian azaldu genizun arazo bera izaten jarraitzen duzu: zer babes dituzun lege horiek onartzeko, eta zer babes dituzun Euskadik behar dituen neurriak hartzeko. Zer babes dituzun hemen, lehendakari jauna, Legebiltzar honetan, hainbat gaitarako Bizkaiko ahaldun nagusiaren babesa izateaz harago. Kontua da zer babes dituzun Ganbera honetan; zer egin nahi duzun, eta norekin egingo duzun. Lege horietako zein onartu ahal izango dituzun, eta norekin, eta zer helbururekin, eta zer edukirekin. Nor uste duzu izango direla zure bidelagun, eta zer egiteko zehazki? Beraz, zain jarraitzen dugu. Bost hilabetean, erabateko bakardadean egon zara, larderiaz jokatu duzu, ez duzu inorekin hitz egin ez adostu, zure baitan bildu zara, eta zeure buruari bakarrik begiratu diozu. Dirudienez, kritiko guztiak boikotatzaileak gara. Eta bien bitartean, berriro diot, ez duzu babes bakar bat ere, aurrekontu-proiektua baztertu behar izan duzu, egonkortasun-ituna atzeratu egin da, eta, orain, Ajuria Eneko goi-bilera horrek badirudi ez duela itun egonkor bat bilatzen, baizik eta Ganbera honetara ekar zitezkeen baina ekarri ez ziren neurri zehatz batzuk aurrera eraman eta adostu nahi ditu. Ez dugu argazkirik behar, lehendakari jauna, baizik eta krisitik ateratzeko plan zehatz bat. Horixe behar du Euskadik. Egin itzazu nahi dituzun bilera guztiak, baina ez ahaztu Legebiltzar honetan behar dituzula babesak, eta gaur egun ez dituzula. Beraz, Euskadik zain jarraituko du, krisia larriagotu egingo da, langabeziak goranzko bidean jarraituko du, eta herritarrek bakar-bakarrik dagoen lehendakari bat pairatzen jarraituko dute. Oso bitxia da azken egunotan zure alderdikide batzuek guri boikot-jarrera egotzi izana. Oso bitxia da: Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak baieztatu du inoiz ez zutela pentsatu aurrekontuak UPyDrekin adostea, eta, aldi berean, boikot-jarrera izatea egozten diguzue. Oso bitxia da: hasieratik baztertu gintuzun egonkortasun-itun posible batetik, eta, aldi berean, boikot-jarrera izatea egozten diguzue. Beraz, lehendakari jauna, gutxiengoan zaudete. Sar ezazu hori buruan, eta bilatu itzazue akordioak. Gero, kritikatu ahal izango ditugu, ala ez, akordio horiek eta akordio horien edukiak, baina, gutxienez, esan ahal izango duzu gehiengoa duzula Legebiltzarrean eta nahikoa babes dituzula gauza bat edo haren kontrakoa egiteko. Gaur egun, ordea, bakarrik jarraitzen duzue. Hain zuzen, datozen hilabeteetan Legebiltzar honetara ekar ditzakezun lege batzuk planteatu dituzu, eta, bistan denez, lege horien edukiari erreparatuko diogu horien guztien gainean iritzi bat hartzeko, baldin eta Ganbera honetara iristen badira. Lege horietako batzuk Ganbera honetara ekartzea ezinbestekotzat jotzean biok ados egoteaz harago, esan nahi dizuegu Euskadirentzat beharrezkoa dela, gure iritziz, lege jakin batzuk Ganbera honetara lehenbailehen ekartzea eta eztabaidatzea. Batzuk aipatuko dizkizut. Hain zuzen, pentsatzen dugu nahitaezkoa dela etxebizitza-lege bat lehenbailehen onartzea, eta horri buruz galdetu nahi nizun, ea ekarriko duzun etxebizitza-legerik eta zer edukirekin; ea hori egiteko asmorik duzun –ez baitirudi–, eta noiz egingo duzun. Ea baduzun asmorik Ganbera honetan gardentasun-lege bat onartzeko, uste baitut gaur-gaurkoz ezinbestekoa izaten jarraitzen duela. Gardentasun-lege horretaz galdetu nahi nizun, ea baduzun asmorik Ganbera honetara ekartzeko ala ez, eta zer edukirekin. Pentsatzen jarraitzen dugu ezinbestekoa dela Lurralde Historikoen Legea aldatzea. Beraz, eskatu nahi dizugu zure Jaurlaritzak ekar dezala Ganbera honetara Lurralde Historikoen Legearen aldaketa, bikoiztasunak eta eraginkortasun-ezak deuseztatzeko eta Eusko Jaurlaritzaren eta foru-aldundien arteko eskumenak argitzeko helburuekin. Behar-beharrezkoa iruditzen zaigu, halaber, udal-lege bat lehenbailehen ekartzea. Hogeita hamar urte geroago, udal-legerik gabe jarraitzen dugu Euskadin. Beraz, behar-beharrezkotzat jotzen dugu lege hori. Hauxe lortu nahi dugu udal-legearekin: udalak dagokien lekuan kokatzea, udalei finantza-autonomia ematea, udalek eduki behar dituzten eskumenak behingoz argitzea, udalei aukera ematea Finantzen Euskal Kontseiluan parte hartzeko, eta aukera ematea Euskadiko herri txikienek bat egiteko. Guretzat, beraz, beharbeharrezkoa izaten jarraitzen du lege horrek. Hauteskunde Legea aldatzea ere eskatzen dugu, euskal herritarren botoak berdin-berdin balio dezan edozein lurralde historikotan bizi direla ere. Ganbera honetara Hauteskunde Legearen aldaketa ekartzea ere eskatzen dizugu. Horrenbestez, agerraldi honetan bost lege hauetan jarri nahi izan dut arreta, behar-beharrezkoak iruditzen baitzaizkigu: etxebizitza-legean, gardentasunlegean, Hauteskunde Legea aldatzean, udal-legean eta Lurralde Historikoen Legea aldatzean. Gaur egun, ezinbestekoak iruditzen zaizkigu Euskadirentzat. Horrez gain, atzeratzen ari diren beste erabaki batzuk hartzeko ere eskatzen dugu, hala nola enpresa-sektore publikoa birdimentsionatzea eta arrazionalizatzea, Euskadin dauden enpresa publiko, entitate eta fundazio horiek guztiak nabarmen murrizteko. Hilabeteak joan hilabeteak etorri, horrek egin gabe jarraitzen du. Eta funtsezkoa iruditzen zaigu, orobat, legealdi honetan fiskalitatea eztabaidatzea eta adostea Legebiltzar honetan; horretarako, beharrezko lege-aldaketa guztiak egin behar lirateke. Hori ere funtsezkoa iruditzen zaigu. Baina, nolanahi ere, lehendakari jauna, lehengoan jarraitzen dugu: ez baduzu babesik, aurkezten duzunak ez du ezertarako balioko. Ez dakit zeri boikota egitea leporatzen diguzue, beti aldeztu izan dugunaren kontrakoa aldezten ariko bagina bezala, beti erabat koherenteak izan garela erakutsi ez bagenu bezala. Gure jarrera, lehendakari jauna, orain artekoa bera izango da: laguntzea, gure onena ematea, proposamenak eta ideiak proposatzea, ekimenak planteatzea, beharrezkoak diren legeak aldatzea, eta hitz egiteko eta adosteko prest egotea, horixe baita gure betebeharra eta beti egin baitugu horrela. Baina, lehendakari jauna, hauxe da gure leloa: ez boikotik, ez txeke zuririk. Lagundu, bai; baina ez boikotik, ez txeke zuririk. Kritikoak izango gara, baina konstruktiboak, orain arte izan garen bezala, hain zuzen. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1250 |
10 | 28 | 09.05.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, lehendakari jauna, jaunandreok. Lehendakari jauna, astebete igaro da zure gidaritza duen eta legealdi honetan aurrera eraman nahi duzun gobernu-programari buruz agerraldia egin zenuenetik. Agerraldi hartan, aukera izan genuen gure jarrera, Euskadiko Alderdi Popularraren jarrera, adierazteko, eta lidergoa eskatu genizun, eta, aldi berean, beharrezko egonkortasun-plan bat gauzatzeko prestutasuna agertu genizun. Gaur, zure legegintza-egutegia azaldu diguzu, zure Jaurlaritzak Legebiltzar honi bidali nahi dizkion hamasei lege-proiektu. Zure agerraldiaren edukiaz hitz egin aurretik, utz iezadazu forma-kontu bat aipatzen. Izan ere, joan den ostegunean, gaur erabiltzen ari garen oso antzeko formatua zuen agerraldi batean, ezer nabarmentzekorik ez zuten zure bi hitzaldiren ondoren, lehendakari jauna, azken txanda erabili zenuen zure proposamen nagusia planteatzeko, hau da, agerraldi hartan kontatu behar zenuenaren mamia, lege- biltzar-taldeok erantzun ezin genizunean eta gure iritzia eman ezin genizunean. Alegia, Araudi honek ematen dizkizun abantailez baliatu zinen –eta zilegi da, egia–, Ganbera honetan eztabaidaren bidez babesak bilatzeko borondatearen gainetik gailenarazi zenuen komunikazio-estrategia argi baten bidez. Horrek, lehendakari jauna, gutxiengoan zaudela ez ezik, ahuldade-sintoma argiak ere erakusten ditu. Gutxiengo-egoeran jarraitzen duzunez, gaurko galdera da, joan den astean bezala, nola pentsatzen duzun aurrera eramatea proiektu hauek, eta zer babes izango dituzun. Nik eskatzen dizut ez dezazula itxaron azken hitzaldira arte benetako planteamendua eta balio duen planteamendua egiteko, eta ez dezazula erantzunen txandan egin; izan ere, denbora eta kexa-zerrenda aurrezteaz gain, aukera emango diguzu harira joateko, eta agian eztabaida honetatik zerbait emankorra ateratzeko balio lezake. Hori esanda, hain zuzen, Gobernu Kontseiluan onartzeko asmoa duzuen lege-proiektuen zerrenda zehaztu diguzu, eta esan nahi dizut, lehendakari jauna, aurrekontuak gobernu-programa baten ekintzaren zenbakizko adierazpena badira, lege-proiektuak gobernu-programa gauzatzeko eta islatzeko beharrezko tresna direla, eta Ganbera honen zeregin nagusia gogorarazi behar dut. Proiektuen zerrenda entzun ondoren, esan behar dizut, lehenik eta behin, joan den astean Talde Popularrak egin zuen hitzaldian erabilitako argudio berak erabil ditzakedala, asmoen adierazpen bat besterik ez baita izango ez baduzu Ganbera honetan nahikoa babes bilatzen horiek aurrera eramateko. Eta Legebiltzar honetara bidali duzuen lehenengo proiektua bezala, hots, Euskal Autonomia Erkidegoko aurrekontuak bezala, bukatuko dute –utz iezadazue bukatzen– irakurketa bakarrean eta eztabaidarik gabe funtzionarioen aparteko ordainsaria bermatzeko onartu zenutena salbuesten badugu. Bai, eztabaidarik gabe. Baina ados egongo zarete nirekin gobernu baten proiektu nagusia aurrekontuena dela, eta hori badakigu nola bukatu den. Baztertu egingo dira, edo gobernu batentzat ona ez den beste gauza bat gertatuko da, alegia, legebiltzar-izapidearen ondoren, eztabaida guztiaren ondoren, Legebiltzar honetara zetozen guztiz kontrako norabidean irtengo direla. Gauza bat da zuzenketen bidez proiektu bat zehaztea, eta beste gauza bat da galtzerdi bati bezala buelta ematea Legebiltzarrera bidalitako proiektu horri. Hori da aurre egin behar diozun eta bilkura honetan azaldu behar duzun gai nagusia: nola pen- tsatzen duzun betetzea finkatu duzuen legegintzaegutegia. Gustatuko litzaidake, lehendakari jauna, ahal bada hurrengo txandan erantzungo bazenit. Bestalde, zehaztapen batzuk egin nahi nituzke. Lehenik eta behin, lege-proiektuen zerrenda honek ez du ezer berririk; izan ere, aipatu dituzuen proiektu batzuk beti-betikoak dira, eta beste batzuk, berriz, jada azaldu zizkiguten sailburuek otsailean egin zituzten agerraldietan, zuen legegintza-egutegia azaltzerakoan. Nik, gainera, Erkoreka jaunaren agerraldia entzun ahal izan nuen, eta han ikusi ahal izan genuen zein zen haren kontseilaritzaren legegintza-egutegia, eta, ikusi dudanagatik, gainerako sailburuek gauza bera egin zuten, pentsatzen baitut ez zela sailburuen burutazio bat izan, baizik eta Jaurlaritza barruan egindako hausnarketa baten ondorio zela, programari eta kontseilaritza bakoitzak egin beharreko ekintzei buruzkoa. Beraz, ez dugu ulertzen ezarri duzuen nolabaiteko prozedura hau, ekainean sailburuak Gobernu Kontseilura itzul daitezen esatera zein izango diren mahai gainean jarriko diren proiektuak; baina kontatu zizkiguten-eta otsailean! Horrez gain, prozedura berri batez hitz egin diguzu, memoriarenaz. Memoriaren kontu hau ez du Gobernuak asmatu; lege-proiektu bat hona etortzen denean berekin ekarri behar dituen txostenak dira, eta esan behar dute nori eragiten dioten, zer lortu nahi den lege-proiektu horrekin, zer eragin ekonomiko izango duen, eta abar. Beraz, honekin esan nahi dizut luzapenean gaudela, jada ari behar zenuketela proiektu horiek lantzen; ez Gobernu Kontseilu batera iristeko eta han erabakitzeko zer egingo dugun, ez argazkia ateratzeko, ez esateko "egingo dugu", baizik eta jada egiten ari behar zenukete eta lege-proiektu horiek lantzen ari behar zenukete. Gainera, azken hilabeteotan esan diguzuenagatik, dena hain argi zenutenez, ziurrenik oso landuta izango dituzue jada eta lehenbailehen etorriko dira. Bigarrenik, hau jada aipatu da hemen, baina uste dut egutegi batez ari garenean honek axola duela: noiz ekarriko dituzue? Izan ere, jakina, 2012-2016ko legegintza-egutegi horretan, jada ken dezakegu 2012a, lau urte ditugu aurretik, eta jakin beharko dugu noiz etorriko diren. Eta beste gauza bat: zein izango dira lehentasunak? Izan ere, egia da lege-proiektuen zerrenda horren barruan lege-proiektu garrantzitsuak ditugula herrialde honi egitura emateko, jarraipena emateko, bizi dugun krisi honetan hobeto koka gaitezen eta krisitik atera gaitezen, eta, horrenbestez, jakin nahi genuke zein izango den lehentasun hori. Bestalde, esan behar dizut, lehendakari jauna, zure proiektuen zerrenda oso kontserbatzailea iruditu zaidala, eta esan beharra dut, proiektu-kopurua (hamasei) kontserbatzailea baita, legealdi osorako dela ulertu badut. Begira, batetik, bertute bat da hori, egia baita errealista dela, kontserbatzailea dela, zuhurra dela, eta uste dut horren arrazoia dela gutxiengo-egoeran zaudetela, batez ere kontuan hartzen badugu aurreko Jaurlaritzaren legegintza-egutegiko lege-proiektuen kopurua (berrogei bat) eta harekin alderatzen badugu, gero arriskua baitago porrotez porrot joateko ez duzuelako lortzen hona ekartzea. Eta horretan esan behar dizut premia bertute bihurtu duzuela, eta Ganbera honetan duzuen babespremia bertute bihurtu duzuela proiektu gutxi ekarri dituzuelako, baina espero dugu, jakina, Talde Popularraren proposamenekin ekarriko dituzuela kasu honetan, uste baitut aukera zabala dagoela Erkidego honentzat beharrezkoak diren eta ziurrenik legealdian zehar eztabaidatuko diren legeak ekartzeko. Nik, lehendakari jauna, ez dut ezer gehiagorik esateko, uste baitut entzun behar duguna eta jakin behar duguna dela, ikusteko ea benetan sinets ditzakegun ala ez legegintza-egutegia eta Jaurlaritza honen asmoak, nola pentsatzen duzun horiek onartzea Legebiltzar honetan. Uste dut hortxe dagoela koska. Uste dut has gaitezkeela berriro nahaspilatzen eta ekar ditzakegula berriro joan den ostegunean ekarri genituen argudio guztiak, baina uste dut ez lukeela askoz gehiagorako balioko; izan ere, berriro diot, zu entzun nahi zaitugu, ahal bada hurrengo hitzaldian, zurekin eztabaidatu ahal izan dezagun bukatzen duzunean eta zure asmoak zein diren benetan dakigunean. Eta hasi dudan bezala bukatuko dut nire hitzaldia, zuri esanez Alderdi Popularrak lidergoa eskatzen dizula, lehendakari jauna, lidergoa, eta, aldi berean, esaten dizugu luzatuta duzula Alderdi Popularraren eskua momentu zail honetan benetako proposamenak onartzeko, krisitik ateratzeko balio dutenak, herritarrek benetan ikus dezaten politika haien zerbitzura dagoela, eta ez beste gauza batzuetarako. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1251 |
10 | 28 | 09.05.2013 | PASTOR GARRIDO | SV-ES | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Eskerrik asko, presidente andrea. Euskal Sozialistak taldeak orain aldezten du, aurreko legealdian aldeztu zuen bezala, benetako legegintza-egutegi bat aurkezteko bertutea, uste baitugu tresna horrek argi adierazten dituela gobernu baten asmoak, legeak egiteko duen borondatea erakusten duela (zer gaitan, zer erritmorekin, zer egutegirekin), eta, gainera, legebiltzar-taldeen zereginarekin bat egiten duela. Hala ulertzen dugu, tresna malgu gisa eta botere betearazlearen eta legegilearen arteko lankidetzatresna gisa, eta, jakina, Ganberak kontrolatu beharreko tresna ebaluagarri gisa. Eta gogorarazi nahi dizut sozialistok berreskuratu genuela koalizio nazionalistaren gobernuekin igarotako hamarkadetan galdutako ohitura hori, ez baitzuten Ganberako gehiengo absoluturik. Beraz, ongi iruditzen zaigu, eta zorionak ematen dizkizugu egungo lehendakariak Legebiltzarrari legegintza-proposamen bat eskaintzeko bide honi jarraitu diolako. Uste dut honelaxe definitu zenuela zuk: legegintza-proposamena. Baina, gure iritziz, nabarmen hobetu daiteke, bai forma-aldetik, bai eduki-aldetik. Duela astebete, lehendakariak jada iragarri zuen tribuna honetan, eta bere asmoak aurreratu zituen. Legealdi honetan Legebiltzar honetara ekartzeko hamasei lege aipatu zizkigun. Bakar-bakarrik gogoratu nahi dizut aurreko Jaurlaritzak berrogei lege bidali zizkiola Ganbera honi. Quiroga andrea, berrogei lege bidali zituen. Ez "berrogeira iritsi zen", zuk esaten duzun bezala, ez; berrogei lege bidali zituen, eta Ganbera honetan daude erregistratuta. Lehendakari jaunak azaldu zigun aurkezpenformatua haren aurrekoak erabilitakoaren oso antzekoa da, baina esan zigun, halaber, ekainaren 15erainoko epea ematen zuela bere behin betiko proposamena azaltzeko –pentsatzen dut kontseilu ezohikoan, ekainaren 15a larunbata baita–. Beraz, gure ustez, oso izaera berezia eman nahi diozue egutegi horri, baina, gu, behintzat, ez gara zorrotzak izango epeekin. Guk ez dugu Ganbera honetan EAJren papera egingo. Horretarako badaude beste batzuk. Ez gara erregea baino erregetiarragoak izango. Kontraesanen gaia, egia esateko, nahiago dugu beste batzuei utzi, legegintza-egutegirik aurkeztu ez baina gainerakoei eskatzen zietenei, duela hiru urte idatzi eta tribuna honetan esan zutenei gobernu batek Ganberari bidali behar diola bere gobernu-programa, bere lege-proiektuak eta planak, kargua hartu eta bi hilabeteko epean. Begira, lehendakari jauna. Abenduan hartu zenuen lehendakari-kargua, eta maiatzean gaude; badirudi besteei eskatzen zitzaiena ez dela betetzen norberari dagokionean. Huraxe zen EAJren irizpidea duela hiru urte, baina aurreko hamarkadan ez zuen izan, eta orain ere ez du EAJren Jaurlaritzak. Izan ere, bi hilabetean, zuek eskatzen zeniguten bezala, Legebiltzar honetan ez da izan gobernu-programarik, Ganbera honetan azaldu zenuen gobernu-programan –eta, azken txandan azaldu zenuenez, erantzuteko aukerarik eman gabe– ez baitira sartzen legealdi osorako proiektuak, ezta planak ere. Espero dugu etorriko direla, tribunan esan duzun bezala. Eta, nola ez, zalantzaren abantaila emango dizugu. Egutegi hau onartu arte itxarongo dugu, eta memoria indibidualizatuekin onartu behar duzu –eta hori ez da Jaurlaritza honi bururatu zaion zerbait, baizik eta legez behartuta zaudete hala aurkeztera–, eragingo dien gizarte-sektoreak adieraziz, finantzakalkulua eginez, epeak aurreikusiz eta, jakina, lehentasunak finkatuz eta legeak Legebiltzarrean aurkezteko erritmoak finkatuz. Eta espero dezagun berdin dokumentatutako planen eta ekintza esanguratsuen proposamen batekin osatuko duzula. Eta espero dugu, halaber, egutegi hori sei hilabetean behin eguneratuko dela sortzen diren beharren arabera, legebiltzaraginduen arabera edo gerta litekeen beharrezko epemoldaketaren arabera. Baina, aipatu ditudan forma-kontuez gain –eskatzen zenutenaren eta egiten duzuenaren arteko kontraesanei buruzkoak batez ere–, gabezia batzuk ikusten ditugu egin duzun aurrerapenean. Hamasei proiektu berri aipatu dituzu, eta taldeen legebiltzar-ekimenetatik sortutako beste bi. Uste dut ahaztu egin zaizuela, nahita edo nahi gabe, sozialiston ekimenez izapidetzen ari den beste lege bat –hura beste lege batekin osatzeko konpromisoa hartu zenuten Legebiltzarrean–. Bizitza politikoa birsortzeari buruzkoaz ari naiz, zehazki goi-karguen bateraezintasunak arautzeko proposamenaz, eta gardentasunlegeaz –Erkoreka jaunak esan zigun hura planteatzeko asmotan zebiltzala–. Eta esan dut ea ez ote zareten nahita ahaztu; izan ere, ekimen haren ondorioz hain justu, Jaurlaritzak iragarri zuen hilabeteko epean goi-karguen jarrera-kode berri bat aurkeztuko zuela, badakigu, sozialistek egin zutena hobetzeko, ez baitira inoiz EAJ bezain eraginkorrak izango, jakina. Hori otsailean gertatu zen; maiatzean gaude, eta oraindik ez dakigu ezer. Gaur, ez kode etiko berririk, ez aurrekoaren berrespenik; jada izapidetzen ari den legea ahaztuta, eta gardentasun-lege korapilatsua ere ahaztuta. Badaezpada ere, nik jada iragartzen dizuet ezen, zuek ez baduzue ekartzen –baina espero dugu ekarriko duzuela–, Talde Sozialistak ekarriko duela Ganbera honetara, uste baitugu hobekuntza nabarmenak egin behar ditugula gardentasunaren alorrean, bereziki bizi dugun une politikoan, eta politikariaren baldintza argitzean. Garrantzitsutzat jotzen dugun beste gai bat legegintza-proposamenaren zentzua da, azkenaldian askotan izaten ditugun eztabaida politikoetan sartu gabe, baina komeni da gogoraraztea legeak Legebiltzar honetan onartzen direla eta, hortaz, haiekiko koherentziaz egin behar duela politika Jaurlaritzak, eta koherenteak izan behar dutela, halaber, Jaurlaritzak Ganberan aurkezten dituen legegintza-proiektuetan lege horiek islatzen duten herrialde-ikuspegiarekin. Gero, tribuna honetan nik baino lehen hitz egin duten guztiek errepikatu dizutenez, definitu beharko duzu zein den zure proiektua, eta, ondoren, hura aurrera eramateko beharrezko adostasunak bilatzen saiatu beharko duzu. Bestela esanda, Ganbera honetara ekartzeko asmoa duzuen legeek zentzua eman behar diete oraindik lantzeke dauden oinarrizko akordioei. Sozialistok iradokizun bat egingo dizugu: ez ezazu pikutara bidali aurreko legealdian aurreratutako lana, batzuk Legebiltzarrean burutuak, beste batzuk hona iristeko zain hala egin ahal izan gabe, nahiz eta erregistratuta egon; izan ere, testu aurreratu batzuk Ganbera honetara bidali ziren, eta beste batzuk sailetako teknikariek egin zain zeuden, eta uste dut ezin daitekeela alferrik galdu lan bat, guk bultzatua bazen ere. Uste dut aprobetxagarriak direla. Ez ezazue egin udal-legearekin egin zenutena. Iragarri duzun proiektua azkarrago joan zitekeen zuek blokeatu zenuten testua aprobetxatuko bazenute. Egin itzazue Ganbera honetan nahi dituzuen moldaketa guztiak berriz ere Ganbera honetara ekartzeko, jakina. Finkatu dugu jada behar besteko epea Jaurlaritzak lege-proiektua aurkeztu dezan Legebiltzarrean, baina funtsezkoena, dakizuenez, aurreko proiektuan zegoen jasota: udalei ahalmen handiagoa ematen dien eskumen-banaketa eta hura garatzeko dirua, hori baita erakunde-sarea berrikustearen gakoa, hots, duela hiru hamarkadetatik egiteke dugun benetako zeregina. Planteatzen dizugu, orobat, sar ditzazuela zuen agendan agertzen ez ziren beste proiektu batzuk. Zure aurreko Jaurlaritzak etxebizitza-lege bat ekarri zuen Ganbera honetara –beste talde batzuek ere hitz egin dute honetaz–. Ez naiz hemen luzatuko kontatzen etxebizitza-lege batek dituen abantailak eta une honetan duen premia, non etxebizitzaren arazoa gizarte-arazo larria bihurtu baita eta herritarren kezka handienetako bat, baina iruditzen zaigu, jakina, orain dela lege hori aurkezteko unea, bizi dugun egoera ikusita. Zertarako? Etxebizitzak jokatzen duen paper soziala indartzeko eta beren hipoteketan itotzen ari diren milaka eta milaka laguni arreta emateko, zeinek irtenbide bat eta estalpe bat behar baitituzte. Eta, alde horretatik, badakizu guk aurkeztu dugun ekimen batean eskatzen dizugula horri buruzko lege bat sustatzeko, gai honi estaldura osoago bat emango diona; izan ere, dakizunez, gizartearen aldarri bat ari da bihurtzen hura konpontzea. Duela ez asko, zorigaiztoko lege bat onartu da Diputatuen Kongresuan, legebiltzar-talde batekin ere adostu gabe eta kaltetuen eskaerak kontuan izan gabe, eta ez dio arazoari erantzunik ematen. Guk ezin diogu hemendik irtenbide globalik eman arazo horri, baina, bistan denez, asko lagundu dezakegu hori konpontzen. Portuen legeari edo emakume nekazariaren estatutuari buruzko ideiak berreskuratu dituzue. Hor ere baduzue aurreko legealdian egindako lanaren erreferentzia. Baina sektore-proiekturen bat edo besteren falta sentitzen dugu. Ez dago klima-aldaketari buruzko legerik; aurreko legealdian, ordea, ia bukatuta zegoen legeari buruzko irizpena Legebiltzarreko izapidetzean –talde guztien ekarpenekin, gainera–, eta berrestea besterik ez zen falta. Edo paisaiarena, Legebiltzarrean aitzindaria zen proposamena. Edo funtzio publikoarena, hark zer baldintzatan garatu behar duen finkatzen duena. Edo gazteriaren lege bat, aurreko legealdian aurrera eraman ez zena. Bada, planteatzen dizuegu testu horiek berreskuratzea eta egindako lana aprobetxatzea, lege horiek azkarrago aurkeztu daitezen Legebiltzarrean. Laburbilduz, eskatzen dizuegu ez dezazuela lotsarik izan Alderdi Sozialistak aurreko legealdian gauza asko egin zituela aitortzeko eta lan hori erreferentziatzat hartzeko. Ez ezazue lotsarik izan aitortzeko aurreko Jaurlaritzak berreskuratu zuela hainbat hamarkadatan abandonatuta edukitako konpromiso bat, hots, legegintza-egutegi bat eta plan estrategikoak planteatzea. Egoeretara egokitutako egutegi malgu bat, egia. Egia da hura ez betetzeko arriskua dagoela, jakina, baina gardentasunean ere irabazten da, Legebiltzarra kontrolatzeko ahalmenean, Jaurlaritzaren benetako lehentasunak finkatzean, eta, batez ere, gizarteari eta Ganbera honi jakinaraztean zein diren benetako asmoak, haiekin izaten den garapen erretorikoaz harago, eta zer asmo dituen gobernu batek herrialdearen lehentasunak finkatzeko. Eta, nola ez, kontuak emateko eta lehentasunak finkatzeko konpromiso argia hartzeko Legebiltzar honekiko. Izan ere, egutegia aurkeztu ondoren, zati zaila geratzen zaizu: akordio handiak lortzea; konplizitateak ehuntzeko gai izatea; hemen, tribuna honetan, irudikatzeko gai izatea zein den zure herrialde-ikuspegia, zein den zure herrialde-eredua, zein diren zure lehentasun politikoak, eta, hori egin ondoren, legeak ahalik eta akordio handienarekin ateratzen saiatzea. Eta hor izango gaituzu zain, Urkullu jauna. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1252 |
10 | 28 | 09.05.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Egun on guztioi. Gaurko agerraldiak lege-egutegia du nolabaiteko ardatz. Joan den astean, lehendakariak Gobernuaren egitasmoa azaltzerakoan aipatu, aipatu zuen, eta nik uste dut marko bat ere denboran kokatu zitekeena antzeman zitekeela Jaurlaritzak gaur egun bere konpromisoak non kokatzen dituen, eta baita aipatutako ekainaren 15era bitarteko etxeko lanak sailburu bakoitzak nola hartuak dauzkan azkenean legeegutegi hori onartu eta Legebiltzar honetara ekartzeko. Beraz, nik uste dut agerraldiaren arrazoia joan den astean behintzat azaldu zela, eta gaur egin dena da joan den asteko eta gaurko motibazioa txertatu eta debatea pixka bat berritu. Batzuentzat sailburuen agerraldiak nahikoa izan dira sailburu bakoitzak bere alorrean dituen lege-egitasmoei antzemateko, Quiroga andereak azaldu duen bezala; beste batzuek diote ez dutela urrutitik ere ikusten lege-egutegi bat. Eta nik uste dut Jaurlaritzak egin duen ariketa prudentea izan dela. Egia da, kontserbadorea esaten zuen Quiroga andreak, baina Jaurlaritza honek babes bat dauka, 27 parlamentariren babesa dauka, eta legealdi osorako egitasmo bat azaltzen du. Hiru ardatz ditu egitasmo horrek: aipatu bezala, krisi ekonomikoari aurre egitea; baita ere bake- eta bizikidetza-eszenategi hori bermatzea, eta, etorkizunari begira, Legebiltzar honek herri honi eskaini behar dion estatus politiko berri horren nolabaiteko helburua. Hiru ardatz horien inguruan, jakina, legeak zintzilikatu behar dira. Edo, alderantziz, legeek emango diete sendotasuna helburuei; helburu horiek egia bihurtzeko, legeak behar-beharrezkoak dira. EH Bilduk azaltzen zuen bere motibazioan, eta egia da, ez da nahikoa egitasmoa, zeren asmoak dira. Baina egitasmoak bide bat erakusten du eta helburu batzuk jartzen dira, eta helburu horiek lortu ahal izateko beharrezkoak dira legeak eta baita ekimenak eta planak edo neurri zehatzak ere. Eta nik uste dut horretan jardun duela Jaurlaritzak eta burutu nahi dituela lan horiek uda aurretik. Zergatik? Gehiengoa eta gutxiengoa hemen non dagoen garbi dago, eta gehiengo batek arrazoi ezberdinengatik eskatzen diola ere behin eta berriz lehendakariari irten dadila bere soledade horretatik, aipatzen zenez. Eta guk, alderdi politiko bezala, esaten dugu: "Bueno, akordioak beharrezkoak dira, eta Jaurlaritzak programa bat egiten du eta lehenengo sei hilabete horietan bere programa horri heldulekuak jarri nahi dizkio, asmoak eta erabakiak. Baina erabaki horiek hemen uztartu behar dira, lege diren neurrian Parlamentuaren galbahea pasa behar dute. Horretarako, aurretik egindako lanak edo batzuen eta besteen nolabaiteko iritzi eta helburuak ere kontuan eduki behar dira". Baina, guzti horren gainetik, nik uste dut Jaurlaritza honek behin eta berriz Legebiltzar honi, eta Legebiltzar honen eskutik hiritarrei, helarazi nahi diela mensaje bat, eta da egonkortasuna, herri honek, gizarte honek behar duela egonkortasuna. Ez Jaurlaritzak egonkortasuna, zergatik Jaurlaritzak, Legebiltzarrak "bai" edo "ez" esan, kontuan eduki beharko du beti, baina gobernatzeko bidea dauka, denbora dauka, bere eginkizun propioak dauzka; Legebiltzar honetara ekar ditzake 8, 10 edo 38 lege (aurreko Gobernuak 59 eskaini zituen eta azkenean 20 onartu ziren). Beraz, egitasmoak egitasmo (aurreko Gobernuak, gainera, gehiengo absolutuarekin bermatuta zeukan, Gobernu honek ez daukana), ikusten duguna da gizarteak behar duela egonkortasuna. Ez Jaurlaritzak, berriro diot. Eta gizartearentzat, egonkortasuna zer da? Ba, besteak beste, instituzio ezberdinen arteko akordioak burutzen jakitea, edo gizarte-eragile direnekin akordioak sustatzeko eta gauzatzeko gaitasuna erakustea. Zergatik akordio horiek denak biderkatzaile dira, gizarteak ikusten gaituelako, eta ikusten gaitu eztabaidan, ikusten gaitu mokoka. Baina gizarteak ere akordioak eskatzen dizkigu. Eta zergatik egonkortasuna? Egonkortasunak konfiantza ematen duelako, geure buruengan konfiantza edukitzea. Eta tailer txiki horretan langabeziaren atarian daudenek edo lana galdu dutenek edo etorkizuna oso ilun ikusten duten horiek ere konfiantza minimo bat ikusi behar dute. Eta hori da jaurlaritza batek ere Parlamentu honen barruan lortu behar duena, noski, baina Legebiltzar honetatik haratago zabaldu behar duen mezua. Zergatik, egonkortasunak konfiantza ekartzen baldin badu, konfiantza hori hazkunde ekonomikorako ere lagungarri gerta daiteke. Eta ekuazio hori gertatzen ez baldin bada eta, liskarrak liskar, hemen debate antzuetan… edo ez hain antzuetan, edo debate interesgarriekin, baina adostasunetara iristeko gaitasunik ez baldin badaukagu, Gobernuarenak eta oposizioarenak ere egin du. Zein izango den kaltetuena? Zein izango den desgastatuena? Gizarteak erabakiko du. Baina guk ez dugu parametro horietan neurtzen jarduera politikoa eta Jaurlaritzaren jarduera. Badago esaldi bat, oso famatua, instituzioei aplikatzen zaiena, eta da "statu quoaren tirania", "la tiranía del statu quo". Azkenean, zuk ardura bat hartzen duzunean, denbora jakin batean –eta legealdihasieran izan behar du– zure ideiak eta zure egitasmoak egia bihurtzeko erabakiak hartu behar dituzu. Eta Jaurlaritza fase horretan dago. Gainera, jakinda zer dagoen Legebiltzar honetan, zergatik legegile bada Jaurlaritza, baina Legebiltzarra ere bai, izan daiteke. Eta badakigu arrazoi ezberdinengatik, ez estrategia partekatua dagoelako, momentuz behintzat desafioa behin eta berriz egiten zaiola Jaurlaritzari esanez: "Aizu, zuk nola askatu behar duzu korapilo hau? Zeinekin askatuko duzu?". Eta Jaurlaritzak nik uste dut bere posizioa eta prestasuna azaldu duela. Landu egin beharko dugu gehiago, zergatik orain arte exitorik ez dugu izan, Legebiltzar honetan behintzat. Eta horri eutsi beharko diogu. Honekin bat eginda, agerraldia eskatu duenari… Ni ez naiz eztabaidan sartuko, baina behintzat bai adierazpen bat, erreferentzia pertsonalak egon direlako; ez niregatik, baizik eta nik egitasmoaren inguruan esandakoagatik. Eraikitzailea izan daitekeen jarrera bat antzeman dut, ez dakit ondo ala gaizki. Eta, bestalde, esango nuke eskerrak marko juridiko politiko hau agortuta dagoen, zergatik gutako askok baino sinesmen gehiago daukazu egin daitezkeen kontu horietan. Baina, bueno, legeak lege eta egitasmoak egitasmo, garbi dagoena da jarrera behintzat… Aipatu duzu faltan botatzen dituzun legeak zeintzuk diren, eta nik uste dut egitasmoan behintzat hor egongo direla; gero, lege horiek zer eduki duten, hor eztabaidatu beharko dugu. Baina Legebiltzar honetatik kanpo badaude gizarte-eragileak eta hainbat erakunde; lege batzuk onartu ahal izateko, beraien kontsentsua nahi eta nahi ez behar-beharrezkoa izango da. Bestela, legea atera dezakegu, baina interes horien aurka. Beraz, kontsentsu horiek lantzea ez da erraza izango. Nik garbi ikusten dudana da hau guztion artean lortu beharreko akordioetatik atera behar dugula aurrera, baina argi ikusten dut ere –eta, lehenengo interbentzioan behintzat, Jaurlaritzarekin bat eginda– oposizioarekin landuta eta hitzartuta baldin bada, hobe dela. Baina, zuekin edo gabe, herri honek aurrera egin behar du eta Jaurlaritza honek aurrera egin behar du. Nik uste dut oraindik badaudela posizio batzuk hemen erabat anklatuak, eta gizarte honek exijitzen du gobernatzea eta herri honek bere bidea nondik nora egin behar duen markatzea. Hori Jaurlaritzari dagokio. Berriro diot, guztion artean baldin bada, hobe, baina, bestela, Jaurlaritza honek, bere egitasmoa eskutan eta egitasmo hori burutzeko ezinbesteko diren legeak onartuta, aurrera egin beharra dauka. Horregatik, egitasmo hori, lege-egutegi hori, onartu eta hona etortzen denean edukiko dugu aukera ikusteko zein zer posiziotan finkatzen den, aurrera egiteko ala ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1253 |
10 | 28 | 09.05.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Legebiltzarburu anderea, legebiltzarkideok. Joan den astean Legebiltzar honetan bertan Jaurlaritzaren programa aurkeztu nuenean, aurreratu nuen, lehen esan bezala, programa horretan jasotako ekimenen artean hainbat lege-proiektu jasotzen zirela. Nik ez dut esango 16 aurkezteagatik eta aipatzeagatik hemen, Legebiltzar honetan, eta adostutakoaren ondorioz beste bi edo hiru lege-asmo izan daitezkeelarik ere, 16 horiek bukatutzat ematen ditugula 16 horiek planteatzerakoan. Horretarako dago legealdia eta horretarako dago Gobernu Kontseiluan ere gure arteko gogoeta, eta bada sailburu bat, edo badira bi edo hiru ere, Gobernu Kontseiluan aipatutakoez gain, planteatzen dituztenak beste asmo batzuk ere. Baina guzti hori ondo landu nahi dugu aurreko legealdietan gertatutakoa ere kontuan hartuz. Ekimenen artean, hainbat lege-proiektu ditugu gure programan jasoak. Beraz, zaila egiten zait ulertzea sailburuek beren legebiltzar-batzordearen aurrean azaldutakoaren ildotik nola izan daitekeen lehendakariak sailburu bakoitzak aurkeztutakotik ezberdina aurkeztu ahal izatea. Beraz, hor jasotzen da Jaurlaritzaren konpromisoen aurrerapen bat alor honetan. Beraz, jaun-andreok, gobernu-programan sartutako proiektuez ari naiz. Eta, Quiroga andrea, ez zaitez kezkatu: nire azken hitzaldian ez dut erabiliko joan den astean erabili nuen estrategia bera. No. Joan den astean, programa aurkeztu behar nuen, eta legebiltzar-taldeetako bozeramaileek ere badakite zertarako erabili zuten agerraldia programaren aurkezpenean, eta lehendakariak programa aurkezteko erabili zuen agerraldi hartan, bere azken hitzaldia erabili zuen gobernu-programari buruzkoa bakarrik ez zen beste gai bat planteatzeko. Baina, nolanahi ere, ez zaitez kezkatu legegintza-egutegia jorratzean egingo ditudan hitzaldien nondik norakoengatik. Berriro diot, argi eta garbi utzi nahi dut Jaurlaritzak legealdi honetan zehar hartu behar dituen helburuak eta ekimenak direla, eta izaera legegilea duten eragina edo konpromisoa dituztela. Edozein kasutan, legebiltzarkide jaun-andreok, Jaurlaritzak legealdi honetarako hartutako konpromisoak dira eta, beraz, konpromiso hauen berri emango dut. EH Bilduk gabeziak aipatu ditu: etxebizitzarena, udal-legearena –udal-legearena planteatuta dago– RGIarena, larrialdiko laguntzena… UPyDk ere aipatu du etxebizitzarena, eta horretaz ere gogoeta bat daukagu. Eta nik uste dut atzo bertan legebiltzar-taldeek aukera izan zenutela agerraldi batean entzuteko, ez bakarrik etxebizitzari buruzkoa, baita etxebizitza egokituari buruzkoa ere. Guztiok ere horretan azterketa bat egiten ari gara, hori ekar dezakegun ala ez. Gardentasunarena planteatu duzu, Hauteskunde Legearena, eta udal-legearena ere planteatu duzu. Alderdi Popularraren aldetik, Quiroga anderearen kezka edo galdera, lege-asmoak baino gehiago, izan da ea norekin lortuko dugun lege-asmoak ontzat ematea. Nik esango nuke zein den, hiru arlotan banatuta, gure konpromisoen zehaztasuna. Lehenengo ardatza da Euskal Administrazio publikoarena. Euskal Administrazio publikoarena aipatu nuen eta hor dago gardentasunaren lege-asmoarena; udalen lege-proiektua, aipatutakoa; Euskadiko kupoa zehazteko metodologia eta Ekonomia Itunaren Batzordearena ere bai; baliabideen banaketa eta forualdundiek Euskal Autonomia Erkidegoaren aurrekontuak finantzatzeko egin beharreko ekarpenak; Euskadiko diru-laguntzak eta laguntzak; nekazari gaztearen eta emakume nekazarien estatutuak; lurzoru kutsatuaren aldaketa, eta Euskadiko portuak. Horiek finkatuko nituzke lehenengo ardatz batean. Bigarren ardatzean jasotzen diren ekimenak: droga-menpekotasunen arloko aurrezaintza, laguntza eta gizarteratzea; lanbide-heziketa, hezkuntza eta bizialdi osoko ikaskuntza; kirol arloko lanbidea; emakumeen aurkako biolentziaren biktimak; Euskal Zuzenbide zibil foralaren aldaketa oinordetzako zuzenbide eta ezkontzaren erregimenean. Eta hirugarren ardatza, bakearekin, giza eskubideekin eta bizikidetzarekin lotura duena. Arlo honetan, joan den asteko osoko bilkuran aipatu nuen bezala, Oroimenen Institutuaren proiektua aipatu dezakegu, hau aurreko legealditik hitzartuta datorren kontua delarik. Hauek dira, beraz, gobernu-programan jasotako ekimenak, legealdi honetan bete beharreko konpromisoak. Eta ez dut esaten hauek izan beharko direnik bakarrik; Euzko Abertzaleak taldearen bozeramaileak esan duen bezala, irekita gaude legealdian zehar planteatzeko eta eztabaidatzeko. Ez bakarrik guk dakartzagun lege-asmoak eztabaidan jartzeko, halabeharrez, baita legebiltzar-taldeek planteatutakoak ere. Eta ez bakarrik legebiltzar-taldeek legealdi honetan planteatutakoak; aurreko legealdietan pendiente geratu direnak ere ez ditugu zakarrontzira botatzen. Jakitera eman ditut gure gobernu-programan aurreikusitako ekimenak; batzuek lege-proiektua planteatzeko konpromisoa ekar dezakete berekin, baina ez dago itxita. Horretan oinarrituta, aurreratu nahi dut proposatu ditugun lege-proiektuen zerrenda errealitatera egokituta dagoela eta betetzeko gai izango garela. Eta esaten dut betetzeko gai izango garela. Izan ere, Talde Sozialistako bozeramaileak, Pastor jaunak, esan duena aipatuz, aurreko legealdian, hain zuzen, hogeita hamazazpi lege-proiektu ez ziren aurrera eraman (hogeita hamazazpi lege-proiektu ez ziren aurrera eraman), lege-proiektu izango zirela iragarri zituzten berrogeita hemeretzitik. Batzuk Legebiltzarrean indargabetu ziren; beste batzuk ez ziren bukatu; eta beste batzuk, Pastor jauna, hasi ere ez ziren egin. Eta ez da nahikoa esatea, hain zuzen, errealismoz jokatu behar dela, hogeita hamazazpi proiektu geratu baitziren egiteke, gabezia hemen egongo balitz bezala. Ez. Hogeita hamazazpi proiektu geratu ziren egiteke, eta egiteke geratu ziren hogeita hamazazpi horietatik hemeretzi ez ziren sartu beharrezko dokumentazioarekin, Pastor jauna. No. Eta uste dut, errealismoan oinarrituta, gure asmoa erraza dela. Gure programa betetzea besterik ez da. Horregatik, lege-proiektuetarako ditugun helburuak neurrizkoak eta gure errealitatera egokituak izango dira, zuek eskatzen duzuen bezala. Jaurlaritzak, beraz, bere lege-programa bidaliko dio Legebiltzar honi, eta, hala, joan den astean planteatu genituen helburu eta ekimenei erantzuna emango diegu. Jarraian, oposizioko legebiltzar-taldeen izenean tribuna honetan hitz egin duzuenok adierazi dituzuen gabezietatik garrantzitsuenak testuinguru batean kokatuko ditut –izapidetzea nahiko zenuketen legeproiektuetatik garrantzitsuenak–. Jaurlaritza gisa aurkeztu dugun programarekin hasiko naiz, eta Administrazio publikoaren berezko esparrutik hasiko naiz. Jaurlaritza honen konpromisoetako bat da administrazio eraginkor eta garden batean aurrera egitea, baliabide publikoak modu moderno eta arduratsuan kudeatuko dituena. Eta hor kokatzen dut nik gardentasunaren lege-proiektu baten planteamendua ere. Hogeita hamar urte igaro dira Administrazio publikoaren hasierako oinarriak ezarri zirenetik. Handik Gobernuaren Legea sortu zen, eta euskal sektore publikoa definitu zen Ogasunaren Printzipio Antolatzaileen lehenengo legean. Ordutik, aldaketa sozial legegile, antolatzaile eta teknologiko izugarriak bizi izan ditugu gizarte gisa eta administrazio gisa. Hori dela eta, beharrezkotzat jotzen dugu euskal Administrazio publikoaren lege bat, egungo sakabanatzea gaindituko duena eta Administrazioaren araudia zein funtzionamendua behar bezala eguneratuko dituena, hain beharrezkoak eta egungoak diren administrazio elektronikoaren, herritarrentzako arretaren, gardentasunaren, parte-hartzearen eta araudi-kalitatearen kontzeptuak barne hartuz. Administrazioaren eraginkortasuna ezin da Jaurlaritza honetara mugatu, baizik eta gainerako euskal administrazio publikoetara ere luzatu behar da erakundeen artean nahitaez duen harremanean, zerbitzu publikoak behar bezala osa ditzan gure gizartearen mesedetan. Testuinguru horretan, Jaurlaritzak premiaz gainditu behar ditu iraganeko blokeoak, eta lege-proiektuak ekarriko ditu Legebiltzar honetara; Legebiltzarrak aztertu eta eztabaidatu egingo ditu, eta, azkenean, behin betiko onartuko du, adibidez, udalen legeproiektu bat, Euskadiko udalen gaia lege hura egitean parte hartzen duten eragileekin adostutako ikuspegi batetik garatuko duena. Beste jarduera-ardatzetako bat alor ekonomikoa da. Egungo testuinguru ekonomiko eta finantzarioak, Europako eta nazioarteko zerga-agindu berri bati lotuta, beste erakundeekiko akordio egonkorrak behar ditu, segurtasun handiagoko egoeretara eramango gaituztenak eta harreman ekonomiko eta finantzarioen oinarri arautzaile sendoetan hartzen dutenak berme. Horiek dira, beraz, Ogasunaren alorrean planteatzen diren helburu nagusiak, kupoari, Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoari edo Ekonomia Itunari berari lotuak. Jaurlaritzaren xedea da nahikoa diru bildu ahal izatea, aukera izan dezagun kalitateko gizarte-zerbitzuak edukitzeko, eta, aldi berean, ekonomia suspertzen lagunduko duten finantza-tresnekin geure fiskalitatea eratzen joateko. Alor horretan bertan, Euskadiko antolamendu juridikoa argitu behar da Euskadiko ogasun orokorraren berezko gaietan, aurrezki-kutxen eta borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeen araudiak garatzea ahalbidetuko duen Euskadiko diru-laguntzen eta laguntzen lege bat eginez, kontrol ekonomikoaren eta kontabilitatearen gaiko araudia eguneratuz, eta Euskal Autonomia Erkidegoko Estatistika Planaren aurrekontuerregimena eguneratuz. Hazkunde jasangarriaren eremu zehatzean, ingurumen-politikari garrantzi berezia emango zaio, dagoeneko daukagun araudi-garapen zabaletik abiatuta. Jaurlaritza honi egoki iruditu zaio ekimen gisa planteatzea lurzoru kutsatuen egungo legea aldatzea, legea indarrean jarri zenetik izandako esperientzia egungo diagnostikora eta ingurumen-bektore horrek Euskadin izan dezakeen etorkizunera eramateko. Azpiegiturek ere eragin handia dute bai ingurumenean, bai ekonomian eta herrialdearen jasangarritasunean. Euskadiko portuak eta, batez ere, haien kudeaketa hobetzeak oso eragin handia du arestian aipatutako faktoreetan, baita gure herrialdearen lehiakortasunean ere. Horregatik planteatu dugu euskal portuen legea, baita alor horretako plan zehatzak ere. Bestalde, frogatuta daukagu Euskadiko lurzoruaren % 85 nekazaritzarako erabiltzen dela, eta sektore horrek balio kualitatibo handia ematen dio gure ingurumen-jasangarritasunari, gure lurralde-egituraketari eta landako eta hiriko populazioen arteko beharrezko orekari. Baina nekazaritza-sektoreak ere aurrera egin behar du modernizazioan, berrikuntzan eta errealitate eta erronka berrietara egokitzean, hala nola emakumea laneratuz edo belaunaldi-erreleboa bermatuz. Helburu horrekin planteatu ditugu emakume nekazarien estatutuaren legea eta nekazari gaztearen estatutuaren legea. Giza garapenari lotutako eremuan, hezkuntzarekin hasiko gara. Jaurlaritzak konpromisoa hartzen du politika horietan aurrera egiteko, hezkuntza-bikaintasuna erreferentziatzat hartuz. Horretarako, lehenik eta behin, gure hezkuntza-itunean aurrera jarraitu behar dugu –askotan aipatu dut nik hori tribuna honetan–, txalotu egin behar dugu Euskal Autonomia Erkidegoan daukagun hezkuntza-ituna, eta euskal hezkuntza-sistemari koherentzia eta egonkortasuna emango dion akordio egonkor bat eguneratu behar dugu. Hori da planteatzen dugun helburua, eta, besteak beste, lanbide-heziketaren legearen edo bizialdi osorako ikaskuntzaren legearen bidez garatuko dugu –Ganbera honi dagokio, eta ez da Jaurlaritza honen ekimena–. Osasun-eremuan, prebentzioaren kultura eta osasuna sustatzea dira gobernu-programan ditugun lehentasunezko helburuetako bi. Eta, horretan oinarrituta, egoki iruditzen zaigu Droga-mendekotasunen arloko Prebentzio, Laguntza eta Gizarteratzeari buruzko Legea berrikustea. Jaurlaritzak errealitate horren ikuspegia eguneratzea planteatzen du (Murmullos), mendekotasun berriak direlakoak aurreikusiz… (San Prudentzio pasatu zen, ezta? ), berriro diot, mendekotasun berriak direlakoak aurreikusiz, eta horien artean daude tresna teknologikoekiko mendekotasunei lotutako arazoak edo ludopatia-arazoak. Giza garapenarekin jarraituz, kirol-jarduera garapen fisiko eta pertsonal gisa bultzatzearen helburua planteatzen da. Jaurlaritzaren xedea da kirolsistema orekatuago eta kalitateko bat sustatzea, kirolesparruko lanbideak arautzeko lege-proiektu bat eginez. Azken erreferentzia gisa, jaun-andreok, atal hau itxi nahi dut gure justiziak behar duen aldaketa finkatuz, modernoagoa izan dadin eta gure gizartearen zerbitzura egon dadin. Eta hori da gure ekimenaren izateko arrazoia, Euskal Zuzenbide zibil forala oinordetza-zuzenbidean eta ezkontza-araubidean aldatzeari dagokionez. Bukatzeko, bakea, giza eskubideak eta bizikidetza aipatuko ditut. Berriro diotsut aukera paregabea dugula gure herrialdean, eta gai izan behar dugula aukera horretaz baliatzeko, bake bidezkoa eta memoriaduna lortzen laguntzeko. Hori dela eta, gure programan jasota dago, orobat, aurreko legealdian legebiltzar-taldeek adostu zutena, hala nola Memoriaren eta Bizikidetzaren Institutuaren lege-proiektua, memoriaren politika publikoei buruzko lehenengo akordioan oinarritua eta aurreko legealdian adostutako proposamena oinarritzat hartzen duena. Jaun-andreok, gobernu-programan hartu dugun konpromisoa azalduta –eta ez da itxia, baizik eta prest gaude entzuteko; era berean, oposizioko legebiltzar-taldeei egoki iruditzen zaizkien ekimenak gogoan hartzen ari gara, eta haietako batzuk txertatuta daude jada gure lege-programako planteamenduetan; bestalde, gu ez gaude, Jaurlaritza gisa, aurreko lanak pikutara bidaltzeko moduan–, aztertu egingo ditugu, jakina, aurreko legealdietan Ganbera honetan bertan egin diren ahaleginak, errealitate horretaz behar bezainbeste baliatzeko eta egungo errealitatera egokitzeko. Muchas gracias. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1254 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MINTEGI LAKARRA | EH Bildu | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Hasi beharko nuke idatzita ez dagoen puntu batetik, eta esan erreferentziak ez direla pertsonalak, baizik eta alderdi baten bozeramaile gisa esandako gauzak. Eta, alde horretatik, aitortu behar dut benetan gogorra egin behar dela halako papeleta gaur hemen egitea, egitasmoen apologia, eta hori janztea egonkortasunaren mezuarekin. Gogorra izan behar da hori defenditu behar izatea, aurreko traiektoria ikusita. Eta kuriosoa da, alde batetik, norberak egin behar duenean nola den guztion ardura eta besteek egin behar dutenean nola bestearen ardura den. Alde horretatik, iruditzen zait pixka bat rizomaren eremuan sartzea statu quoaren apologia, tiraniaz hitz egitea, hau da, tirania da gutxiengoan egotea. Bueno, intuitzen dut debaterako aukera handia ematen digula. Aparkatuko dugu. Eta benetan interesantea da ikustea zer-nolako pertzepzioa izaten den segun norberak non kokatzen duen bere burua. Aurrekoan aipatu ditut ezinbestekoak ziren lege batzuk eta gehitu nahi nuke zerrenda hori. Hain zuzen ere, orain beste talderen batek ere aipatu du gazteriaren legea; gure ustez, zerrenda horretan egon beharko luke. Egon beharko luke lankidetza edo kooperazioaren legeak, egon beharko luke dibertsitatearen eta askatasun sexualaren legeak, lurralde-antolaketarenak eta ingurumenarenak. Baina benetan deigarria izan da ez lehenengo agerraldian ez bigarrenean, ez hauteskunde programan ez gobernu-programan, behin ere ez dela aipatu gure ustez ezinbestekoa den lege bat, eta da kontsultalegea. Eta zergatik da hain garrantzitsua? Ba, hain zuzen ere, behin eta berriz esaten zaigulako hiru ardatz dituela bai Jaurlaritzak eta bai atzean duen alderdiak, eta horietariko bat dela estatus politiko berriarena, eta kontsultatu beharko dela herritarrekin eta partaidetza ezinbestekoa dela. Areago, programa osoa dago josita partaidetzaren ideiarekin. Eta gero, hori gauzatu behar denean, bederatzi lerro baino ez daude aipatzeko nola egingo den hori, zein izango den formula, zein izango den mekanismoa, nola dagoen pentsatua jasotzea hiritarren iritzia eta nola gorpuztuko den, nola gauzatuko den partaidetza hori. Y solo hay nueve líneas en el apartado "Transparencia, escucha y consulta a la ciudadanía", pero no se menciona ni una sola vez "la ley de consulta" o "la ley de participación ciudadana". Aipatzen den gauza bakarra da partaidetzazko tresnak garatzea eta hedatzea, eta demokraziaren eta herritarren parte-hartzearen liburu zuri bat egitea –hitzez hitz irakurriko dut–, "nazioartean dauden demokrazia-jardunbideak eta herritarrek parte hartzeko jardunbideak bilduko dituena". Eta gero aipatu egiten da "parte-hartzea modu elektronikoan ezartzea". Kontuan izanik EAJren hauteskunde-programaren eta Eusko Jaurlaritzaren gobernu-programaren hiru ardatz nagusietako bat dela Euskadirentzako estatus politiko berri bat, non aurreikusten baita herritarrek parte hartuko dutela (nahiz eta egia den puntu hori agertu eta desagertu egiten dela, desagertu egin baitzen gobernu-programatik eta berriro agertu baitzen lehendakariaren hitzaldian), badirudi sakonki aztertu behar litzatekeela nola antolatuko den herritarren parte-hartze hori, nola eramango den aurrera prozesu hori, nola egingo den kontsulta, eta zer formularekin jasoko den herritarren iritzia hain garrantzitsua den gai batean. Iruditzen zait liburu zuri bat motz geratuko dela, eta leiho elektroniko batzuk ere motz geratzen direla prozesu hori antolatzeko. Kontsulta-lege bat eduki behar genuke. Nola baloratzen duzun formula hori; ea plebiszitu baten bidez baloratuko duzun –horretaz ari garela, formula hori herritarren beren esku egon daiteke, ez du zertan erakundeen esku egon; bai edo ez jasotzen du, eta ez dago araututa Espainiako estatuan–; edo formula erreferendum bat izango den, zeina araututa baitago Espainiako estatuan –baina kontsultarako da, ez loteslea–; edo zer modutan erabakiko den nork erabakitzen duen azkenean, eta hori ari gara ikusten orain Katalunian. Non dagoen subiranotasuna, nork duen ahalmena azken erabakia hartzeko, nor den subiranoa. Eta hori lehen aipatutako esparruarekin dago lotuta. Hauxe da, hain zuzen ere, interesatzen zaigun eremua: zein den markoa, zein den eremua. Eta, ikusten dugunagatik, hemen apustu egiten ari da indarrean dagoen markoaren alde, eta guk, hain zuzen ere, defendatzen duguna da guztiz aurkakoa, marko berri bat egin behar dugula, hau da, gaudenetik garenera, gauden lekutik egon nahi dugunera, izan nahi dugunera. Eta hori da, hain zuzen ere, faltan hartzen duguna, nola artikulatuko den hori, ez bada aurreikusten aurretik kontsultaren legea edo partaidetza hiritarraren legea. Hori da gure apustua eta hori da entzun nahi genukeena Gobernu honetatik, nola artikulatuko den hori. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1255 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Uste dut izango dugula denbora edukiez hitz egiteko. Errepikatu egin nahi dut nire lehen txandan planteatu dudana: elkarrizketarako eta akordiorako borondaterik gabe, lehendakari jauna, zuk eta zure Jaurlaritzak ezin izango duzue lege horietako bat ere aurrera eraman. Eta honexek kezkatzen gaitu gehien gaur-gaurkoz: ea orain arte izan duzuen jarrerari eutsiko diozuen, hots, gainerako alderdi politikoekin, gainerako legebiltzar-taldeekin, ez hitz egitea eta ez adostea, edo ea behingoz aitortuko duzun gutxiengoan zaudetela eta, hortaz, gainerakoak bezalako alderdi bat zaretela, gutxiengoan zaudetela eta, horrenbestez, gainerako talde politikoekin hitz egin eta adostu beharra duzuela. Nire ustez, gaur egun, Jaurlaritza aldatu eta bost hilabetera, galdera hau egin eta erantzun behar duzue: ea azkenean, bost hilabeteren ondoren, jada aitortu duzuen gutxiengoan zaudetela eta, hortaz, oposizioko gainerako alderdi politikoekin hitz egin eta adostu behar duzuela –ez dakit horietako batzuek boikot-estrategiarik ari diren egiten–. Gure kasuan, behintzat, ez. Gu kritikoak izango gara, baina konstruktiboak, lehen esan dudan bezala, beti jokatu izan baitugu hala. Egibar jaunak esaten zuen Jaurlaritzak bidea markatu behar duela eta aurrera jarraitu, edo horrelako zerbait. Baina hori ezin da bakarrik egin. Hortxe dago koska. Beraz, berriro diot, hitz egin behar duzu, adostu egin behar duzu, eta ezinbestekoa da gainerako alderdi politikoekin hitz egitea eta adostea, eta hori, orain arte, ez da egin. Guk espero dugu Jaurlaritza honek eta lehendakari honek jarrera aldatzea; esan bezala, Jaurlaritza aldatu eta bost hilabete eta erdira. Gu prest gaude hitz egiteko eta adosteko, kritikoak baina konstruktiboak izanik, betiere proiektuen eta eduki zehatzen arabera, eta benetan garrantzitsua denari, Euskadik benetan behar duenari eta euskal herritarrek gaur egun benetan behar dutenari garrantzia emanez, eta, nolanahi ere, kontsulta soberanistak, abentura soberanistak eta bakardadera eta hondamendira besterik eramango ez gintuzketen estatus berriak baztertuz. Hori behin betiko baztertu behar da, eta horixe eskatzen dugu guk. Beraz, garrantzitsua den horretan jarri behar da arreta. Jaurlaritza honek eta lehendakari honek garrantzitsua den horretan jarri behar dute arreta. Krisitik ateratzean eta enplegu egonkor eta duina sortzean jarri behar dute arreta. Demokrazia birsortzeko neurriak eta gardentasun-neurriak bultzatu behar dituzte. Euskadi barrutik modernizatu behar dute, aldatu beharreko lege guztiak aldatuz. Barrutik modernizatu behar dugu. Jaurlaritza honek arreta jarri behar du baliabide gutxien duten herritarrak artatzean, ongizate-estatua bermatzean eta etxebizitza duin bat eskuratzea bermatzean. Uste dut hori dela Jaurlaritza honek, edo beste edozein jaurlaritzak, gaurkoa bezalako egoera batean egin behar lukeena. Horri ekin behar lioke, eta hori eskatzen diogu guk. Hain zuzen, oso garrantzitsuak iruditzen zaizkigun lege batzuk aipatu ditugu. Beste batzuk ere egon daitezke, jakina, baina nik etxebizitza-legea, lurralde historikoen legea, hauteskunde-legea, udal-legea edo gardentasun-legea aipatu dizkizut. Uste dut hori dela garrantzitsuena, hain zuzen, gaur egun. Eta horretan egin behar zenituzkete zuen ahalegin guztiak. Berriro diot, gu prest gaude eduki zehatzei buruz hitz egiteko eta adosteko, betiere aipatu ditudan helburu hauekin: Euskadi krisi ekonomikotik ateratzea, herritarrak salbatzea, ongizate-estatua bermatzea, gardentasun handiagoa, argitasun handiagoa eta Euskadirentzako erakunde-sistema hobea. Uste dut horixe dela garrantzitsuena gaur egun Euskadirentzat eta euskal herritar ororentzat. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1256 |
10 | 28 | 09.05.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, eskertzen dizut ustekaberik egon ez izana bigarren hitzaldi honetan, eta proiektuak Legebiltzar honetara zer formularen bidez ekarriko dituzun nire ustez zehazkiago azaldu izana, baita ordena hori, lehentasun hori, ere. Ekonomiaren eta ongizate-estatuan aurrera egitearen lehentasun hori ondo iruditu zaigu. Baina eskatzen dizut ez dezazula lehentasuntzat ezarri kontsulta horretan eta estatus berri horretan aurrera egitea; izan ere, duela astebete esan nizunez, hor Alderdi Popularra ez duzu alboan izango. Dena den, hemen entzun ditudan hitzaldien ondoren, ez gara zifren gerra batean sartuko, logikoa baita; hau da, Jaurlaritzan egon direnek agerian utzi nahi dute zenbat eta zein ondo egin zuten. Legebiltzar honetan egon ginenok badakigu zer onartu zen hemen eta zer eztabaidatu zen hemen. Uste dut aitorpen bat egin behar dela. Hain zuzen, bultzada handia eman zitzaion lege-jarduerari, hain justu, Patxi Lópezen Jaurlaritzak legebiltzaregonkortasuna izan baitzuen Alderdi Popularrari esker, nahiz eta azkenaldian esker txarra besterik ez genuen jaso Alderdi Sozialistaren partetik. Baina egia da hori horrela izan zela. Nire iritziz, garapen eta lege-jarduera horretan gauza batzuk aldatu behar lirateke, atzerapen asko lege-prozedurak motelak direlako gertatu baitziren. Uste dut Aholku Batzorde Juridikoaren jarduera halamoduzkoa izan zela, eta hor ados jar gintezkeela legeprozedura horiek berritzeko eta hobetzeko; izan ere, gauza batzuetan, kontua ez da hainbeste Jaurlaritzak ez duela nahi, baizik eta, askotan, prozedura motelekin egiten duela topo eta moteldu egiten dutela. Baina, nolanahi ere, uste dut ondo dagoela hori aitortzea. Hau da, nire ustez, aurreko Jaurlaritzak lege-jarduera garrantzitsua izan zuen, baina ez baka- rrik ekarri zen eta onartu zen proiektu-kopuruagatik. Uste dut, kopuruari ez ezik, proiektu horien pisuari eta edukiari ere erreparatu behar diegula. Eta uste dut legealdi hartan benetako bultzada eman zekiekeela gauzatzeke dauden proiektuei, baina, tira, ikusiko dugu zer gertatzen den legealdi honetan. Halaber, mahai gainean jarri dizkizute, lehendakari jauna, egin gabe geratu ziren eta aprobetxa daitezkeen proiektu batzuk, hemen esan dizuten bezala, legealdi honetan azkarrago etor zitezen eta, agian, adostasun handiagoa eta azkarragoa izan zezaten aurrera eramateko. Baina nik gauza batez ohartarazi nahi zaitut: eskaintza egin dizun harekin, hots, Euskadiko Alderdi Sozialistarekin, une honetan dauden bezala, zabuka hona eta zabuka hara, bada, agian, Mariano Rajoyren Gobernuari gertatu zitzaion gauza bera gertatuko zaizu. Hau da, Alderdi Popularrari eskatu zioten Konstituzioa aldatu beste aukerarik ez zuela, eta, gero, Alderdi Popularrak Konstituzioaren aldaketa hori legez garatu zuenean, Alderdi Sozialistak esan zuen ezetz, kontra bozkatuko zuela. Alegia, Gobernuan zeudenean beharrezkoa eta ezinbestekoa zena gero ez zen hain beharrezkoa, eta ez zuten babestu oposizioan zeudenean. Badaezpada esaten dizut. Egonkortasuna ere aipatu da hemen. Uste dut legealdi honetako gakoa dela; uste dut denok ari garela gauza beraz hitz egiten: egonkortasunaz. Eta egonkortasun horrek benetan behar duena akordioak dira. Hara, Egibar jauna, ni bat nator zurekin, eta, gainera, nire egiten dut egonkortasunari buruz egin duzun hausnarketa; eta egonkortasun hori lortzearen erantzukizuna denon artean banatu nahi izateari dagokionez, ez dago inolako zalantzarik horixe dela Euskadik oraintxe bertan behar duena aurrera egiteko. Jakina baietz. Baina, begira, ondo esan zenuenez, hautestontziek emaitza bat eman zuten, eta Euzko Alderdi Jeltzalearen gain, Urkullu jaunaren gain, ezarri zuten erantzukizun hori. Egia da guztioi eskatzen digula erantzukizuna; guztioi begira daude herritarrak, ea zer egiten dugun. Baina, aizu, une honetan Urkullu jauna ari dira neurtzen herritarrak. Hari ari zaizkio begiratzen, ea Euzko Alderdi Jeltzaleari eman zioten gehiengo konfiantza bera jasotzen duten haiek, ea Urkullu jauna egoerak eskatzen duen bezala ari den jokatzen. Eta, azken hilabeteotan, egia esan, uste dut Euzko Alderdi Jeltzalean konfiantza izan zutenek frustrazioa sentitu behar dutela. Hori horrela da. Izan ere, hain zuzen, akordioak Urkullu jaunak bideratu behar ditu, eta, gaur-gaurkoz, akordio gutxi daude. Baina, badago itxaropenik? Uste dut badagoela itxaropenik, atzo ahaldun nagusiek lehendakariarekin izan zuten bileran egonkortasuna sumatu baitzuten, eta, batez ere, zerbait zehatza ateratzea, uste baitut atzo ekintza zehatzak jarri zirela mahai gainean. Orain, ikusiko dugu nola gauzatzen diren, eta, batez ere, zer leialtasun erakusten duten atzo konpromisoa hartu zutenek. Izan ere, badirudi batzuek bertigoa ere badutela, eta mahai batean akordio batera iristen direnean, gero, kanpora ateratzean, esaten diete: "Baina zer adostu duzu? Zer esan duzu"? Uste dut une honek erantzukizuna eskatzen duela, eta baloratu egin behar dela, beti baloratu den bezala, euskaldunek emandako hitza. Eta batek konpromiso bat hartzen badu mahai batean, gero, kanpora ateratzean, kontsekuentea izan behar du esan duenarekin, eta eutsi. Izan ere, egia da arreta Urkullu jaunak bereganatzen duela, hark duela erantzukizuna, baina egia da, orobat, gainerakook ahalegin hori egin behar dugula. Bukatzeko, esan nahi nuke, hain zuzen, denok jokatu behar dugula egoerak eskatzen duen bezala, eta egia dela une honetan gobernatu behar dutenak ari direla higadura handiena jasaten, bai egiten dutenagatik, bai egiten ez dutenagatik. Hortxe dago gakoa. Alegia, ez ezazu beldurrik izan, lehendakari jauna; izan ere, hemen higadura jasaten du egiten eta proposatzen duenak, baina baita egiten ez duenak ere, ez duelako egiten. Beraz, eskatzen dizut har dezazula arrisku hori. Nik beldurtiegi ikusten zaitut, zure irudiagatik kezkatuegi ikusten zaitut, eta une honetan erakutsi behar da, lehendakari jauna, ea bat benetan konprometituta dagoen Euskadirekin, ea konprometituta dagoen Euskadi aurrera eramatearekin, bidean irudia kaltetu behar badu ere, eta, batez ere, herritarren estimua galtzen badu ere, uste baitut horrek askoz gehiago pisatu dizula azken hilabeteotan egoera zail honetatik ateratzeak baino. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1257 |
10 | 28 | 09.05.2013 | PASTOR GARRIDO | SV-ES | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Egonkortasuna, badirudi horixe dela hitza. Ez da legegintza-egutegia, ez dira lehentasun politikoak. Egonkortasuna da. Ados nago oso elementu garrantzitsua dela egoera honetan, baina, Egibar jauna, ez dizut onartzen egonkortasun hori lortzeko erantzukizun guztia oposizioaren gain uztea –eta legealdiaren hasieratik ari zarete hori egiten–. Baina herritar jakin batzuek eman dizuete botoa, eta eserleku jakin batzuk eman dizkizuete, herrialde hau goberna dezazuen! Bada, goberna ezazue, mesedez. Goberna ezazue EAJk eta Urkullu jaunak, zuen Jaurlaritza buru delarik. Har itzazu erabakiak, goberna ezazu, eta ahalegindu zaitez zu egonkortasuna lortzen. Izan ere, egonkortasuna ez da, berez, ondasun bat. Egonkortasuna erabateko immobilismoa ere izan daiteke. Egonkortasunaren esanahietako bat izan daiteke geldirik egotea, ezer ez egitea, zer gertatuko zain egotea. Eta, batez ere, egonkortasuna lortzeko, akordio politikoak behar dira. Eta akordio politikoak lortzeko, gobernatzen duenak hautatu egin behar du, erabaki egin behar du, lehentasunak ezarri behar ditu, aukera batzuk baztertu eta beste batzuk hautatu behar ditu. Ez du balio hona etorri eta esatea: "Denak balio dit: zuk esaten didazunak, zuk esaten didazunak eta zuk esaten didazunak, baldin eta beharrezko botoak ematen badizkidazu". Hori ez da gobernatzea; hori bizirautea da. Eta gobernu bat ez dago bizirauteko, herrialdea aurrera ateratzeko baizik. Beraz, bakoitzak bere herrialde-ikuspegiak ditu, eta Legebiltzar honetan hainbat ikuspegi daude, denak legitimoak, jakina, baina baita desberdinak ere, eta zuek zuena izango duzue. Nik jakin nahi dut zein den zuena, eta norekin partekatu nahi duzuen egonkortasuna lortzeko. Izan ere, hemen planteatu dizute, batetik, eredu soberanista porrokatua –Bilduren herrialdeikuspegi legitimoa–, eta, bestetik, guztiz kontrakoa. Adibidez, batzuek zerga-eredu bat dute, eta, beste batzuek, beste bat; batzuek krisitik irteteko eredu bat dute, eta, beste batzuek, beste bat; batzuek politika egiteko modu bat dute, eta, beste batzuek, beste bat. Zuek bidaideak bilatu beharko dituzue, eta, batez ere, herrialde-politika jakin batzuen aldeko apustua egin beharko duzue, komenigarriak iruditzen zaizkizuenen eta ongi iruditzen zaizkizuenen alde. Gero, bilatu ezazue kidea. Alderdi Popularra hautatzen baduzue, bikain; Bildu hautatzen baduzue, Bildu; eta, bestela, gurekin edo legebiltzar-talde guztiekin, baina zerbait erabaki beharko duzue. Ezin zarete egon norbait zuengana etorri zain. Badago gauza bat asko kezkatzen nauena eta askotan entzun dudana, eta entzuten dudan bakoitzean are gehiago kezkatzen nau. Gainerako alderdi politikoei eskatzen diezue larrialdi nazionaleko egoera honetan eta krisi ekonomiko sakon honetan denok izan gaitezen erantzule eta ahalegin guztia egin dezagun. Baina –esan nion lehendakari jaunari duela egun batzuk Legebiltzar honetan– Euskadin krisi ekonomikoa ez zen hasi Urkullu jaunak herrialde honetako lehendakari-kargua hartu zuen egun berean. 2008an, Ibarretxeren Jaurlaritzaren azken urtean, lehertu zen krisi ekonomikoa Euskadin, nahiz eta zuek ukatu egin zenuten. Eta aurreko legealdi osoan krisi ekonomikoa izan genuen; izango ez genuen ba! Izango ez genuen ba! Eta non egon zen orduan EAJren erantzukizuna? Non egon zen orduan EAJren erantzukizuna? Oztopoak jartzean? Jaurlaritza gutxiestean? Hura etengabe gaitzestean? Lehendakaria mespretxatzean? Mahai gainean jartzen zen erakunde-ekimen oro oztopatzean? Izan ere, oso deigarria da erakundearduradun batzuek herenegundik gaur arte nola aldatu duten jarrera, irizpidea eta diskurtsoa. Beraz, ongi da, guk geure gain hartuko dugu oposizio gisa egokitzen zaigun erantzukizun-partea, eta, jakina, ez gara mendekuaren jokoan sartuko. Baina, mesedez, egin ezazue autokritika pixka bat, mundua ez baita hazi, existitu edo hemen atera zuek Jaurlaritzara iritsi zaretelako. Herrialdeak arazoak zituen 2008an, 2009an, 2010ean, 2011n eta 2012an, eta badirudi zuek ez zinetela konturatzen, edo gizartealarma gisa bakarrik erabiltzen zenutela. Eta orain denok izan behar dugu zuei zuzenean kudeatzea dagokizuen egoera baten erantzule. Ongi, uste dut garrantzitsua dela hori argi geratzea, eta, gero, lehendakariak aipatu dituen beste gai batzuetan sartuko gara. Esaten zenuen: "Gu errealistak izango gara"; baina, horrekin, badirudi esan nahi zenuela: "Zuek ez zineten izan". Ez da horrela. Berrogei lege-proiektuak Lege Ganbera honetan erregistratuta daude, eta hogei baino gehiago onartu ziren, garrantzi handiarekin, kasu honetan. Baina, nolanahi ere, niri deigarria egin zait… Nik ontzat ematen dut zure elkarrizketa-eskaintza, eta gainerakoon proposamenak aintzat hartzea, baina, tira, ezin daiteke esan: "Hau da nire legegintzaegutegia, baina, ez bazaizue gustatzen, beste bat daukat". Eta horixe esan duzu zure lehenengo hitzaldian: "Ez zaitez kezkatu, hau ez baita behin betikoa; gero egon daiteke beste gauzaren bat". Nik benetan jakin nahi dut zein diren zure legelehentasun guztiak, eta gero hitz egingo dugu zein interesatzen zaizkigun gainerakooi. Baina, mesedez, izan zaitez argia. Berriro diotsut, egin ezazue behingoz hautua, defini ezazue zer herrialde nahi duzuen eta zer proiektu eraman nahi duzuen aurrera. Eta, jakina, ez iezaguzue besteoi eman daukaguna baino erantzukizun handiagoa; zati bat guri dagokigu, eta gure gain hartzen dugu, baina ados egongo zarete nirekin erantzukizun handiena gobernatzen duenari dagokiola. Zuk esaten duzunez, hautestontziek emaitza bat eman zuten, hauteskunde-emaitza bat jarri zuten mahai gainean, mapa politiko bat, legebiltzar-irudi bat, eta zuei gutxiengozko gehiengoa ematen dizuete Ganbera honetan, eta horrekin kudeatu behar duzue. Baina irizpide bati jarraikiz kudeatu behar duzu, aukerak hautatuz eta mahai gainean herrialdearen ikuspegi argi bat jarriz, ikusteko nola pentsatzen du- zuen herrialde hau krisitik ateratzea, eta nola pentsatzen duzuen, aldi berean, pobreak babestea, eta nondik pentsatzen duzuen lortzea ongizate-estatua bideragarri egiteko behar diren diru-sarrerak, eta non pentsatzen duzuen eztabaidatu behar dela, adibidez, dirusarreren politika hori: hemen, araudi orokorra finkatzeko Legebiltzar honetan onartu zen bezala, ala uko egiten diozuen planteamendu hori onartzeari. Oraindik biluztu egin behar duzue gai askotan, landu nahi dituzuela esaten duzuen akordioak egia bihur daitezen. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1258 |
10 | 28 | 09.05.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Lehendakariaren agerraldia, EH Bildu taldeko legebiltzarkideek eskaturik, azaltzeko Jaurlaritzak legegintzaldi honi begira duen lege-egutegia | Legebiltzarburu anderea eta legebiltzarkideok. Mintegi anderea, nik uste dut nahikoa erantzuna izan dela zure azkenengo parte-hartzea Euzko Abertzaleen bozeramailearen aldetik, Egibar jaunaren aldetik. Gauza bat besterik ez. Leporatu didazu aurkeztutako gobernu-egitasmoan ez zela agertzen eta nik ahoz esan nuela gero hemen zuk idatziz ikusi ez zenuena. Gogora ekarri nahi nizuke, behintzat, gobernu-programan euskarazko 202. orrialdean zer diogun edo gaztelerazko 200. orrialdean zer diogun zuk planteatutakoaz. Beraz, nik uste dut hor badagoela ahazteko planteamendu bat eta hemen leporatu ahal izatea Jaurlaritzari eta lehendakariari egia ez den gauza bat; bai prozedura aldetik eta bai galdeketari buruz nola izan beharko litzatekeen, prozedura bati jarraituz, hori islatuta dago gure gobernu-programan. Maneiro jauna, zure azken hitzaldia hartuko dut gogoan. Zure azken hitzaldia hartuko dut gogoan; izan ere, benetan diotsut, lehenengo hitzaldian iruditu zait lehenengo zati bat eta azken zati bat zeudela; lehenengo zatia eta hirugarren zatia. Zure hitzaldian, nahiko zenituzkeen lege-proiektuak aipatzeaz gain, lehenengo zati bat eta hirugarren zati bat egon dira, eta, egia esan, joan den asteko berak ziren, joan den asteko hitzaldi bera zen, eta berdin amaitu du, halaber, Quiroga andreak, kasu honetan zoritxarrez niretzat, berriro errepikatu baitu bakardadearena, higadura aitortu behar dudala… Quiroga andrea, jada erantzun nizun joan den astean higadura aitortzeari dagokionez. Nolanahi ere, Maneiro jauna, berriro diot, zure azken hitzaldia hartuko dut gogoan, non… Niri ez zait gustatzen tribuna honetara etorri eta edozer gauza esatea, eta saiatzen naiz edozer gauza edonola ez esaten. Saiatzen naiz, eta uste dut zu ere saiatzen zarela, eta, horregatik, uste dut badakizula hemen gauza bat esan daitekeela, baina ez da egia Jaurlaritza honek eta lehendakari honek ez dutela elkarrizketa bilatu, ez direla saiatu adostasuna bilatzen… Zuk oso ondo dakizu, Maneiro jauna, gainerako legebiltzar-bozeramaileek bezala, zer ahalegin egin duen lehendakari honek legebiltzar-bozeramaile guztiekin hitz egiteko, zer gaiez hitz egin dugun legebiltzarbozeramaileekin, zer ahalegin egin duten Jaurlaritza honetako sailburuek… Eta badakizu, gainera, bost hilabete ere ez daramatzagula –zuek gaur berriro ere bost hilabeteen kontu hori aipatu duzuen arren–, gaur oraindik ez daramatzagula bost hilabete, eta zer elkarrizketa izan dituen Jaurlaritza honek oposizioko taldeekin. Berriro diotsut, zure azken hitzaldia hartuko dut gogoan, hots, lege-programaren edukietan arreta jartzeari buruzkoan, Jaurlaritza gisa Ganbera honetara ekarriko ditugun lege-konpromisoen edukietan arreta jartzeari buruzkoan. Alde horretatik –eta Quiroga andreari ere esaten diot hau–, hori da Jaurlaritzaren borondatea. Hara, leporatzen zenidan bakarrik nagoela egonkortasunaren –lehendakariaren erantzukizunaren– beharrari dagokionez ere. Zure alderdiko presidente den eta hemen gurekin dagoen Basagoiti legebiltzarkide jaunaren hitz batzuk bakarrik gogorarazi nahi dizkizut. Aurrekontu-proiektuaren negoziazioaren osagarri zen oinarri-dokumentua aurkeztu nuenean, Euskadiko Alderdi Popularraren presidenteak esan zuen zaila zela inork borondaterik ez izatea oinarri-dokumentua aintzat hartzeko, zaila zela inork atzera egitea. Beraz, Jaurlaritza prest dago, egonkortasun akordio bati dagokion aurrekontu-proiektu batez harago –eta horixe planteatzen dut, joan den asteko bilkuran planteatu nuen bezala–, alderdi politikoen bileraz harago, non gizarte honek dituen premia larriei eragin diezaieketen gai guztiez hitz egingo baita, egonkortasuna bilatzeko. Horretan ahaleginduko naiz, Quiroga andrea. Pastor jauna, uste dut jakitun izan behar duzula zuk ere kontraesanak izaten dituzula tribuna honetan bertan hitza hartzen duzunean bilkura berean eta gaizerrendako puntu berean, hots, orain eztabaidatzen ari garen puntuan. Ezin didazu esan zure hitzaldiaren amaieran Eusko Jaurlaritza, lehendakaria, kontraesanean dagoela lege-programak egutegi jakin bat betetzean duen malgutasunaz hitz egitean, orain B plana izango bagenu bezala, eta ez dut hori esan, Pastor jauna. Ez daukagu planteatu dugun lege-programa ez den beste aukerarik. Bakarrik esan dut kontuan hartuko ditugula entzundakoak, eta, horrez gain, sailburuak beste ekimen batzuk lantzen ari direla, lege-programan islatu ditugun hamasei horiez gain. Baina ezin didazu esan zehatzak izan behar dugula; izan ere, zerorrek esan duzu zure lehenengo hitzaldian legegintza-egutegi batek malgua izan behar duela, eta sei hilean behin berrikusi behar dela. Zerorrek esan duzu. Azken hitzaldian ezin didazu esan lehenengo hitzaldian esan didazunaren kontrakoa. Gaurko agerraldi honetan gardentasun osoz Gobernuaren proiektuen berri eman nahi izan dut. Lehengo astean aurkeztu nuen gobernu-programa hartu dut oinarri bezala. Gobernu-programa horretan jasotako konpromisoak azaldu ditut, eta, horrekin ba- tera, berriz diot, sailburu guztiak beraien proposamenak lantzen ari dira Jaurlaritzaren legegintza-programa onartzeko eta aurkeztu ahal izateko eta Legebiltzar honetara ekartzeko. Beraz, nire azken hitzaldi honetan, bost ideia azpimarratuko ditut. Lehenengo ideia konpromisoa da. Eta hori da Jaurlaritza honen ekintzaren oinarria. Gure konpromisoak joan den astean Legebiltzar honetan aurkeztu genuen programan daude jasota, eta bete egingo ditugu. Bete egingo ditugu programa horretan planteatutako helburuak eta ekimenak, eta horiek eragina dute legedian gaur ere joan den astean aurkeztu nuena garatuz aurkeztu dudan lege-programaren arabera. Bigarren ideia ekimena da. Jaurlaritzako sail guztiak beren proposamenak egiten ari dira, eta lehenengo premisa, aurrekotik datorrena, hartutako konpromisoak betetzea da. Baina, oinarri horretatik abiatuta, jaun-andreok, proiektu berrien proposamenak egingo dituzte, zuen hitzaldiak entzunda eta kontuan hartuta. Eta aurreratu dezaket, beraz, gure legeprogramaren edukia ez dela aldatuko, baizik eta gobernu-programan hartutako konpromisoak baino zabalagoa izango dela. Hirugarren ideia errealismoa da. Nire bigarren hitzaldian esan dudanez, joan den legealdian ez ziren aurrera eraman Ganbera honetan hogeita hamazazpi proiektu, eta gogorarazi behar dut, orobat, bost hilabete ere ez daramatzan Jaurlaritza honi eskatzen zaion bezala bi hilabeteko epean legegintza-egutegi bat ekartzeko, aurreko Jaurlaritzak sei hilabete behar izan zituela bere legegintza-egutegia aurkezteko: hauteskunde-egunetik (2009ko martxoaren 1a) abenduaren 17ra arte, orduan aurkeztu baitzen legegintza-egutegia. Dena den, aurreko legealdian hainbat arrazoirengatik ez zuten aurrera egin lege-proiektuek Ganbera honetan, baina ondorioa bistakoa da. Jaurlaritza honek errealismoz jokatuko du. Eta horrekin ez dut esan nahi, Pastor jauna, aurreko Jaurlaritzak ez zuenik errealismoz jokatu, ez. Esaten dudanean errealismoz jokatuko duela, esan nahi dut bete dezakegun programa bat planteatuko dugula, Ganbera honetara bidaliko ditugun proposamenen bideragarritasunean jarriko dugula arreta. Laugarren ideia zorroztasuna da. Proposatuko dugun lege-programa lege-izenak eta datak dituen egutegi bat baino gehiago da. Gobernu Kontseiluan programa dokumentatu bat egiten ari gara, garatzeko asmoa dugun proiektu bakoitzarentzako berariazko memoria bat duena. Ganberara bidali aurretik, zorroztasun handienarekin aztertuko dugu, eta programa bideragarria izan dadin ahaleginduko gara. Eta, eskatzen dudan zorroztasun berarekin, konpromisoa hartzen dut Jaurlaritzaren lege-programa Legebiltzar honetara datorren ekainean bidaltzeko, sail bakoitzak egindako lanaren ondoren eta Gobernu Kontseiluan onartu ondoren. Eta gaur azpimarratu nahi dudan bosgarren ideia da Jaurlaritza honek entzuteko eta gauzak aintzat hartzeko duen jarrera. Gaur, Jaurlaritzak legebiltzartaldeei entzun die, eta entzute-jarrera hori izango dugu gizartearekin, gizartearen premiekin eta eskakizunekin, eta Legebiltzar honen planteamenduekin. Beraz, entzun egingo ditugu oposizioko taldeek egingo dizkiguten planteamenduak, eta asmo horiek planteatu nizkion nik aurreko legealdian legealdi hartako lehendakariari Euzko Alderdi Jeltzaleko presidente nintzen aldetik. Eta gogora ekarriko dizkizuet Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak une hartan legealdi osoko hamar jarduera-ardatzei buruz egin zituen ekarpenak; Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak planteatu zituen hamar jarduera-ardatz horien garapena, eta, horrenbestez, horrek Espainiako Gobernuko presidentearekiko harremanean izan zuen ondorioa. Eta Euskadiko Alderdi Sozialistak badaki, eta lehendakari ohiak badaki, Euzko Alderdi Jeltzaleko presidenteak ez zuela inoiz lehendakaria edo Euskadiko Alderdi Sozialistako idazkari nagusia saihestu gorago jotzeko. Oso ondo dakizue; oso ondo dakizu zuk, López jauna. Badakizue, orobat, zer neurri aurkeztu zituen publikoki Euzko Alderdi Jeltzaleak ekonomia suspertzeko eta gazteen enplegua sortzeko premiazko neurriei dagokienez, eta zer arrakasta izan zuten neurri horiek Jaurlaritzaren aldetik jaso zuten oihartzunari dagokionez. Nolanahi ere, Jaurlaritza honek entzun egingo ditu Legebiltzar honen planteamenduak eta legebiltzartaldeen planteamenduak. Gure planteamendua irekia eta malgua izango da jasotako ekarpenekiko. Bukatzeko, beraz, jaun-andreok, Jaurlaritzaren konpromisoa azpimarratu nahi dut. Helburu eta ekimen zehatzak aurkeztuko ditugu. Hauekin batera, Jaurlaritzako sail guztiak beraien proposamenak prestatzen ari dira; prestatu eta dokumentatu egingo dituzte, memoria zehatz bat aurkeztuz, eta hala izango duzue, legebiltzarkide jaun-andreok. Dokumentazio guzti honekin legegintza-programa onartuko dugu eta ondoren Legebiltzar honetara ekarriko dugu. Gaur hemen konpromiso bat hartzen dut legegintzaprograma ekainean ekartzeko. Une horretatik aurrera izango dugu beste aukera bat eztabaidarako eta Legebiltzar honen ekarpenak jasotzen jarraitzeko. Gaurkoa, beraz, Jaurlaritzaren aurrerapen bat izan da, gure helburuen aurrerapena. Legebiltzar honetan bertan izango dugu aukera aurrerapen honi jarraipena emateko. Eskerrik asko, jaun-andreok. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1259 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Legez besteko proposamenaren zioan esaten genuen bezala, azken urteetako lege-aldaketek, murrizketek eta erreforma ezberdinek ekarri dute langileen pobretzea, langabezia handitzea, eskubideen galera eta zerbitzu publikoak ahultzea. Legebiltzar honetan ere behin eta berriro aldarrikatu eta defendatu dugu politika publikoak goitik behera aldatzeko dagoen beharra. Sindikatu gehienek eta eragile sozialek Hego Euskal Herrian maiatzaren 30erako greba-deialdia egin dute. Euskal Herria Bilduk bat egin du, bat egin dugu, greba-deialdiarekin, ados gaudelako deitzaileek emandako arrazoiekin. Arrazoiak sobera daude, zalantzarik gabe. Eta Legebiltzarrera ekarri dugu gaia, uste dugulako merezi duela bizi dugun egoeraz eta egin beharko litzatekeenaz eztabaidatzea emergentzia-egoera honetatik ateratzeko modu egokian. 2009tik Euskal Herrian egingo den seigarren greba orokorra da. Lehenengo grebara deitu zenean esaten zen, deitzaileek ere esaten zuten, politikak aldatzen ez baziren egoera okertzen joango zela eta horrela gertatu da. Asmatu egin zuten, arrazoia zuten. Ya en 2009 se propuso un decálogo basado en la justicia social, en la igualdad y en el reparto de la riqueza y del trabajo. Medidas relativas al mantenimiento del empleo frente a los despidos, garantizar unas condiciones dignas para todas las personas, aumentar las prestaciones sociales para responder al incremento del desempleo y la pobreza, una política fiscal justa y progresiva para contribuir a un reparto más equitativo de la riqueza, aumentar el gasto público en sanidad y educación para equipararlo a la me- dia de los países europeos, cobertura desde el sector público a las situaciones de dependencia, el acceso efectivo a una vivienda de alquiler, fueron algunas de las propuestas que se realizaron en 2009. Eta gobernuetatik justu kontrako politikak egiten jarraitu dute. Krisia aprobetxatzen ari da urteetan eta borroka askoren ondorioz lortutako eskubideak deuseztatzeko. Eta horren ondorioak begi-bistakoak dira. Apirileko datuen arabera, Euskal Herrian 230.033 langabetu daude, joan den urtean baino 28.260 gehiago. Euskal Autonomi Elkartean 178.589 langabetu, joan den urtean baino % 10 gehiago. Emakumeenganako diskriminazioak indarrean jarraitzen du. Langabezi tasa handiagoa pairatzen dugu eta gizonezkoek baino % 28 gutxiago irabazten dugu, besteak beste. Kezkagarria da gazteen egoera ere. Langabezi tasa oso altua da, benetan. Lan bila dabilen bi gaztetik batek, % 50ek, ez du lanik aurkitzen. Euskal Autonomi Erkidegoko familien % 8,9tan kide guztiak langabezi egoeran daude eta, ondorioz, ez da harritzekoa gure herrian pobrezia-tasa % 11 izatea. Eta gero eta okerrago gaude. Politikatik erantzun egokirik eman gabe jarraitzen da eta hau, guretzat, ez da onartzekoa, onartezina da. Egoera horren aurrean, gainera, egunero Euskal Herriko kaleetan sektore eta enpresa desberdinetako langileak protestan, beren egoera salatzen ikusten ditugu. Azken egunetan, eta adibide modura, erresidentzietako langileak, metalekoak, funtzio publikoko langileak, eta abar. Ezin dugu ahaztu azken lan-erreforma basatien ondorioz negoziazio kolektiboa gure herrian ez dagoela unerik hoberenean. Ultraaktibitatearen muga, derrigorrezko arbitrajea, ERE inposatuak, kaleratze merkeak… Zerrenda amaiezina da. Berriro ere politikatik erantzun egokirik eman gabe. Eta gaur hona, Legebiltzarrera, maiatzaren 30eko grebaren inguruko eztabaida ez dugu ekarri egoeraren salaketa soilik egiteko; bereziki aldarrikatu nahi duguna politika da. Ekonomiaren menpe ez dauden politika publikoak aldarrikatu nahi ditugu. Are gehiago, aldarrikatzen dugun politikak norabidealdaketa proposatzen du, ekonomiak sortutako ondorio latzak goitik behera aldatu behar dituen politika. Urkullu jauna, behin eta berriro diozu ez dagoela beste biderik, ez dagoela alternatibarik. Beste biderik ez badago, erabakiak finantza arloko erakundeetatik hartzen badira eta lehendakaria soilik menpekoa bada, zer egiten dugu hemen? Eta zertarako dago Eusko Jaurlaritzaren buru? Ez. Ez gatoz bat ikuspuntu horrekin, zuen ikuspuntuarekin, eta ez dugu bat egingo etsipen-mezu horrekin. Beste aukera batzuk badaudela eta inoiz baino beharrezkoagoak direla, beste eredu bat martxan ipini behar dela ozen adierazi nahi dugu behin eta berriro. Baina gobernuetatik krisi hau sortu dutenen agindupean jarduten jarraitzen duzue, beraien mesederako hartzen dituzue erabakiak. Se dan millones a la banca para tapar el agujero financiero, mientras la economía real sigue sin crédito. Dirutza hori guztia jaso ondoren, hipotekatutako herritarrak kaleratzen dituzte; autonomoei eta enpresa txikiei maileguak ukatzen dizkiete. Hau da bidea? Guk ezetz diogu. Eta horren guztiaren aurrean zer egiten ari da Jaurlaritza? Zer egiten ari da lehendakaria? Primero presenta unos presupuestos desde todo punto de vista inaceptables para repartir la miseria, aceptando sumisamente el límite del déficit impuesto, sin iniciativas propias, sin políticas para hacer frente al fraude fiscal, con escandalosos recortes en sanidad, educación y servicios sociales. Jaurlaritzak ez du maila politikorik eman. Ez da gai izan norberak izan behar duen erantzukizun eta ardura politikoa erakusteko; ardura besteoi leporatzen diguzue. Eta guk errespetua herritarrei zor diegu eta ez dugu inondik inora inoizko aurrekontu murriztailerik onartzeko jokoan parte hartuko. Harro diogu hori, badugulako herri honentzako beste alternatiba bat, gure ikuspuntutik justuagoa eta sozialagoa dena. El Gobierno no ha estado a la altura, utilizando el victimismo como excusa de su impotencia e incapacidad de gestión. El Gobierno continúa responsabilizando a la oposición, en un intento de ocultar sus propias carencias. Lotsagarria iruditzen zaigu azken egunotan greba-deialdiak Jaurlaritzatik jaso duen erantzuna, mezuak benetan lotsagarriak dira guretzat. Erkoreka jauna momentu honetan ez dago, baina argudiorik ez dagoenean horrelako gauzak esaten dira. "Euskal Herria Bildu se autoexcluye de un pacto al apoyar la huelga del 30 de mayo". ¿No será que usted, señor Erkoreka, y su Gobierno, no tienen ninguna intención de modificar las políticas que nos han llevado a esta situación ni de impulsar un camino que nos lleve a decidir aquí nuestras políticas, y por eso le resultamos molestos? Aburto sailburuak ere esan du, greba-deialdiaren inguruan, gizartearen kontra doan greba dela, besteak beste. Hori ere arreta desbideratzeko mezua izango zen, sailburuak ere badakielako zein politika mota doan gizartearen aurka. Jaurlaritzak onartu nahi zituen aurrekontuak doaz gizartearen aurka, hain zuzen, Aburto jauna. Emergentzia-egoera batek eskatzen du plan bat egitea eta hori da proposatzen duguna. Un plan de emergencia real, que contemple medidas para cambiar de raíz el modelo actual, este modelo que nos ha traído a la situación que estamos viviendo, para hacer frente a la lógica de la austeridad y al recorte que nos lleva a este desastre económico y social. Un plan que responda a las necesidades de la sociedad, de las personas de las que tanto hablamos, y para eso, que garantice unos servicios públicos de calidad para todos y todas y el desarrollo de políticas de protección social. Un plan que contemple una reforma de la política fiscal en términos de justicia social, que aborde la lucha contra el fraude fiscal con medidas eficaces, y que contenga claras medidas contra la corrupción. Un plan de país en términos de soberanía, que siente las bases de un nuevo modelo político, económico y social. Hau da guk proposatzen dugun bidea. Guk, gure bidea. Horretarako, borondatea eta tresnak behar ditugu. Ez dakit atzo aukera izan zenuten Berria egunkarian Anjel Lertxundik idazten duen zutabea irakurtzeko. "Libertatea" zuen izena, eta bere hasiera zen: "Laissez faire, edo utzi egiten. Eman, eman askatasun osoa diruari". Ez da momentua osoa irakurtzeko. Gomendatzen dizuet irakurtzea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1260 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. EH Bildu legebiltzar-taldeak ekarri duen ekimena, proposamenaren egileak hasieran zioen bezala, grebari buruz hitz egiteko da, eta, hain zuzen ere, gure taldeak eztabaidaren elementu horri jarri nahi dio arreta. Greba, borrokarako tresna gisa, langileen eskubideen defentsarako tresna gisa, aspalditik datorren presio-bitarteko bat da, eta Lehenengo Internazionalean ere, eztabaidatu zuten haren jatorriari, erabilgarritasunari, egokitasunari, irismenari eta helburuei buruz. Ezkerreko alderdietan, etengabe eztabaidatu izan da horri buruz. Zuk deskribatu dituzun eta gaur egun bizi ditugun baldintzak nahikoa eta sobera dira greba bat egiteko, eta, izatez, egun hauetan, greba-deialdi asko egiten ari dira bizitzen ari garen gehiegikeriei erantzuteko, hain zuzen. Baina geure buruari galdetu beharko genioke justifikazio hori noraino iristen den, eta gertakariak eta egoeraren larritasuna ikusirik, greba orokor mugagabe eta iraultzaile bat, masa-greba bat, justifikatzeko adina arrazoi aurki ditzakegu. Beraz, zuek dakarzuen proposamena pastiche bat bakarrik izango litzateke. Beraz, greba justifikatuta dago... Egon daiteke, noski, baina gure taldeak aurreko eztabaida batean –orain dela asko ez dela– esaten zuen bezala, gure tradizioak eta gure kultura politikoak esaten digu erakundeak ez daudela gatazka-elementuak alderdi baten alde jartzeko, gure ustez, erakundeak guztionak direlako: langileenak, enpresaburuenak eta herritar guztienak, gatazka honekin zerikusia dutenenak nahiz ez dutenenak. Baina, Legebiltzarra eta, oro har, erakundeak horrelako babes espresuak adierazteko lekuak ez direla uste izateaz gainera –beste kontu bat da talde politikoen jarrera edo posizionamendua–, gure ustez, deialdi honek baditu hausnartu beharreko beste elementu batzuk ere, zeinak aurkeztu dugun osotarako emendakinean jasotzen baitira, nolabait. Izan ere, argi daukagu deialdi hau hegemonia sindikalaren estrategiarako tresna bat dela, eta hegemonia sindikal edo politikorako horrelako estrategiak erabiltzen direnean, normalean, interes orokorrak eta herriaren interesak estrategia horien mende geratu ohi dira. Beraz, esan bezala, ulergarria da, egoera honetan, greba bat deitzekoa, eta, hortaz, ez dut ezer ere esango horren egokitasunari buruz. Baina uste dut, proposamena egin duen taldeak, zeinaren erreferentziazko sindikatua LAB baita –Sozialisten Taldearen erreferentziazko sindikatuak UGT eta Comisiones Obreras diren moduan–, ustez ezkerrekoak diren jarrera horietatik, zenbait hausnarketa egin behar lituzke deialdi honetan egindako lanari buruz. Izan ere, lehenik eta behin, greba-deialdi bat arrakastatsua da, baldin eta aurreikusitako helburuak lortzen baditu. Deialdiaren egileek esan dute Gobernuaren politikak aldatzeko dela, eta zuk hemen aitortu duzun bezala, sei greba egin dira dagoeneko krisia hasi zenetik, eta onartu duzu politikak ez direla aldatu. Beraz, ez dirudi deialdi horiek oso eraginkorrak izan direnik. Baina, horrez gainera, helburuak lortzen ez badira, ez dauka inolako baliorik, eta, ondorioz, balioa kentzen zaio greba bezalako borroka-tresna garrantzitsu bati, hutsaldu egiten da eta, azkenean, duen disuasio-indar guztia galtzen du. Bigarrenik, historiaren une berezi honetan sindikatuen batasuna sakrifikatzea eta banaketan sakontzea likidazionismo hutsa da langile-ikuspegitik, baina agian ez ikuspegi nazional-sindikalistatik. Eta, hirugarrenik, zer da behar-beharrezkoa orain? Zerorrek esan duzu: negoziazio kolektiboa. Baina kontua da hemen salatzen ari garen estrategia sindikal horrek baduela erantzukizunik EAEko 300.000 edo 400.000 langileri eragiten dieten hitzarmen horietako asko ez berritzean. Eta, orain, behar-beharrezko dugu hitzarmen horiek berritzea, eta, beharrezko bada, lanbide arteko akordio batekin blindatzea. Izan ere, LABeko idazkari nagusiak berak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Confebask presiona dezala lanbide arteko hitzarmen bat bultzatzeko eta, hartara, hitzarmen kolektiboak blindatzeko. Baina, mesedez, non dago LAB orduan, ez baita joaten Lan Harremanen Kontseilura, ez baita esertzen Elkarrizketa Sozialerako Mahaian? Zergatik jarraitzen du estrategi sindikal horrekin? Zergatik? Hantxe dago; ez dauka Gobernuari ezer egin dezan eskatu beharrik. Joan dadila foro horietara bere jarrerak azaltzera, eta defenda ditzala han sutsuki, behar den moduan! Eta, orduan, nola ezkontzen da deialdi hori –zeina Gobernuaren politikak aldatzeko egingo zela esan baitzen–, nola ezkontzen da deialdia egiten duen ideia sindikalarekin, alegia, enpresa-hitzarmenek hitzarmen kolektiboak ordeztu ahal izango dituztela idealki, zeina hemen salatzen ari garen estrategia sindikalak defendatzen baitu? Begira, arrazoi asko daude greba bat justifikatzeko, eta, halaber, arrazoi asko daude sindikatuen arteko banaketan sakontzea justifikatzeko, baina, gure ustez, ez da koherentea, ez dator bata aurrean dugun ofentsiba neoliberalarekin. Gure ustez, sindikatuen arteko batasuna garrantzitsua da. Eta logikoa da desberdintasun ideologikoak izatea, baina, hala eta guztiz ere, babestu beharreko ondasun juridikoa, langileen borrokaren elementu garrantzitsua, sindikatuen arteko batasuna da gaur egun. Eta zertarako sindikatuen arteko batasuna? Gure zuzenketan esaten dugun bezala, bateratzeko... Ez dugu esaten borroka-tresna tradizionalak (borroka eta mobilizazioa) alde batera utzi behar direnik, baina horiek bateragarri egin behar dira elkarrizketarekin eta adostasunarekin, zeren, elkarrizketa eta adostasuna mespretxatzen duenak ez baitu zilegitasunik mobilizazio huts eta sinpleen bidez edozein aldarrikapen egiteko. Zeren, azken finean, nora eramaten gaitu? Izan ere, azkenean, negoziatu egin behar da, eta, horretarako, borondate argia agertu behar da. Sindikalismoa funtsezkoa da langileen eskubideak defendatzeko, eta, esan bezala, erakundeen arteko desberdintasun ideologikoak logikoak dira, baina logikoa ez dena da greba eta negoziazio kolektiboa –zeinak langileen borroka-tresna garrantzitsuak baitira; garrantzitsuenak, agian–, greba kalterik egiten ez duen erritual bihurtzea, edo negoziazio kolektiboa iraganeko erlikia bihurtzea, eta enpresa-hitzarmenak onartzea –zenbaitek nahi duten bezala–, formula ideal gisa. Horregatik guztiagatik aurkeztu dugu zuzenketa, non Legebiltzarrari berriz ere eskatzen baitiogu bazter ditzala lan-erreforma dela-eta hartutako neurri guztiak. Eta, halaber, Legebiltzarrari eskatzen diogu..., lanerreforma bazter dezala eta Elkarrizketa Sozialerako Mahaia dei dezala. Legebiltzarkide hau oso errepikakorra eta tematia da gai honetan, baina, gure ustez, sindikatuek kalean edo lantokietan egin dezaketen beste edozein ekintza alde batera utzi gabe, argumentu-indar hori guztia eztabaida-guneetan ere erakutsi behar da. Horregatik, Legebiltzar honetatik, Gobernuari eskatzen diogu Elkarrizketa Sozialerako Mahaia bultza dezala, emaitzak aurretik juzgatu gabe, baina hemen deskribatu diren auzi horiek guztiak mahai gainean jartzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1261 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on denoi. Euskal Herria Bilduk ELA eta LAB sindikatuek deitu duten greba-deialdiarekin bat egiteko eskatzen digu, eta herritarrak deialdietan parte hartzera deitzeko. Guk ez dugu egingo. Guk ez dugu grebadeialdiarekin bat egiten eta guk ez diegu herritarrei parte hartzeko eskatuko. Bistan dauden gauza batzuk adieraziko ditugu. Greba egiteko eskubidea badago, hori garbi dago, eta eskubide hori errespetatu eta bermatu behar da. Sindikatuek nahi duten greba guztietara dei dezakete; eskubide hori badago, eskubide hori existitzen da. Herritarrak nahi duten manifestaldietan edo grebetan parte hartzeko erabat libre dira. Lan egiteko eskubidea ere bermatu behar da, egun horretan lan egitera joan nahi duten langileak ez bultzatzeko moduan. Herritarrak oso haserre daude sufritzen ari garen krisi ekonomikoarekin, gobernuak aplikatzen ari diren politikekin eta bultzatzen ari diren murrizketa sozialekin. Beraz, normala da, gure ustez, oso haserre egotea eta aldaketak eskatzea. Guk ere Parlamentu honetan egiten dugu. Bestetik, bat gatoz zioak esaten duen zenbait gauzarekin. Adibidez, hurrengoa esaten denean: "Azken urteetan hartzen ari diren erabakiak krisi ekonomikoan sakontzen ari dira. Lege-aldaketek, murrizketek eta erreforma ezberdinek", hauetako askok behintzat, "langileen pobretzea, langabezia handitzea, eskubideen galera eta zerbitzu publikoak ahultzea ekarri dituzte". Honekin ere bat gatoz. Edo esaten denean hurrengoa: "Legebiltzarrak beharrezko iniziatibak hartu behar ditu enplegu duina, kalitatezko zerbitzu publikoak eta prestazio sozial egokiak ziurtatzeko pertsona guztien bizi baldintza duinak bermatzeko". Honekin ere bat gatoz. Baina zioetan aipatzen diren beste gauza batzuekin ez gatoz bat, inolaz ere. Zehazki, esaten denean beste eredu bat posible dela, batez ere, eredu hori EH Bildurena edo LABena bada. Gu ez gaude ados EH Bilduren edo LABen eredu ekonomikoarekin, ezta haien eredu politikoarekin eta eredu sozialarekin ere. Baina bada beste zerbait garrantzitsuagoa dena: Gure ustez, ez da posible euskal erako irtenbide bat, alegia, bakarkako irtenbide bat, mundu guztia alde batera utzita. Eta uste dut, sindikatuek, egin beharko lituzketen beste hainbat barne-aldaketez gainera, ikuspegi orokorragoa izan beharko luketela eta modu globalagoan edo –onartzen badidazue– modu internazionalistagoan lan egin beharko luketela. Halaber, ez gatoz bat grebaren goiburuarekin: "Euskal Herriarentzako eredu propio baten alde". Gure ustez, isolatzeko nahia adierazten du goiburu horrek, eta gu ez gatoz bat horrekin. Aitzitik, erabakitzeesparru guztietan parte hartzearen alde gaude, halabeharrez eragiten diguten eta eragingo diguten politikak baldintzatzeko; izan ere, guk ez dugu irla bat izan nahi munduan. Gure ustez, greba honek ez du konponduko jasaten dugun arazoetako bat bera ere. Ez behintzat honako honek, zeina sindikatu nazionalistek bakarrik bultzatu eta deitu baitute. Azkeneko urte hauetan Espainiako Gobernuak aplikatu dituen politika ekonomikoak guk aldatu nahi ditugu eta hemengo Gobernuak aplikatu eta aplikatzen dituen politika asko ere aldatu nahi ditugu. Gure ustez, krisitik ateratzeko, ezinbestekoa da neurri politiko eta ekonomiko jakin batzuk hartzea –hain zuzen, Diputatuen Kongresuan bost urtez eta Eusko Legebiltzarrean lau urtez defendatzen ari garenak– hain zuzen ere, azken urteetan aplikatu den poli- tikak eta, bereziki, politika ekonomikoak hondamendira baikaramatza. Eta, hain zuzen ere, aldatu nahi dugulako, aldaketa zehatzak proposatu ditugu Diputatuen Kongresuan nahiz Eusko Legebiltzarrean, eta hala egiten jarraituko dugu. Gure ustez, alderdi politiko gisa dugun betebeharra erakundeetan lan egitea da, hori baita gure lana, krisitik ahalik azkarren ateratzeko, jarduera ekonomikoa bultzatzeko, enplegu duina eta kalitatezkoa sortzeko eta murrizketa eta doikuntza sozialen politika alde batera uzteko. Orain arte, horretan aritu gara, eta berdin jarraituko dugu aurrerantzean. Hori da gure modua laguntzeko eta gauzak aldatzeko. Hori da gure modua gauzak egiteko; greba orokor jakin batzuk babestu beharrean, erakunde guztietan, aldaketak eta politikak proposatzea egoera hobetzeko, krisitik irteteko, enplegua sortzeko, ongizate-estatua defendatzeko eta, bereziki, egoera honetan okerren dauden herritarrak defendatzeko. Beraz, LABek eta ELAk sustatutako grebadeialdia baztertzen dugu, eta herritarrei parte-hartzera deitzea baztertzen dugu. Alegia, EH Bilduk egindako proposamena baztertzen dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1262 |
10 | 28 | 09.05.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on denoi. Arrondo andrea, zuri entzunda, ez dakigu, zuen proposamena defendatu beharrean, aurreko puntuko eztabaidarekin –aurrekontuei buruzko eztabaida zapuztuarekin– jarraitu nahi ote zenuen; zeren, Eusko Jaurlaritzak egin duen –edo, ustez, zuen arabera, Eusko Jaurlaritzak egin beharko lukeen– politika guztiari egin baitiozu errepasoa. Zehazki, hona ekarri duzun proposamenari egingo diogu erreferentzia. Grebarako proposamena ez da berria, eta gehiagotan ere eztabaidatu izan da Legebiltzar honetan. Hala, uste dugu proposamen honen eztabaida lehenago talde politikoek erabilitako arrazoien argazki finkoa izango dela. Gure ustez, proposamen honek ez dakar ezer berririk; aitzitik, ez dakar ezer positiborik, herriikuspegitik aztertuta. Izan ere, mimetikoki errepikatzen dira guztiok ezagunak ditugun eta adierazi ditugun arrazoiak, baina ez dute lagunduko –alderantzizkoa baizik, gure ustez– gure herrian bizi ditugun arazo larriak konpontzen. Proposamenean, Legebiltzar honen babesa eskatzen da, eta greba orokorrerako deialdia egiten da, datorren maiatzaren 30erako. Zioetan azaltzen denez, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatu behar dio enplegu duina ziurtatzeko, kalitatezko zerbitzu publikoak eskaintzeko eta gizarte-prestazio egokiak emateko, hala, pertsona guztien bizi-baldintza duinak bermatzeko. Uste dut talde guztiak ados gaudela helburu horrekin, baina hori lortzeko xedapen-zatian eskatzen denarekin ez dago ados Talde Popularra. Izan ere, aldatu nahi duzuen eredu politiko, ekonomiko eta sozialetik haratago, helburu hori lortzeko, hemendik maiatzaren 30erako greba orokorrerako deialdia egin dadin nahi duzue, eta, berriz diot, Talde Popularra ez dago ados deialdiarekin, ez eta greba orokorrarekin ere. Esan duzu seigarren greba orokorra dela hau, eta azken urte honetako laugarrena. Eta, esan bezala, greba horiek ez dute ezer ere lortu ekonomia hobetzeko. Eta gure arrazonamendua greba orokor batek dakarren kostu altuan oinarritzen da. Segidan azalduko ditudan datuak estatukoak dira, baina, estrapolazio sinple bat eginez, gutxi gorabehera bada ere, ikusten da zer kostu dakarren grebaegun batek EAEko ekonomiarentzat. Segimendua % 25ekoa bada, 1.100 milioi eurora iristen dira galerak, eta % 100ekoa balitz, 4.200 milioikoak izango lirateke eta BPGaren lau hamarren adinakoak. Horregatik, gure ustez, greba orokor batera deitu eta hura babestea eskatu baino lehen, zer ondorio latz dakartzan baloratu beharko litzateke, eta, are gehiago, pasatzen ari garen egoera ekonomiko hain larrian. Izan ere, termino makroekonomikotan adierazitako ondorio horiek eragin zuzena dute hainbat enpresa txiki eta ertainetan eta milaka saltoki txikitan, ondorio itzulezinak dituzten galera handiak jasaten baitituzte, lanik ezin egin dutenez. Izan ere, enpresaburu txikiek, merkatariek, ostalariek, soldatapeko langileek, ez daukate erresistentzia-kutxarik askotan inposatuta datorkien greba-egun baten galerak konpentsatzeko. Izan ere, gure taldearen ustez, oso argi dago herritarrak ez daudela grebatarako. Eta ez diogu hori besterik gabe, baizik eta aurreko ekitaldian egindako greben segimenduak hala adierazten duelako. Izan ere, eufemistikoki "pikete informatibo" deitzen diren horien laguntza ezin baliotsuagoa izan arren, irailean egindako grebak % 25eko segimendua bakarrik izan zuen administrazioan, eta % 20koa sektore pribatuan. Eta, berriz diot, hori guztia pikete sasiinformatiboen laguntza izan arren, zeinek ahalegin guztiak egiten baitituzte herritarrei lanera askatasun osoz joateko duten eskubidea galarazteko. Izan ere, hemen noizbait esan izan dudan bezala, grebarako eskubidea eskubide bat da, bistan denez, baina ez betebeharra. Erabili nahi duenak erabil dezala, baina erabili nahi ez duenari eta lanerako duen eskubidea gauzatu nahi duenari ere eskubide hori errespetatu behar zaio. Eta ez gaitezen engaina; guztiok dakigu zer egiten duten piketeek informazioa ematen dutenean, deialdiarekin bat egin ez dutenak hertsatuz, larderiatuz eta, batzuetan, baita eraso eginez ere. Eta baieztapen hori ere ez da funtsik gabea. Adibide bat bakarrik ematearren, iraileko greba orokor horretan, hemezortzi lagun atxilotu zituzten eta lau polizia zauritu zituzten objektu kolpekatzaileak jaurtita. Eta, esan bezala, herrialdea ez dago grebatarako, baizik eta indarrak batzeko, ahaleginak elkartzeko eta, batez ere, erantzukizun-lan kolektibo bat egiteko, eta, hala, egoera ekonomiko honetatik atera, eta enplegua sortu ahal izateko. Baina argi dago batzuek nahiago dutela pankarta, gizartea asaldatzea eta posizio suntsitzaileak mantentzea, krisitik ateratzen lagunduko digun jarrera eraikitzailea izan baino. Zalantzarik gabe, izaera politiko nabarmena duen greba baten aurrean gaude. Hala, bizi dugun egoera ekonomiko zaila estalgarri edo ihesbide gisa erabiltzen dute beste aldarrikapen batzuk egiteko. Halaxe adierazten duzue zuek ekimenean bertan. Gaur egungo egoeraz baliatzen zarete zuen eredua proposatzeko; lan-arlokoak baino, izaera soberanistako aldarrikapen gehiago dituen eredu hori eskatzeko. Hori egiten duzue, zoritxarrez, herri honetako eredu sindikala lotura ideologikoz josia baitago, eta alderdi politiko jakin batzuei lotua baitago; hala, horien transmisio-uhal edo luzapen gisa funtzionatzen dute sindikatuek. Eta, beraz, herri honetako sindikatuek ez dute inolako asepsia ideologikorik, eta, aldiz, bai Europako herrialde aurreratuenetan. Hala balitz, lan-arloko auzietara bakarrik bideratuko lukete beren jarduera, eta ez auzi politikoetara, hori baita gaur egun egiten dutena. Eredu sindikalak zuen izen ona galarazi dio bere buruari. Gainera, hemen talderen batek esan duen moduan, sindikatuek alderdi politiko bat dute erreferentzia gisa. Sindikatuek langileak izan beharko lituzkete erreferentzia, eta ez alderdi politikoak. Proposamen honek argi adierazten du sinbiosi hori eta estrategia politikoaren eta sindikalaren arteko lotura. Izan ere, eredu propio bat aldarrikatzen da, lan-arloko itxura emanez, eta, atzean, aldarrikapen politikoak ezkutatuz. Hala, gaur egungo krisi-egoera agertoki gisa erabiltzean datza estrategia, eta Espainiako Estatua deitzen duzuen hori euskaldunok bizi dugun egoeraren arduradun bakar gisa aurkeztean. Zenbat eta okerrago, hobe zuentzat; hori da zuen estrategia, aukera ematen baitizue "España" marka bizi dugun egoeraren errudun gisa aurkezteko. Horrelako ekimenen bidez, helburua ez da langileen lan-baldintzak hobetzea, ez eta uneko Gobernua ahultzea ere. Zuen proposamena krisitik eta Alderdi Popularraren Gobernutik askoz ere haratago doa. Zuentzat, ez dira "España" markari –irudizko etsai horri– izen ona kentzeko tresnak baino, eta krisia aitzakia gisa erabiltzen duzue eredu politikoaren, sozialaren eta ekonomikoaren aldaketa justifikatzeko, zure hitzaldian adierazi duzun bezala. Baina ez lan-arlokoak; ez gaitezen engaina. Zuek herri-eredua aldatu nahi duzue, eta hori da giltzarria, Arrondo andrea; gainerakoak ez dira itxurakeria eta lagungarri hutsak baino. Eta, halaber, esan nahi dizuet testuinguru politiko eta ekonomiko globalizatu batean bizi garela, Maneiro jaunak esan duen bezala, eta soilik indarrak batuz lortuko dugula gaur egungo krisitik ateratzea. Beraz, esan nahi dizuet greba bidezko tresna bat dela, argi dagoenez, baina, zalantzarik gabe, kalte larriak eragiten dizkio ekonomiari, eta greba honek ere sortuko dizkio, zalantzarik gabe. Hortaz, grebara atxikitzea eskatu beharrean, eskubide guztiak errespetatzea eskatu behar da: hilaren 30ean grebarako eskubidea eta lanerako eskubidea gauzatu nahi dituzten guztiena. Eta, batez ere, esan nahi dizuet, gaur egungo krisi ekonomikotik ateratzeko, sinergiak batu behar ditugula, indar kolektiboak elkartu behar ditugula, eta, batez ere, alde batera utzi behar ditugula gaizki ulertutako lokalismo zaharkitu batean oinarritutako planteamenduak. Proposamen honetan, horrelako ideiak agertzen dira, eta, bistan denez, guk ez dugu babestuko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1263 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, egun on guztioi. EH Bilduk aurkeztutako legez besteko proposamenak Legebiltzarrak "Eskubide sozial eta laboral duinak. Por un modelo propio en Euskal Herria" lemapean maiatzaren 30erako egindako greba-deialdiarekin bat egitea eskatzen du. Euzko Abertzaleak taldeak argi dauka eskubide sozial eta laboral duinak beharrezkoak direla eta horiek lortzeko lan egiteko prest gaude. Momentu honetan, krisi-egoera honetan, milaka pertsona langabezian daudelarik, premiazkoa da lana sortzea. Eta gure taldeak eta Urkullu lehendakariaren Gobernuak gure esfortzu osoa ipiniko dugu helburua lortzen. Askotan esan dugun moduan, enplegua ez da dekretu bidez sortzen, baina uste dugu lanpostuak sortzea eta bizitza duina izateko kalitatezko lana sortzea ahalbidetuko duten ekimenak onartu eta bultzatu behar ditugula Legebiltzarretik eta Gobernutik. Beraz, guk ere uste dugu Legebiltzarretik lan egin behar dugula ekonomia indarberrituko duten egonkortasun-baldintzak sortzen, enplegua eta lanbaldintza duinak sortzeko. Halaber, Alderdi Jeltzaleko kide gisa –askotan eta askotan adierazi izan dugun bezala– eredu propio baten alde gaude, Euskadirentzako lan-harremanetarako esparru propio baten alde. Hau esanda, garrantzitsua iruditzen zaigu bakoitzak bere eskumenak eta betebeharrak argi edukitzea; alde batetik, Legebiltzarrak, eta, bestetik, sindikatuek kasu honetan. Legebiltzarrak neurriak, arauak eta planak bultzatu eta onartu behar ditu lana sustatzeko. Beraz, Euzko Abertzaleak taldeak buru-belarri ekingo dio beharrezko diren neurriak babesten eta bultzatzen guztiontzako lana eta kalitatezko lana lortu nahian. Grebari buruz. Zenbat greba orokor konbokatu dira azken lau-bost urteetan? Esan da sei bat inguru. Zer lortu da eurekin? Ezer gutxi. Lan-baldintzak hobetu egin dira? Ez dugu zalantzan jarriko greba-eskubidea hor dagoela, eta zerbait lortzeko bidea dela uste dutenek egin dezatela greba, hori bada euren nahia. Norberaren eskubide eta erabaki pertsonala eta librea da eta izan behar du. Baina eskubideen alde hitz egiten badugu, lan egiteko eskubidea ere errespetatu behar da. Errespetatuko dute grebara deitu duten sindikatuek eta eragileek langileen lan egiteko eskubidea? Zer onura ekarriko ditu? Errespetatuko da lanera joatea erabakitzen duten langileek lanerako duten eskubidea? ETEei eta autonomoei aukera emango zaie beren lana egiteko? Zer gertatuko da ostalaritzako lokalekin? En opinión del grupo Nacionalistas Vascos, no es momento para hacer una huelga. Euzko Abertzaleen ustez, ez da greba egiteko momentua. Ez gatoz bat greba-deialdiarekin, lan egiteko momentua baita, guztiok batera egoera txar honetatik lehenbailehen irten gaitezen. "Bost hilabete ezer ere egin gabe", esan dute. Baina lehendakariak argi utzi zuen bere gobernu-programaren lehen ardatza enplegua eta ekonomia suspertzea izango zela, eta alor horretan lanean jarraitzeko asmoa agertu du. Gobernuak neurri zehatzak hartu ditu azken bost hilabeteetan; besteak beste, enplegu-plana eta ekonomia suspertzeko plana, eta ETE eta autonomoentzako finantza-laguntzak, beren jarduerarekin jarraitu eta lanari eutsi ahal izateko. No es competencia del Parlamento convocar una huelga. Parlamentuaren eskumenen artean ez dago grebara deitzea. Beraz, ez dugu EH Bilduren ekimena babestuko. Zergatik ez dira kezkatzen Euskadiko hitzarmen kolektiboak konpontzeko elkarrizketa-bideak irekitzen? –galdera hori ere egin da lehenago–. Zer ari dira egiten hori guztia Madrildik egin dadin galarazteko? Horrela babesten dute Euskal Herriarentzako eredu propio bat –deialdiaren goiburua erabiliz–? Zertarako greba-deialdia? "Gobernua aldatzeko", Txiki Muñoz ELAko presidentearen hitzetan. Hori ez da gure bidea. Politikara dedikatu nahi badu, hauteskundeetara aurkeztu dadila eta bitartean langileen eskubideen alde lan egin dezala eskatzen diogu, seriotasunez lan egin. Eta, gure ustez, langileak grebara deitzea behin eta berriz ez da bide egokia. Bukatzeko, ez dugu ulertzen Bilduk zergatik eskatzen dion Legebiltzarrari herritarrei greban parte hartzera dei egin diezaien. Ez duzue sinesten sindikatuek eta beste deitzaileek duten deialdi-ahalmenean? Legebiltzarraren lana al da grebara deitzea? Bada, ez, bistan denez, Arrondo andrea. Gure egitekoa lan egitea da; neurriak bilatu eta adostea, krisiari aurre egiteko eta enplegua sor dadin bultzatzeko. Euzko Abertzaleak taldearen ustez, gizarteak ez luke ulertuko, bizitzen ari garen guztia ikusirik, Legebiltzarrak greba-deialdia egitea. Beraz, ez gatozenez bat zuen legez besteko proposamen honen bigarren zatiarekin, ez dugu babestuko hori ere. Eta Alderdi Sozialistak aurkezturiko zuzenketari dagokionez, esan behar dut, gure ustez, ez duela ia zerikusirik jatorrizko proposamenarekin, eta lotura gehiago duela datorren ostiralean eztabaidatuko dugun eta Alderdi Sozialistak berak aurkeztu duen legez besteko proposamenarekin –Elkarrizketa Sozialerako Mahaiari buruzkoa–. Beraz, orduan eztabaidatzeko denbora izango dugunez, ez gara orain sartuko eztabaida horretan. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1264 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Se han dicho muchas cosas, diferentes cosas, pero la mayoría en la misma dirección. Es decir, en todas las intervenciones se ha hablado en contra de las movilizaciones convocadas por la mayoría de los sindicatos y agentes sociales. Alderdi Sozialistako ordezkariak esan du badagoela greba egiteko arrazoirik –pozten naiz hori entzuteaz–, baita greba mugagabe bat egiteko ere, baina erakundeak politika egiteko daudela. Nire ustez, erakundeak, aurreko hitzaldian esan dudan bezala, politika egiteko daude, baina, batez ere, gizarte honetako inor ere babesik gabe ez sentitzera bideratutako politikak egiteko eta justizia sozialean oinarritutako politikak egiteko. Eta gaur egun bizi dugun errealitateak adierazten digu hori ez dela horrela, eta aurrera eramaten ari diren politiken ondorioz, gero eta bidegabeagoa den mundu batean bizi garela. Hain zuzen, politika horien ondorioz, jendea gaizki bizi da, eta horregatik antolatzen dituzte mobilizazioak sindikatuek eta gizarteko mugimendu askok. Greba bat gauza askotarako da. Uste dut greba batean parte hartu dugun pertsonok inoiz ere..., badakigu hurrengo egunean ez dela askorik aldatuko, baina, halaber, badakigu –ezkerrekoak garelako eta egoera horietako asko bizi izan ditugulako–, indarrak batuz, ibiliz egiten dela bidea, eta, pausoz pauso, azkenean, geldiarazi egiten direla gero eta murrizketa gehiago eta neurri gehiago jartzeko, gizarte honetako desberdintasunak areagotzeko eta bizitza duina erasotzeko eskrupulurik ez dutenak. Beraz, duintasunagatik, mobilizatuz pixkanakapixkanaka gauzak lortu egiten direlako, beharrezkoa dela greba orokor hau ere. Ez da kasualitatea gatazkatsua dela esaten den herri bat, aldi berean, herri txiki bat izatea, baina herri horretako lan-baldintzak –orain arte behintzat– beste leku batzuetakoak baino hobeak izatea. Horretan zerikusia izango du... –ez horrek bakarrik, bistan denez–, baina horretan zerikusia izango du mobilizatzeko, protestatzeko eta aldarrikatzeko gaitasunak ere. Ez gara sartuko, ez baikara inor horretarako... Hemen gauza asko esan dira sindikatuei buruz, eta horietako batzuk oso larriak iruditzen zaizkigu. Greba orokor honetara deitzen duten sindikatuek eta mugimenduek gure errespetu osoa merezi dute. Gure ustez, arrazoi merkeak erabiltzen dira greba orokor honen deialdiaren aurka egiteko; gure ustez, beren kabuz indarra galtzen duten arrazoiak dira. Oso ondo ulertzen dugu, guk... EH Bilduko kideok ez geneukan asmorik –eta ez dugu asmorik– Alderdi Popularra, ez Euzko Alderdi Jeltzalea –ez eta, hemen ikusi den bezala, Alderdi Sozialista ere– maiatzaren 30ean kalera ateratzeko. Argi daukagu, zeren, beste gauza batzuen artean, greba hau –batzuek beste gauza batzuk esan arren– Alderdi Popularra –zuek– eta Eusko Jaurlaritza –Euzko Alderdi Jeltzalea– aurrera eramaten ari diren politiken (po-li-ti-ken) aurkakoa baita. Po-li-ti-ken aurkakoa. Eta ulertzen dugu grebarekin bat ez egitea; izan ere, mundu honetan, klase sozialak daude (bereziki, PPko ordezkariari esan nahi diot hori). Eta deigarria gertatu zait, mundu globalizatu honetaz –bizi garen mundu honetaz– hitz eginez, esatea, nolabait ere, zerbait egitekotan, mundu mailako greba orokor bat egitea izango litzatekeela onena. Bide hori ere egingo da. "Ez da une egokia", zioen EAJk. Inoiz ere ez da izan une egokia EAJrentzat; baina bada murrizketak egiteko unea, bada lan-erreformak aplikatzeko unea, bada zerbitzu publikoak murrizteko unea. Para terminar... Nolabait ere, amildegira garamatzan eredu ekonomiko eta sozial bat babestearen alde egiten duzue, eta gaur ikusten dugunez, ekimen honen aurka agertuz, babesa ukatzen diozue langileriari eta gizarteari. Agian gehiengoa izango zarete Ganbera honetan, baina horrek ez du esan nahi gehiengoa zaretenik gizartean. Eztabaida honek argi uzten duen bakarra da Legebiltzar hau oso urrun dagoela euskal gizartearen arazo, behar eta aldarrikapenetatik. Horregatik guztiagatik, gure helburua eztabaida Ganbera honetara ekartzea zenez, eta Legebiltzarreko talde bakoitzak egoera nola ikusten duen adierazi duenez, atzera botako dugu ekimena, uste baitugu, agian, botoa emateak ere ez duela merezi. Ez ezer gertatu delako, baizik eta, gure ustez, gure helburua bete delako, eztabaidatu dugulako; horregatik, atzera botako dugu ekimena botaziora iritsi aurretik. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1265 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Hasteko, zerbait esan nahi dut Llanos andreak adierazi duen jarrerari buruz. Alderdi politikoek erreferentzia sindikalak izateak ez luke zentzugabekeria bat edo arraroa izan behar zuretzat. Alderdiek langilerian izan dezakete beren ideologiaren oinarria –Talde Sozialistan gertatzen den moduan–, eta, ondorioz, kidetasun hori izan dezakete. Enpresa-erakundeekin kidetasun gehiago duten alderdi politikoak dauden bezala, eta ez dugu horregatik...; nahiz eta harremanak batzuetan faltsu samarrak izan, garai hauetan ikusten den bezala. Arrondo andrea, pentsatu nahi dut oso ondo ulertu duzula taldeek adierazitako arrazoien artean zer alde dagoen, guztiek ezezkoa eman arren. Izan ere, ez dago aukera askorik: edo zuri edo beltz edo gorri; baina ez dago aukera askorik. Ondorioz, batzuetan gauza bera bozkatu arren, planteamenduak desberdinak dira –nire ustez–, eta ziur nago zuk eta zure taldean oso ondo ulertzen dituzuela baten eta besteren arteko aldeak. Lehen esan dugu guk ez dugula horrelako planteamendurik egiten erakundeetan, ez eta Legebiltzarrean ere, gure ustez, beste batzuenak direlako. Ez politika egiten dutelako; izan ere, politika egiten da etxe honetatik kanpo ere, alegia, politika ez da Legebiltzarrean bakarrik egiten. Herritar guztien segmentuen ordezkaritza instituzionalagatik esaten dugu hori. Eta, alde horretatik, izaera gatazkatsuko planteamendu bat, presioa egiteko dena eta gizarteko sektoreetako batek egiten duena –kasu honetan, ez sektore oso batek, baizik eta sektore horretako zati batek, zeinak ikur ideologiko eta politiko jakin bat baitu–, gure ustez, ezin da onartu. Azpimarratu dugu ez dela hori bakarrik zuen proposamenarekin ados ez egoteko arrazoi bakarra, alegia, estrategia sindikal oso zehatz batekin duen loturak ere eragina izan duela gure erabakian. Eta, adibide gisa, grebek gauza askotarako balio dutela esan duzunean burura etorri zaidan zerbait aipatuko dut. Begira, Txilen 1973an, Garraio Sindikatuak greba bat egin zuen, eta, hain zuzen ere, Latinoamerikako lehenengo esperientzia sozialista akabatzeko balio izan zuen. Beraz, grebek gauza askotarako balio dute; batzuk nobleak eta zintzoak eta beste batzuk zentzugabeak eta higuingarriak Beraz, nahasmen orokorraren erdian, jakitea komeni da, jakitea eta bereiztea komeni da, badirudienean dena galduta dagoela maila kolektiboan, eta ez direla ondo planteatutako, ondo idatzitako ideiak bakarrik. Ez, gero, beste gauza ba da praxia, nora eramaten gaituen. Eta azaldu dizuet, orain, negoziazio kolektiboan, LAB sindikatuak –badakit badaudela beste sindikatu batzuk ere, baina oro har esan dut–, bere idazkaritza orokorraren bidez, hitzarmen kolektiboak lanbide arteko hitzarmenetatik blindatzearen garrantzia adierazi duela, eta adierazi dut egoera horretara iritsi garela, hori gertatzeko, utzikeria handia izan delako –eta ordezkaritza handiena duten sindikatuez ari gara–. Eta orain, muga-data baten aurrean gaudenez –aurreraeraginaren amaierarena–, eta jende askok hitzarmen kolektiborik gabe geratzeko arriskua duenez, orain Santa Barbaraz oroitu gara. Baina kontua da, guk azaleratu dugun estrategia horren barruan –edo, gutxienez, estrategia sindikal kaltegarritzat dugun horretan, zeina langileen interesen aurkakoa baita eta interes horiek herri-interesen azpitik jartzen baititu–, berez onargarriak edo ulergarriak izango liratekeen deialdietan babestutako estrategia horrek askoz ere eduki arriskutsuagoa duela uste dugu. Izan ere, asmo argia dago enpresa-hitzarmenak panazea balira bezala onartzeko eta negoziazio kolektiboaz ahazteko, eta, horregatik, uste dut aipatutako erreferentziazko sindikatu horrek ondo pentsatu beharko lukeela lagun, bidelagun eta estrategia horiek onak ote diren, nora eramaten ote gaituzten. Ziur gaude sindikatuetako sektore gehienek, ziurrenik, asmo zintzoak dituztela, baina ez guztiek. Hori zen esan nahi genuena. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1266 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ez dakit proposamena baztertuta geratu den ala ez. Uste dut, eztabaida hasi ondoren, ezin dela proposamen bat atzera bota. Edonola ere, Carmelok esan dit, nik baino gehiago baitaki, baietz. Beraz, atzera bota da, eta ezingo dugu haren kontrako botoa eman. Besterik gabe, tribunara jaitsi naiz Sozialisten Taldeari bere osoko zuzenketa puntuka botatzeko aukera eskatzeko; izan ere, bigarren eta hirugarren puntuen aldeko botoa ematea pentsatzen genuen. Jatorrizko proposamena atzera bota denez, pentsatzen dut osoko zuzenketarik ere ez dela izango. Baina, tira, dirudienez eztabaidatzen jarraitzen dugunez, esan nahi dut bigarren eta hirugarren puntuen aldeko botoa emateko asmoa genuela. Beti defendatu izan ditugu proposamen horiek. Gobernu batek ala besteak aplikatzen dituzten murrizketa bidegabeak kritikatu diren bakoitzean, horrelako murrizketak eta doikuntzak kritikatzearen alde agertu gara, eta, halaber, gobernu batek nahiz besteak azken urteetan bultzatutako lan-erreformak kritikatzearen alde agertu gara –ez azkenekoa bakarrik–. Lehenengo puntuari buruz, berriz, esan nahi nuen proposatzen denean Legebiltzar honek sindikatuak bultza ditzala, ahal duten neurrian, ekintza sindikalaren batasuna lor dezaten, puntu horri buruz, esan nahi genuen guk ez diegula esango sindikatuei zer egin behar duten, nola egin behar duten, zer hitzarmen lortu behar dituzten, zer proposamen defendatu behar dituzten edo gainerako sindikatuekin ekintza sindikalaren batasuna defendatu behar duten ala ez duten. Guk ez dugu horretan sartu nahi. Uste dut ez garela inor sindikatuei esateko zer egin behar duten. Berek ikusiko dute zer egin behar duten. Gure ustez, oro har, sindikatuek hausnartu beharko lukete gaur egun jokatzen duten paperari buruz eta azken urteetan jokatu duten paperari buruz. Uste dut hori egin beharko luketela. Uste dut sindikatuek hausnartu beharko luketela azken aldian jokatzen ari diren paperari buruz. Baina, edozein modutan, esan bezala, berek ikusi behar dute hori, eta herritarrek emango dute azken epaia. Nire ustez, gaur egungo sindikatuek modernizatu egin behar dute, eta, bistan denez, haietako bakoitzak erabaki behar du zer egin behar duen, edo greba orokor baterako deialdia egin behar duen, zeina, gure kasuan, ez baitugu babesten. Ez gaude ados, inolaz ere, legebiltzar batek, Legebiltzar honek, greba orokorrera deitzearekin. Nire ustez, Legebiltzar honek gehiago eta hobeto egin behar du lan errealitatea aldatzeko, langabeziarik ez izateko, jarduera ekonomikoa hazteko, herritarrei dauden egoeratik ateratzen laguntzeko, aldaketak bultzatzeko, aplikatzen ari diren politikak aldatzeko, eta Legebiltzarreko talde bakoitzak egingo du hori, bere ikuspuntuen eta bere aukeren arabera. Nire ustez, hori da legebiltzar batek egin behar duena: gehiago eta hobeto lan egin, krisi-egoerari buelta emateko. Baina, nire ustez, legebiltzar batek, inolaz ere, ez du egin behar greba orokor baterako deialdirik edo ez du azaldu behar horrelako atxikimendurik. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1267 |
10 | 28 | 09.05.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro, presidente andrea. Labur arituko naiz; ez proposamena atzera bota dutelako, baizik eta, lehenengo hitzaldian esan bezala, Arrondo andrea, aipatutako argazki finkoa atera delako, eta ia talde politiko guztiek arrazoi berak errepikatu ditugulako. Arrazoien errepikapena, posizioen errepikapena. Noizbait esan izan dizudan bezala, gauza guztien gaineko monopolioa duela uste duen EH Bilduren posizio hori; ondo dagoenari buruz, bidezkoa denari buruz, komeni den eredu politiko, ekonomiko eta sozialari buruz... Ez dakit, EHko jaun-andreok, egiaren jabe zaudetela uste baduzue eta zuen eredua bada onena, zergatik ez dituzuen 75 legebiltzarkide Ganbera honetan. Eta, gainera, jarreren errepikapena, agertzen duzuen jarrera hori... Gizarte-klaseei buruz hitz egitea ez da zaharkitua bakarrik, Arrondo andrea; hemeretzigarren mendekoa da. Hemeretzigarren mendekoa. Eta greben zertarakoaz aritu zara. Lehenengo hitzaldian, aipatu duzu emakumeen lan-diskriminazioa deuseztatu behar dela, langabezia-tasa altuarekin amaitu behar dela, gazteen langabezia-tasa are altuagoarekin amaitu behar dela... Ados egon gaitezke horrekin guztiarekin, baina hori deuseztatzeko, esan dizudan bezala, grebek ezer gutxirako balio dute, talde honen ustez. Izan ere, grebaren ondorengo egunaz hitz egin duzu. Zer dago greba-egunaren ondorengo egunean? Galera ekonomiko asko. Galera ekonomiko asko. Eta, nire ustez, Euskadiko egoera ekonomikoa ez dago galera ekonomikotarako. Itxaso jauna, politikarien eta sindikatuen arteko harremanei buruz hitz egin duzu, eta Alderdi Popularrak enpresa-erakundeekin duen harremanari buruz. Begira, enpresaburu garrantzitsuenei Moncloan biltzeko deitu ziena Zapatero izan zen! Eta harreman faltsuak..., bada ez dizkizut nik aipatuko alderdi politiko batzuen eta sindikatu batzuen arteko harreman faltsuak. Hortxe utziko dut hori. Baina, besterik gabe, nire lehenengo hitzaldian esan dudana errepikatuko dizut. Nire ustez, sindika- tuen lana ez da politika egitea. Ez da politika egitea. Sindikatuen lana langileak eta langileen eskubideak defendatzea da. Ez da politika egitea, ez da alderdi jakin batzuekin sinergia politikoak izatea. Nire ustez, horretan, sindikatuak –eta berriz esango dizut– gure argumentuak pobreak izan arren –zeren, hori ere esan baita, "merkeak" hain zuzen–, hori ere mespretxatzeko modu bat baita... Hor utziko dut hori; nik ez ditut kalifikatuko besteen argumentuak. Baina argumentuak gustuko izan ez arren, gure ustez, sindikatuek ez dute politikarik egin behar. Izan ere, politika egin nahi badute –eta esan dizu Arregi andreak–, aurkez daitezela hauteskundeetara, eta herritarrek erabaki dezatela proposatutako politika hori egokia den ala ez den. Sindikatuek langileak defendatu behar dituzte, horregatik aukeratzen baitituzte ordezkari sindikalak. Eta atzera bota duzu proposamena. Nik uste dut, atzera bota baino gehiago, aurkeztu ere ez zenutela egin behar. Atzera bota duzue ikusi duzuelako Ganberaren gehiengoak ez duela babestuko. Bada, begira, hemendik eskatzen dizut, herritarrek maiatzaren 30eko deialdian parte hartzen badute, errespeta dezatela haien erabakia. Proposamena aurrera ez zela aterako, Ganbera honen gehiengoak proposamen hau ez zuela babestuko ikustean atzera bota duzuen bezala, egin dezazuela gauza bera. Lanerako duten eskubidea gauzatzen dutenak eta 30eko greban parte hartu nahi ez dutenak errespeta ditzazuela. Errespeta ditzazuela, eta, noski, pikete informatiboak horixe izan daitezela, informatiboak. Norbaitek lan egin nahi badu, utz diezaiotela lan egiten. Izan ere, lehen esan den bezala –nik esan dut eta beste talde batzuek ere bai, eta errepikatu egin nahi dut–, nire ustez, guztion artean egin behar duguna eta Legebiltzar honi eskatu behar dioguna da Eusko Jaurlaritzak, Espainiako Gobernuak, sindikatuek eta denek –gizarte osoak– elkarrekin lan egin dezatela krisitik ateratzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1268 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Eskubide sozial eta laboral duinak, por un modelo propio en Euskal Herria' aldarrikatzeko maiatzak 30erako deitu den grebari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriz ere, legebiltzarburu andrea. Politika aldarrikatzen duela greba-deialdiak esan duzu, Arrondo andrea, nahiz eta grebaren leman hori ez den inon ere ez agertzen. Hemen, azalpenetan esan duzu politika aldarrikatu nahi duzula, norabide-aldaketa bat proposatzen duzuela EH Bildutik; politika egiteko beste modu bat badagoela eta hori aldarrikatu nahi duzuela, ez dakit grebaren bitartez edo hemen eduki dugun eztabaidaren bitartez. Baina zuek ere, EH Bildukoek, badituzue gobernu-erantzukizunak, Gipuzkoan, adibidez. Eta badakizu zein izan den langabeen kopurua pasa den asteko datuen arabera? Bada langabeziari dagokionez daturik txarrenak izan dituen lurralde historikoa izan da. Beraz, zuen ideia liluragarri horiek aplikatzen saiatu beharko zenukete, politika beste modu batera egiten, langabezia-egoera hau amaitzeko. Jar ezazue martxan behin eta berriro aipatzen duzuen beste eredu hori gobernatzen duzuen lekuetan, eta utz iezaiozue demagogia egiteari eta alternatibei eta politika egiteko beste eredu bati buruz hitz egiteari. Hain ideia liluragarriak badituzue, eta, horien bidez, herri hau egoera honetatik atera badezakezue, egin ezazue; jar itzazue praktikan gobernatzen duzuen lekuetan. Legez besteko proposamen honen helburua zen Legebiltzarrak 30eko grebari atxikimendua agertzea, baina horretaz baliatuz, bada, hura defenditzeko ez beste gauza guztietarako erabili duzue, Llanos andreak lehenengo hitzaldian esan duen bezala. Aurrekontuei buruzko eztabaidarekin jarraitzeko erabili duzue, joan den asteko eztabaidarekin eta aurreko puntukoarekin jarraitzeko. Baina lehenengo hitzaldian esan dudan bezala, gizarteak ez luke ulertuko Legebiltzar honek maiatzaren 30eko greba babestea, eta, orduan, erabaki duzue bototara ere ez jartzea eta proposamena atzera botatzea. Begitu, Arrondo andrea, zuk egin duzu bidea mundu sindikaletik politikara, eta gustatuko litzaiguke beste ordezkari sindikalek ere ibilbide berdina egitea politikara dedikatu nahi badute. Gustatuko litzaiguke bide hori eurek ere egitea. Maneiro jaunari dagokionez, esan du Legebiltzarrak ez duela esan behar sindikatuek zer estrategia izan behar dituzten. Ados gaude premisa horrekin. Euzko Abertzaleak taldeak sindikatuei eskatzen dien bakarra da, benetan, beren funtzioak bete ditzatela, langileen eskubideak defenda ditzatela, eta utz diezaietela politika egiten herritarrek aukeraturiko ordezkari politikoei. Euzko Abertzaleak taldeak argi dauka –eta Llanos andreak ere aipatu du–: greba egin beharrean, lan egin behar dugu, enpleguaren suntsiketa geldiarazteko neurriak adostu behar ditugu. Ekonomia berpizteko, konfiantza sortuko duen egonkortasuna behar dugu, berriz ere, enplegua sortu ahal izateko. Eta, bukatzeko, bakardadeaz aritu zarete gaur lehengo puntuan talde asko, eta bakardadea, kasu honetan, zeuona, EH Bildukoena, eta botazioa galdu baino lehenago erretiratzea erabaki duzuenean. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1269 |
10 | 28 | 09.05.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eguerdi on guztioi. Legebiltzarkideok. Kultura-industriei lagundu behar diegu itotzen dituzten finantza-arazoak konpontzen. Asmo horri heldu diote, hain zuzen, bai Talde Sozialiston ekimenak bai gainerako taldeek aurkezturiko zuzenketek –halaxe izan da, bederen, erdibidera ekarri ditugun zuzenketen kasuan, eta eskertu egin nahi dut hori, bide batez esanda–. Hala, bada, kultura-industriei finantza-arazoak konpontzen lagundu behar diegu, arazo horiek ito egiten dituzte eta. Egia da gainerako enpresak ere ari direla krisialdi ekonomikoari lotutako arazo horiek jasaten, baina, kulturaren kasuan, arazo horiek berezitasun batzuk dituzte. Berezitasun horietako bat gizartearen iruditeriari lotuta dago. Askotan, kulturaren munduari buruz hitz egiten denean, sormena, irudimena eta mundu atzitu ezina datozkigu burura, eta ez horrenbeste enpresajarduna. Alabaina, kultura-ekoizpenak sortzeko, ekoizteko eta hedatzeko alderdietako asko enpresajarduerari lotuta daude, eta beste edozein enpresaren premia eta arazo berberak dituzte. Horregatik, ikuspegi horretatik heldu behar diogu industria horren egoerari, irtenbide egokiak eman ahal izateko. Gainera, Euskadiko kultura-sektorea, ikuspegi ekonomikotik, ez da inondik ere hutsaren hurrengoa. Sei mila kultura-enpresa baino gehiago daude Euskadin; hala, sektore horren jarduna BPGaren % 4tik gertu dago, eta enplegu osoaren % 2,7 hartzen du. Baina, arazo bat du, besteak beste, enpresa horien % 95ek bederatzi langile baino gutxiago baitu eta % 81ek, berriz, enplegatu bat edo bi baino ez. Enpresa txiki askok osatutako sektorea da, hortaz, eta enpresa horiek eratu duten sarea ahula da oraindik; babestu egin behar da, beraz. Kultura sortzeaz eta hedatzeaz arduratzen den sare hori osatzea urte askoko lan nekeza da, eta etendura luzea izan dezake, erakundeek ez badute egokiro zaintzen. Hain zuzen, kinka horrexetan dago orain, azken urteotan enpresa-galera nabarmena gertatu baita bai kultura-produktuen salerosketen esparruan bai diseinu, sorkuntza, arte eta ikuskizunen arloko jardueretan. Horrexegatik dira hain garrantzitsuak berehalako planak, hala nola joan den legegintzaldian abian jarritako kultura-bonoarena. Horregatik, halaber, oso garrantzitsua iruditzen zait joan den legegintzalditik sorkuntza-industriari begira abian jarritako jarduerei eustea; horietako bat dugu, esaterako, sorkuntza-fabriketan egiten den oinarrizko sorkuntza, talentu berriak eta lan-eredu berritzaileak sustatzen baitituzte fabrika horietan. Aipatzekoak dira, halaber, kultura 2.0 egitasmoaren modernizazio eta berrikuntza teknologikoko planak, kulturaren I+G-a osatzen baitute, kultura-industrien lehiakortasuna hobetzera bideratuta. Garrantzitsua da, orobat, erakunde bateratzaileak mantentzea: sektore-elkarteak, Eiken eta abar. Eta garrantzitsua da, noski, Zineuskadiren moduko sareak sortzeko laguntza ematea eta banaketa-kateak ere sustatzea; halaxe egin da, esaterako, aurreko legegintzaldian abian jarritako leuntze-programen bidez –hor ditugu, besteak beste, Kultura-bonoa eta Kultura Bultzatuz programak–. Eta indar bereziz azpimarratu nahi dut banaketa-kateen garrantzia, segurutik hor daudelako gaur egun arazo nagusiak eta alferrik delako ekoizpena finantzatzea banaketa hiltzen bazaigu. Egun, egoera hain da txarra, egoera hori leuntzeko dagoeneko abian diren neurriez gain ezinbestekoa baita ohiko laguntza-lerroetatik kanpo ere beste neurri batzuk hartzea, kultura-ekoizpenaren sarea jasaten ari den narriadura izugarria geldiarazteko. Helburuak bitarikoa izan behar luke: batetik, enpleguari eustea eta, bestetik, kultura-enpresei –ETEak gehiengehienak– finantza-arazoak konpontzen laguntzeko programa zehatzak eskaintzea, kontuan izanik, arazo horien artean, gainerako sektoreetan bezala, kredituarazoa izaten ari dela alderdirik kaltegarriena. Dena den, argi eta garbi utzi nahi dugu gure proposamena ez dela itzuli beharrik gabeko funtsetarako laguntzen zenbatekoa murriztea, baizik eta laguntzak areagotzea, kreditu-lerroak irekiz sektore horren finantzazio-premiak asetzeko. Laburbilduz, Talde Sozialistak, Euzko Abertzaleek eta Euskal Talde Popularrak hitzartutako erdibidekoak aipatu ditudan arazo nagusi horiek hartzen ditu aintzat, sektoreak dituen premiei erantzuteko. Hala, kultura-industriari zuzendutako diru-laguntzen programa ezartzea proposatzen dugu, enpresa asko jasaten ari diren likidezia-falta arintzeko. Badirudi EAJk jarrera aldatu duela arlo honetan, eta nabarmentzekoa iruditzen zait hori; izan ere, bere Gobernuak ikus-entzunezko ekoizpenerako maileguak bertan behera uzteko erabakia hartu zuen une batean; alabaina, ekimen honi babesa emanda, okerreko erabaki hori zuzentzen ari da orain. Izan ere, 2012ko aurrekontuan, 7 milioi euroko zenbatekoa jaso zen xede horretarako; 2013ko aurrekontuproiektuan, ordea, ez zen halakorik ageri; pentsatzekoa da, baina, ekimen honi babesa eman dionez gero, Jaurlaritzak, azkenik, ezarri egingo duela programa hori. Badago, halaber, nabarmentzeko moduko beste alderdi bat ere; izan ere, gaur egun, edozein planek banaketa/erakusketa alderdiak kontuan hartu behar ditu ezinbestean, eta, horretarako, hainbat alderen arteko akordioa behar da, eta horrexegatik eskatzen diogu Jaurlaritzari foru-aldundiekin eta udalekin batera lan egin dezan. Ekimen honi esker, gainera, kultura-enpresei bizirauten laguntzeaz batera, kultura-arloko enpleguari ere eusten laguntzen arituko gara, eta horixe da ekimen honen ondorio garrantzitsuena; izan ere, egia da lan-sektore guztietan dela garrantzitsua enpleguei eustea; kulturaren sektorean, baina, profesional asko desaraututa daude gizarte-estaldurari dagokionez eta, gainera, ez dute etorkizun hurbilean sektoreak hobera egingo duela pentsatzeko aurreikuspen onik. Euskarari ematen zaion balioespena dela-eta, oro har, kultura-industrietarako laguntza-sail guztietan % 10 areagotu da euskarazko proiektuei ematen zaien puntuazioa. Era berean, genero-berdintasunari ere eman zaio tokia; kultura-sustapenerako laguntzetan, esaterako, % 30eko balioa ezarri zaio haztapenean. Azken batean, honen guztiaren helburua da Gobernuak bi norabidetan erabil ditzala diru-laguntzak, banaketa sustatzeko, batetik, eta, horrekin batera, herritarrei kulturaren ateak irekitzeko eta kulturaren arloko enpleguari eusteko. Hau da, nahi duguna da Gobernuak erabil ditzala laguntza finantzieroak, banatze-laguntzak herritarren kulturarako sarreraren sustapenarekin eta kultur arloko lan-enpleguaren mantenimenduarekin konbinatu ahal izateko. Horregatik, erdibideko hau babestu dezaten eskatu nahi diet EH Bilduri eta UPyDri, arlo honek ezinbestekoa baitu, gure ustez, guztion bultzada. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1270 |
10 | 28 | 09.05.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarburu anderea, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on. Guztioi askotan ahoa betetzen zaigu kulturaren garrantziaz, kulturari goraipamenak egiten, baina ikusi besterik ez dago egunerokotasunean kulturari ematen diogun lekua edota erakundeetan edo gisa honetako espazioetan kulturaz aritzen garenean eskaintzen diogun tartea. Eta zer esanik ez aurrekontuen esparrura edo arlora joaten baldin bagara. Erakunde guztietan ikusi besterik ez dago kultura eta konpainia –eta konpainia esaten dudanean, euskaraz eta kirolaz-eta ari naiz– laugarren mailako arlotzat kontsideratzen ditugula: urtero, murrizketak; eta urtetik urtera horien aurrekontuak, goitik behera. Eta hemen ez dago inolako salbuespenik inon. Gure taldeak beharrezko ikusten du azpimarratzea kultura eta euskara ez direla kutxa baten gordetzen ditugun ondare soilak edota folklorea, Euskararen Egunean edo nazioarteko egunak direnean, egun konkretuetan, paseatzera ateratzen ditugun arlo soilak. Badirudi oso momentu puntualetan gogoratzen garela, edo proiektu edo azpiegitura erraldoiekin edo kultura ulertzeko oso modu konkretuekin. Esaterako, Guggenheimen gisako museoekin edo kultura-ereduarekin. Eta hori guztia egunero guztiok bideratzen ditugun praktikekin, politikekin ikusten da edota erakusten dugu. Eta azpimarratu nahi duguna da egunerokoan bideratzen ditugun praktikekin, politikekin, indarrean jartzen ditugun neurriekin azkenean euskararen kulturaren izaera hori eraikitzen goazela eta baita gaurkoan hizpide dugun kultur industriarena ere. Reyes jaunak aipatu du askotan kultura ulertzen dugula sormenarekin edota beste gisa bereko terminoekin edo esanahiekin, eta enpresa, industria edo izaera ekonomikoa albo batera uzten dugula. Eta horrela da. Eta, zalantzarik gabe, kultura indartu nahi baldin badugu, euskara ere indartu nahi baldin badugu, izaera hori aitortu behar zaio eta horretarako neurriak aplikatu behar dira. Beraz, gure zuzenketarekin eta gaurko eztabaidan azpimarratu eta aldarrikatu nahi ditugun ideiak hauek izan dira laburbilduta. Alde batetik, industria kulturalaren esparruaren garrantzia sistema ekonomikoko azpisektore gisa. Ondorio guztiekin, baita ere enplegua garatzeko, enplegua sortzeko, enpleguan izan dezakeen eraginarekin, nahiz eta ondasun baten kreatibitatearen balioa merkatuko balioaz haratago doan. Azpimarratu nahi izan dugu ere, globalizazio kulturalaren aurrean, horrek dakartzan indarguneak aprobetxatzea, baina arriskuak ere begi-bistan izatea. Hau da, euskal kulturaren nortasuna kontuan izanez, ze ez da berdina eta ez da gauza bera Euskadiko kultura edo euskal kultura, bi gauza oso desberdin dira, eta iruditzen zaigu globalizazioaren kulturaren aurrean kontuan izateko aspektu garrantzitsu bat dela. Azpimarratu nahi dugu ere aniztasuna balioan jartzea, eta ez uniformizazioa, ze askotan globaliza- zioaren kontuarekin uniformizaziora joaten gara. Eta, beraz, gure kulturaren, euskal kulturaren nortasuna mantentzeko neurriak indartzea azpimarratu nahi dugu. Eta euskal kulturaz ari naiz, eta ez, lehen esan dudan bezala, Euskadiko edo EAEn kokatutako kulturaz. Ez daukagu ezer inongo kulturaren aurka, ez goaz inoren aurka, baina bai pentsatzen dugula, gure kultura gutxiagotua izanik, minorizatua izanda, kontuan izateko gai bat dela eta bi gauza oso desberdin direla. Hor ikusten da gure proposamenaren eta besteon proposamenaren arteko desberdintasun nagusia. Azpimarratu nahi dugu ere konpainia multinazionalek kontrolatutako merkatuaren aurrean, joera daukatelako metropoli handietan kokatzeko… Nahi duguna da euskal kultura-industriaren sustapenerako, aniztasunaren mantentzeko neurri konkretu eta zehatzak garatzea; hau da, metropolietatik haratago herritar guztiengana, pertsona guztiengana, iristeko, guztiek aukeran izango duten eta parte hartuko duten kultura sustatzea. Guri ez digu balio esleipenetan euskarari kuota bat jartzeak, genero-ikuspegiari kuota bat jartzeak, orain arte egiten den bezala eta erdibidekoan proposatzen duzuen bezala. Haratago joan behar gara. Eta kultura eskuratzeko aukera-berdintasuna oinarri hartuta, inolako kulturaren bazterketarik gabe, indartu eta sustatu nahi duguna da, baloreetan oinarritutako kultur ekonomia, normalean ohiko merkatuetan tokia aurkitzeko zailtasunak dituzten espresio eta ekoizpenei tokia bilatzea, iruditzen zaigulako bizi garen tokian bereziki, Euskal Herrian, gisa horretako euskal kulturak zailtasun handiak dituela. Bertoko ekoizpen eta espresioak lehenetsi nahi ditugu. Lehenetsi, eta ez kuota bat ezarri. Formazioa ahalbidetu nahi dugu, nazioartean ezagutzera emateko eta lekua egiteko, ezagutu gaitzaten gure sortzailetasunagatik ere, gure kulturagatik ere; azkenean, gure kulturagatik ezagutzen baldin bagaituzte, euskal nortasuna ezagutzeko parada izango dutelako. Indartu eta sustatu nahi izan ditugu euskal argitaletxe, entitate, enpresa eta eragile kulturalei ikerkuntza eta garapenean laguntza eskaintzeko neurriak. Guztiok dakigu enpresa txikiek ezin dutela bide hori jorratu. Askotan aipatzen dugu hemen ikerketa, berrikuntza, baina guztiok dakigu enpresa txikiek horretara iristeko zailtasunak dituztela eta gure lana batez ere dela espazioak sortzea beraiei ateak irekitzeko. Beraz, gure ustez, egin beharko litzatekeena da erakunde publikoetatik eraiki ikerketa eta berrikuntza eta gara- penerako espazio publiko bat non guztiek hortik elikatzeko aukera izango duten. Eta, noski, guzti horretarako behar-beharrezkoa da finantziazioa, behar-beharrezkoak dira diru-iturriak. Eta gu hor bat gatoz finantza-erakundeekin akordioak sinatu behar direla, akordioak bilatu behar direla, beharrezkoak diren bitartekoak bermatzeko, baina, betiere, kontrola eramateko lanabesak ahalbidetuz. Eta horretan saiatu gara gure zuzenketan eta gaurko txanda honetan, gure ustez indartu beharko liratekeen eta mahai gainean jarri beharko liratekeen ideia nagusi horiek azpimarratzen. Gure zuzenketa hortik joan da, eta ezberdintasun nagusiak hortxe ikusi ditugu. Gu ez gara ari EAEn kokatutako kulturaz hitz egiten. Oso ondo dago EAEn kokatuta dagoen kultura guzti hori sustatzea, bultzatzea, jakina baietz, baina ikusten dugu euskal kultura kultura minorizatua dela, lehenetsi egin behar dugula, eta horretarako neurri bereziak hartu behar ditugula, bertoko ekoizpen edo espresioak lehenetsiz. Eta iruditzen zaigu hori ez dela egiten guztientzat berdintasunean bitarteko finantzarioak lortzeko bideak irekiaz, hori ez dela lortzen kuotak jarriaz euskarari edo genero-ikuspegitik. Iruditzen zaigu hor lan askoz ere sakonagoa egin beharra dagoela. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1271 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok. Nire taldeak interesgarritzat jotzen du gaur Reyes jaunak kultura-industriak –edo, egun esaten zein moduan, kultura- eta sormen-industriak– sustatzeko Legebiltzarrera ekarri duen proposamena; oso interesgarritzat jotzen dugu, eta, ondorioz, erraza izan da erdibideko zuzenketa adostea. Kultura-arloko sormen-gai ukiezinen sorkuntza, ekoizpena eta merkaturatzea uztartzen dituzten industriak batzen dira Kultura-industriaren terminoaren pean. Hainbat sektore barne hartu izan ditu betidanik kultura-industriak: argitalpena, ikus-entzunezkoen sektorea, telebista, zinema, multimedia, arte eszenikoak, ondarea, arte bisualak eta artisautza. Sormen-industriak, berriz, jarduera-esparru zabalagoa hartzen du aintzat, artean edo sorkuntzan oinarritutako produktua edo zerbitzua lantzen duten jarduera guztiak jasotzen baititu. Sormen-industriak, hala, kultura-industria tradizionalez gain, beste eremu batzuk ere jorratzen ditu, hala nola industria-diseinua, ekoizpena, softwarea, arkitektura eta publizitatea. Legez besteko proposamen hau jorratzeaz batera, sakonetik ezagutu ahal izan ditugu kulturapolitikoaren alderdi interesgarri batzuk; izugarri interesgarriak dira, eta, etorkizunari begira ere, interesgarriak izango dira, dudarik gabe. Azkenaldian, hausnarketa sakonak egin dira arlo honi buruz, eta hausnarketa horietan berariaz azpimarratu da formula ekonomiko eta kultural horrek egungo gizartean duen garrantzia. Kultura-politikoan, gainera, oraindik ere –eta hau argi eta garbi ikusten da…– funtsezkoa da lortu beharreko helburuak elkarrekin zehaztea eta helburu horiek lortzeko bitartekoak adostea. Horrenbestez, administrazio publikoen eta kultura-eragileen arteko koordinazioa eta lankidetza estutu behar da. Horixe da-eta giltzarrietako bat. Fundación Ideas erakundeak kultura- eta sorkuntza-industriei buruz egindako azterlan interesgarri batean jaso duenez, industria horiek goren-goreneko eginkizuna beteko dute Espainiako ekonomiaren lehiakortasunean. Izan ere, azterlan horrek azaltzen duenez, kultura-industriek berrikuntza-prozesuak eragiteko gaitasun handia dute, sustatu egiten baitituzte bai baliabideak bai ezagutzak eta sormen-gaitasuna –alegia, jarduera-sektore horren bereizgarriak–. Lanaren ikuspegitik oso sektore bizia denez, kultura-industriek kalitateko enplegua bultzatzeko aukera irekitzen dute etorkizunari begira –eta garrantzitsua da hori–, eta bultzada nabarmena ematen diote sorkuntzan eta ezagutzan oinarritutako ekonomiari. Garrantzitsua iruditzen zaigu hori, eta sustatzeko modukoa, noski. Sorkuntza- eta kultura-industria horiek berrikuntza-iturri dira; lanpostuak sortzen dituzte, eta interfaze modura dihardute sektorearen jardueren artean. Gainera, lehiakortasunean aurrea hartzeko aukera paregabea dira, berrikuntza ez teknologikoa garatzeko giltzarri eta berrikuntza teknologikoaren sustatzaile indartsuak; era berean, lurraldeko zein tokian tokiko garapenaren eragile eta industria-eraldaketa jakin baterako funtsezko sustatzaile ere badira. Horrenbestez, aintzat hartzeko moduko faktore ekonomikoak dituzte nire ustez, eta garrantzitsua izango litzateke horiek sustatzea. Gurean, gainera, kultura- eta sormen-industrien garrantzi eta ahalmen horiek zenbait bereizgarri dituzte: Euskadiko kulturaren aberastasuna, Espainiako kulturaren aberastasuna, hizkuntza-ondasuna, kulturari lotutako produktuen eta zerbitzuen eskaera (gero eta handiagoa), digitalizazio-prozesuek eskaintzen duten aukera (kultura-aroan, artearen arloan eta sorkuntzarenean), kulturaren ekoizpen, banaketa eta kontsumoaren bateratze-prozesua, zeinetan Euskadiko eta Espainiako enpresek nazioarteko bezeroak atzitzeko gai izan beharko baituten… Hala, erronkak ere baditugu aurrera begira. Horregatik, eta arlo horri heltzeko xedez, erdibideko zuzenketa honen asmoa da sustatu ahal izatea… Ez baikara huts-hutsean diru-laguntzak ematera bideratutako politika bati buruz ari. Honako hau hori baino gehiago da. Uste dut argi dagoela, gainera. Lehenengo puntuan esan dugunez, aplika dadila Euskadiko kultura-industrientzako diru-laguntzen programa bat, enpresa-hazkundeari loturiko inbertsiori begira. Horratx gakoak: enpresa eta erakunde kulturalentzat, bai finkatuta daudenentzat eta bai sortzen diren berrientzat, inbertsioen helburua denean, hain zuzen, zabaltzea negozio-lerroak, teknologia-berrikuntza eta hornidura-ondasunak, aktibo ez-materialak, enpresakontzentrazioko prozesuak eta I+G+b-ko prozesuak… Alegia, ez gara ari diru-laguntzak ematera mugatzen den politika eta jarrera bati buruz. Areago goaz: arlo hau jarrera ekonomiko jakin bati lotu nahi dugu; ekintzaileei lagundu, eta botere publikoen eta kultura-eragileen artean ezarri dugun lankidetzaren bidez botere publikoak bitarteko horretaz baliatu ahal izatea lortu nahi dugu. Xede horiei helduta, erdibideko zuzenketan jasotzen denez, akordioa bideratu nahi dugu finantzaerakundeekin, kreditu-emaria arintzeko, enpresei eta ekintzaileei buruz ari garelako; era berean, guztiz funtsezkoa da gainerako administrazio publikoen eta kultura-eragileen lankidetza lortzen saiatzea, berbaldi honen hasieran azaldu dudan legez. Oinarri horiek garrantzitsuak dira, nire ustez. Kultura- eta sorkuntza-industrien bereizgarrietako bat beren finantzabide eskasa da, arrisku handiko jarduerak baitira batzuetan; eta, aktibo ukiezinen mendekotasun hori dela-eta, nekeza gertatzen zaie sarritan finantzabidea lortzea. Honako ekimen hau, beraz, urrats bat izango da, krisi-garai honi, doikuntza- eta murrizketa-aldi honi aurre egiteko. Aurkeztu eta atzera bota den aurrekontu-proiektuan, kultura zen finantzaketa publikoaren arlo kaltetuetako bat. Espero dezagun, bada, kulturaindustrien aldeko urrats honek Jaurlaritzaren jarrera kementsuki aldatzea, kemenez egin baitzaio sektore hau babesteko eskaera, ikusi dugunez sektore indartsua baita, garrantzitsua, aberastasun-sortzailea eta enplegu-eragilea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1272 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ZORRILLA IBAÑEZ | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías, buenos días a todos. Tal y como se ha mencionado ya en intervenciones anteriores, hemos alcanzado entre el Grupo Socialista, el Grupo Popular y el grupo Nacionalistas Vascos una enmienda de transacción, a la que también invitamos a sumarse a los demás grupos de esta Cámara. Talde Sozialistaren jatorrizko proposamena aurretiaz ere izan genuen eztabaidagai Legebiltzar honetan, ekimen hori bere horretan jaso baitzen joan den martxoaren 8an enpleguari buruz egindako osoko bilkura monografikoan; zehazki esateko, 43. proposamenean aurkeztu zen, baina ez zen onartu, Euzko Abertzaleen taldeak haren kontra bozkatu baitzuen eta Bildu, Alderdi Popularra eta UPyD, berriz, abstenitu egin baitziren. Alabaina, azkenik, akordioa lortu dugu, kontuan hartuta, batetik, enplegua sustatzeko programak legez besteko proposamen horren zati handi bat jasotzen duela, nahiz eta haren edukiak ez dagozkion soil-soilik kulturaren sektoreari, eta kontuan hartuta, bestetik, bat gatozela kultura-industriak sustatzeko helburuarekin. Bistan da, beraz, gaiaren funtsean bat etorriz gero eta akordioak lortzeko gogoa izanez gero, akordioak lor daitezkeela; horrenbestez, Legebiltzarrean jorratzen ditugun beste gai batzuetan ere akordioak lortzeko gai izan behar genuke berdin-berdin. Euzko Alderdi Jeltzalearen hauteskunde-programan, argi eta garbi adierazi zen gure alderdiak kultura-industriak sutatzeko konpromisoa hartua duela, industria horiek erreferentziazko eduki-sortzaileak diren heinean eta enplegua eta berrikuntza sortzen dituzten heinean. Bada, hauteskundeetako konpromiso horrek dagokion tokia hartu du, noski, hamargarren legegintzaldi honetako Gobernuaren 2012-2016 programan, Eusko Jaurlaritzak konpromiso irmoa hartu baitu euskal kultura ireki eta anitzaren alde, eta, konpromiso horren barruan, lehen helburua izango da erakundeen arteko kultura-politika eratzea, sektoreetako bakoitzeko eragileekin elkarguneak, koordinazioa eta lankidetza sustatuz, testuinguru bateratu batean kulturapolitika garatzeko bideak urratzeko. Bigarren helburua da baliabide publikoak berrantolatzea, baliabideak eraginkortasun handiagoz bideratzeko eta kultura-eragileen eta herritarren beharrizanei erantzun hobea emateko. Eta hirugarren helburua da kultura- eta sormenindustriei berariazko babesa ematea eta, horretarako, ekimen jakin batzuk sustatzea. Ekimen horietako zenbaitek sektorean etengabeko berrikuntza, nazioartekotzea eta modernizazioa bultzatzea dute helburu, ekonomia bizitzeko eta enplegua suspertzeko baliabideak baitira; era berean, kulturaren arloko laguntza- eta finantzaketa-lerroak berregituratu nahi dira sektoreekin lankidetzan, sormen, ekoizpen, erakuspen eta negozioen esparru berrietara egokitzeko. Creo que ha quedado claro cuál es la intención y la voluntad tanto del Gobierno Vasco como de nuestro grupo parlamentario. De todas formas, queremos aclarar que la hoja de ruta del Gobierno Vasco ya ha incluido este objetivo, y así hubiera sido, aun cuando no se hubiera presentado esta proposición no de ley. Beraz, argi eta garbi zehatuta geratu da zein den Jaurlaritzaren borondatea. Dena dela, ez da borondate hutsa, dagoeneko urrats erabakigarriak egiten hasi baikara norabide horretan; hala, esate baterako, Eusko Jaurlaritzaren ordezkariak Bruselan izan ziren martxoan, kultura-industrien garrantzia aldarrikatzeko; izan ere, Jaurlaritza Europar Batasunarekin bat dator kulturaren eta sorkuntzaren aldeko apustuan, hazkundea bizitzeko ahalmen handieneko sektoreetako bat baita kultura; hala, tokian tokiko zein eskualdeetako agintariek ezinbesteko betekizuna dute arlo horretan. Europan, Europa Sortzailea 2014-2020 programa ari dira lantzen, kulturari babesa emateko. Haren bidez, kultura- eta sorkuntza-industrien ahalmena indartu eta sustatu nahi du Bruselak, eta, era berean, industria horien finantzabidea sendotu, kulturaren eta sormenaren sektorean berrikuntza eta lehiakortasuna sustatzeko bestelako ekimenak bultzatuz. Bat gatoz, beraz, legez besteko proposamenean adierazitako kezkarekin, eta hiru ikuspegitatik bat egiten dugu helburu horrekin. Lehenik eta behin, gure kultura, euskal kultura, sustatzeko eta indartzeko –eta ez soil-soilik gure autonomia-erkidegora mugatuta, noski–, genero-berdintasunari erreparatuta beti eta euskara erabiltzea eta sustatzea funtsezko oinarritzat hartuta, erdibideko zuzenketaren azken paragrafoan jasotzen den legez. Bigarrenik, ekonomian eragiteko, eta, azkenik, enplegua sortzeko. Izan ere, sektore hori Europar Batasuneko barne-produktu gordinaren % 4,5 da, eta gutxi gorabehera 8,5 milioi lanpostu ditu Europar Batasunean; Euskadin, berriz, azken datuen arabera –2012ko ekainean argitaratutakoak baina 2009ko ekitaldiari buruzkoak–, kultura-industriak, Euskadiko Autonomia Erkidegoaren barruan, ia 3.200 lanpostu ditu, eta 463 milioi euro mugitzen ditu. Begi-bistakoa da, hortaz, nolako ekarpena egiten duen ekonomiajardueran. Sektore hau, alabaina, egoera izugarri latza ari da bizitzen, jada agerian utzi den moduan; gainera, badakigu kredituak lortzeko zailtasun handiak izan dituztela azken urteetan. Hala, gaur egun finantzaketa lortzeko nolako baldintza zorrotzak dauden ikusita eta gure kultura-enpresen egoerari erreparatuta, ezinbestekoa dugu hausnarketa egitea eta orain arte baliatutako bitartekoak birmoldatzea. Egoeraren larriaz ohartarazteko adibide zehatzen bat jartzearren, kontu egiezue honako datu hauei: 2004. urtean ia 2 milioi euroko kredituak eman zitzaizkien ikus-entzunezkoen sektoreko enpresei; 2012. urtean, berriz, milioi erdi euro pasatxo baino ez zitzaien eman, eta beherakada hori ez da ez aurrekontubeherakadaren ondorio ezta haren heinekoa ere. Horri guztiari, gainera, beste arazo bat ere gehitu behar zaio: kobraezinen arazoa, hain zuzen; izan ere, milioi bat euro baino gehiago daude aurreko deialdietatik zintzilik; esleipendunek ezin dute diru hori itzuli, eta, horren ondorioz, zorra dute orain Ogasunarekin. Baldintzak zorroztu ahala, murriztu egin da kobraezinen kopurua; era berean, baina, askoz proiektu gutxiagok izan dute finantzabidea lortzeko modua. Beraz, gaitza da neurria hartzea: oso zorrotz jokatzen ez bada, kasu kobraezinak sortzen dira, eta, aldiz, oso zorrotz jokatzen bada, laguntzarik jaso ezinik geratzen da sektorea. Eta ondo jardun behar da; izan ere, iraganean egindako ahaleginak ontzat jotzen ditugun arren, esperientzia ez da oso ona izan. Hala, gaur egun, zenbait produkzio-etxe garrantzitsu kinka larrian daude, hartutako zorrak ezin itzulita. Gure ustez, egoera horri konponbidea topatzeko, ezinbestekoa da sektorearekin eta gainerako erakundeekin lankidetzan aritzean, erdibideko zuzenketaren hirugarren puntuan jasotzen den moduan, eta, hor, Kulturaren Euskal Kontseiluak funtsezko betekizuna du erakunde-mailan, foru-aldundiek, hiriburuek eta Eudelek ordezkaritza baitute hartan. Ondoren, sektorearekin lan egin behar da mahai sektorialetan, benetan baliagarria izango den finantza-eredua zehazte aldera. Nolanahi ere, arestian azaldu dudan bezala, bien bitartean, sektorearekin batera gogoeta egiteko ezinbesteko aldi horri ekin artean, Eusko Jaurlaritzak, Ogasun Sailaren bitartez, finantzaketa-lerroa ireki du 2013ko martxoaren 19ko 183/2013 Dekretuan, enpresa txiki eta ertainak, banako enpresariak eta profesional autonomoak finantzarioki laguntzeko 2013ko programa garatzeko –programa horretan, beraz, ez da gutxieneko langile-kopururik ezartzen–; hala, finantzaketa-lerro horren bitartez, kultura-industriek finantzabidea lor dezakete dagoeneko, eta halaxe eman die jakitera jada Kultura Sailak. Amaitzeko, hortaz, kultura-industrien finantzaketa beren-beregi landu beharreko gaia da, kulturaindustriek ezinbestekoa baitute finantzaketa hori, garatzen jarraitzeko, teknologiak eta I+G+b-a egokitzeko eta abian dituzten kontratuei eta inbertsioei aurre egiteko. Se trata, por tanto, de una labor en la que se debe actuar bien; se debe efectuar un replanteamiento de estos mecanismos, para que, en colaboración con el sector, podamos alcanzar un sistema de financiación realmente provechoso. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1273 |
10 | 28 | 09.05.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zehaztapen bat baino ez, Zorrilla jauna: mailegu gutxiago eman da, bai, baina ez aurrekontu txikiagoak ezarri direlako eskaerarik ez zegoela ikusita, baizik eta enpresek maileguak lortzeko zailtasunak izan dituztelako. Horrexegatik ari gara gaur proposatzen Jaurlaritzak esku har dezan eta, gainerako industria-sektoreetan bezala, gainerako sektoreetan bezala, abalak eman ditzan, proiektu bideragarriak dituzten enpresek proiektu horiek aurrera atera ahal izan ditzaten, bankuen maileguak eskuratuta. Bestalde, Ubera andrea, errespetu osoz esan nahi dizut gaurkoan ikusi zaitudala… Benetan diotsut; uste dut berba egiteko erabiltzen duzun tonuagatik edo zure berbaldietan hartu duzun ohituragatik dela, berbaldi trinkoagoak egiten baitituzu eskuarki, ez gaurkoa bezain lausoak. Beraz, kulturaren auzia jorratzeko hautatu duzuen bidearen ondorioz izango ei da. Izan ere, zuen ekimenean ere kulturaren finantzaketari buruz ari gara (bai, bai, hementxe bertan dio kultura-industrien finantzaketa-ekimen bati egindako zuzenketa dela), eta, gero, honako hauek hartzen dituzue hizpide: aurrekontuan sartzeko aukera, ekonomiairabaziak, finantza-entitateekin hitzarmena sinatzea… Zuek beti goitik jota. Ez gara, beraz, kulturaren kontzeptuari buruz ari. Ez, ez! Ez gara kulturaren kontzeptuari buruz ari. Honen guztiaren muinean kulturaren kontzeptua dago, jakina. Baina kulturaren arloko enpleguari buruz ari gara orain, eta, hori zuen lehentasuna ez bada, EH Bilduri ez bazaio kulturaren arloko enplegua lehentasunezkoa iruditzen, kultura-industriak mantentzea ez bada zuen lehentasuna, jakin beza sektoreak. Izan ere, kulturaren enpleguari buruz hitz egitera etorri gara, eta zuek, berriz, kulturaren kontzeptuaz hitz egin duzue; gai hori, baina, ondo jorratuta dugu aurretiaz ere. Eta hain da hala, orokortasunez eta guztiak bat gatozen kontuez harago ez baitzara gai izan gainerako taldeek lortu dugun erdibidekotik argiro aldentzen den gogoetarik azaltzeko. Izan ere, askotan iruditzen zait –eta pena da, benetan– oraindik ere nolabaiteko adanismo politikoa egiten jarraitzen duzuela Legebiltzar honetan; izan ere, iruditzen zait edozein proposamen egiten duzuela ere, edozein proposamen, zuek egindakoa bada, paregabeko berrikuntzatzat hartu behar dugula. Jakizu, bada, zuek esandako guztia edo dagoeneko abian dela edo ez dagokiola gaurko eztabaidagaiari. Aniztasuna aipatu duzu. Ongi etorri, bada, gurera! Izan ere, joan den legegintzaldian ezin konta ahala alditan hitz egin zuten bai Jaurlaritzak bai legebiltzar-talde honek aniztasunari buruz eta aniztasunarekiko begiramenari buruz, baina, orduan, beste talde batzuek ez zuten, itxuraz, oinarri horiek babesteko asmorik. Aniztasunarekiko begiramena, beraz. Eta hain tinko heldu zitzaion alderdi horri, kontzeptuei buruz ari garela, Kulturen Aldeko Herritartasun Kontratuan ere funtsezko oinarri bilakatu baitzen kontzeptu hori, aurreko Jaurlaritzaren kultura-politikotik errotik aldenduz, ekimen horrek oinarritzat hartzen baitzituen bai banakoen kulturak edo kultura pertsonalak, bai kultura guztien arteko adiskidetzea eta bizikidetza, gutariko bakoitzak kultura ulertzeko duen moduan oinarrituta. Ikerketa-gune publikoak aipatu dituzu. Tira! Sormen-fabrikak aski ezagunak dira, arrakasta izan dute… Areago, sektorean eskaera izugarri handia du alderdi horrek, eta arrakasta handi horrengatik jarraitzen du programa horrek abian. Tabakalera, esaterako, horixe da, hain justu, sormen-fabrika bat. I+G-rako guneak –Kultura 2.0 programa, adibidez–, sortzaileen edo sortzaile berrien topaguneak… Hori guztia aurreko legegintzalditik dago abian. Horixe dira sormen-fabrikak. Zertan aldentzen da zuen proposamena horretatik guztitik? Zure esanetan, ba omen… Ezin izan baitugu akordiorik lortu, eta horregatik galdetzen dut. Non dago, orokortasunak alde batera utzita, gure proposamen honetatik aldenduta –diot nik– aldarrikatzen duzun eraldaketa sakon hori? Kontzeptualki Jaurlaritzari buruz ariko zara, bada. Non dago? Nik ez baitut alderik ikusten! Bai. Finantza-erakundeekin hitzartu beharreko akordioa aipatzen duzu, batetik, –eta hori erdibidekoan jasota dugu, eta aurrekontuan jasoko da–, eta, horrez gain, aditzera eman duzu bertako ekoizpenak edo arte-adierazpenak lehenetsi behar direla. Borondate on osoz saiatu naiz argitzen zer esan nahi duen "bertako" horrek; izan ere, aurreko Jaurlaritzaren deialdietan –eta oraindik indarrean daudelakoan nago–, batetik, bertan jaiotako pertsonak aipatzen dira –hots, Euskadin jaiotako pertsonak– uneotan nonahi daudela ere, eta, bestetik, Euskadin erroldatuta gutxienez urtebete daramaten pertsonak, ez baitugu jauskaririk nahi, Euskadiko herritarrok zergen bidez ordaintzen dugun diru publikoa patrikan sartuta alde egin dezaten. Gure kulturaren, gure jardueraren eta gure enpresen ezaugarrietan oinarritutako irizpideak aipatzen dituzue, baina horrek guztiak muga bat ere badu, hots lehia askearen muga. I+G-a aipatzen duzue, baina gureak ere jasotzen du hori, eta, horrez gain, irabazi ekonomikoa helburu bakar dutenei lehentasunik ez ematea eskatzen duzue. Baina irabazi ekonomikoak dira, hain zuzen, enpresa onest guztien higiarazleak, zergak ordaintzeko, langileei zintzo-zintzo ordaintzeko, hitzarmen kolektiboak sinatzeko… Irabazi ekonomikoak dira gure gizartearen higiarazleak! Irabaziak dituzten enpresez ere nola ez gara, bada, arduratuko? (Eta kontu egin ere esan dudala). Izan ere, irabazi ekonomikorik ez duen enpresa, edo porrot egitear dago, edo funts publikoen bidez mantendutako fundazioa da; alabaina, sormen-industriek eta kultura-industriek irabazi ekonomikoak behar dituzte biziraun ahal izateko. Zintzoak, bidezkoak, tasatuak, zorrak ordaintzen dituztenak… Jakina! Zeri buruz ari gara hizketan? Gure kulturaenpresak defendatzeari buruz ari gara hizketan; Euskadin enplegua defendatzeari buruz ari gara hizketan. Zatozte bide honetara; mesede egingo diezue denei, eta hortxe topatuko gaituzu gu. Tamala, benetan, hala ez izatea. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1274 |
10 | 28 | 09.05.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Ez dakit oso gaizki esplikatu naizen edo ez didazuen ezer ulertu. Bat, desberdintasun nagusia. Gauza bat da Euskadin sortzen den, burutzen den, garatzen den kultura (kultura-industria ere) eta beste bat da euskal kultura. Gu ados gaude hemen sortzen den, garatzen den kultura sustatzearekin, bultzatzearekin, finantziazioa bideratzearekin, baina guztiok dakigu euskal kultura beste gauza bat dela, eta euskal kulturak hemen sortzen den gainerako kulturarekin oraindik ere zailtasun handiagoak (bikoitzak, laukoitzak) dituela bere garapena bideratzeko eta gauzatzeko, finantziazioa lortzeko, bere produktuak zabaltzeko. Hori errealitate bat da, ze gauza bat da kultura globalizatua eta beste bat da euskal kultura, gutxiengo-kultura bat. Eta gu saiatu gara, gure zuzenketaren bidez, Eusko Jaurlaritzatik bideratzen den finantziazioan… Zuk diru-laguntzak bideratzeko orduan edo kredituak irekitzeko orduan edo akordioak lortzerakoan entitate finantzarioekin, hor eduki batzuk txertatu daitezke edo ez, eta eduki horien arabera, irizpide horien arabera, kultura-eredu bat edo beste kultura-eredu bat sustatzen da. Hori horrela da. Eta sustatu nahi dugun kultura-ereduaren arabera, finantziazio-eredu ezberdina sustatu eta garatu behar dugu. Hori errealitate bat da. Eta mundu guztiak daki zein den euskal argitaletxeen, entitateen eta enpresa kulturalen egoera. Guztiok dakigu, eta iruditzen zaigu hor Gobernu honi dagokiola arduraz jokatzea. Eta hori da desberdintasuna. Gure desberdintasuna, gure ñabardura hor zegoen. Zuek esandakoaren aurka ez daukagu ezer eta lehen esan dizuet ados gaudela, baina nahi duguna da beste balio erantsi hori. Nahi duguna da euskal kultura ere kontuan izatea eta horretarako diskriminazio positiboa egitea, ez baita egiten eta ez baita jasotzen erdibideko proposamen honetan. Ez da berdina ere irizpideetan kuota batzuk jasotzea euskara gehiago puntuatzeko edo generoikuspegia, berdintasuna sustatzeko, edo lehenestea berdintasun-, feminismo-ikuspuntu batetik eta euskal kultur ikuspuntu batetik sortutako produktuak. Bi gauza oso desberdinak dira eta hori ere finantziazioan kontuan hartu beharko litzateke. Gure ustez, proposamen honek ez du kontuan hartzen eta guk kontuan hartzea nahi dugu. Gai hau lantzeko orduan hainbat txosten irakurtzeko eta aztertzeko aukera izan dut eta esku artera iritsi zait Kulturaren Euskal Plana (2004), Eusko Jaurlaritzak egindakoa. Eskatuko nioke Gobernu honi plan hau kajoitik ateratzeko eta plan hau garatzeko, ze ikustekoa da plan honetan jasoak dauden proposamenek benetan gaur egun ere gaurkotasun handia dutela, eta, hemen jasoak dauden hainbat eduki garatuz gero, beste txori batek kantatuko liguke eta euskal kultura-industriaren egoera bestelakoa izango litzateke. Benetan, ez dut ulertzen horrelako dokumentu baliotsuak esku artean izanda beste hainbat dokumentu egiten hastea. Eta askotan iruditzen zait egiten den lana ez dela aprobetxatzen eta ez zaiola etekinik ateratzen. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1275 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, mila esker, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik bertatik hitz egingo dut. Labur-labur. Uste dut akordioa garbia izan dela; aski garbia da, halaber, erdibideko zuzenketaren testuak kulturaren kontzeptu zabal horren barruan alderdi zehatz eta jakin honi buruz egiten duen irakurketa. Bildu gauzak nahasten tematuta dago, nire ustez. Izan ere, kulturaren industriari buruz ari gara gaurkoan hizketan, baina Bildu kulturaren kontzeptu orokorra txertatzen saiatzen ari da, bazterrak nahasteko asmo hutsez. Izan ere, ezker erradikalak alderdi guztietan esku hartu nahi izaten du beti, botere publikoak baliatuz. Horrekin itsututa dago; tematuta guztiz; kontrolpean izan nahi du dena eta guztia jakin, eta seta horren ondorioa da, nire ustez, jokabide hori. Eta ekimen honetan, ekimen pribatuari buruz ari gara funtsean. Horri buruz ari gara funtsean. Kulturaren arloko sektore horietako guztietako enpresak bultzatzen dituen ekimen pribatu hori –kultura-ekimena, kasu honetan– sustatzeko bideak ditugu hizpide, ekimen hori biziberritzea, mugitzea, garatzea, abian ja- rraitzea eta bultzatzea nahi dugulako. Kasu honetan, finantzazioa, laguntza publiko modura, faktoreetako bat da; baina, mezenasgoari buruz ere hitz egin genezake, botere publikoen finantzaketarik edo halako laguntzarik behar ez duten enpresei buruz hitz egin genezake... Baina oraingo honetan ekimen horri buruz ari gara hizketan, ekimen pribatu horri buruz ari gara. Batzuek ekimen guztiak –ekimen pribatua ere barne– kontrolpean eduki nahi dituzte botere publikoen bidez; hori, baina, ez da gaurko eztabaida. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1276 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ZORRILLA IBAÑEZ | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Zure baimenarekin, jesarlekutik, gauza bat esateko. Reyes jauna, nire ustez, aurreko finantza-lerroen esleipenak ez dira aurrekontuak murrizteagatik soilik urritu –uste dut hala aipatu dudala; uste dut hala esan dudala–; aitzitik, sektore hori jasaten ari den zailtasunen ondorioz eta bete beharreko eskakizunen ondorioz ere gertatu da egoera hori; begi-bistakoa da, beraz, orain arte erabilitako bitartekoak ez direla nahi bezain baliagarriak izan. Horregatik, funtsezkotzat jotzen dugu erakunde guztiekin eta sektorearekin modu koordinatuan lan egitea, eta berriro azpimarratu nahi dugu alderdi hori, ezinbestekoa baita ezartzen diren finantzaketa-lerroak gure xederako guztiz baliagarriak izan daitezen. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1277 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, kultura-industrien finantziazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ahal dela, testua puntuka bozkatzea eskatu nahi nieke erdibideko zuzenketa sinatu duten taldeei. Lehenengo hiru puntuak, lehenik, eta laugarrena, ondoren. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1278 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Legebiltzarkideok, ekimen honen arrazoiak euskal gazte asko etorkizun bila gure lurraldetik kanpo joateak duen garrantziarekin du zerikusia. Herrialdeko gai bat ekarri dut Legebiltzarrera, herrialdearentzat funtsezkoa iruditzen zaidan gai bat. Euskadiko gazteek etengabe eta jarraian alde egitea gizarte honek duen arazo larrienetako bat da. Horregatik hasiko naiz, hemen, bilkura honetan, euskaldunen belaunaldi berrien erbesteratzeari zorroztasunez aurre egiteko eskatuz eta kontuan hartuz ez dela gazteriaren arazo sektoriala soilik, hondoko arazoa baizik, politika orokorrak eta jardun erabakigarria eskatzen dituena. Gazteen erbesteratzeari buruzko datuak argiak dira. Euskadi gazterik gabe ari da geratzen; Euskal Herriak arazo larria du hogeita hamalau urtetik beherako ehunka milaka gazte erbesteratzearekin: 2000tik 2011rako aldian hogeita hamalau urtetik beherako 131.251 gazte joan dira atzerrira Euskal Herritik. Barakaldo, Sestao eta Berango udalerrietako biztanlekopurua baino kopuru handiagoa da hori. Euskaditik urtero kanpora joaten den gazte-kopurua Arrigorriaga, Amurrio, Sopela edo Elgoibar udalerriak desagertzearen parekoa da. Gaur egun jaiotzen den umeen erdiaren pareko gazte-kopurua bat Euskal Herritik kanpo joaten da urtero, eta hori jasanezina da demografikoki ere. Gure gizarteko hogeita hamalau urtetik beherakoen proportzioa etengabe murrizten ari da. 2000tik 2011ra bitartean, 65.000 pertsona gutxiago dira termino absolututan, immigrazioarekin konpentsatzen direnak. Eustaten datuen arabera, 2011ko bukaeran, euskaldunen % 19,5ek hirurogeita bost urte edo gehiago zituen. Horren arabera, Espainia osoko batez bestekoaren bi puntu gainetik dago Euskadi. Gainera, 251 udalerritatik 103tan, hau da, % 41ean –haien artean Bilbo, Barakaldo edo Donostia–, adin nagusikoen proportzio are eta handiagoa da, auzoak beren onera ekartzeko duten urrakortasuna frogatuz. Euskal Autonomia Erkidegoan hirurogeita bost urte edo gehiagoko 1,4 pertsona daude hamasei urtetik beherako bakoitzeko. Beraz, Europako herrialdeetako ratioa gainditzen du eta baita Espainiakoa ere, hau 1,1ekoa baita. Datuekin amaitzeko, Euskadiko biztanle-kopurua 2.190.230ekoa zen 2003ko urtarrilaren 1ean; 2008 izan zen Euskadiko biztanle-kopuruak gora egin zuen lehen urtea, hain zuzen ere, atzerriko komunitateagatik. Hori oso errespetagarria da, baina euskaldunen seme-alabek eta bilobek kanpora joaten jarraitzen dute eta jarraituko dute. Horregatik, datu horiek eztabaidaezinak dira. Euskadi gazterik gabe geratzen ari da. Oso serio hartu beharreko kontua da. Eta inork ez dezala pentsa hau krisiaren ondorioa soilik denik. Hau lehen ere gertatzen zen, oparoaldian ere gertatzen zen. Orain hemendik alde egiten ari diren euskaldunen belaunaldiak garai onetan ere alde egin zuten, hau da, ekonomia ondo zegoenean eta herrialdean enplegu gehiago zegoenean. Beraz, arazoa funtsezkoa da. Funtsezko arazoa eta herrialdeko arazoa da. Ez da egoeraren araberako arazoa, estrukturala baizik. Definitzen ari naizen hondamendi demografikoa krisiaren ondoriozkoa ez dela esan nahi dut, izan ere, 2006an, eta baita 2008an ere, krisiaren eraginik ez zegoenean, Euskadik Espainia osoko bigarren per capita BPG handiena zuenean eta hazkundeposizioetan jarri zenean, Euskal Herritik etorkizuna beste leku batzuetan bilatzera gazte gehien joandako urteak izan ziren. Beraz, Euskal Autonomia Erkidegoko hazkunde ekonomiko handiagoa eta langabezia txikiagoa ere Espainiako gainerako lurraldeetakoa baino immigrazio handiagoan eta euskal ongizate-estatua eta Euskadiko herri eta auzoen gizarte- eta familia-ehuna arriskuan jar lezaketen ihesean ari dira islatzen. Nire iritziz, migrazio-fenomeno negatibo horren benetako arrazoiak itxaropenik eza, garapen pertsonal eta profesionalerako aukera-eskasia eta inposaketaeta murrizketa-politikak dira. Ondorioak oso larriak dira belaunaldi arteko erreleboan, biztanleriaren zati batekiko bidegabekerian, gure pentsio-sistemaren etorkizunean, etab. Horregatik, gaur hemen definitzen ari naizen arazo horri aurre egiteko, milaka euskal gazteren alde egiteari aurre egiteko, arazoaren funtsera joan behar da, gazteriarentzako aholkuetatik edo gazteria-politika esklusiboetatik pixka bat haratago joan behar da. Politika globala, irekia eta sektarismoetatik eta modu jakin batean hitz egiteko, pentsatzeko edo bizitzeko betebeharretatik urrundua defendatzen dugu bai nik eta bai Alderdi Popularrak. Gazteek itxaropenak eta askatasunak izatea defendatzen dugu, eta horien jarrera ez dela bateragarria egoskorkeriarekin eta betebeharrekin. Gazteak Euskadin gera daitezen, banantze gutxiago, inposaketa gutxiago, murrizketa gutxiago eta irekitasun eta askatasun pertsonal gehiago behar direla uste dugu. Hemen lana dagoenean euskal gazteriak hemendik alde egin nahi ez dezan, aukera gehiago behar dira bizitza-esparruan, esparru pertsonalean eta bizi ahal izateko lasaitasunean. Horretarako, euskal gazteak kontuan hartzen dituzten politikek ez dute izan behar Gobernuaren azken politikak bezalakoak. Lehentasunezko gaia izan behar du, lehendakari jauna. Funtsezkoa da euskal gazteak Euskadin egotea, hemen lan egin eta bizi ahal izatea eta euskal gizartea lehengoratu ahal izatea. Horregatik proposatzen dizuegu, beste gauza batzuen artean, plan estrategiko bat egitea, herrialdeko plan estrategiko bat, gazteei hemen eusteko eta kanpora joandakoak itzultzea sustatzeko helburuarekin. Xede eta neurri horiek lortzeko, enplegu-kontuak proposatzen ditugu, ekintzailetza- eta etxebizitza-arloko proposamenak, Gobernuak prestatu beharko lukeen eta gazteria-politikak deiturikoak baino zabalagoa eta handizaleagoa izan beharko lukeen plana. Legea izapidetzea ere planteatu dugu, lehenbailehen martxan jar dadin, eta Gobernuak euskal gazteentzako egindako atxikipen-politika, eskaintza-politika eta erakargarritasun-politika lehentasunezkoa izan dadin nahi dugu. Ekimen horrek Euskadiko Alderdi Sozialistarekin sinatu dugun zuzenketa bat eragin du. Euskadiko Alderdi Sozialistari eskerrak eman nahi dizkiot bere dedikazioagatik, gaian jarri duen interesagatik eta, guk bezala, euskal gazteak eta horien aukerak euskal politikak izan beharko lukeen lehentasunetako bat dela pentsatzeagatik. Denok animatzen zaituztet ekimen hau babestera. Uste dut azken hamabi urte hauetan 134.000 gaztek Euskaditik alde egin izanari aurre egiten dion lehen ekimena dela. Nada más. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1279 |
10 | 28 | 09.05.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias. María del Corral, Espainiako Emigrazio eta Immigrazioko estatu idazkariak esan zuen gazte kualifikatuen ihesa ez dagoela krisiari soilik lotuta; gazteek esperientzia eta lan-prestakuntza handitu behar dituzte eta, gazteriak berezkoa duen abentura-desioa buruan sartuta, lurreko paradisu hau uztea eta abentura bila joatea erabaki dute. Antza denez, Alderdi Popularreko bozeramaileek erabaki dute herritarrak kaiku hutsak direla; herritarren adimenari irain egin eta herritarrei barre egin diezaiekezuela uste duzue, lapurretan egin, indarrez ebatsi, mespretxatu, kaleratu, umiliatu eta pobretzen dituzuen bitartean. Andrea Fabra eta bere "Izorra daitezela", Pilar Sol eta bere "Familiek plasmazko pantailetan xahutzen dute diru-sarrerak bermatzeko errenta", María Dolores de Cospedal eta bere "PPko boto-emaileek ordaintzen dute hipoteka", José Ignacio Echaniz eta bere "Koordainketa farmazeutikoa hilean lau kafe baino ez dira", Cristina Cifuentes eta bere "Legea oso permisiboa da eta manifestazio-eskubidea modulatu egin behar da"… 48 hazbeteko plasmazko pantaila baten atzean gure bizkar barre egitea erabaki duzue zuek. Eta orain EAEko gazteen ihesari amaiera emateko proposamenarekin zatozte. Esan behar dizuet EAEko langabezia-tasa % 28,7koa dela oraintxe bertan. 2010etik gaur egun arte 17.000 gaztek –azkar esaten da–, erbestera joan behar izan dute, ez dutelako izan, ez dutelako eta gero ere –politika neoliberal hauekin, oraintxe bertan ezabatzen ez baditugu– ez dutelako etorkizunik izango Euskal Herrian. Bestalde –gogorarazi egingo dizuet–, zuek gobernatzen duzuen estatuak, Espainiako estatuak, Espainiako erresumak, oraintxe bertan % 52,7ko langabezia-tasa du gazteen artean. Ba al dakizue zenbatekoa zen 2011ko hirugarren hiruhilekoan, hain justu zuek Moncloan sartu aurretik? % 21,7. Hori ere bada zerbait, baina zuek bikoiztu egin duzue. Zuek, enplegua suntsitzen eta ezegonkortasunegoeran jartzen munduko txapeldunak zaretenok, gazteen ihesa konpontzeko ideia bakar bat eman dezakezuela pentsatze hutsak ere hotzikara ematen du. Azeria oilategiko arduradun. Las salidas ofrecidas a los jóvenes han sido siempre la precariedad y la esclavitud ocultas. De esa forma presentó el mes pasado el señor Rajoy el Plan para Emprendedores y para el Empleo Juvenil, rodeado por los dinosaurios de las grandes empresas, de politiqueo y de sindicalismo desfasado. Era imposible encontrar un sólo joven entre tantos flashes de cámaras y tantas corbatas. Si la situación actual no fuese como para empezar a llorar, nos reiríamos a consecuencia de las medidas presentadas. Según sus palabras, parte del dinero se utilizará para promover el desarrollo de la investigación de calidad, aunque lo hayan dicho después de haber rebajado el presupuesto de I+D+i destinado a investigación. Otra de las brillantes ideas consiste en: "Promover la fórmula del empleo de media jornada, para que quienes lo deseen puedan trabajar y estudiar al mismo tiempo". El ministro Wert decidió encarecer muchísimo las matrículas de la universidad; de ese modo, aquellas personas que estén estudiando estarán obligadas a trabajar para poder pagar su educación. Hipocresía al cuadrado. Baina gazteen langabezia desagerrarazteko zuen proposamen izarra enpresariak saritzea da Gizarte Segurantzako kotizazioan % 75 eta % 100 arteko murrizketekin, prestakuntzarekin zerikusia duten lanaldi partzialeko kontratuetarako eskarmenturik gabeko gazteak hartzearen truke. Zuek, horrela, gazteak kondenatzen dituzue hil arte prestatzen aritzera eta, ondorioz, ikasteko gehiegi duten langile traketsak balira bezala kobratzera. Eta horretarako, enpresariak saritzen dituzue; izan ere, hemendik aurrera aparteko orduen bitartez luzatu ahal izango dituzte lanaldi erdi horiek. Esplotatzailearen pagotxa. Horrela, ABLEek, prekariotasunaren fetitxe diren horiek, prestakuntza-kontratuak egin ahal izango dituzte hemendik aurrera. Además, han eliminado el límite de cinco años para firmar un contrato desde la recogida del título. Ahora los empresarios podrán enlazar un contrato de formación con un contrato de prácticas, manteniendo al trabajador en esos empleos precarios durante un plazo de cinco años. Enpresariek orain prestakuntza-kontratu bat praktiketako kontratu batekin lotu ahal izango dute, eta enplegu ezegonkor horietan mantendu ahal izango dituzte langile gazteak bi formula horien bitartez. Laburbilduta, aukera ematen diezue Joan Rosell-i eta Espainiako enpresari gangsterrei kontratu mugagabeetatik libratzeko eta gazteak behin-behinekotasun handieneko baldintzetan kontratatzearen truke hobariak eta prebendak lortzeko. Egiak ez du min egin behar, Barrio jauna. Gazteek alde egitea saihesteko esklabo bihurtu nahi dituzue, gazteek bekadun postu bat, ABLE batean kontratu prekario bat edo inoiz amaitzen ez den zabor-kontratu bat soilik lor dezaketela sinetsarazi nahi diguzue. Zuen politikekin, adierazten diguzue gazteak gutxi prestatutako jendea direla, ikasteko gehiegi dutela eta lanesperientziarik ez dutela, eta horregatik bizitza erdia eman behar dute CEOEko zuen lagunentzako doan lan egiten. Horregatik eman behar dute bizitza erdia prestatzen eta ikasten: otzanak izaten ikasten, lan asko egiten eta gutxi, edo ezer ez, irabazten ikasten; jaten ematen dien eskua eta hozka egin behar ez diotena, zuen eskua, Alderdi Popularreko jaun-andreona dela ikasten. Espainiako Erresuma nini-ek gobernatzen dute, ez ikasi eta ez lan egiten ez duten nini-ek. Euren agintaldiak irauten duen bitartean enpresa eta finantza arloko eliteei obeditzera eta banku eta kutxa adiskideetako administrazio-kontseiluen taloi mamitsuak jasotzera mugatzen diren nini-ek. Hori, gutun-azalen bat iristen ez zaienean. Eta Eusko Jaurlaritza, bestalde, mendeko zintzo gisa, Madrilek inposatutako aginduei jarraitzera mugatzen da euskal gazteriaren pobrezia eta miseria horrekin jarraitzeko, inora eramaten ez duten eta, gure oinarrizko eskubideak betetzea bermatzen ez dutenez, nagusien onurarako diren Rajoyren enplegu-plan izarren araberako enplegu-planekin. Ez dago ikusi besterik. Zorionez, Euskal Herriko gazteriak beti izan du bihurria izateko, inposaketen aurrean ez makurtzeko eta politika guztiz zapaltzaileak eta gazteen aurkakoak jasan arren aldaketarako bideak sortzeko ausardia. Gure erantzuna borroka da, hori delako zuei min gehien egiten dizuena eta, horregatik, kalera joango gara, maiatzaren 30eko greba orokorrera joango gara, zuei esateko, enpresari, bankari eta politikari usteloi, gure etorkizunerako gangrena zaretela. (Murmullos) Euskal Herriaren erabateko subiranotasuna behar dugu, eta gazteriaren parte-hartzea guztiz loteslea izatea behar dugu eragiten diguten erabaki guztietan. Jokaeremu guztietan genero- eta gazte-ikuspegia benetan txertatzen duten politikak behar ditugu. Nola lan egin eta zenbat irabazi erabaki nahi dugu. Gure sexu- eta ugalketa-eskubideak errespeta daitezen nahi dugu. Hezkuntza eta osasunbide publikoak eta kalitate handienekoak nahi ditugu. Kultura indartu nahi dugu gizarte-eraldaketaren eragile gisa. Gure ahotsa entzun dadin nahi dugu, benetan entzun dadin nahi dugu. Eta ez demagogia egiteko soilik erabiltzen gaituen politikagintza ozpinduaren ahotsa egitea, beren politikak egiteko orduan gu aintzat ez hartzeaz gain, beren indarrak gure etorkizuna suntsitzeko erabiltzen baitituzte. Aski da, jaun-andreok. Aski da! Bien bitartean, euskal gazteria, prekarietatean, kriminalizatua eta jazarria dago eta, hori gutxi balitz bezala, erbestera joatera kondenatua. Esaldi ezagun hori betetzen da, hain zuzen ere, ikasketak egindako gazteek hiru irteera dituztela: lehorretik, itsasotik edo airez. Nik gauza bat esango dizuet, batzuk zain gaudela, zuek, gobernatzaile trakets, gauza publikoen lapur eta troikaren zuritzaileok, ahalik eta urrunen lehenbailehen joan zaitezten. Egin barre, baina egia da. (Murmullos y aplausos) Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1280 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, utz iezadazue Ganbera honetan egingo dudan interbentzioa bertako kide gisa egin beharrean gazte gisa egiten. Utz iezadazue nire ahotsa erabiltzen Euskadin bizi diren gazteei hitza emateko, etorkizuna gazteok garela dioen esaldi hori hainbat eta hainbat aldiz entzun bai baina esaldiari lagundu behar dioten gertakariak ikusten ez dituzten gazteei hitza emateko. Ongien prestatutako belaunaldia garela baina geratzen zaigun aukera bakarra Euskaditik alde egitea dugula esanaz belarriak lausengatu dizkiguten gazteoi. Euren burujabetza- eta emantzipazionahiak zapuztuta ikusten dituzten gazteei, etxebizitza bat eskuratzeko aukerak gutxi batzuen pribilegioa dirudielako denon eskubidea baino gehiago. Euren bizitza-proiektua atzeratu behar duten gazteei, familia- eta lan-bizitza uztartzea orain begiztatzen hasten delako. Administrazioek entzutea besterik nahi ez duten gazteei, euren arazoak zein diren jakiteko eta soluzioak planteatu ahal izateko. Gaur, legez besteko proposameneko eztabaidan sartu aurretik, hausnarketa pertsonal bat partekatu nahiko nuke zuekin guztiokin. Oraingo kudeaketa helduei dagokiela pentsatu ohi da, eta etorkizuna gazteoi dagokigula. Baina nik uste dut arazoa planteatzeko modu horren bitartez gazteon belaunaldioi murrizketak ezarri nahi zaizkigula, gaur egungo gizartebizitzako kontu serioetan parte hartzea galarazteko, eta gure ametsak eta idealak gauzatzea atzeratzeko, heldutasunera iristen garenerako denak ahaztuta izan ditzagun, amesten genuena eta sinesten genuena. Horregatik, etorkizuna gazteona dela dioen baieztapena ukatzen hasiko naiz, baieztapen kontserbadorea delako, gazteen ekimenak eta sormena zapaltzen dituena, ekimen oro eta ekintza sortzaile oro, existitu ahal izateko, orain egin behar delako. Etorkizunerako uzten badugu, aldiz, agian gertatuko da, eta agian ez. Horregatik, gazteok aspertuta gaude adabakiez, plan puntualez eta gogoz kontra egindako eta gazteok une honetan ditugun arazoei soluzioak emango dizkieten eta ditugun premiei erantzungo dieten epe ertain eta luzerako helbururik finkatu gabeko gazte-politikez. Gaztaroa etapa desafiatzailea, gatazkatsua eta oso garrantzitsua da gutako bakoitzaren heldutasunerako bilakaeran eta bakoitzaren oreka pertsonalean. Horri guztiari gehitzen badiogu garatzen ari garen ingurunea, hau da, erronkaz, arriskuz eta aukeraz betetako mundu globalizatua gehitzen badiogu, instituzioen erantzunak argia izan behar du, baina batez ere aurreratua. Eta ez da ari hala izaten. Horregatik, Euskal Sozialistak taldeko kideok uste dugu Eusko Jaurlaritzak Euskadi 2020 Gazte Plana garatzeko balioko duen proiektua egitearekin hasiko dela soluzioa. Proiektu horretan sartu behar dira gazteok ditugun arazoak konpontzeko neurriak, besteak beste, Euskadiko gazteok bizitzen ari garen nahitaezko migrazioa, jakina. Baina uste dugu badela garaia Ganbera honek adostasuna lor dezan behin betikoz gazteriaren euskal legea onartzeko eta, horretarako, Eusko Jaurlaritzak lege hori lehenbailehen egitea behar dugu, Legebiltzarrean izapidetzeko. Eta, zoritxarrez, joan zen astean lehendakari jaunak tribuna honetan bertan esan zuen hamasei lege-proiektu dituela legegintzaldi honetarako, eta horien artean ez zegoela gazteria-legea. Egia esan, gazte gisa, triste eta atsekabetuta sentitzen naiz zure Gobernuak ez duelako gugan sinesten. Izan ere, ez du Alderdi Sozialistak soilik eskatzen. Duela gutxi GK-ko lehendakariaren agerraldia izan dugu eta hark ere aipatzen zuen Euskadik gazteriaren euskal legea behar duela. Horrek izan behar du bidea, legebiltzarkideok. Kontua da Euskaditik alde egitera behartuta dauden gazteengatik ez ezik, hemen geratzen diren eta lanik ez dutenengatik ere kezkatu behar garela. Eta ez Euzko Alderdi Jeltzalearen zuzenketak dioen bezala gazteok etxebizitza- eta enplegu-arloan arazoak ditugulako soilik; izan ere, kultura-, osasun-, aisia-, prestakuntzaeta hezkuntza-arloetan ere baditugu arazoak. Eta eskaini zaidan une hau baliatu nahi dut gaur egun kalitateko hezkuntza publikoa aldarrikatzera kalera ateratzen diren gazte guztiei nire babesa adierazteko. Bada garaia, legebiltzarkideok, Euskadik gazteei aurrez aurre begiratzeko eta soluzioak emateko. Sozialistok zerbaitetan irmotasunez sinesten badugu, euskal gazteriaren ahalean eta aukeretan da. Baina ahal hori guztia baliatzeko koherentea izan behar da mahai gainean jartzen ditugun politikekin. Daukagun ahal hori, eta gazteriak irudikatzen duena, baliabidez hornitu behar da eta aukerak eman behar zaizkio. Gazteok denbora asko daramagu jakineko jokabideak eskatzen administrazioen aldetik, behin betikoz muturren aurrean daukaten errealitateari aurre egin diezaioten. Une honetan, krisi ekonomiko honekin gaizkien pasatzen ari garen gazteok gara errealitate hori, eta hala adierazten dute txosten eta azterlan guztiek. Horregatik, instituzioek soluzioak bilatu behar dituzte oraina hobetzeko, eta baita gure etorkizuna bermatzeko ere. Eta deialdi bat egiteko aprobetxatzea ere gustatuko litzaidake. Geroa direlakoan, etorkizun oparoa iristeko irrikaz dauden eta gaurko eguna alde batera utzi eta aurrera begira planifikatzen ari diren gazte horiei deialdia egitea gustatuko litzaidake; etorkizunaren zain egoteko beraien oinarriak, sinesmenak eta usteak bertan behera uzten dituzten gazteei. Erratuta egoteari uzteko, jarrera aldatzeko eta gaur egun gazteoi dagokigun lekuaren erantzule izateko eskatu nahi diet. Gure denbora oso baliotsua da eta oso laburra gure igarotzea eta, horregatik, ezin dugu alferrik galdu etorkizunean gertatuko denaren zain. Orain lan eginda eraikitzen da etorkizuna. Eta egia da oraindik gutxi garela erabakiak hartzeko organoetan gauden gazteak, egia da oraindik gutxi garela instituzioetan ordezkaritza dugun gazteak, baina horrek ez du kentzen gazteria dela Administrazioari begiak ireki behar dizkiona. Legebiltzarkideok, gazteok ez gara herrialdearen geroa. Gu oraina gara, Euskadiren etorkizuna eraikitzen ari dena. Ez ahaztu hori. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1281 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua. Lehendakari, sailburuak, arratsalde on. Lehenik eta behin, aitortu beharra dut euskal gazte bezala auzo-lotsa sentitu dudala hemen entzundakoak entzunda. Zifra kezkagarri asko entzun ditugu egun hauetan. Basagoiti jaunaren arabera, Euskadi gazterik gabe ari da geratzen. Ez diogu garrantzirik kendu nahi datu honi, baina, eztabaida bere lekuan jartzeko, Gazteriaren Euskal Behatokiak euskal gazteriaren migraziomugimenduei buruz egindako azterlan baten datuak eta ondorioak azaldu nahi ditugu. Eta zati batzuk irakurriko dizkizuet. Euskaditik alde egiten duten gazte gehienak atzerritarrak dira. Azken hamarkadan, Euskadin jaio eta atzerritik itzulitako gazteen tasa % 61ekoa izan da. Gazteriaren Euskal Behatokiak euskal gazteriaren migrazio-mugimenduen azterlana egin du Eustaten migrazio-mugimenduen estatistikan jasotako informazioan oinarrituta. Eustaten migrazio-estatistikaren arabera, hemezortzi eta hogeita hamalau urte bitarteko adintartearen migrazio-saldoa positiboa da EAEn. Gehiago dira EAEra etortzen diren gazteak bertatik joaten direnak baino. Atzerrira joaten direnen gehikuntza atzerrian jaio eta beren jatorrizko herrialdeetara itzultzen diren edo Espainiatik kanpoko beste helmuga batzuetara joaten diren gazteek eragindakoa da. Adibidez, 2011n 1.681 gazte joan ziren atzerrira. Euskadik bizi duen krisiaren ondoriorik latzena, zalantzarik gabe, enplegu falta da, euskal familia askotan zuzenean eragiten duen arazoa. Horregatik, Euzko Alderdi Jeltzaleak argi adierazi du enplegua sortzea izango dela bere jarduera politikoaren ardatz nagusia. Eztabaidagai dugun ekimenari osoko zuzenketa bat jarri zion Euzko Abertzaleak taldeak, baina zuzenketa horren edukiak aurrekari ugari ditu, zergati ugari. Gure hauteskunde-egitasmoan, enplegua eta jarduera ekonomikoa aipatzen genituen gure hiru helburu nagusien artean. En nuestro proyecto electoral mencionábamos el empleo y la actividad económica entre nuestros tres principales objetivos. Dokumentu hartan enplegua sortzera bideratutako programak garatzeko konpromisoa hartu genuen eta, bereziki, euskal gazteentzako lehen lan-aukerak sortzeko programak. Inbestidurako eztabaidan, Iñigo Urkullu lehendakaritzarako hautagaiak lehendik zegoen enplegua defendatzea eta enplegu berriak sortzeko behar diren baldintzak eta pizgarriak sortzea ezarri zituen Gobernuaren lehentasun gisa. Ganbera honen aurrean aurkeztu zituen lehen konpromiso programatikoak ekonomia berrindartzeko plan bati buruzkoa eta enpleguaren aldeko talka-plana izan ziren. Gobernuaren konpromiso nagusia lehentasunezko gauzetan zentratuko zela iragarri zuen: ekonomia berrindartzean eta hazkundea eta enplegua suspertzean. Enpleguaren beherakadak oraingo bidea jarraituko zuela esan zuen. Adierazle ekonomikoak ez ziren itxaropentsu egoteko modukoak, 2013an enplegua berreskuratzeari dagokionez. Horregatik, ekonomiaarazoen jakitun izanik, epe laburrean ekimen bat martxan jartzea ezinbestekotzat jo zuen, enpleguaren aldeko talka-plana hain zuzen ere, gaur eztabaidagai dugun gaiarekin zerikusi zuzena duena, Basagoiti jaunak bere garaian aurkeztu zuen ekimenarekin gutxienez, ez ordea azkenean egin den erdibideko horrekin. Por ello, siendo conscientes de los problemas económicos, consideró imprescindible activar una iniciativa a corto plazo, que tiene relación directa con el tema objeto de debate, al menos con la iniciativa que en su día presentó el señor Basagoiti, aunque no con la transaccional que se ha elaborado al final. El 6 de febrero, el consejero señor Aburto hizo una comparecencia para presentar las líneas de trabajo de su consejería, manifestando lo siguiente: "Jaurlaritza honek enplegua sustatzeko plan bat jarriko du martxan, krisiaren ondorioz Euskadin suntsitutako enpleguaren ondorio negatiboak arintzeko helburuarekin. Martxoaren 8an Legebiltzar honetan egindako enpleguari buruzko pleno monografikoan, Euzko Abertzaleak taldearen bozeramaile izan zen Arregi andreak, ekonomia sustatu eta enplegua sortze aldera, sei ardatzetan lan egitea proposatzen zuen. Eta ardatz horien artean, hirugarrenak gazteen enpleguarekin zuen zerikusia. Eztabaidagai dugun ekimenari zuzenketa jartzeko orduan, egoera ekonomikoa eta aurrekari horiek guztiak izan genituen gogoan. Ordura arte esandakoen haritik, osoko zuzenketan Jaurlaritzari eskatzen genion sei hilabeteko epean enplegu-plan bat egin eta Legebiltzarrera ekar zezala. Eta, horrez gain, plan horrek gazteei zuzenduriko atal espezifiko bat izatea eskatzen genuen, bi ekintza-ardatz zehatz gogoan izatea eskatzen zuena. Batetik, langileak eta beren familiak Euskadira lekualdatzeko pizgarriak ezartzea, eta, bestetik, gazteen kolektiboa etxebizitza-planaren lehentasunen artean sartzea, errenta-irizpideak kontuan izanik. Esan bezala, osoko zuzenketa jarri genion martxoaren 6an, baina ordutik hona bi hilabete igaro dira. Denbora-tarte honetan Jaurlaritza ez da geldirik egon eta bere hitza bete du. Gure zuzenketan eskatzen genuena bete du jada. Enplegu Plana aurkeztuta dago duela ia bi hilabete. Esan eta egin. Martxoaren 19an, Urkullu lehendakariak eta Aburto eta Tapia sailburuek plana aurkeztu zuten. Gogora ekarri nahi ditut esandako planaren ezaugarri nagusiak. Batetik, Jaurlaritzako sail desberdinen artean egindako plana dela, baina Gobernu osoaren estrategia dela, lehendakaria bera buru duelarik. Bestetik, programa malgu eta irekia dela, erakunde guztien ekarpenei irekita dagoena. Por otro lado, que se trata de un programa flexible y abierto, abierto a las aportaciones de todas las instituciones. Joan den ostegunean, gobernu-egitasmoa aurkeztu zuen lehendakariak hementxe bertan, eta hiru herrialde-konpromiso nagusi jasotzen zituen egitasmoak, horien artean enplegua eta pertsonak. Berak esan bezala, enplegua sarrerak sorrarazteko eta bizipremiak asebetetzeko formula batetik haratago doa. Emantzipazioa eta bizitza independentea lortzeko prozesuak ere lanaren menpe daude neurri handi-handi batean; horregatik, Jaurlaritzak konpromisoa hartu du enpleguaren defentsari dagokionez. Ondo azaldu zituen egitasmoak eta hainbat dira proposatzen ditugun ekimen zehatzak, prestakuntzarekin zerikusia dutenak, hezkuntzarekin, ekintzailetzarekin, nekazaritzarekin, eta abar. PPren ekimenari berari dagokionez, hiru kontu aipatu nahi genituzke. Batetik, eskatzen duen planean jaso nahi dituen neurriak dagoeneko aurreikusita daudela Jaurlaritzak martxan jarritako planean eta gobernu-egitasmoan. Eta ondo baino hobeto daki hori Basagoiti jaunak; izan ere, horregatik uko egin dio bere ekimenari, Alderdi Sozialistaren osoko zuzenketari eusteko. Bigarrenik, autonomoengan eragingo duten neurriak baino ez zituen proposatzen, eta ez langile guztiengan eragina izango zuten neurriak. Azkenik, etxebizitza-kontuei dagokienez, kanpora joandako gazteen kolektiboa aintzakotzat hartzea eskatzen zuen, lehenestea, baina, gure ustez, bestelako kolektiboek ere lehentasuna izan behar dute. PSE eta EH Bilduren osoko zuzenketei dagokienez, gure taldeari iruditzen zaio ekimenaren sakoneko gaiari ihes egin diotela. Jatorrizko ekimena gazteek duten arazo zehatz baten ingurukoa zen, arazo latz baten ingurukoa hain zuzen ere, baina bi taldeek orokortasunera jo dute. EH Bilduk Jaurlaritzari eskatzen dio gaztediaren plan integral bat egin dezala. Hori idatziz eskatzen zuen; gaur beste hainbat kontu entzun ditugu. PSEren zuzenketak gazte-plana eskatzen zuen, eta, bestetik, lege bat. Orokortasunera jo dutenez, zuzenketa horietan esaten diren hainbat gauza edo elementurekin ados egon gaitezke, bat etor gaitezke (gazte-plana, gaztepolitika integrala, EGKrekin lankidetzan aritzea…), baina gaurko eztabaida honetan motz geratzen direla uste dugu. Gazteen artean dagoen enplegu faltaz ari garen honetan, zehaztasun gehiago edo proposamen zehatzagoren bat espero genuen PSEren aldetik eta baita EH Bilduren aldetik ere. Eskura ditugun tresnak kritikatu eta Jaurlaritzari gazte-planak egitea eskatzeaz gain, ez diguzue esan zer proposatzen duzuen zuek gazte-enplegua sustatzeko, zer ekimen zehatz ikusi nahi zenituzketen Jaurlaritzaren planetan, zer proposatzen duzuen arazo honi konponbidea emateko. Ez dezagun ahaztu gaurko ekimenak enpleguarekin zerikusia zuela, ez bestelako kontuekin. Eta III. Gazte Plana, aurretik egondako bi planak bezala, beharrezkoa eta baliotsua da, eta, gainera, ondo daki Zaballos jaunak Jaurlaritzak plan hori garatu egingo duela eta dagoeneko plan hori garatzen ari dela. Baina gazte-planek, enpleguaz gain, beste hainbat arlo hartzen dituzte: hezkuntza, osasuna, kultura, aisialdia… Eta Enplegu Planak, dagoeneko esku artean dugun tresnak, lan-eremu bakarra dauka, kezka bakarra eta helburu bakarra: enplegua sustatzea. Hortaz, enplegu faltaren arazoari konponbidea ematen saiatzeko tresna espezifiko eta baliotsua dela uste dugu, gainontzeko herri-erakundeen ekarpenei irekita dagoen tresna. Hortaz, orain zuek ordezkatzen dituzuen alderdiek gobernatzen dituzten erakundeen txanda da, jakin ahal izateko zer den benetan proposatzen duzuena. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1282 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on, guztioi. Talde Popularra kezkatuta dago gazteek Euskaditik alde egingo dutelakoan eta, joan direnak baino gehiago joan ez daitezen eta joandakoak itzul daitezen, hainbat neurri planteatzen ditu, guri adabakiak iruditzen zaizkigun neurriak. Nik ez dut esaten asmo oneko ahaleginak ez direnik, baina, gure iritziz, ada- bakiak dira, argi eta garbi. Hala, Talde Popularrak Euskadi Gaztea plan estrategiko bat martxan jartzea proposatu zigun bi ekintza-ardatzekin: batetik, gazteei hemen eusteko eta joandakoak itzultzeko eta, bestetik, gazteen langabeziaren aurkako borroka-funtsa martxan jartzeko. EH Bilduk, bestalde, gazteriaren plan integral bat planteatu zuen; Euskal Sozialistak 2020 Euskadiko hirugarren gazte-plana garatzea eta gazteriaren euskal legea onartzea eta abian jartzea planteatu zuen eta, azkenik, Euzko Abertzaleak taldeak enplegu-plan bat martxan jartzea. Lehen ere esan dut, neurri interesgarriak dira guztiak, baina argi dago ez dela nahikoa. Eta ikusten dudanez, ez zarete gai izan ados jartzeko arazo larri honi konponbidea emateko egin beharko genukeenari dagokionez. Guk iritzi bat daukagu Espainiako gazteak –eta kasu honetan Espainiako gazte guztiez ari naiz– etsita egotearen arrazoiei buruz. Iritzi bat daukagu Espainiako gazteak gaur egun etsita egotearen arrazoiei buruz: Espainiako Alderdi Sozialista Langileak eta Alderdi Popularrak azken urte hauetan eragindako hondamendi ekonomikoa. Hori da Espainiako gazteak gaur egun, 2013an, etsita egotearen arrazoi nagusia. Espainiako Alderdi Sozialista Langileak eta Alderdi Popularrak Espainia osoan garatutako politikek langabezia areagotzea, desberdintasuna areagotzea, pobrezia areagotzea, lana aurkitzeko zailtasuna, lan duina aurkitzeko ezintasuna, kontratu prekarioak, zabor-kontratuak, soldata negargarriak, lan-erreforma kaltegarri eta bidegabeak, etorkizunean itxaropenik ez izatea, etsipena, asperraldia eta abar luze bat eragin dituzte. Espainiako Alderdi Sozialista Langilearen bitartez eta Alderdi Popularraren bitartez gobernu zentralak sustatutako politika zentzugabe eta porrot egindakoek eragin dute hori guztia. Esan dudan bezala, hori guztia PPk eta PSOEk aplikatutako politikengatik gertatu da, hainbat eta hainbat urtez alderdien interesak herritarren interesen aurretik jarrita, herrialdeak behar zituen eta behar dituen aldaketak sustatzeari behin eta berriz uko eginda, aldaketak egiteak kalte egiten zielako eta kalte egiten dielako haien interes sektarioei. Beraz, Alderdi Popularrak eta Espainiako Alderdi Sozialista Langileak alderdiaren interesak herritarren interesen aurretik jarri dituzte hainbat eta hainbat urtez. Honako hau da emaitza: herrialdearen hondamendia eta gazteen etsipena, kasu honetan Espainiako gazteen etsipena. Gainera, alderdi handiek, hau da, Alderdi Popularrak eta Espainiako Alderdi Sozialista Langileak aurrezki-kutxak porrotera eraman eta arpilatu egin dituzte, gero erreskatatu dituzten aurrezki-kutxak, eta horrek okertu egin du orain daukagun egoera ekonomikoa. Gaur goizean, alderdi politikoen eta sindikatuen arteko erlazioaz hitz egin du Llanos andreak. Alderdi politikoen eta aurrezki-kutxen arteko erlazioaz hitz egin genezake orain, erabiltzeko eta arpilatzeko. Herrialdearen hondamendi ekonomikoa eta Espainiako milaka eta milaka gaztek beren herrialdetik enplegu bila alde egin behar izatea eragin du horrek. Hori ere egia da, eta esan egin behar da. Eta hori guztia inori errespetua galdu gabe esaten dugu, baina esatea komeni da. Ustelkeria politikoa Espainia osoan daukagu, eta ustelkeria politikoa orokortua ere badaukagu. Ez dut uste hori pizgarria denik gure gazteek bertan geratzea erabakitzeko. Eta gaitz horren aurka borrokatzeko neurri zehatz eta sendorik ez izatea. Espainiako Alderdi Sozialista Langileak eta Alderdi Popularrak erantzukizun handia dute horretan. Politika horiek hondamendira eraman dute herrialdea, eta gazteak etsipenera. Hor daude datuak: % 27ko langabezia, % 55eko gazte-langabezia, 2 milioi familia baino gehiago diru-sarrerarik gabe eta abar eta abar. Euskaditik ere gazte asko joan dira azken urte hauetan. Hor daude Talde Popularrak bere ekimenean adierazitako datuak, Basagoiti jaunak emandako beste datu batzuk, eta guk gehitu ditzakegun beste batzuk: hemezortzi eta hogeita bederatzi urte arteko 10.000 gaztek baino gehiagok alde egin zuten Euskaditik 2012an, hainbat arrazoirengatik; esaterako, lanagatik. Bestalde, euskal gazteen arteko edo hemezortzi eta hogeita bederatzi urte arteko gazteen egungo langabezia-tasa % 27koa da. Euskadiko egoerak urteak daramatzan arren ekonomia-arloan hobea izaten, hemendik ere joan dira milaka gazte. Eta arrazoi ekonomikoari eta lanerako aukerarik ez izatearenari beste arrazoiren bat ere gehitu geniezaioke. Hainbat hamarkadatan, hainbat eta hainbat urtetan, ETAren terrorismoa eta politika nazionalisten estutua, gobernu nazionalistek eta eznazionalistek hainbat hamarkadatan garatutako hizkuntza inposatzeko politika. Euskal gazte asko arrazoi horiengatik joan dira. Beraz, azken urte hauetan Euskadiko gazteak joatearen, Euskadiko milaka gazte joatearen arrazoiak askotarikoak dira: arrazoi ekonomikoak eta baita beste mota batekoak ere; esaterako, ETAren terrorismoa edo politika nazionalistak. Horregatik ere milaka gazte joan dira Euskaditik azken urte hauetan. Beraz, ondo daude zuek planteatu nahi dituzuen eta ganbera honetara ekarri nahi dituzuen enplegu-planak, eta baita nahi dituzuen plan estrategiko guztiak martxan jartzea eta gazteriaren legea lehenbailehen onartzea. Berriro diot, hori ondo dago, baina ez da nahikoa. Horregatik esan dut hasieran adabakiak direla. Kontua da, Espainia osoan edo Euskadin, aplikatzen diren politika ekonomikoak orain arteko berak izaten jarraitzen duten bitartean, gazteek ez dutela itxaropenik izango eta etorkizun hobearen bila joango direla beti. Beraz, gazteak bizi diren lekutik ez joateko neurria –berriro diot, Espainiarako nahiz Euskadirako balio duela honek– gazte horiek itxaropena izan dezaten beharrezkoak diren neurri politiko, ekonomiko eta sozial guztiak sustatzea da, I+G-aren aldeko apustua barne, teknologia berrien, berrikuntzaren eta sektore emergenteen eta abarren aldeko apustua barne, eta baita Euskadi modernizatzeko eta egoera honetatik lehenbailehen irteteko hainbat eta hainbat politika integral eta global ere. Baina kontua da Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak hondamendira eraman dutela herrialdea –kasu honetan Espainiaz ari naiz– eta, Euskadin, egoera hobea izanda ere, gazteek eta ez hain gazteek presio nazionalista eta ETAren terrorismoa ere jasan dituztela. Gainerakoan, esan daiteke ez dela txarra, berez ez dela txarra gazteak kanpora joatea, prestatzea eta mundua ezagutzea. Alderantziz, oso positiboa da. Egoera ekonomikoak edo sozialak horretara behartzen dituenean sortzen da arazoa. Eta egoera ekonomiko eta sozial hori aldatu egin behar da eta aldatu egin daiteke, orain arte aplikatutakoez bestelako politikekin, jakina, politika integral eta globalekin, gazteak protagonista dituzten politika integral eta globalekin. Beraz –honek Espainiarako eta Euskadirako balio du–, itxaropena eman behar zaie gazteei joan ez daitezen, herrialdea edo Autonomia Erkidegoa bizileku atsegina bihurtu behar da, enplegua sortu behar da, jarduera ekonomikoa sustatu behar da, aukerak eskaini behar zaizkie, lan-arloan eta arlo pertsonalean garatu ahal izateko baldintzak jarri behar dira. Eta hori politika integralekin eta globalekin lortzen da, ez adabakiekin. Aldaketa sakonekin lortzen da. Guk hori defendatu dugu azken urte hauetan eta uste dut hori behar dela, lan nekeza den arren, etsitako jendearen ihesa gelditzeko, Euskaditik edo Espainiatik bizitzeko eta lan egiteko leku hobe baten bila etsita alde egiten duten gazteen ihesa gelditzeko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1283 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Ni bilkura honetara etorri naiz, puntu honetara etorri naiz, eta horregatik landu nuen ekimen hau eta datu demografiko guztiak bilatu nituen, mahai gainean hondoko arazo bat jartzeko, funtsezko arazo bat, itxaropenik ez izateagatik, deserosotasunagatik Euskaditik alde egiten duten gazteen arazoa. Eta ez dute alde egiten gauza berriak bilatzeko edo beste leku batzuk ezagutzeko xedez horixe egin nahi dutelako, baizik eta Euskadik ez dizkielako eskaintzen behar dituzten biziaukerak, aukera pertsonalak, sozialak, hezkuntzakoak, kulturalak eta lanekoak. Nik uste dut oso eztabaida garrantzitsua dela. Ez dago bere buruaz harro dagoen, etorkizuna izan nahi duen eta bere gazte gehienak edo haien parte garrantzitsu bat galtzen duen gizarterik. Euskaditik alde egiten duten gazteen egiturari buruz EINek egindako azken inkestako datuen arabera, gehien eta ongien prestatutako pertsonak dira, prestakuntzan gure inbertsiorik handiena jaso dutenak eta datozen urteetan gure lurraldearen aurrerapen ekonomiko eta soziala burutu beharko luketenak. Beraz, ez txantxetan hartu, arazo larria baita. Nik funtsezko arazo gisa jarri dut hemen, mahai gainean. Eta zer aurkitu dut? Datu horiek errotik ukatzen dituen, arazoa ukatzen duen Euzko Alderdi Jeltzalea aurkitu dut. Euzko Alderdi Jeltzalearen iritziz, ez dago gazteek alde egitearen arazorik. Haienak ez dira joango! Gainerako euskal gazteetatik asko Euskaditik kanpo joaten dira. Eta gero beste diskurtso batzuk aurkitu ditut. Maneiro jaunaren diskurtsoa, esaterako, muturreko demagogiaren diskurtsoa da, entzuten dion gazte inozoren batekin minutu batzuez ondo geratzeko tribuna honetara etorri den baten diskurtsoa. Nolatan esan daiteke ganbera serio batean PP edo PSOE bezalako alderdiak, kasu honetan PP, honen guztiaren errudun garela, gazteek hain gaizki pasatzearen errudun garela! Izan gaitezen zentzudunak, ez utzi UPyDri inoren onbideratzea kontatzen. Zure buruzagiak hogeita hamabost urte daramatza auto ofizialean eta oraindik ez da jaitsi! Instituzioz instituzio, udaletxez udaletxe, diputazioz diputazio, Parlamentuz Parlamentu, Gobernuz Gobernu ibili da, eurodiputatu izan da… eta orain onbideratzeari buruzko irakaspenak emanaz dator, politika zerbait txarra balitz bezala eta denek gaizki egingo balute bezala, berak izan ezik, alderdi hori zuzentzen duenak izan ezik. Edo, bestela, euskal gazteentzako herrialdea estuago izatea eragin duten inposaketa-politika horiek UPyDren buruzagiaren gobernuan bozkatu, babestu eta onartutako politikak direla ere gogorarazi nezake. Beraz, utz dezagun demagogia eta goazen harira. Goazen harira, hau da, gazteengana. Kontu horretan, EAJko jaun-andreok, datuak erabakigarriak direla esan behar dizuet. Eustaten arabera, krisirik ez zegoenean, Rajoy ez zegoenean, hazkunde ekonomikoa zegoenean, esaterako, 2000n 9.006 gazte joan ziren Euskaditik; 2001ean, 9.680; 2002an, 10.119; 2003an, 1.106. Eta horiek guztiak oparoaldia zegoenean joan ziren, batzuek aipatzen dituzten kontratu-mota horiek ez zeudenean, zuek hemen deabrutu nahi duzuen politika hori egiten ez zenean, eta Euskadi ondo zihoanean. Euskadi ondo zihoanean horiek guztiak joan baziren, zerbait oso gaizki ari gara egiten. Horregatik, kasu honetan Alderdi Sozialistarekin hitzartutako zuzenketa bat proposatu eta mahai gainean jartzen dizuet, gazteen eta gazteentzako politika lehentasunen artean jartzen has dadin. Ez lege jakin bateko eta ez plan jakin bateko politika, politika globala baizik. Ni lehendakaria banintz, Jaurlaritzaren ekimen orok kontuan hartuko luke gazteen ikuspegia, kontuan hartuta gobernu batek kudeatzen dituen ia arlo guztiek eragiten dietela eta euskal gazteek herrialdean bizitzeko itxaropenak izatea funtsezkoa dela. Bukaerarako utzi dut kalifikatzailerik ez duen interbentzioa, hau da, EH Bilduko ordezkariak egin digun gaztetxeko doktrinaren interbentzioa. Onartzen dut Bilduko ordezkariaren interbentzioak gauza bat irakatsi digula: Legebiltzar honetako presidenteak iraintzen uzten duela irakatsi digu. Ez kritikatzen, iraintzen. Orain badakizue legegintzaldi honetan, presidente honekin, hona etorri eta nahi bezala iraindu dezakezuela… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1284 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … legebiltzarkide bat. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1285 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Iraindu egin daiteke; baina ezin da hitz egin. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1286 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Hitza kenduko didazu, ados. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1287 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BASAGOITI PASTOR | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Jarraitu egingo dut. Beraz, iraindu daiteke. Baina ni ez naiz horiek bezalakoa izango. Bilkura honetara iraintzera eta hitzez erasotzera etorri eta, gainera, guk haiei eskerrak ematea edo txalo egitea nahiko dute. Orain iraindu egiten gaituzte eta lehen molotov koktelak jaurtitzen zizkiguten, baina nik ez dizkiet eskerrak emango. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1288 |
10 | 28 | 09.05.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Basagoiti jauna, berealdiko egiak esateak mintzen zaituzte zuek. Nik orain esan dudana jende askok pentsatzen du. Jende horrek ezin dizue esan, eta nik bitartekari-lana egiten dut. Euskal Herria Bilduk apustu argia egingo du. Euskal Herriko gazteriaren oraina eta geroa bermatuko dituzten politikak sustatu eta garatu behar dira, arlo guztietan, etengabe eta beren premien eta helburuen arabera. Horregatik, gure helburu nagusia gazteriari eskaintza zabala eta osoa egitea da, denen premiak asebeteko direla bermatuko duen eskaintza egitea. Gazteriak burujabea izan behar du arlo guztietan, eta erabakitzeko ahalmena eskuratu eta bere ereduak garatu behar ditu. Merkatuen eta kapitalaren alde eraikitako sistema hau suntsitzeko eta herritarren eta gazteriaren aldeko sistema berri bat garatzeko borrokatuko gara. Horretarako, ezinbestekoa da oraintxe bertan gure bizitza-ereduetan eta gure filosofian lehen aldaketak egitea, solidaritatea eta enpleguaren eta aberastasunaren banaketa, pertsona guztientzako aukeraberdintasuna eta lan-banaketa elkartuko gaituen balioa izan daitezen, gure oinarrizko balioak izan daitezen. Proposatzen ditugun aldaketa guztiak egin ahal izateko, gazteriaren euskal lege berri bat egitea planteatzen dugu. Lege horrek gazteriaren oinarrizko eskubideak beteko direla bermatzeko behar diren tresnak martxan jartzea bermatu behar du. Legeak xedatuko ditu euskal gazteriaren premiak asebetetzeko gutxienekoak, inola ere urratu ezingo diren eskubideak barne hartuko dituztenak. Lege hori egiten hasi aurretik, euskal gazteriaren diagnostiko zabala egin behar da, bere egungo errealitatea ezagutzeko. Behin arazoa ezagutu eta dauden premiak eta gabeziak identifikatutakoan, solu- zio integrala eman ahal izateko, legea egingo dugu Gazteriaren Euskal Kontseiluarekin eta gazteen gainerako agente eta antolakuntzekin zuzenean hitz egiteko partaidetzazko prozesu baten bitartez, haien ekarpenak legean zuzenean txertatuz. Gazteriaren euskal legearekin batera, urgentziazko izaerarekin gazteriaren plan integral bat garatzearen aldeko apustua egingo dugu, behar diren berme guztiak eman diezazkigun genero- eta gazteriazeharkakotasuna presente egoteko eta Eusko Jaurlaritzaren politika publikoen lehentasuna izateko. Beste batzuen artean sexu- eta ugalketaeskubideen, etxebizitza-, hezkuntza-, osasun-, kultura-, euskara- eta mugikortasun-eskubideen arloan euskal gazteriaren onurarako egiten diren proposamen guztiak Ganbera honetara ekarriko ditu EH Bilduk. Orokortasunak, zioen Berriozabal andreak. Generalidades. Gobernu jeltzalearen hogeita hamar urte bete dira, hogeita hamar urte, eta oraindik ez daukagu gazteriaren euskal legerik. Erantzun horri. Zer esan behar duzue? "En Gipuzkoa más". Ez, andrea, ez dago arrazoirik esateko hogeita hamar urteren ondoren gure oinarrizko eskubideak bermatuko dituen legerik ez daukagula. Ez dago beste ezer esateko. Arrazoiak begibistakoak dira. (Berbotsa) Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1289 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Oso laburra izango naiz erantzunen txandan. Berriozabal andreak Jaurlaritzak proposatutako enplegu-planaz eta emantzipazioaren inguruko gaiez hitz eginez esku hartu du tribuna honetan, eta ausartu da esatera guk, sozialistok, gure osoko zuzenketarekin egin nahi duguna arazoari ihes egitea dela. Nork egiten dio ihes arazoari, Berriozabal andrea? Nor doa ihesi, zuek bazarete gazteriaren euskal legea Legebiltzar honetara ekartzearen aurka daudenak? Alderdi Sozialistak oso argi dauka sustraitik eten behar dela arazoa, eta berriro esango dut euskal gazteok ez ditugula enplegu- eta emantzipazio-arazoak soilik, arazo gehiago ditugula, eta ezin dugula eduki beste alde batera begiratzen duen eta soluziorik ematen ez digun Eusko Jaurlaritza bat. Eten dezagun arazoa sustraitik. Horregatik aurkeztu dugu zuzenketa hori eta horregatik lortu dugu akordioa. Akordio horri esker, Alderdi Popularrak bat egin du guk aurkeztutako zuzenketarekin. Jaurlaritzak garatu beharreko plan horretan –sailburu andreak esan du bere agerraldian ados daudela planarekin eta garatu egingo dutela–, gazteok jasaten ari garen eta lan bila atzerrira joatera behartzen gaituen derrigorrezko migrazioaren arazoa arintzeko neurriak hartuko dira. Baina beste lege hori ere behar dugu, Urkullu lehendakariak Ganbera honetara ez duela ekarri nahi esan duena (joan zen astean esan zuen, dauden hamasei proiektuen artean, ez duela ekarri nahi), eta zuek horrenbeste babesten duzuen Gazteriaren Euskal Kontseiluak ere eskatzen duena. Ez du Alderdi Sozialistak soilik eskatzen, gaur hori esan du EH Bilduren ordezkariak, euskal gazteen elkarteak ere eskatzen du. Beraz, gure zuzenketaren alde bozkatzeko eskatuko nioke Ganbera honi, horrela hasiko garelako gazteriaren politikak egiten. Amaitzeko, eskerrak eman nahiko nizkioke Basagoiti jaunari. Zure lehen interbentzioan zorroztasuna eta seriotasuna eskatu dituzu legez besteko proposamen honen eztabaidan, eta EH Bilduren ordezkariaren tonua ulertzen ez badut ere, nola uler dezakezu zure alderdiko kideek esandakoa, esaterako, Esperanza Aguirrek esandakoa, alegia, optimista izateko motiboa dela gazteak kanpora, atzerrira joatea lan bila? Nola esan dezake Immigrazio eta Emigrazioko estatu idazkariak abenturazaletasunagatik joaten garela? Nola entzun diezaiokegu Báñez ministro andreari "kanpoko mugikortasuna" aipatzen, behartutako migrazioa denean… –zeuk esan duzu tribuna honetan–, behartutako migrazioa denean…? Krisitik irteteko eta enplegua sortzeko Rocioko Andre Mariari otoitz egin behar diogula entzun behar izatea ere! Harrituta nago, eta eskerrak eman nahi dizkiot ez diolako eskatu Urkullu jaunari Arantzazuko Andre Mariari otoitz egiteko. Gaurko azkena, atzo Televisión Españolan emandakoa, aldareetan kandelak jartzeak langabezian dauden pertsonen larritasuna murrizten duela zioena. Nola izan dezakegu hori dioen telebista bat! Beraz, eskertzen dizut tonua, baina mesedez eskatzen dizut Alderdi Sozialistak aurkeztutako osoko zuzenketaren aldeko botoa emateko, gero PPrekin adostuta erdibideko zuzenketa bihurtu denarena, Euskadin, behin betikoz, gazteriaren euskal lege bat izan dezagun. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1290 |
10 | 28 | 09.05.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, presidente andrea, berehala. … Ernai edo Gazte Abertzaleak-en izenean, baina ez gainontzeko guztien izenean. Ez gure izenean, behintzat. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1291 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Basagoiti jauna eta bere obsesio handia: UPyD. Eta zure bigarren obsesio handia: Rosa Díez. Basagoiti jauna, joaten den tokira joaten dela (telebistara, irratira…), Rosa Díezen kontuarekin eta UPyDren kontuarekin joaten da. Basagoiti jauna, eserleku bakarra daukagula! Zure interbentzioaren erdia baino gehiago eman duzu zuzenketarik planteatu ez duen talde bakarrari erantzuten. Zure interbentzioaren erdia baino gehiago nik tribuna honetatik errespetu osoz planteatu ditudan gauzen izen ona galarazten zentratuta. Denboraren erdia baino gehiago. Obsesionatuta zaude nirekin, UPyDrekin eta Rosa Díezekin. Lasaitu. Ez zaitez kezkatu. Lasaitu eta entzun. Entzun esaten dizkizuten egiak. Entzun egiak, gu muturreko demagogiaz salatu beharrean, zergatik eta egia horiek kontatu ditugulako eta Alderdi Popularra eta Espainiako Alderdi Sozialista Langilea gure herrialdea, Espainia, hondamendira eramatearen erantzuleak direla esan dugulako soilik. Zuek zarete erantzuleak, herrialdea dagoen egoerara eramatearen erantzule nagusiak. Nor da erantzulea, bestela? Rosa Díez al da erantzulea? Ez al dira egia nik emandako datuak: % 27ko langabezia, 6 milioi langabetu baino gehiago, % 55eko gazteen langabezia, diru-sarrerarik gabeko 2 milioi familiatik gora, alderdi politikoek, alderdi politiko handiek, lur joarazitako eta arpilatutako aurrezki-kutxak (gogoratu Bankia kasua eta beste asko)…? Hau ez da muturreko demagogia. Zuek eta zuek azken urte hauetan egin duzuenaren laburpena da hau: herrialdea hondamendira eraman. Hori izan da zuen ekarpen handia. Herritarren diru-sarreren kontura alderdi politikoek lur joarazitako eta arpilatutako aurrezki-kutxak. Hori da errealitatea. Alderdi politikoek beren esku hartutako justizia, eta milaka eta milaka kaleratze. Hori da zuek hainbat urtean lortu duzuena. Hori ez da muturreko demagogia, hori errealitatea da. Eta horren guztiaren errua ez da UPyDk Eusko Legebiltzarrean duen eserleku bakarrarena, ezta Rosa Díezena ere –bide batez esanda, auto ofizialik gabe gutxienez hamabost urte daramatza–. Baina zu joaten zeren tokira joaten zarela (Euskadi Irratia, ETB, telebista guztiak)… (Murmullos) Ez, horiek eskoltak dira. Horiei eskolta esaten zaie, Basagoiti jauna. Ez da auto ofiziala. Hamabost urtetik gora daramatza auto ofizialik gabe, ez gezurrik esan. Eta jarri arreta zuek urte hauetan egin duzuen gauzetan, batez ere azken urte eta erdian. Hondamendira eraman duzue herrialdea, eta Espainiako milaka gazte atzerrira joatera behartu dituzue, itxaropena galdu dutelako. Hori da nik errespetu osoz esan dizudana, eta uste dut hori dela benetan gertatu dena. Eta hori da nik esan dizudana. Dena den, Basagoiti jauna, bizi diren lekuan lanik ez dagoelako, deseroso daudelako eta itxaropenik ez dutelako gazteak leku horretatik alde egitea galarazteko errezeta magikoa baldin baduzu, eraman errezeta hori eta planteatu hemen planteatu duzuna Rajoy jaunari. Planteatu Rajoy jaunari, ea zerbait positibo egiten duen. Eta zerbait positibo egiteko eta ihes hori geldiarazteko gai ez bada, agian, egin dezakezun gauzarik onena Rajoyri alde egiteko esatea da. Nik uste dut hori egin beharko zenukeela, demagogia merkea egin beharrean. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1292 |
10 | 28 | 09.05.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gure erkidegotik alde egiten duten gazteei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … erdibideko zuzenketako puntuak. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1293 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ekimen honen bidez proposatzen dugu Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eta eragindako gainerako erakundeei eskatzea behin betiko baztertzeko Pasaiako kanpo-portua eraikitzeko proiektua, guztiok dakigulako zer den (sozialki beharrezkoa ez den, ingurumenari dagokionez jasanezina den eta ekonomikoki bideraezina den proiektua). Azter ditzala badia leheneratzeko beste aukera batzuk, eta portuko jarduerak gizarteerabilerekin eta ingurumenarekiko errespetuarekin bateratzeko aukera eman dezatela. Horri dagokionez, lankidetza eskatuko zaie Bilboko eta Baionako portuei, azpiegitura horien ahalmena eta osagarritasuna baliatzeko, eta, hala, eskaintza hobetzeko. Eta, azkenik, Pasaiako badiaren eta haren ingurunearen osoko hirileheneratzea sustatzeko, kanpo-kaia eraikitzearen mende jarri gabe. Egia esan, astez aste pilatzen dira, nolabait, Pasaiako kanpo-portuari buruzko albisteak eta informazioak. Astez aste, pilatu egiten dira makroazpiegitura hau behin betiko bertan behera uzteko eskatzeko argudioak; argudio berriak sortzen dira, arrazoizkoa dena eskatzen duten ahots berriak, eta arrazoizko hori da proiektu hau lehenbailehen uztea. Irakurri dugun azkena da Frantziak kanpokaiaren aurkako irizpen bat eman duela, eta Azpiegituraren Plan Zuzentzaileak 599 alegazio jaso berri dituela herrialde horretan. Irakurri dugun azkena da Frantziako agintariek azpiegitura horrek izan ditzakeen arriskuen berri eman dutela, Frantziaren hegoaldeko itsas inguruneari, arrantza-baliabideei, eta surfaren eta turismoaren ekonomiei dagokienez. Irakurri dugun azkena da Frantziaren oposizioa erabatekoa dela, portuaren proiektuaren kontsulta publikorako epean aurkeztu diren helegite guztiak ikusita. Frantziako Pirinio Atlantikoetako departamenduak bederatzi orriko txostena egin du, eta Frantziako herritarrek Pasaiako Portuko Azpiegituren Plan Zuzentzaileari aurkeztu dizkioten 599 alegazioetan agertu dituzten kezka nagusiak jasotzen ditu. Pirinio Atlantikoetako prefekturako Arrieta komisarioa arduratu da Frantzian 2012ko abenduaren 27tik 2013ko urtarrilaren 28ra bitartean egin zen kontsultaren azken irizpena egiteaz. Zalantzen artean, Arrieta andreak galdetzen du kanpo-portua bateragarria izango den Donostiatik Biarritzera bitartean aurreikusi den itsas korridore ekologikoaren proiektuarekin, eta bistan da ezetz. Zalantzan jartzen ditu kostaldean halako azpiegitura bat egiteko behar erreala, kostuen egiazko ebaluazioa, bideragarritasuna krisi betean, eta aukera guztien egiazko azterketa. Frantziarrei ez zaie batere zehatza iruditzen 2030ean 17,5 milioi tona mugituko dituen portu bat eraiki nahi izatea 2003an 6 milioi mugitu zituenean, eta, egun, 3,1. Eta galdetzen dute zergatik ez den behar beste balioetsi Bilboko portuarekin lankidetzan aritzeko aukera, lehia eragiten saiatu beharrean, sal- gaien zirkulazio-gaitasuna 12 milioi tona igoz. Pasaiako etorkizuneko kaiak eragingo lituzkeen arrisku nagusiak zerrendatzen ditu komisarioak; bereziki aipatzen ditu Natura 2000 sarearen, Batasunaren intereseko habitat eta espazioen eta hegazti migratzaileen kontrako arriskuak. Bada, Frantzian badakite hemen ere badakiguna: ingurumenari, gizarteari eta ekonomiari dagokionez, zentzugabekeria baten aurrean gaudela. Esan dute hori mota guztietako kargu publikoek, ekologistakolektibo askok, naturarekin erlazionatutako elkarteek, arrantza-sektoreak eta beste askok. Euskadin ere zentzugabekeria horren kontrako jarrera irmoa dago, gero eta handiagoa. Lehen proiektua babesten zuten Euskadiko alderdi politikoak ere isilik daude orain, eta obra faraoniko hori hauteskunde-programan jasotzen zutenek programetatik kentzen dute orain. Bada, askotan esan dugu proiektuaren bideraezintasuna nabarmena dela. Gizarteak ez du proiektu hori behar; ingurumenari dagokionez, jasanezina da, eta ekonomikoki, bideraezina. Eta milaka datu daude esaten dudana babesteko. Zuek nire datu berak dituzue, eta, beraz, kontua da, eta guk nahi duguna, iraganean alderdi bakoitzak defendatu duena defendatu duela, Legebiltzar honek behin betiko esatea proiektu hau bertan behera uzten dela, bideraezina eta jasanezina delako, eta ez delako haren beharrik; zentzugabekeria bat delako, azken batean. Eta lehenbailehen jartzea abian badia leheneratzeko beharrezkoak diren jarduera guztiak, egungo portua bideragarri egiteko eta modernizatzeko beharrezkoak diren jarduera guztiak, eta Euskadiko eremu hondatuenetako bateko hirigintzaren berrikuntza aktibatzeko beharrezkoak diren jarduera guztiak. Esan dut, milaka arrazoi daude legez besteko proposamen hau defendatzeko: ingurumen-arrazoiak, gizarte-arrazoiak, ekonomia-arrazoiak. Jaizkibel mendia leku berdingabea da, oso ederra; leku berezi eta bitxia geologiagatik. Australian soilik daude hangoen moduko eraketak. Aniztasun handiko itsas eremu bat da, eta desagertu egingo litzateke beharrezkoa ez den kanpo-portua eraikiz gero. Kostaldeko zati hori babestu gabe dago oraindik, eta Frantziak, pixka bat harago, babestu egiten du. Alga gorrien belardiez, zetazeo-espezie ugariz, fauna eta florari dagokionez aberastasun bikaina duen espazio batez ari gara. Jaizkibel mendiko itsaslabarretako altxor geologikoez ari gara. Lehorreko eremuari buruz arituz gero, berriz, Natura 2000 Sareko kontserbazio-eremu berezi bat dugu aurrean. Bistan denez, ingurumenaren babesa eta aurrerapen ekonomikoa bateratzen ahalegindu behar da beti, baina, kasu honetan, ez da bat etortzerik: kanpoportua eraikitzeak kalte egiten dio ingurumenari, baita aurrerapen ekonomikoari ere. Beraz, ez da beharrezkoa. Egungo krisiak ezinezkoa egiten du kostuak ordaintzeko behar beste baliabide sortzea; salgaien zirkulazio-eskaerak jaisten jarraitzen du, eta zoruen balio-gutxitzeak errentagarritasuna kenduko lioke finantzaketa-iturriari. Portuko sindikatuek ere baztertu egiten dute proiektua. Proiektu hau ez da errentagarria. Inbertitutako kapitalen % 0,20ko errentagarritasuna soilik izango luke, indarrean dagoen Portuen Legeak eskatzen duen % 2,5etik urrun. Finantzazioformula bideraezina da juridikoki: egungo portuaren lurrak erakunde-multzo bati saltzearen formulan oinarritzen da. Beharrezkoa omen den inbertsioa, 765 milioi eurokoa, datu faltsua da nabarmen, ez baitira jasotzen portu berria errepide- eta tren-sareekin lotzeko beharrezkoak diren inbertsioak. Egungo portuak 1967ko zirkulazio-datuak ditu, eta aurtengo helburua da gehiago ez jaistea. Sindikatuek salatu dute azken urteetan egungo portuaren egiazko gaitasuna ukatzen aritu direla portuko presidenteak, eta dirua eta energiak kanpo-portuaren proiektuan gastatu dituztela, egungo portuaren jarduera-galera konpentsatzeko trafiko berriak bilatu beharrean. Bada, portu berrirako trafiko- eta sarreraaurreikuspenak sinesgaitzak dira, mila dorre eta gaztelu egitea da. Eta, grafikoki esateko, hor barna ez dago harrapatu zain dagoen itsasontzirik, ez da portu berri honetara sartu nahi duen itsasontzi-ilararik portuaren kanpoaldean. Beraz, ez da eskaerarik. Gainera, ez du zentzurik portu hau sustatu nahi izateak hurbil dituenean beste portu batzuk, eta, gainera, haiekin lehiatu ezin denean. Absurdoa da Gipuzkoak kanpo-portu bat eraiki nahi izatea Bilboko portuarekin lehiatzeko. Absurdoa da hori, eta zentzugabekeria. Ezinezkoa da Gipuzkoan kanpo-portu bat eraiki nahi izatea zer eta Bilbokoari konpetentzia egiteko. Zentzuzkoena eta arrazoizkoena da hurbil dituen portuekin (Bilbo eta Baiona) lankidetzan aritzea, sinergiak bilatzea, batzea, bereizi ordez, lankidetzan aritzea, lehiatu beharrean, edo lurralde-arrazoiengatik lehiatzen saiatu beharrean. Egungo portuak funtziona dezan ahalegindu behar da, modernizatu. Bada, hori da, beraz, guk Ganbera honetara dakargun legez besteko proposamena. Noizbait ekarri dugu, eta antzekoa izan da beti emaitza. Espero dut, dena den, eztabaidarako baliagarria izatea, eta gainerako alderdi politikoek gaiari buruz duten kokapenaren eta iritziaren berri izateko baliagarria izatea, lehen defendatzen zuten bera den ikusteko, duela urte batzuk edo duela hilabete bat defendatzen zuten bera. Baliagarri izan dadila gutxienez alderdi politiko bakoitzak bere jarrera agertzeko eta iritzia emateko guri biziki interesgarria iruditzen zaigun gai honetan. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1294 |
10 | 28 | 09.05.2013 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gipuzkoako enpresa garrantzitsuenetako bat da Pasaiako portua, zuzeneko eta zeharkako lanpostuei, aberastasunaren sorrerari eta ingurumenarekin eta jendearekin duen konpromisoari dagokienez. Gipuzkoako barne-produktu gordinaren % 1,23 sortzen du, baina garrantzitsua da nabarmentzea, halaber, Pasaiako portuko salgai-zirkulazioa Gipuzkoako industriara bideratzen dela, eta haren garapenerako funtsezko pieza bat dela. Pasaiako portuko zirkulazio nabarmenenak produktu siderurgikoak eta solteko karga solidoak dira, bereziki zerealak; trafiko hori Nafarroatik eta Aragoitik dator. Baina automobilen, paperaren eta zur-orearen trafikoak hazten ari dira, besteak beste. Pasaiaren bidez iristen dira gure lurraldeko papergintza-enpresetara eta enpresa siderurgikoetara, adibidez, haien lehengaiak, eta handik atera produktu landuak. Eta Pasaiako portua ez balute enpresetatik gertu, arazoak izango lituzkete askok, produkziokostuak asko igoko bailirateke garraio-kostuak igotzean. Beraz, mundurako atea da Pasaia Debagoienarentzat, Debabarrenarentzat, Tolosaldearentzat, Goierrirentzat, etab. Batzuetan, zifra orokorrak alderatzen direnean, badirudi beste portu batzuek xurgatzen dutela guztia; adibidez, Bilbokoak. Baina nabarmendu behar da Bilboko zirkulazioaren zati handi bat gasaren eta petrolioaren nahiz edukiontzien mugimenduari dagokiola, eta Pasaian egun ezin direla elementu horiek mugitu, kokapenagatik. Portu industriala da Pasaiakoa, eta Gipuzkoako ekonomia-egituraren behar eta ezaugarriei erantzun die, eta erantzuten die. Beraz, haren bilakaerara moldatu beharko da gipuzkoar guztioi zerbitzu onena ematen jarraitzeko, enpresak ondo badoaz soilik joango baita ondo portua, eta alderantziz. Beraz, argiago esatearren, Pasaiako portuaren emaitza onek Gipuzkoako industriaren hobekuntzaren sintoma onak dakartzate. Ahultasun batzuk ditu egungo portuak, eta horrek eragotzi egiten ditu eragiketa batzuk, baita hazkunde ekonomikoa ere; adibidez, operadoreentzat portuak dituen kostu handiak. Penintsulako portu- sistema osoko garestienak dira, Ceuta eta Melilla salbu. Haren ahultasunak dira, halaber, muga fisikoak edo egitura-gabeziak. Eta hori ez dugu sozialistok esaten. Azken legegintzaldietan portuko presidente izan direnek eta portuko Giport elkarteak esaten dute espazio-gabeziak eragotzi egiten duela egun itsas garraioan nagusi diren itsasontzi handien lehian sartzea, eta horrek lehiatik kanpo uzten du Pasaia. Hori dela eta, aukera berriak sortzen ditu oraindik ere Alderdi Sozialistaren apustua den kanpoportuak; adibidez, automobilen, petrolio-produktuen, edukiontzien, Ro-Ro zirkulazioaren eta hurbileko portuetan finkatuta dauden beste zirkulazio batzuen igoera. Eta ezin dugu ukatu kanpo-portua eraikitzeak itsaso eta lehorraren arteko jabari publikoaren azalera libre utziko duela, eta erabateko irisgarritasuna eman badiako kaietara. Hala, gaur egun Pasai Antxo gainerako auzoetatik bereizten duen oztopo arkitektonikoa kenduko da, hiria osorik berritu, eta badiako ingurumen-kalitatea hobetu. Eta ezin dugu ahaztu badian bizi den biztanleriaren bizi-kalitatek gora egingo duela: jarduera berriak 2,5 kilometrora urrunduko dira; zirkulaziorako irisgarritasuna duten egoitza-eremu berriak izango dira, N-1 eta AP-8aren bidez; intermodalitatea areagotuko da, trena lekualdatu eta zirkulazioa areagotzeko, eta enplegu-sorrera nabarmena izango da. Horiek horrela, ez dugu beste alde batera begiratu behar erakundeok, kanpo-portua egin ezean, itsaso eta lehorraren arteko jabari publikoaren azalera horiek erabiltzea eragozten baita. Jarduera berriek gehiago eragin diezazkiekete biztanleei. Pasaiako egungo portua zaharkitua geratzen ari da, eta, beraz, trafikoa galtzen jarraitzeko arriskua dago, egitura-mugarik ez duen portuetara mugituko delako, eta horrek egungo portuaren bideraezintasuna eragingo luke. Langabeziak gora egingo du, industriek beste eremu geografiko batzuetara joatea erabaki baitezakete, logistika-kostuek gora egiteagatik. Baina enpresa garrantzitsua den heinean, bere zerbitzuen etorkizunean pentsatu behar du Pasaiako portuak, baita ingurunearekin eta jendearekin duen konpromisoan ere. Hala, aurrerapen garrantzitsuak egin dira aurreko legegintzaldian barruko portua hobetzeko; pabiloi berriak eraiki dira, auzotarrei zaratak eta hautsak sortzen dizkien eragozpenak arintzeko; lonja bat ere eraiki da, eta haren onuradun izan dira arrantzaleak, merkatariak eta kontsumitzaileak; sarrerak, amarradurak... hobetu dira. Baina gehiago merezi dute portuko bizilagunek (Pasaiakoek, Errenteriakoek, etab.), baita portuaren bezeroek, Goierrik eta Tolosaldeak, ere. Horregatik, jendeak etorkizunean portuak baldintzatuta bizi beharrik ez izateko, eta enpresak mundurako ate horren bidez planetako edozein lekutara iritsi ahal izateko, iruditzen zaigu Eusko Jaurlaritzak erantzukizun, zorroztasun eta gardentasunez jardun behar duela Pasaiako kanpo-portuaren kasuan. Ez dugu estrategikoa edo lehentasunezkoa moduko hitzik erabiliko, baina egia da Pasaiako kanpoportua giltzarria dela, eta lurralde honek biharko egunean izan nahi duenaren zati bat jokoan dugula. Pasaiako kanpo-portua eraikitzean soilik ekin dakioke badia egiaz leheneratzeari, mugako herrietako herritarrei hainbeste urtez eskuzabaltasunez eman digutena itzultzeari. Espazio konplexua da Pasaiako badiaren ingurunea, eta dentsitate demografiko handia ez ezik, gizarte-, hirigintza- eta ekonomia-arazoak ere badira, baina aukera ugari dituen espazioa ere bada. Erakunde guztien ekintza koordinatu irmoaren bidez, eremu horretan jardun dezakegu, eta jardun behar dugu, herritarren bizi-kalitatea nabarmen hobetzeko, baina, horretaz gain, zuzeneko 4.700 lanpostu sortuko ditu; garraio-jarduera logistikoak Gipuzkoa osoko 100.000 lanposturi baino gehiagori eragiten dio. Pasaia leheneratzeko eraginkortasuna da bultzada politikoa, elkarrizketa, adostasuna eta koordinazioa, erakunde artekoa. Hori da giltzarria, elementu gidari eta beharrezkoa baita azpiegitura hau Gipuzkoarentzat. Legebiltzarkideok, bai esan behar diogu Pasaiako kanpo-portuari, lurraldeko industriaren eta merkataritzaren lehiakortasuna sustatzeko eta badia leheneratzen laguntzeko. Helburua da azpiegitura honek lurraldeko urteko barne-produktuaren % 1,5 sortzea. Pasaiako portuak Gipuzkoako industriari eta haren eragin-eremuari (papergintza eta siderurgia) lehiakorrak izateko aukera emateko. Alegia, etorkizuneko azpiegitura horri esker, ez dute beste portu batzuetara joan beharko, eta, beraz, haien kostuak ez dira igoko. Pasaiako portua lurraldearen enpresa gidaria delako, eta hura hobetuta, finkatu egingo litzatekeelako. Kanpo-portuak lanpostuak eta aberastasuna sortuko dituela lurraldean. Kanpo-portuak inguruneko eta lurraldeko bizi-kalitatea hobetuko duelako, eta portuko jarduera kanpora ateratzeak 60.000 gipuzkoarri eragingo dielako. Kanpo-portuak enpresei zerbitzu berriak emateko aukera ekarriko du; industria- eta hirigintzagarapenaren aurkezpenaren erakusleiho izateko aukera emango du. Kanpo-portua erreferentea izango da portuen, azpiegituren eta lurralde-garapenaren munduan. Azpiegitura hau ez da Gipuzkoa eta Euskadirentzat soilik: Nafarroa eta Aragoira ere zabaltzen da. Salgaien igarolekua izan da Gipuzkoa, eta kanpoportua izanez gero, hala izaten jarraituko du. Pasaiako kanpo-portua Bilboko eta Santanderko merkataritza-portuekin osatuko da. 250 kilometroko itsasertzean, puntu estrategiko garrantzitsuak izango dira hiru merkataritza-portu horiek, eta hor ongi kokatuta behar du Pasaiako kanpo-portuak. Horregatik guztiagatik, legebiltzarkideok, Pasaiako portuan eskumenak ditugun erakundeok baietz esan behar diogu kanpo-portuari; Pasaiako kanpoportua euskaldun guztiontzako proiektu giltzarritzat jotzen jarraitu behar dugu, zalantzarik gabe. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1295 |
10 | 28 | 09.05.2013 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gipuzkoako portua da Pasaia, salgaien sarrera- eta irteera-puntu estrategikoa duela zenbait mendetatik, eta gure herriaren ekonomia-jardueraren eragilea. Etorkizuna ere bada pasaitar eta gipuzkoar askorentzat. Gipuzkoak bere behar ekonomikoetara moldatutako portu bat behar du, eta herritarrei bizkar ematen ez dien portua behar du Pasaialdeak, aberastasuna sortu eta haien gizarte-beharrak kontuan izango dituena. Pasaiako portuak Pasaialde eta Gipuzkoaren aktibitate ekonomikoan duen papera atzo, gaur eta etorkizunean oso inportantea da. Portuak, eta zuzenean bere 132 enpresek eta bere 2.317 langileek, 2010. urtean, Zaballos jaunak esan bezala, barneproduktu gordinaren % 1,23 fakturatu zuten, hau da, 446 milioi euro. Eta datuotan ez ditut barneratu, ez fakturazioetan ez langileetan, portuko bezeroak diren enpresak. Ze portuak zerbitzu ematen dio Gipuzkoako enpresari, baina baita bere hinterlanda den Ebroko ardatzari eta Frantziako hego-ekialdean kokatzen diren enpresei ere. Portuak zerbitzu ematen die beren materialak inportatzeko eta beren produktuak esportatzeko. Enpresa hauek, ArcelorMittalek bezala, Pasaiako portua beharrezko dute beren lehiakortasuna eta etorkizuna bermatzeko. Eta badira ere, eguneroko portuko bizitzan, aktibitate portuariotik kanpo portuko langileei edota enpresei zerbitzu ematen dietenak. Hauentzat duen eragin ekonomikoa kalkulatzea oso zaila da, baina pasaitarrentzat oso ezagunak dira bertako komertzioak, familien ekonomiaren oinarri direlako, portuaren etorkizuna beraien etorkizuna delako, Kai Alde eta Enbata tailerrena, esate baterako, eta Provimar eta Aldama komertzioena. Zer esan diezaiekegu Pasaialdeko eta Pasaiako langileei portua eta bere aktibitatea zalantzan jartzen dugun horietan? Lurraldearentzat estrategikoa denaren inguruan debate interesatuak eta kontrajarriak plazaratzen ditugunean? Gaurko debatean oinarri den eta UPyDk aurkezten duen legez besteko proposamenak, Pasaiako portua eta bere aktibitatea zalantzan jartzeaz aparte, bere amaierara bideratzen duen proposamena egiten du. Bilduk otsailean aurkeztutako proposamenak ere berdin zioen, baina kontundentzia gehiagorekin: Eusko Jaurlaritzak "kanpo kaia eraikitzeko proiektua bertan behera utz dezala eta bertako badiaren biziberritze osoari ekin diezaiola irizpide ekologikoei, sozialei eta ekonomikoei jarraituz". Oso esaldi borobila, Matute jauna, baina bere ondorioak ondo azaldu behar dira. Zer da badiaren biziberritze osoa, Bildurentzat? Biziberritze osoa edo integrala izateko modu bakarra dago, portua badiatik aterata. Eta hori bi modutan egin daiteke, kanpo-portu batekin edo kanpo-porturik gabe, eta bigarren opzio horrek Pasaiak porturik ez izatea lekarke. Portua desagertzea al da zuen proposamena? Horrela ez bada, proposamenak, planteamendu maximalistetatik aparte, pankartarako lematik aparte, ez du ezer aportatzen, ez Pasaiari, ez Pasaialdeari, ezta Gipuzkoari ere. Ezer baino lehen, jabetzen gara zer unetan gauden, zer zailtasun ditugun kostu handiko proiektuetan inbertitzeko, baina jabetzen gara gaur jarraitu behar dugula Pasaiaren, hango jendearen eta hango ekonomia-jardueraren alde egiten. Baliteke duela urte batzuetako aukerak gauzatzerik ez izatea, duela urte batzuk bideragarriak zirenak, ezta master planean jasotakoak ere, baina ezin diogu proiektu handien plangintzak egiteari utzi etorkizunean pentsatu gabe. Agian gaur ezin dira gauzatu, eta etorkizunean moldatu egin beharko dira une bakoitzeko errealitatera. Hori dela eta, ebazpenaren berri izateko abian jarri den izapidearekin jarraitzearen alde egiten dugu, Portu Agintaritzak plan zuzentzailean proposatutakoari buruzko ebazpena izateko, eta aurkeztutako alegazioak ebazteko, Maneiro jaunak aurkezpenean aipatu dituenak. Sustapen Ministerioak du kanpo-portuaren bideragarritasuna ebazteko eskumena, eta, horretarako, plan zuzentzailearen administrazio-izapidearen ondorioak ezagutu behar ditu, baita haren ingurumenmemoria ere. Halaber, ekonomia-jarduera sustatzearen alde egiten dugu: hori da portuaren aldeko gure apustu irmoa. Pasaiak (% 18,1eko langabezia-tasa du) eta Pasaialdeko udalerriek Gipuzkoakoa baino langabezia-tasa handiagoa dute (% 14,8), baita Euskadikoa baino handiagoa ere (% 16,9). Pasaian 1.358 langabe zeuden apirilean. Pasaiak ere behar du portua. Prozesu berri baten aurrean gaude; lurraldeikuspegia du, eta portua eta udalerriak, ekonomiajarduera eta hiri-garapena bateratu behar ditu. Portuko espazioak erabiltzeko plana eta portuaren plan berezia hiri-antolamendurako plan orokorrekin eta lurraldea antolatzeko tresnekin bateratu behar ditugu. Eta, horretarako, adostasun politikoa eta erakundeen adostasuna behar dira. Zer dagokie euskal erakundeei? Lehenik eta behin, portuaren aktibitatea eta Pasaiako badiaren aukerak balorean jartzea. Pasaiako korridoreak Irun hirira arte intermodalitatean gune logistiko bezala dituen aukerak aprobetxatu eta plataforma logistikoa bultzatzea. Eta badiaren eta badiako herritarren behar sozialak eta ekonomikoak uztartzea; biziberritzea. Euskal instituzioek portuak ekonomian duen eragina balorean jarri behar dute, nahiz eta portuko gestioan oraingoz eskumenik ez izan. Pasaiako portuak Bilboko portuarekin lankidetzan aritu behar du, bien aktibitatea indartuz eta koordinatuz. Gipuzkoan garraioak eta logistikak aktibitate ekonomikoan duten garrantzia azpimarratu eta areagotu behar dugu. Porturaino doan trenaren alde egitea, ardatz atlantikoan estrategikoa den UIC bide-zabalera duena. Liderrak gara garraio-logistikan: Euskadin 4.225 milioi euro fakturatzen dituzte garraio- eta logistikasektoreko enpresek; fakturazio totalaren % 6,38 da, eta 34.000 langile baino gehiago dituzte. Geografikoki, berriz, igarobidea gara, eta, La Jonquerarekin batera, Iberiar penintsularako sarrera. Jendearen eta salgaien etengabeko zirkulazioa jasaten dugu, egia da, baina gure kokapen estrategikoa Lezo-Irunen zentro logistikoa izateko aukera ere bada. Eta badiaren eta badiako herritarren behar sozialak eta ekonomikoak uztartzea; biziberritzea. Euzko Alderdi Jeltzaleak bere proposamenetan behin eta berriro defendatu du biziberritzea deitzen duguna ezin zaiola kanpo-portuari baldintzatu. Defendatu eta horrela adostu izan dugu Madrilekin, Estatuarekin, izan dugun negoziaketan. Pasaitarrek dituzten beharrak betetzeko, guneak biziberritu behar dira. Gure proposamenetan beti eskatu dugu, lehen esan dudan bezala, Herrera Ipar eta Mendebaldearen desafekzioa, gune horietan, konpetentzia duten instituzioekin batera, herrirako onuragarriak eta beharrezkoak diren aktuazioei bide emateko. Beraz, leheneratzea ez dugu kanpo-portuaren eraikuntzaren mende jartzen; leheneratzea ez dugu proposatzen portuko zorua desafektatzean soilik, lehe- neratzearen eta kanpo-portuaren artean ezinezko bereizketa bat egiten badugu, bideraezin egiten baita portua-hiria bizikidetzaren erlazioan hobekuntza egiteko beharrezkoa den erakunde-adostasuna eraikitzeko esparrua. Euzko Alderdi Jeltzaleak ulertzen du beharrezkoa dela Pasaiaren ingurumen- eta hiri-leheneratzea, eta portuko jarduerarekin bateragarri egitea (portueremua berrantolatzeko beharra, eta hiria berrantolatzeko beharra). Horretarako, erakundeen arteko adostasuna behar da (udalak, Foru Aldundia, Eusko Jaurlaritza eta Sustapen Ministerioa). Eta, gainera, Pasaiako portuaren alde egiten dugu, Gipuzkoako ekonomiaren eragilea eta Pasaialdearen etorkizuna baita. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1296 |
10 | 28 | 09.05.2013 | SEMPER PASCUAL | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Arratsalde on guztioi. Bada, bai, Legebiltzar honetan hamaika aldiz eztabaidatu dugu Pasaiako portuari eta haren etorkizunari buruz, eta argudioak, berak ez badira, ia berdinak dira. Guztion konpromisoa badia leheneratzeko; ingurumen-azterketa eta ekonomia- eta finantzaazterketa kanpo-kaia eraiki ala ez erabakitzeko; Pasaiako bizilagunek hiri-ingurune hobe eta leheneratuan bizi behar duten ustea; Pasaiako portuaren garrantzia Gipuzkoako eta Euskadiko ekonomiarako; itsas autobideen garrantzia salgaien garraioan eta abar eta abar. Ganbera honetan urte luzez aurkeztu eta eman dira argudio berak, ausartuko nintzateke esatera (ezta, sailburu andrea? ), urte luzez Ganbera honetan. Maneiro jaunak bere hiperboleetako batean, Maneiro jaun maite, estimatu eta errespetatuak bere hiperboleetako batean, bere beste hiperboleetako batean esaten badu ere astez aste daudela kanpo-kaia eraikitzea defendatzearen edo defendatzen dutenen izugarrikeria eta zentzugabekeria baieztatzen eta frogatzen duten argudio berriak. Eta gero hitz egingo dizut, Maneiro jauna, nahi baduzu –Irungoa naizenez, egoera ezagututa hitz egin diezazuket– Frantziak mugaren alde honetan egiten den edozein azpiegiturari buruz duen jarreraz. Gero kontatuko dizut, nahi baduzu; izan ere, autoritate-argudio gisa, Frantziak Pasaian eraikiko den azpiegitura bati buruz dioena, bada, benetan, kontu handiz hartu, ez baita azpiegiturarik, ezta bakar bat ere –begira zer esango dizudan, ezta azpiegitura bakar bat ere– mugaren alde honetan eraiki eta Frantziako erakundeen bultzada, babesa edo irria izan duenik. Gainera, Frantziako erakunde horiek Bidasoa ibaiaren ahoan, non eta Txingudiko hezegunean, kirol portua eraikitzen ari dira, eta, gainera, zabaldu egin nahi dute orain. Eta ingurumenaren errespetuari buruzko ikasbideak eman nahi dizkigute. Horiek dira frantziarrak, zuk autoritate-argudiotzat erabiltzen dituzunak, eta hori esaten dizut informazio hori izan dezazun soilik. Dena den –eta Alderdi Popularraren jarrera ezaguna labur-labur argitzeko, labur-labur errepikatuko dut–, Pasaiako portua Gipuzkoaren garapenerako azpiegitura estrategikotzat jotzen dugu. Pasaiako kanpo-portuaren alde egiten dugu haren etorkizuneko bideragarritasunagatik, eta gure eskuetan dagoen guztia egiteko Gipuzkoaren nahiz Euskadiren eragile ekonomikoa izaten jarraitu dezan. Pasaiako badia leheneratzearen alde ere egiten dugu, eta, gure ustez, bateragarria da badia leheneratzea kanpo-kaia eraikitzeko aukeraren zain ez egotearekin. Uste dugu bateragarria dela. Eta ez dut ahazten Ibarretxe lehendakari ohia pabiloi bat inauguratzera joan zela –uste dut hemen gauden batzuk inaugurazio hartan izan ginela–, bada, pabiloi bat… (ez du gogoan izena zehatz-mehatz, eta ez nahastearren, ez dut esango), azpiegitura zaharrei irabazitako pabilioi bat, eta arrandia eta handikeria guztiz inauguratu eta hau esan zuen: "Hemen hasten da Pasaiako badiaren leheneratzea, eta, azkenik, Pasaiako herritar eta auzotarren eskaerei erantzuna eman diegu". Bada, borondate ona baizik ez zen izan hura, baina ez dago gaizki (borondate eta urrats txikiekin egiten da aurrera, txikiak izan arren ere), baina lotsa pixka bat ere eman behar liguke Ganbera honetan Pasaiaren leheneratzeaz hitz egiteak. Lotsa pixka bat eman behar liguke, lotsa pixka bat hauteskundekanpainak iritsi eta guztiok txalupan gurutzatzea batetik bestera, esanez oraingoan baietz… (zuk, Egibar jauna, ziur egin duzula), esanez oraingoan baietz, legegintzaldi honetan baietz (eta ziur Aznarrek ere egin duela), legegintzaldi honetan Pasaia leheneratu egingo dela. Bada, 2013an gaude, eta ez da halakorik egin. Kanpo-portuari buruz, beti izan duen jarrera du Alderdi Popularrak: plan zuzentzailearen izapidearen eta ingurumen-eraginaren azterketaren emaitzak ezagutu zain egon. Dokumentu horiek zer ondorioztatzen duten ezagutu zain egon. Zu bildu zaren jende berarekin bildu naiz ni ere, Maneiro jauna, eta ziur naiz, eta badakit hala izan dela, eta ezagutzen ditut profesional liberalek, teknikariek, nire errespetu osoa merezi duen jendeak zer argudio ematen dituen, kanpo-portua eraikitzearen kontra, ingurumenaren ikuspegia eta ikuspegi ekonomikofinantzarioa kontuan izanik. Nire errespetu osoa merezi dute. Baina iruditzen zait, eta irudipena baino ez da, politika egiten dugunok, erakundeetan gaudenok, erakundeetatik sortzen diren dokumentu ofizialak ere izan behar ditugula kontuan. Eta administrazio-prozeduraren bat bada abian, ez erratzeko modu onena da administrazio-espediente horiek izapidetu zain egotea. Eta dokumentu horiek ditugunean, informazio hori dugunean, ez erratzen saiatzeko erabaki politiko onenak hartu ahal izango ditugu. Beste gauza bat da Pasaiako portua eta kanpoportuaren eraikuntza erabiltzeko asmo politiko bat izatea, ez dakit zer helburu politikotara hurbiltzea. Beste kontu bat da hori. Baina seriotasunak eta ardurak eskatzen du, gure ustez, behin betiko izapidearen eta dokumentu horiek emango dizkiguten ondorioen zain egotea, eta, gainera, ez dute denbora asko hartuko, eta ez dugu denbora asko itxaron beharko haiek ezagutzeko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1297 | |
10 | 28 | 09.05.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías, buenas tardes. El punto que estamos debatiendo dejará de nuevo en evidencia las limitaciones de esta Cámara; es decir, que las decisiones adoptadas en esta Cámara no se basan en la lógica del criterio político de unos y otros, sino que hoy también ganará otra lógica: la lógica del capital o el dinero. Esa es la lógica que hasta ahora se ha impuesto en el debate sobre el puerto de Pasaia, y no las opiniones de una y otra parte. Esa es la consecuencia de esta democracia limitada. Ya ha tenido su presencia en el Parlamento en años anteriores el debate sobre el puerto exterior de Pasaia. Se ha reflexionado sobre el tema, y se han tomado decisiones; aun así, estamos en la situación inicial. ¿Por qué? Porque quienes están a favor de esa infraestructura ahora no consiguen apoyo económico. No han cambiado de opinión, pero no tienen apoyo económico para llevar adelante su intención. Eta eztabaidaren puntu horretan gaude gaur. Alegia, etorkizunean izan daitekeenari buruzko mintzaldiak egiten dira, Pasaiako portua zer izango den esaten da, baina funtsezkoena ahazten da, hau da: orain duela urte batzuk proiektatzen zenaz bestelako egoera batean bagaude, dirurik ez dagoelako gaude hala. Dirurik ez dagoelako soilik. Izan ere, alderdi bakar batek ere ez du jarrera aldatu. Ez dira aldatu kanpo-kaia eta aurrerapena, edo gaizki izendatutako aurrerapena ezinbesteko bidetzat defendatzen jarraitzen dutenen jarrerak, ingurumenari eragin dakiokeen kaltea hor izanik ere, eta ez da aldatu beharrezkoa ez dela diogunon jarrera. Une honetan proiektua geratzen duen bakarra da dirurik ez izatea, orain bereizi egin nahi bada ere kanpo-kaiaren garapenarekin batera edo hari lotuta zegoen hirigintza-jarduera, Pasaiako Udalak doan emandako zorua berriro kalifikatzearen bidez. Portuko Agintaritzak ditu lur horiek orain, kasu honetan hondakinez eta industria-hondarrez beteta, lur idorra balira bezala. Izan ere, Pasaiako kanpo-portuaren alde zaudetenon ikuspegia eta erronka duela egun batzuetako bera da, eta duela urte batzuetako bera. Egoera ekonomikoa aldatu da. Zoritxarrez, oraindik ez dugu lortu jarrera politikoa aldatzea. Eta horrek, esan dugu behin baino gehiagotan, ekologia behar ekonomikoen mende jartzen du gure ikuspegitik, eta, oro har, gutxi batzuen behar ekonomikoen mende, ia beti berdinak, eta dira krisiaren testuinguru gogor eta bortitz honetan ere –eta lehenago luze eta zabal jardun dugu zenbait puntutan– irabazimaila ikaragarriak mantentzen dituztenak, eta dirua paladaka irabazten jarraitzen dutenak. Eta guretzat hori da, hain zuzen, beharrezkoa, arrazoizkoa, jasangarria nahiz bidezkoa denaren kontrakoa. Izan ere, hori da, oraindik ere, alderdi politiko batzuek egun Pasaiako kanpo-portuaren alde egitearen atzean ezkutatzen dena. EH Bilduk mantentzen du krisiak lurperatutako garaien eta ekintza politikoaren irakurketa bati erantzuten diola, eta gure ingurumenari kalte egin arren ere azpiegiturak eraikitzeari erantzuten ziola. Eta asko dira adibideak. Lankidetza publiko-pribatuari eusten zioten, zailtasun guztiak gainditzeko baltsamotzat, eta erkidego honetan gehiegizko balioa ematen zaion lankidetza publiko-pribatu hori da Espainiako estatuan azkenean justiziak konpondu nahi dituela dirudien gehiegikeriak egiteko erabili den bera. Izan ere, lankidetza publiko-pribatu horretan, publikoa dena lagatze horretan, publikoa dena kudeaketarako edo aukerak garatzeko esku pribatuetan uzte horretan, hirigintza-jardueretarako, edo beste zenbaitetarako, edo industrialetarako, irabazten duen bakarra enpresa-boterea da, eta beti galtzen duten bakarrak, ia modu saihestezinean, esango genuke, herritarrak, ikusten baitute nola galtzen duten ondarea, nola uzten duten beren ondarea hirugarren batzuen eskuetan. Bada, halaber, onuradun bat, eta esan da dagoneko: lankidetza publikoaren sistema edo horrek ematen dien aukera oso ongi ulertuz, ate birakariak bizitzaren etorkizun egiten dituztenak, gobernuko postutik administrazio-kontseilu batera joateko gai direnak. Eta hori da mugagabe eraikitzen jarraitzeko eta aurrerapenaz hitz egiten jarraitzeko aukera ematen zuen eredu horren guztiaren sorrera, gure lurralde guztia zementuz betetzea bikaina balitz bezala. Izan ere, batzuetan ahaztu egiten da herri honetan proiektu handiak, zirriborro handiak eta maketa handiak izan direla, eta garrantzitsutzat ez ezik, gure autonomiaerkidegoaren etorkizunerako garapenerako ezinbestekotzat jotzen ziren. Are gehiago, esaten zen proiektu horiek aurrera eraman ezean, txirotasunean biziko ginela, gutxi gorabehera. Eta ez dut proiektu nuklearrei buruz hitz egingo, baina honekin zerikusi handiagoa duen proiektu bat datorkit gogora. Duela hamarkada batzuk Urdaibain, Urdaibairen estuarioan portu industrial bat eraikitzeko aukerari buruz esaten zena datorkit gogora. Zorionez, ez da halakorik egin, eta, zorionez, ez gara txirotasunean bizi. Baina norena da aurrerabidea hondatzea dela eta hondatu ezean, aurrerapenik ez dugula lortuko eta gaizki biziko garela esaten diguten diskurtso katastrofista horien erantzukizuna, denborak erakusten duenean hori faltsua dela? Ziur asko, orduan galtzen duten bakarrak dira kasu guztietan galdu behar luketenak, edozerekin eta edozer preziotan irabazi egin nahi dutenak. Azken batean, ekonomia ekologizatu eta gizatiartu behar da gure ustez; ez ekologia ekonomizatu, zoritxarrez gero eta gehiagotan egiten den moduan. Hori da Euskal Herrian eta mundu osoan behar dugula uste dugun jasangarritasun-logika, zementuaren zoramen- eta maitasun-zirkulu horretatik ateratzeko baita ere, esaten nuen moduan, gutxi batzuentzakoa eta egungo egoera ere menderatzen duen irabazitik ateratzekoa ere. En EH Bildu, estamos a favor de que se abandone definitivamente el proyecto de construcción del puerto exterior de Pasaia, así como de crear dentro de la Red Natura 2000 la reserva marina de UliaJaizkibel. Además, reclamamos la regeneración de los pasivos medioambientales de la zona, regenerando el urbanismo de la bahía de Pasaia. Es algo que no se puede demorar. Hori da gure proposamena, Vaquero andrea, hori da EH Bilduren proposamena, eta proposamen hori… (Maribel Vaquero andrea, bai, pentsatu duzu abizenez nahasi naizela, egin duzun keinuagatik), hori baita EH Bilduk uneoro defendatu duen proposamena, eta, gainera, egun EH Bildu osatzen duten taldeek defendatu dutena lotzen duen proposamena. Eta proposamen horrek zerikusi handia du UPyD taldeak aurkeztu duen proposamenarekin. Ez dakit pankartako proposamen bat den, ez dakit eslogan biribilerako lurreratze egokia iruditzen zaion, baina hori da proposamena. Eta proposamen horrek bateragarri egiten ditu portu bat izatea, baina portu misto bat, eta aprobetxamendu bat... aprobetxamendu bat baino gehiago, Herrerako bizilagunak hain zuzen prozesu parte-hartzaile baten bidez eskatzen ari diren leheneratzea ere. Eta nahiko arrazoizkoa da hori, nahiko logikoa, eta nahiko egingarria, eta bikain dator bizilagunak eskatzen ari direnarekin, dirudienez gure proiektu handien hartzaile izango direnekin. Ez da hori baino gehiago, ezta gutxiago ere. El grupo parlamentario EH Bildu votará a favor de la iniciativa presentada por UPyD. Ya que recoge las mismas iniciativas presentadas en las legislaturas anteriores por algunos partidos que hoy forman EH Bildu, es decir, los planteados por los agentes sociales, grupos ecologistas y vecinos de Pasaia. Eta, nioen moduan, babestuko dugun hori ez da askotan esan dena baizik. Gaur UPyD taldeak ekarri du, baina gogoratuko duzue gai hau sistematikoki agertu dela 2009tik, eta nik esango nuke urtero, batek Bilkura Egunkarian ikusi ahal izan duenez (lehenago ere bai, baina urte horretatik aurrera, urtero), eta antzerako terminoetan, eta Pasaiako portuaren proiektua behin betiko uztearekin zerikusia dute, jasanezina delako, eta ez delako beharrezkoa, eta, dena den, portu misto baten alde egitearekin, Bilbo eta Baionako portuekin harremana duen portu misto baten alde. Eta bereziki garrantzitsua iruditzen zaigu hori, 1998ko Lurralde Antolamendurako Irizpideetan jaso zelako, baina ez dira garatu. Ez dira garatu. Hemen borroka egin dugu, eztabaidatu dugu egokiak ziren ala ez, baina zentzua eta logika izan zezakeena ere ez da garatu. Eta, gainera, iruditzen zaigulako zentzua ematen diola Ganbera honetan ere batzuetan aipatzen den nazio-eraikuntzari. Zentzua du herri honen baliabideak baliatzea eta optimizatzeak, eta gure artean bikoiztera eta lehiatzera garamatzan gurpil horretan ez sartzen saiatzeak. Zentzua ematen dio ulertzeak Bilboko portua eta Baionako portua, Hegoaldeko portu bat eta Iparraldeko portu bat, gure herria osorik hobetzeko baliagarri izan daitezkeela, nazio barruko edo lurralde arteko lehiari bide ematea planteatu beharrik izan gabe. Eta portuetarako baliozkoa den kasu hau baliozkoa da aireportuetarako ere, eta horri buruz ere eztabaidatu dugu askotan Ganbera honetan. Azken batean, Pasaiako auzotarrei atzeratu ezin den eskaera bati erantzutea da, bereziki kontuan izanik, lehen nioen moduan, Herrerako bizilagunek askotan adierazi dutena, badiaren hirigintza-leheneratzea atzerapenik gabe sustatzeko, hori Pasaiako kanpoportuaren mende jarri gabe. Ni, agian, Pasaiako portua txalupan edo igerian zeharkatzeko aukera izan ez duen bakarra naiz, egia da, dirudienez Egibar jaunak egin duen moduan. Gehiago esango dut: Semper jaunak Pasaiako badiari buruz hitz egin duenean burua etorri zaidan bakarra da... Egona naiz han, baina burura etorri zaidan bakarra Barricadaren Bahía de Pasaia, emboscada criminal abestia izan da, baina ez nuen uste Alderdi Popularra izango zenik argudio dialektikotzat erabiliko zuena, eta horregatik izan dut zirkuitulabur txiki bat. Dena den, esan nahi nizuna da, eta amaitzeko esan nahi dizudana da eztabaida hau guztia porrot bat ezkutatzen saiatzen dela. Eta porrota da kanpo-portua eraikitzeko diseinatu zen eragiketa guztiak kanpoan uzten zuela, nahita, kostaldearen hiru kilometro suntsituko zirela, bereziki espero eta uste zelako higiezinen beste irabazi handi bat lortuko zela, Herrerako lurrekin kanpo-kaia eraikitzeko adina diru lortuz. Hala, une hartan Jaurlaritzan zeudenen kudeaketa bikaina salduko zen, diru publiko gutxi gastatuko bailukete, baina oso modu larrian ahaztuz, nire ustez oso modu dramatikoan, lur horiek publikoak zirela duela hogeita hamar urte, eta Portuko Agintaritzari laga zitzaizkiola erabiltzeko. Gaur, utzita ditu, baina uko egiten dio jabe legitimoei itzultzea, Pasaiako herriari. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1298 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Hain zuzen, badirudi kasu honetan ere ez dugula lortuko legebiltzarkide gehienek pentsatzen dutena bozkatzea, hots, proiektu zentzugabe hau lehenbailehen geratu behar dela. Kasu honetan ere ez dugu lortuko legebiltzarkide gehienek proiektu zentzugabe hau lehenbailehen geratzearen alde bozkatzea, nahiz eta bistakoa den, eta nabarmenkeria bat pasaitar, gipuzkoar eta euskaldun gehienek pentsatzen dutela, hain zuzen, proiektu hau zentzugabekeria bat dela. Kasu honetan ere ez dugu lortuko legebiltzarkide gehienek proiektu zentzugabe hau lehenbailehen geratzearen alde bozkatzea, nahiz eta proiektu hau zentzugabekeria bat dela dakien sailburu bat izan. Eta egoera horretan ere ez du ekimen erabat arrazoizko, arrazoitu, zentzuzko eta euskal gizartearen gehiengoak babesten duen honen alde bozkatuko Jaurlaritza babesten duen legebiltzar-taldeak. Egiazki, batzuetan defendatzen zailak diren gauzak defendatzen ditu UPyD; izan ere, bidezkoak iruditzen zaizkigun arren, gutxiengoa gara, nabarmen. Baina, egia esan, kasu honetan legebiltzarkideen gehiengoak onartu du, baita Semperrek eta beste askok ere, kanpo-portuaren proiektu honek ez duela zentzurik, eta argudio guztiak aurka dituela aurrera eraman ahal izateko. Egiaz uste dut hala dela; gertatzen dena da alderdi politikoek ere badutela ontzitik zerbait, eta kosta egiten zaiela iraganeko akatsak onartzea, baita jarreraz aldatzea ere, garaiak aldatu egiten diren arren, eta egindako akatsetatik ikasi behar genukeen arren. Oker ez banago, Pasaiako kanpo-portuaren defentsa sartzen zuten alderdi politiko batzuek beren hauteskunde-programetan, eta, oker ez banago, gai hori kendu egin dute alderdi politiko batzuek, erabat defendaezina delako. Iragartzen dizuet hau dela UPyDk gai hau Legebiltzar honetara ekarriko duen azken aldia. Bai, azken aldia izango da. Bizpahiru aldiz saiatu gara. Talde bakoitzak jakingo du zer bozkatu behar duen; guk jada eman ditugu behar beste argudio. Bakoitzak jakingo gu. Eta, etorkizunean, bakoitzak begiratu dezala atzera, eta ikusi zer defendatu duen. Tristea da, egiaz tristea da diru-gabeziak eta egoera ekonomikoak eragin izana obrei ekin ez izana zentzugabekeria hau abian jartzeko. Tristea da. Arrazoiari kasu egin eta akatsak berriro errepikatu gabe, horietan erortzen da berriro. Badirudi alderdi politikoek erratzen jarraitzen dutela, eta iraganean egindako akatsak onartu eta jarrera hori aldatzeko behar besteko adorea izan beharrean, haietan mantentzen dira. Eta biziki tristea da egindako akats guztietatik ikasteko gai ez izatea, eta atzera begiratu eta Euskadin eta Euskaditik kanpo zer egin dugun ez egiaztatzea, hasi bidaiaririk gabeko aireportuak eraikitzetik eta bidaiaririk gabeko abiadura handiko lineak abian jartzeraino, edo hegazkinik gabeko aireportuak, eta abar eta abar. Eta badirudi berriro egiten dela akats bera, eta iruditzen zait akats larri bat egiten ari zaretela. "Argudio berak", zioen Semper jaunak. Bada, egia esan lehen kar handiagoz defendatzen ziren entzun ditugun argudioetako batzuk, eta, egia esan, dagoeneko aho txikiagoaz defendatzen dituzte gauza batzuk alderdi politiko batzuek. Badirudi Alderdi Sozialista dela proiektu hau kartsuen defendatzen duena, baina onartu du baztertu egiten dituela estrategikoa eta lehentasunezkoa terminoak. Biziki interesgarria da, eta oker ez banaiz, sozialisten ordezkariak esan du jada ez dituztela estrategikoa eta lehentasunezkoa terminoak erabiltzen. Eta Euzko Abertzaleak taldeak esan du agian orain ezin dela egin. Bada, zerbait mugitzen ari da, baina, ziur asko, ez nahikoa. Bada, ez ditut errepikatuko lehen mintzaldian aurkeztu ditudan argudio guztiak: ingurumenarrazoiak, ekonomia-arrazoiak, gizarte-arrazoiak… Erabat zentzugabea da Pasaiako kanpo-portua Bilboko portuarekin lehiatzeko martxan jarri nahi izatea. Hori zentzugabekeria da. Eta frantsesen argudioa jarri dut mahai gainean, baina lehendik baziren beste askori gehitu zaie. Esan dut: mota guztietako ingurumen-, ekonomia- eta gizarte-arrazoiak. Esaten da Pasaiako egungo portua zahar geratzen ari dela. Hain zuzen, modernizatu egin behar da, dirua inbertitu, hiltzen utzi ordez, hori baita azken urteotan egin dena. Ingurumenari, ekonomiari eta gizarteari dagokionez zentzugabekeria bat dena proposatu beharrean, inbertitu egin behar zen, baina ez zen egin nahi izan. Xantaia egin zitzaion biztanleriari, badia leheneratzeko portua handik ateratzea ezinbestekoa zela esanez xantaia egin zitzaien bizilagunei. Xantaia egin zitzaien, iruzur egin zitzaien, eta urte luzetan ez da badia leheneratzeko beharrezkoa zen urratsik egin. Beraz, Pasaiako badiaren osoko leheneratzeak ez du aurrera egin, zenbait adabaki jartzeaz harago, eta ez du aurrera egin kanpo-portuaren eraikuntzaren mende jarri delako. Bada, esan nezake zerbait gehiago ere. Nire ustez, ez da beharrezkoa Ingurumen Ministerioak zer esango duen zain egotea. Iruditzen zait badugula behar beste argudio guk geuk esateko ez dela beharrezkoa, eta hori da guk proposatzen duguna, eta egungo portuak funtzionatzeko behar dena egitea. Hain zuzen ere, ahalmen handiak ditu gaur egungo portuak, ahalmen horiek behar beste baliatu ez badira ere. Baditu abantailak, hainbat adituk adieraziak. Adibidez, zamalanak urte osoan zehar egin daitezkeela, egoera... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1299 |
10 | 28 | 09.05.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Pasaiako kanpoko portua eraikitzeko proiektua bertan behera uzteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … itsasoaren egoera edozein izanik ere. Beraz, egungo portuak funtziona dezan egitea, badia leheneratzea, Baionako eta Bilboko portuekin lankidetzan aritzea, eta iraganeko akatsak ez errepikatzea; zinez uste dut hori dela guztiontzat onena. Hori da pasaitarrentzako, gipuzkoarrentzako eta euskaldunentzako onena. Hori da hona ekarriko duguna. Eta ez da aterako, eta, ziur asko, ez dugu berriro ekarriko etorkizunean, baina, dena den, garrantzitsuena da zentzugabekeria hau ez gauzatzea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/988e9533-48b9-44b0-af09-7ee504de2550 | parl_eu_1300 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.